Көзделген меже көңілден шықса игі

Ата-бабамыздың тәуелсіз де қуат­ты елге айналсақ деген армандары кезінде орындалмас қиялдай көрінсе де, бүгінде ол ұмтылыстың біртіндеп іс жүзіне асқандығының нақты куәсі болып отырмыз. Елдің бай-қуатты болуы сол елдің әр азаматының мақ­танышы екені сөзсіз. Бұл орайда, ең алдымен, Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаевтың «100 нақты қадам» Ұлт жоспарындағы көзделген межелер көңілге сенім ұялатары баршаға аян.

Егемен Қазақстан
07.12.2017 282
2

Ашығын айту керек, «100 нақты қадам» Ұлт жоспары мемлекеттің және елдің әр азаматының хал-ахуа­лын жақсартуға арналған үлкен бағдарламалық құжат болып табылады. Оның мәні мен мағынасы тереңде жатыр. Мұнда мемлекеттік салаларға тек Ұлт жоспарындағы бас­­ты міндеттерді орындап қою ғана емес, жетістікке қарай жасалған әр қадамның нақты жемісін қарапайым адамдар көруге тиістілігі қозғалды. Әр қадамның орындалуы – дамудың, көркеюдің көрінісіне айналды. Сөйтіп бағдарламаның көздегені көңілден шықты деп толық айта аламыз. Ал «Халық айтса, қалт айтпайды» дегендей, Ұлт жоспарының орындалған қадамдарының нәтижесі көңілден шығып жатқаны баса айтылуда. 

Мәселен, қазіргі күнде әр адам өз кәсібін дөңгелетуі тиіс. Ал кәсіптің несібесін көру үшін әр кәсіпкер алаңсыз қызмет ете алуы керек. Мі­не, осы орайда заңның үстемдігі адал­ еңбек етемін, оның қызығын кө­ре­мін дейтін адамдарға ауадай қа­­жет. Бір сөзбен айтқанда, мен­шік құқығына кепілдік беретін, кәсіпкерлік қызмет үшін, келісім-шарттық міндеттемелерді қорғау үшін жағдай жасайтын, түптеп келгенде экономикалық өсім үшін негіз болатын заңның үстемдігі қамтамасыз етілуі қажет. Ол қалай жүзеге аспақ? Жалпы, заң үстемдігі дегенде біз нені басшылыққа аламыз? Әрине, Негізгі Заң – Конституцияның орны бөлек. Онда жазылғандай, адамның құқықтары мен бостандықтарын заңды түрде қорғай білу, адамды қадірлеу, оны ең қымбат қазына деп білу қажет. Бұдан шығатын қорытынды, заңның үстемдігі адамның меншік құқығымен, жеке кәсіпкерлік қызметімен, яғни оның іс жүзіне асуымен ұштасуы тиіс. Сонда жеке кәсіпкерлік нәтижесі мемлекеттің экономикалық дамуына дем береді. Ал бұл адамдардың, елдің жалпы әл-ауқатының артуы­на, мемлекеттің экономикалық жағ­дайы­ның жақсаруына жол ашады. Мемлекет басшысы Ұлт жоспарындағы заңның үстемдігі туралы айтқанда, осы мәсе­ле­ні алға қойғаны анық.

Ендеше адамның жеке құқы мен заңды меншік құқы нақты қорғала алатын жағдайда адам бостандығы сақталатындығы айқындалып, бұл қазақстандық құқықтық жүйенің салтанат құруының бір белгісі болмақ. Ал азаматтар мен ұйымдардың, кә­сіп­­­керлердің құқықтары мен бостандықтарын, заңды мүдделерін қор­ғау және оны қамтамасыз ету сот жүйесінің міндеті болып табылатын­дығы жоғарыда айтылған Ата Заңымызда жазылып тұр. Демек, заң үстемдігінің салтанат құруын іс жүзіне асыру барысында соттардың рөлі де, орны да бөлек. Бұл орайда, алдымен, судьяларға жүктелер жауапкершілік үлкен.

Сондықтан судья болып тағайын­далмас бұрын оған үміткер адам құқықтық жағынан дамыған елдердегі қатаң тәжірибе тәртібіндей күрделі әрі көп сатылы сынақтардан өтеді. Мәселен, судья түйіні қиын мәсе­ле­лер­ді шеше алатын білікті де бі­лім­ді маман болып келуі керек. Сол үшін де Президент жанындағы мем­лекеттік басқару академиясының құра­­мына енетін Сот төрелігі институтында жоғары заң білімін беру мекемелерінің судьялық қызметке лайықты түлектерінің арнайы екі жыл білім алуы көзделген болатын. Енді бұл институт академия құрамынан шығарылып, Жоғарғы соттың жанында жұмыс істейді. Магистранттар мұнда екі жылдық білім алады. Сосын бір жыл соттарда тағылымдамадан өтеді. Сынақ мұнымен шектелмейді. Түлек соттарда тағы бір жыл сынақ мерзімінен өтеді. Сөйтіп магистранттар судья болып тағайындалғанша білім де, нақты сот тәжірибесін де жинап алады. Міне, мұндай судьялар қатаң іріктеу мен озық оқыту үлгісінен өткеннен кейін адам құқын қорғауда әрқашан заң үстемдігін жоғары қоятындығы сөзсіз. Өйткені Мемлекет басшысының «100 нақты қадам» Ұлт жоспарындағы көзделген меже де осы болатын.
 

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

18.11.2018

Солтүстік Қазақстанда «Қозыбаев оқулары» халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференция өтті

18.11.2018

Қор нарығы ел экономикасына серпін береді

18.11.2018

Мәулен Әшімбаев ауыл шаруашылығы қызметкерлерін кәсіби мерекелерімен құттықтады

18.11.2018

Элизабет Тұрсынбаева Мәскеудегі турнирде үздік алтылыққа енді

18.11.2018

Қызылорда облысында МЖӘ бойынша екі спорт кешені ашылды

17.11.2018

Amazon мен Google-де жұмыс істейтін қазақстандықтарды елге шақыру керек - Атамекен ҰКП

17.11.2018

Павлодар облысында 370 жүргізуші мөлшерден артық жүк тасыған

17.11.2018

Павлодарда 524 полиция қызметкері пәтерге мұқтаж

17.11.2018

Дулат Қажанов: Оңтүстік тұрғындарын Күршімге шақырамыз

17.11.2018

Таразда Ауыл шаруашылығы қызметкерлерінің күні аталып өтті

17.11.2018

Қызылордадағы ЖКО: 29 адам ауруханада, 45-і үйіне оралды

17.11.2018

Қызылордада жолаушылар автобусы соқтығысты

17.11.2018

Атырауда балық шаруашылығы басқармасының басшысы тағайындалды

17.11.2018

Астанада дзюдодан Қазақстан Чемпионаты өтті

17.11.2018

Таразда «Туған жерге туыңды тік!» форумы өтті

17.11.2018

Ақ Жайықтың жастарында жігер көп

17.11.2018

Оралда қоғамдық ұйымдардың VIII форумы өтті

17.11.2018

17 қарашаға арналған ауа райы болжамы

16.11.2018

Қазақстан туризмін дамытудағы кезекті қадам

16.11.2018

Абылай ханның Галдан Цереннің тұтқынында болған жері табылды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Esi ketken eskini alady

Búginde avtomobıl degen burynǵydaı baılyqtyń, sol kólikti satyp alǵan adamnyń áleýmettik jaǵdaıynyń jaqsy ekendiginiń kórsetkishi bolýdan qalyp barady. Bir úıde eki, keıde úsh avtokóliktiń bolýyn, tipti keıbir jumyssyz júrgenderdiń de avtokólik satyp alýyn oǵan mysal retinde keltirýge bolady. Osy oraıda avtomashınalardyń sonshalyq kóbeıip ketýiniń syry nede degen saýaldyń týyndaýy da zańdy. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qala jáne qazaq

Astana – jastar qalasy. Qala kóshelerinde kele jatyp aınalańa qarasań kóbinese jastardy kóresiń. Demek, Astana – bolashaqtyń qalasy. Osy Astana arqyly qazaqtardyń qala halqyna aınalyp kele jatqandyǵyn jáne aınala alatyndyǵyn anyq baıqaýǵa bolady.

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Mádenıetti adam. Ol kim?

Osy keıde on ekide bir gúli ashylmaǵan kókórim jastarǵa albyrttyqtyń saldarynan jibergen aǵattyǵy men qateligin túzeý maqsatynda apalyq qamqorlyqpen azǵantaı bir aqyl-keńes aıta bastasań, munyńdy muqatý, tuqyrtý dep oılaıtyndaryna túsinbeısiń.  Olardyń bári syndy solaı qabyldaıdy degen pikirden aýlaqpyz árıne, biraq kúndelikti ómirde mundaı jaıtqa jıi tap bolyp jatatynymyz ras endi. Munan soń aldyńǵy tolqyn apalarymyz ben aǵalarymyzdyń aldarynan kese-kóldeneń ótpeı, jumsaǵan jaqtaryna quldyrańdaı usha jóneletin baıaǵy bizdiń kezimizdegi jastardyń eleýsiz ǵana eskertilgen úlkenderdiń áńgimesinen keıin endigári sol kemshilikti qaıtalamaýǵa tyrysatyn elgezektigi, qarapaıymdylyǵy, kishipeıildigi, ıbalylyǵy sanamyzǵa saǵynysh sazyndaı sarqyla oralady. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Sheraǵań shertken sher

Qazaq jýrnalıstıkasynyń qara narlary Sherhan Murtaza men Kamal Smaıylovtyń «Egemendegi» hattary kezinde qoǵamdyq sanaǵa serpilis ákelgeni málim. «Qadirli Kamal Dos!», «Qadirmendi Sherhan!» dep bastap, el ómiriniń qaltarys-bultarystaǵy búkil problemasyn jipke tizip kórsetken, odan shyǵatyn jol izdegen eki tulǵanyń hattaryn qazir oqysań, alysty boljaı bilgen kóregendigine eriksiz tańǵalasyń. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sotqa silteı salý sán be?

Qara qyldy qaq jaryp, ádildikti aıtqan qazaq bıleriniń bılik qaǵıdasy: «Týra bıde týǵan joq, týǵandy bıde ıman joqqa» negiz­delgeni málim. Qasqaıyp turyp qamshysyn aldyna tastap: «Baı bolsań halqyńa paıdań tisin, batyr bolsań dushpanǵa naızań tısin. Baı bolyp paıdań tımese, batyr bolyp naızań tımese jurttan ala bóten úıiń kúısin» dep Áıteke bıdiń shamyrqanǵany, judyryqtaı jumylǵan Qazybek bıdiń Qońtajyny bılik aıtý kezegi tıgende: «Sózdi óńmenime suǵyp aıtqan kezde, eki ıyǵynan eki aıý aýzynan ot shashyp «typyr»» etshi, «kóreıin» dep turdy. Kórdińiz be, bılik aıtqan adam sózimen de kózimen de, susymen de yqtyra alady eken. Qazaq bıleri dala zańynyń oryndaýshylary bolǵan. Tek ádildikti tý etip kótergen onyń aldynda han da qara da birdeı jaýap bergen.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу