Зардабын қателіктің тартқан білер

Кез келген адам шешімі күрде­леніп, бірнеше сот процестеріне ұласатын дауға басын сұға қой­май­ды. Одан өзіне пайда жоқ екенін де біледі. 

Егемен Қазақстан
17.11.2017 320
2

Нағыз жәбірленуші ғана жа­нын ауыртқан жағдайдың оң ше­шіміне жетуі үшін соттан сотқа жүгіреді. Бірақ бұл оңайлықпен келе салатын жеңіс емес. Соны білетін көптеген адам даудан қашып, сотқа шағымданбай, шамасы келгенінше тыныш жүргенді  қалайды.

Алайда заңды барлық адам біл­генімен, соның заңдылығын көбі ұс­тана бермейді ғой. Соның салдарынан біреу баспанасына, біреу қызметіне, біреу кәсібіне, біреу жылжымайтын мүлікке, біреу алатын жәрдемақысына қатысты іске амалсыздан араласады. Қайсыбір сала қызметкерлерінің бірі абайсызда жіберген кемшілік соңы осылайша кейде бітпес дауға айналады. Содан о баста бұрмаланған іс небір соттан сотқа жетсе де қайнар көзін таба алмай ақыры өшеді. Ал кейде сол сот бір шешім шығарғанымен шындыққа жете алмадым деген жәбірленушінің тартқан азабын таразыға тартсаңыз, расында, шындықтың ауылы бұлтарыста қалғаны да байқалады. Сосын бұл жолда түбі бір шындыққа жетем деп бар өмірін соттасуға арнайтын, не сол өмірін қиып жіберуге де баратын адамдар табылады.

Бірақ осы бағытта ең оңай да, әді­летті жол сол бұрмаланған істің кө­зін тауып, ашып жіберу ғой. Аржа­ғында мөп-мөлдір бұлақ суындай шын­дықтың өзі де қайнап шығып, бой бермей ағып ала жөнелері сөзсіз. Өйткені нақты ақиқат көрініп тұрған соң жәбірленуші де, дауласушы да тоқтамға келеді. Бұрынғы билеріміздің қара қылды қақ жарған қасиеті, мейлі кім болса да, осы шындықпен көз жеткізуде болған ғой. Ал бүгінде мұндай берекелі іс құқық қорғаушылар мен соттардың ғана қолынан келеді дейміз. Мәселен, Атырау облысы, Жылыой ауданындағы Құлсары қаласының тұрғыны Епбол Өтегенов өзін 1931 жылы дүниеге кел­дім деп есептейді. Бірақ бар мәселе, же­ке куәлігінде оны 1938 жылы туған деп жазылыпты. Содан осы уақытқа дейін Епбол Тасымұлы 1931 жылы туылғанын дәлелдей алмай келеді. Неге? Өйткені облыстық ардагерлер кеңесінің төрағасы болған Қ. Ризуанов: «Арызданушы әкесінің қашан қайтқаны жөнінде архивтен дерек таба алмай жүр. Егер заң орындары шындап айналысса, мұндай дерек те, басқа да оның сөзін дәлелдер деректер әбден табылуы мүмкін. Е.Өте­генов сәби ке­зінде әкесінен айы­рылған. Жас анасы екінші рет тұр­мысқа шыққанымен, көп ұзамай ол да дүниеден өткен. Сөйтіп Е.Өтегенов өгей әке қолында жетім болып қиын тұрмыс кешкен. Өгей әкесі оны өз шаруасына жегу үшін оқуға да, армияға да алмасын деп кейін жасын шегеріп, 1938 жылы туған деп жаздыртқан. Ал оның бала кезінен бірге өскен ауылдастары бар. Солар Епбол Тасымұлының қай жылы туғанын нақты көрсетіп қолхат жазып, нотариуспен куәландырып берген», дейді.

Ал енді көкейде тұрған сұрақ: «Еп­бол Тасымұлы неге арызданады?», дейсіз ғой. Себебі тиісті сала қыз­мет­керлерінің жіті араласпауынан әлі күнге анықталмай қалған нақты туған жыл мәселесі, өзін бүгінде 85-ке келдім деп есептейтін Епбол Та­сы­м­ұлының тыл ардагері ретінде танылуы­на кедергі келтіріп отырған көрінеді. Сөйтіп соғыс жылдарында тылда бала болып еңбек етсе де, бар жеңілдіктен құр қалып отырған жайы бар екен. Әрине бұл мәселенің соңғы нүктесін сот қана қоя алатыны белгілі. Бірақ ол үшін бір дерек керек. Е.Өтегеновтің жоғарыда айтылған архивті аралауға шамасы келмесе де, өзі медициналық сараптамадан өтіп, соның қағазы мен өзінің туған жылын білетін куәгерлерді алға тартады. Куәгерлер оның сөзін растап отыр. Бірнеше дәрігер қол қойған сот-медициналық сараптама да: «Комиссиялық сот-медициналық сараптама барысында азамат Өтегенов Епбол Тасымұлының жас шамасы 08.05.2015 жылы комьютерлік томографиялық түсіруімнің негізінде 75-85 жас аралығына сәйкес келеді», деп­ қорытынды шығарылыпты.

Алайда қария қанша жерден өзінің айтқаны, дәлелі дұрыс деп тапса да, кезінде жазылып кеткен туған жыл дерегі бой берер емес. Алдағы уақытта да бой бермейтін секілді. Өйткені оның дұрыс, бұрыстығына қариядан басқа ешкім шын жанашырлықпен алаңдап отырған жоқ. Ал қарияның мұның растығын толығымен дәлелдеп шығуға шамасы жоқ. Сөйтіп Епбол Тасымұлының бұл ғұмыры дау қуа­лаумен өтетін де секілді көрінеді. Ақи­­қатқа көз жеткізері де неғайбыл. Қа­рап отырсаңыз, бұл өмірде жалғыз бұл қарияның өтініші ғана емес, талай жан­ның ақиқат ісі бұлтарыста қалып, ашы­лмай жатады-ау.

Александр ТАСБОЛАТ,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

22.09.2018

Мақтаарал ауданында «Жасыл ел» жастардың еңбек жасақтары жұмысын бастады

22.09.2018

«Балалар Евровидениесі» байқауының жеңімпазы анықталмақ

22.09.2018

Халықаралық «Ясауитану-2018» байқауы өз мәресіне жетті

22.09.2018

Елбасы елорданың қала құрылысын игеру жоспарымен танысты

22.09.2018

Даниал Ахметов Зырян ауданын Алтай деп атау туралы ұсынысты қолдады

22.09.2018

Елбасы Чан Дай Куангтің қайтыс болуына байланысты көңіл айтты

22.09.2018

Жаңа Жібек жолы: Алматы

22.09.2018

Катонқарағай ауданы тұрғынының сібір жарасынан көз жұмғаны расталды

22.09.2018

Сенаторлар сенбілікке шықты

22.09.2018

Б.Бекназаров Әзербайжан Парламентінің 100-жылдығына арналған шараға қатысты

22.09.2018

Мұнайдың әлемдік бағасы өсті

22.09.2018

Лондонда қазақстандық өнер көрмесі ашылды

22.09.2018

Түркия «Қазақстан» журналын шығарды

22.09.2018

Ақтөбеде «Анаға тағзым» орталығы ашылды

21.09.2018

Тимур Жақсылықов Президенттің көмекшісі болып тағайындалды

21.09.2018

Маман дайындау мәселесі талқыланды

21.09.2018

Астанада тұрғын үй кешенінде шартты өртті сөндіру бойынша тактикалық оқу-жаттығу өтті

21.09.2018

Бүркітші қыз Айшолпан түскен «Көшпенділер» фильмі көрерменін қуантады

21.09.2018

Павлодарда биыл 1655 жұп қосылса, 1101-і ажырасқан

21.09.2018

Тұрмыстық қатты қалдықтарды өңдеу бойынша жоба әзірленді

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qasiet pen qasiret

«Dánikkennen qunyqqan jaman» degen sózge mán bersek, munda úlken fılosofııalyq maǵyna bar. Táýba, bireý bireýden nan surap jeıtin zaman emes qazir. Toqshylyq zaman. О́zimizdi qoı ústine boztorǵaı jumyrtqalaǵan barshylyqta, etek-jeńniń keń kezinde dúnıege kelgen, zárýlik kúıin sezinbeı ósken urpaqqa balaımyz. Dastarqannan nan, maı, qant, sút, qaımaq eshqashan úzilgen emes. Sonymyzben baı sanalmasaq ta, bardyń sanatynan bolatynbyz... Qudaı saqtaı gór, taǵamǵa talǵam-talabymyzdyń sharyqtap ósip ketkeni sonshalyq keıde dastarqannan búginde nan qoıylatyn bos oryn tappaı qınalatynymyz ras. Sóıte tura, toqshylyq zamanda ómir súrip jatqanymyzdy sezinbeıtinimiz jaman. Moıyndaǵymyz kelmeıtini qorqynyshty. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Minez adamnyń taǵdyry ma?

Qazir Elbasynyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy týraly jıi áńgime qozǵalýda. Jańa turpatty jańǵyrýdyń eń basty sharty – ulttyq kodyńdy saqtaı bilý, ıaǵnı zaman jańalyqtaryn qabyldaı, oǵan ún qosa otyryp, basqa ulttardan árdaıym erekshelendirip turatyn ózińniń ulttyq bolmysyńdy, qazaqy qalybyńdy damyta bilý ekendigi aıtylýda.

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Esti men eski

Elektrondy aqparat quraldaryn qosa qalsań-aq jarq etip shyǵa keletin ánshilerdiń bitim-bolmystarynan syr aýlaı uzaq qadalatynyń bar. Qyz-jigitterdiń arasynda burynnan biletiniń ıa qatarǵa jańa-jańa ilingenderiniń oryndaǵan ánderine qulaı elikpeseń de – beker obaldary káne, beıjaı tyńdap otyrǵyzbaıtyn izdenisteriniń qýaty barshylyq. Bul salanyń jetik bilgiri sanalmasań da, tańdaǵan repertýaryna ózińshe kóńil aýdaryp, naqyshyn ishki tarazyńmen ólshep, órnek ıirimin oısha saraptaısyń ǵoı, baıaǵy. 

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Boljam aıtyp baıyǵandar

Sport bızneske aınalǵaly qashan. Árıne bul sózben qazir eshkim daýlasa almaıdy. Álemdegi eń baı adamdar sportshylar ekeni anyq. Alaıda osy sport bıznesi salasynda alaıaqtyq ta joq emes. Ásirese bás tigip aqsha tabatyndar men qandaı báske qoıý kerektigin usynatyndardan aıaq alyp júre almaısyz. Keńes beretin keń­seler men aqyl aıtyp otyratyn saıttar qap­tady. Aldaǵy ýaqytta alaıaqtardyń arbaýyna túspes úshin bul júıeniń qalaı áreket etetinin aıtyp óteıin. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Naǵyz Báıterek

Qazirgi baspasóz betterinde, buqaralyq aqparat quraldarynda «Báıterek» degen sóz teńeý retinde kóbinese qoǵamǵa eńbegi sińgen nemese ómir jolynda jeke basy jaqsy tabystarǵa jetken, sodan halyqtyń kózine túsken adamdarǵa qatysty qoldanylyp júr. Durys-aq. Ondaı adamdardyń eńbegi halyq ıgiligine jarap jatsa, sol ıgilikten kóptegen adamdar nár alyp, turmysyn jaqsartsa nemese sol adamnan úlgi alý arqyly urpaǵyna durys tárbıe, baǵyt-baǵdar berse, tipti basqany bylaı qoıǵanda, et jaqyn týystary, aýyldastary sonyń saıasynan pana taýyp, sol arqyly ómirin durys arnada jalǵastyryp jatsa, nege qoldanbasqa. Rasynda da, mundaı adamdar «Báıterek» degen atqa ábden laıyq qoı.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу