Зардабын қателіктің тартқан білер

Кез келген адам шешімі күрде­леніп, бірнеше сот процестеріне ұласатын дауға басын сұға қой­май­ды. Одан өзіне пайда жоқ екенін де біледі. 

Егемен Қазақстан
17.11.2017 324
2

Нағыз жәбірленуші ғана жа­нын ауыртқан жағдайдың оң ше­шіміне жетуі үшін соттан сотқа жүгіреді. Бірақ бұл оңайлықпен келе салатын жеңіс емес. Соны білетін көптеген адам даудан қашып, сотқа шағымданбай, шамасы келгенінше тыныш жүргенді  қалайды.

Алайда заңды барлық адам біл­генімен, соның заңдылығын көбі ұс­тана бермейді ғой. Соның салдарынан біреу баспанасына, біреу қызметіне, біреу кәсібіне, біреу жылжымайтын мүлікке, біреу алатын жәрдемақысына қатысты іске амалсыздан араласады. Қайсыбір сала қызметкерлерінің бірі абайсызда жіберген кемшілік соңы осылайша кейде бітпес дауға айналады. Содан о баста бұрмаланған іс небір соттан сотқа жетсе де қайнар көзін таба алмай ақыры өшеді. Ал кейде сол сот бір шешім шығарғанымен шындыққа жете алмадым деген жәбірленушінің тартқан азабын таразыға тартсаңыз, расында, шындықтың ауылы бұлтарыста қалғаны да байқалады. Сосын бұл жолда түбі бір шындыққа жетем деп бар өмірін соттасуға арнайтын, не сол өмірін қиып жіберуге де баратын адамдар табылады.

Бірақ осы бағытта ең оңай да, әді­летті жол сол бұрмаланған істің кө­зін тауып, ашып жіберу ғой. Аржа­ғында мөп-мөлдір бұлақ суындай шын­дықтың өзі де қайнап шығып, бой бермей ағып ала жөнелері сөзсіз. Өйткені нақты ақиқат көрініп тұрған соң жәбірленуші де, дауласушы да тоқтамға келеді. Бұрынғы билеріміздің қара қылды қақ жарған қасиеті, мейлі кім болса да, осы шындықпен көз жеткізуде болған ғой. Ал бүгінде мұндай берекелі іс құқық қорғаушылар мен соттардың ғана қолынан келеді дейміз. Мәселен, Атырау облысы, Жылыой ауданындағы Құлсары қаласының тұрғыны Епбол Өтегенов өзін 1931 жылы дүниеге кел­дім деп есептейді. Бірақ бар мәселе, же­ке куәлігінде оны 1938 жылы туған деп жазылыпты. Содан осы уақытқа дейін Епбол Тасымұлы 1931 жылы туылғанын дәлелдей алмай келеді. Неге? Өйткені облыстық ардагерлер кеңесінің төрағасы болған Қ. Ризуанов: «Арызданушы әкесінің қашан қайтқаны жөнінде архивтен дерек таба алмай жүр. Егер заң орындары шындап айналысса, мұндай дерек те, басқа да оның сөзін дәлелдер деректер әбден табылуы мүмкін. Е.Өте­генов сәби ке­зінде әкесінен айы­рылған. Жас анасы екінші рет тұр­мысқа шыққанымен, көп ұзамай ол да дүниеден өткен. Сөйтіп Е.Өтегенов өгей әке қолында жетім болып қиын тұрмыс кешкен. Өгей әкесі оны өз шаруасына жегу үшін оқуға да, армияға да алмасын деп кейін жасын шегеріп, 1938 жылы туған деп жаздыртқан. Ал оның бала кезінен бірге өскен ауылдастары бар. Солар Епбол Тасымұлының қай жылы туғанын нақты көрсетіп қолхат жазып, нотариуспен куәландырып берген», дейді.

Ал енді көкейде тұрған сұрақ: «Еп­бол Тасымұлы неге арызданады?», дейсіз ғой. Себебі тиісті сала қыз­мет­керлерінің жіті араласпауынан әлі күнге анықталмай қалған нақты туған жыл мәселесі, өзін бүгінде 85-ке келдім деп есептейтін Епбол Та­сы­м­ұлының тыл ардагері ретінде танылуы­на кедергі келтіріп отырған көрінеді. Сөйтіп соғыс жылдарында тылда бала болып еңбек етсе де, бар жеңілдіктен құр қалып отырған жайы бар екен. Әрине бұл мәселенің соңғы нүктесін сот қана қоя алатыны белгілі. Бірақ ол үшін бір дерек керек. Е.Өтегеновтің жоғарыда айтылған архивті аралауға шамасы келмесе де, өзі медициналық сараптамадан өтіп, соның қағазы мен өзінің туған жылын білетін куәгерлерді алға тартады. Куәгерлер оның сөзін растап отыр. Бірнеше дәрігер қол қойған сот-медициналық сараптама да: «Комиссиялық сот-медициналық сараптама барысында азамат Өтегенов Епбол Тасымұлының жас шамасы 08.05.2015 жылы комьютерлік томографиялық түсіруімнің негізінде 75-85 жас аралығына сәйкес келеді», деп­ қорытынды шығарылыпты.

Алайда қария қанша жерден өзінің айтқаны, дәлелі дұрыс деп тапса да, кезінде жазылып кеткен туған жыл дерегі бой берер емес. Алдағы уақытта да бой бермейтін секілді. Өйткені оның дұрыс, бұрыстығына қариядан басқа ешкім шын жанашырлықпен алаңдап отырған жоқ. Ал қарияның мұның растығын толығымен дәлелдеп шығуға шамасы жоқ. Сөйтіп Епбол Тасымұлының бұл ғұмыры дау қуа­лаумен өтетін де секілді көрінеді. Ақи­­қатқа көз жеткізері де неғайбыл. Қа­рап отырсаңыз, бұл өмірде жалғыз бұл қарияның өтініші ғана емес, талай жан­ның ақиқат ісі бұлтарыста қалып, ашы­лмай жатады-ау.

Александр ТАСБОЛАТ,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

18.02.2019

Орал қатты қалдықты өңдеуге кірісті

18.02.2019

ҚХЛ: «Барыс» «Адмиралдан» ұтылды

18.02.2019

Семейде математикадан аймақтық олимпиада өтті

18.02.2019

Шымкентте өртеніп жатқан үйден сәбилерді аман алып қалған жас батыр марапатталды

18.02.2019

Семейде татар халқы  «Самавыр янында» бас қосты

18.02.2019

Жетісу кәсіпкерлері көшелерді  жарықтандыруға кіріседі

18.02.2019

Мәскеуде Еуразиялық экономикалық комиссия Кеңесінің кезекті отырысы өтеді

18.02.2019

Жапония мен Түрікменстан өкілдері кездесті

18.02.2019

Баку қаласында Каспий теңізі мәселелері жөнінде отырыс өтеді

18.02.2019

Алматыда 120 көшеге энергия үнемдейтін жарықдиодты жарықтандыру орнатылады

18.02.2019

Астана-Қарағанды тас жолы қатты бұрқасын салдарынан жабылды

18.02.2019

Алматы облысында 365 күнде 365 кәсіпкерден өтініш қабылданды

18.02.2019

Атақты дизайнер қиын жағдайға тап болған әйелдерге 50 киім үлгісін сыйлайды

18.02.2019

2018 жылы қызылшамен ауырғандар саны өскен

18.02.2019

«Батыс» өңірлік қолбасшылығының әскери бөлімдері дабыл бойынша көтерілді

18.02.2019

Ақтаулық ата-аналар Оксфордтық курсты оқыды

18.02.2019

Қостанай ювеналдық сотында «Отбасы бөлмесі» ашылды

18.02.2019

Донецк қаласында бірнеше жарылыс болды

18.02.2019

Үндістан үкіметі Эверестің биіктігін қайта өлшемек

18.02.2019

Қазақстанда қанша қасқыр бар?

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Rýh jaıly áńgime

Marqum alashshyl tulǵa Aqseleý Seıdimbektiń «Rýhy azat halyq qana uly ister atqara alady» deıtin myzǵymas ustanymy boldy. Osy uǵymdy Ahań ári qaraı tápsirlep: «Rýhsyz halyqty altynǵa bólep qoısań da báribir, rýhy myqty qaýymnyń aldynda eńkish tartyp turady. Rýh degenimiz ol kózge kórinbeıdi, halyqtyń gendik bıosferasynda bolatyn úreıdi jeńý qýaty. Úreı qan arqyly urpaqtan urpaq jalǵasyp kete beretin asa qaterli qubylys. Qandaı bir qaýymnyń rýhanı erkindigi (táýelsizdigi) halyqtyń boıyndaǵy úreıdiń az-kóptigimen ólshendi» deıtin edi jaryqtyq.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Elorda: kósheler, avtobýstar, aıaldamalar

Astana jyl sanap ósip keledi. Bir kezderi oblys ortalyǵy bolǵan shaǵyn ǵana qala az ýaqyttyń ishinde elimizdegi iri shaharlardyń qataryna qosyldy. Munyń bári qarqyndy júrgizilgen qurylys jumystarynyń nátıjesinde júzege asyp otyr. Ras, qazir 2000 jyldardyń basyndaǵydaı ekpin joq. Degenmen áli de bolsa jańa ǵımarattar men turǵyn úıler turǵyzý isinde alǵa basý bar. Bas qala, jańadan turǵyzylyp jatqan elorda bolǵandyqtan, qurylys jumystarynyń jalǵasa beretinine kúmán joq.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Oqıǵalar uǵymdy bolsa ıgi

Tildiń túıtkili qansha aıtsaq ta tarqamaıtyn boldy. Burynǵydaı eshkim zorlamasa da, eshkim tizege salmasa da, ana tilimizde sóıleıik dep urandap jatsaq ta, halqymyzdyń qalada turatyn negizgi bóligi únemi orys tilin qoldanýǵa beıil turatyny qynjyltady. Úlkender túgili qazaqsha oqıtyn balalarymyzdyń ózi orysshany tez qabyldaıdy. Qazaqsha oılanǵansha oryssha jyp etkizip jaýap bere qoıady. Eshkimdi kinálamaı, eshkimdi qaralamaı osynyń sebebin taǵy bir izdep kórelikshi...

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Qatygezdikke bala ǵana kináli me?

Sońǵy kezderi mektep oqýshylarynyń arasynda sotqarlyq órship barady. Teledıdardan kórip, áleýmettik jeliden oqyp otyrǵanda, olar mundaı qatygezdikke qalaı bardy degen saýal kókeıdi tebendeı tesip, oıdy oıran etedi. 

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Keleli istiń paidasy

Búginde ár kólikke tirkelip beriletin memlekettik nómirlerdiń deni jappaı satylymǵa shyǵaryldy. Olar birkelki sandar men úılesimdi áripter tizbeginen quralǵandyqtan birden kóz tartady. Ony halyq arasynda «ádemi nómirler» deıdi. Atalǵan nómirlerdi alýǵa júrgizýshiler de yntyq. Ásirese qymbat kólik ıeleri úshin sándi nómirdi taǵý, ózine bir artyqshylyqty beretindeı kóredi. Endeshe bul nómirlerdi satylymǵa shyǵarǵannan kim utyp jatyr dep oılaımyz?

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу