Заңдарымыз ізгілікке жол ашады

Азаматтық істерді талапқа сай жүргізуді ізгілендіру жалғасуда. Сол арқылы заңдарымыз жетілдіріліп, азаматтық, қылмыстық істі қарау барысы оңтайландырыла түспек. Сөйтіп кез келген істің құрамында қылмыс фактілерінің бар-жоғы анықталады. Мұның бәрі күткендегідей жүзеге асып жатса, кез келген адамның құқы ойдағыдай қорғалады деген сөз.

Егемен Қазақстан
31.10.2017 116
2

Бүгінде бұл ізгіліктің де ауылы алыс емес екені белгілі болды. Тәуел­сіздік алғалы бері адам құқын қорғау саласындағы даму барысы аса қарқынды жүргізіліп келеді. Қазір оның қарқыны тіптен артты. Бұл бағытта, біздің ойымызша, құқық қор­ғау органдары аянбай тер төгіп келе­ді. Соның ішінде прокуратура ор­ган­дары ұсынған жобалар көңілден шығуда. Соған сәйкес, үстіміздегі жылдың шілде айында Мемлекет басшысы «Қазақстан Республикасы­ның кейбір заңнамалық актілеріне олар­ды Қазақстан Республикасы Конс­­титуциясының нормаларына сәйкес келтіру мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» заңға қол қойды. Заң­нама­ны талқылап, одан келер пайда мен соңғы нәтижені саралаған сарапшылар да оңды пікір білдіріп отыр.

Осыған орай бүгінде азаматтық істер бойынша шығарылған сот шешімдеріне шағымдану тәртібіне бірқатар өзгерістер енгізілді. Азамат­тық процестік кодекстің жаңа редак­циясындағы 435-бабына сәйкес Бас прокурор іске қатысушылардың өті­ніштері негізінде кассациялық нара­зылықты тек қана прокурордың қаты­суымен қаралған азаматтық істер бо­йынша сот актілеріне келтіре алады. Азаматтық процесстік кодекстің 54-бабының 2-бөлігінің талабына сәйкес прокурор 3 жағдайда азаматтық іске қатысуға міндетті болды. Олар егер сотпен қаралатын дау мемлекеттің, қоғамның және өз-өзін қорғай алмайтын азаматтың мүддесіне қатысты болса ғана. Яғни, Бас прокуратура басқа даулар бойынша заңды күшіне енген сот шешімдеріне кассациялық наразы­лықты келтіру туралы өтініш­терді қарамайды. Сондықтан азаматтар мен заңды тұлғалар заңды күшіне енген сот актілеріне дау айтуды көздеген өтінішті Жоғарғы сотқа ғана бере алады. Сондай-ақ тағы бір айтарымыз, ерекше жағдайда сот актілері Жоғарғы сот төрағасы енгізген ұсыныс негізінде де қаралуы мүмкіндігі жоққа шығарылмайды.

Аталған «Қазақстан Республика­сының кейбір заңнамалық актілеріне оларды Қазақстан Республикасы Конституциясының нормаларына сәйкес келтіру мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» заңға бұдан басқа да көп­теген өзгерістер енгізілгені белгілі. Ал бұл өзгерістер барысы, ең алдымен, Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодекске қатысты дейміз. Өйткені мұндағы басты жаңалықтардың бірі әкімшілік істер бойынша заңды күшіне енген сот актілерінің Жоғарғы сотта қаралу тәртібі өзгеруінде болып тұр. Не өзгерді? Өзгергені сол, енді соттың қаулылары Жоғарғы соттың төрағасы мен Жоғарғы соттың мамандандырылған сот алқасы төрағасының бастамасымен қайта қаралуы мүмкін.

Бұл үшін әкiмшiлiк жауаптылыққа тартылған тұлға, жәбірленуші, олардың заңды өкілдері, қорғаушы­лары, заңды тұлғалардың өкілдері Жоғарғы сотқа ұсыныс енгізу туралы өтінішхат беруге құқылы. Бұл жерде тағы бір ерекше тоқталар жайт, аталған мұндай құқық орта­лық мемлекеттік органдарға да бе­рілген. Алайда, ұсынысты енгізу туралы өтінішхат Әкімшілік кодекстің 848-бабында көзделген талаптарға сәйкес болуы тиіс. Бұл ретте процеске қатысушылар міндетті түрде өтінішхаттарда мыналарды көрсетуі қажет: қабылданған қаулыны орын­дау адамдардың өміріне, денсау­лығына, не елдің экономикасы мен қауіпсіздігіне орны толмас ауыр зардаптар алып келуі мүмкін екендігін; қаулы адамдардың белгісіз тобының құқықтары мен заңды мүдделерін немесе өзге де жария мүдделерді бұзатыны дәлелденіп көрсетілуі тиіс.

Демек, біздің елімізде құқық қор­ғау саласын жетілдіру жан-жақты талап­тарға сай қарастырылып келе­ді деген сөз. Сонымен қатар атал­ған негіздер Әкімшілік кодекстің 851-бабының 5-бөлігіне сәйкес, Жоғар­ғы соттың заңды күшіне енген сот акті­лерін қайта қарау үшін ерекше жағдайлар болып табылатындығын назарға салғымыз келеді.

Александр ТАСБОЛАТ,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

23.02.2019

Гагарин кубогындағы қарсыластар анықталды

23.02.2019

«Алматы марафонының» жүгіру маусымы ашылды

23.02.2019

Түркістанда «Балдәурен-2019» байқауы өтті

23.02.2019

Түркістан: Түлкібас ауданында 6 әлеуметтік дүкен жұмыс істейді

23.02.2019

Атырауда көпбалалы үйлерге улы газды анықтайтын детекторлар тегін орнатылып жатыр

23.02.2019

Бейбіт Атамқұлов Еуропалық Одақтың Орталық Азия бойынша арнайы өкілімен кездесті

23.02.2019

Бектас Бекназаров Молдовадағы сайлауды бақылауға қатысты

23.02.2019

Елшілер институты Қазақстанға отандық жұлдыздардың жанкүйерлерін тартуға жол ашады

23.02.2019

Бүгін еліміздің басым бөлігінде тұман түсіп, көктайғақ болады

23.02.2019

Бадминтоннан әлем кубогі: қазақстандықтар жұптық сында келесі кезеңге өтті

23.02.2019

Юлия Галышева Жапониядағы әлем кубогі кезеңінде қола жүлдегер атанды

23.02.2019

Елордада ашық құдықтар мәселесі қалай шешілуде?

23.02.2019

Астанада әскерге шақырылушыларды медициналық куәландыру мәселелері талқыланды

23.02.2019

Қоғамдық қабылдауда ақтөбеліктердің мыңнан астам мәселесі шешілді

23.02.2019

ТМД құрылысшылары баға белгілеу саласында тәжірибе алмасты

23.02.2019

Жас теміржолшылар республикалық «Jas qanattar»  форумына қатысты

23.02.2019

Қостанай облысында өткен жылы өңдеу өнеркәсібінің өсімі 5,8 процентке артты

23.02.2019

Мақсат - әр тұрғынға отыз шаршы метр баспана беру

23.02.2019

Қызылорда облысы Полиция департаментінің жеке құрамы үшін гарнизондық жиын өтті

23.02.2019

Лондонда қазақстандық боксшы қарсыласын нокаутқа түсірді

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Jol erejesinen buryn, saqtyq kerek

Jasyratyny joq, ózimizdiń bir áriptesimiz, Qaraǵandy tas jolynan Astanaǵa kirer tusta keshqurym, ıaǵnı alageýim shaqta kóligimen bir adamdy basyp ketti. Ol jaıaý júrginshi jolaǵymen júgire basqan jandy kórmeı qalǵan. Qansha jerden kinásin moıyndasa da, ol – jaýapker. Sebebi jaıaý júrginshige arnalǵan jolaqta ereje buzdy. Toqtamady. Al toqtar edi, biraq adamdy kórgen joq. Mine, endi mundaı jaǵdaıda kimge kiná artasyz? Jaıaý júrginshi de opat boldy, júrgizýshi de qamalady.

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Tyıym men tıyn

Toı-toımalaqta tún jamylyp óner kórsetetin kámelettik jasqa tolmaǵan, ómirleri aq paraqtaı taza, kóńilderi aq bulaqtaı móldir kishkentaılarymyzdy jasyna laıyqsyz kıindirip, boıandyryp kópshiliktiń aldynda shyǵarý, án saldyrý – qý aqshaǵa qunyqtyryp qoıǵan ata-analarynyń kinásinen. 

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

Qorqynyshty mıkroplastık

О́tken aptada Eýropalyq odaq úkimeti óndirýshilerge mıkroplastıktiń barlyq túrin óz ónimderinde qoldanýǵa tyıym salǵanyn estigen bolarsyzdar. Mıkroplastıktiń ne ekenin bilesiz be? Osyǵan deıin kóp mán bermeppiz. Sóıtse mıkroplastık − sıntetıkalyq polımerlerdiń kishkentaı bólikteri, bul kóptegen zattyń quramyna kiredi: kúndelikti kıetin kıimimizde de, kir jýatyn untaqta da, saǵyzda da bar eken.

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

«Jeti jarǵy» jıen jaıly ne deıdi?

Qarǵa tamyrly qazaqta jıenmin dese qolq etpes jan joq shyǵar, sirá. Tipti, naǵashyǵa aıtar oıyn «tuzdyqtap» jiberse de, basynan sóz asyrmas nebir adýyn minezdiniń ózi jıen ǵoı, aıta beredi» dep kúlip, bas shaıqaǵannan artyqqa barmaıdy.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Rýh jaıly áńgime

Marqum alashshyl tulǵa Aqseleý Seıdimbektiń «Rýhy azat halyq qana uly ister atqara alady» deıtin myzǵymas ustanymy boldy. Osy uǵymdy Ahań ári qaraı tápsirlep: «Rýhsyz halyqty altynǵa bólep qoısań da báribir, rýhy myqty qaýymnyń aldynda eńkish tartyp turady. Rýh degenimiz ol kózge kórinbeıdi, halyqtyń gendik bıosferasynda bolatyn úreıdi jeńý qýaty. Úreı qan arqyly urpaqtan urpaq jalǵasyp kete beretin asa qaterli qubylys. Qandaı bir qaýymnyń rýhanı erkindigi (táýelsizdigi) halyqtyń boıyndaǵy úreıdiń az-kóptigimen ólshendi» deıtin edi jaryqtyq.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу