Көзделген меже көңілден шықса игі

Ата-бабамыздың тәуелсіз де қуат­ты елге айналсақ деген армандары кезінде орындалмас қиялдай көрінсе де, бүгінде ол ұмтылыстың біртіндеп іс жүзіне асқандығының нақты куәсі болып отырмыз. Елдің бай-қуатты болуы сол елдің әр азаматының мақ­танышы екені сөзсіз. Бұл орайда, ең алдымен, Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаевтың «100 нақты қадам» Ұлт жоспарындағы көзделген межелер көңілге сенім ұялатары баршаға аян.

Егемен Қазақстан
07.12.2017 281
2

Ашығын айту керек, «100 нақты қадам» Ұлт жоспары мемлекеттің және елдің әр азаматының хал-ахуа­лын жақсартуға арналған үлкен бағдарламалық құжат болып табылады. Оның мәні мен мағынасы тереңде жатыр. Мұнда мемлекеттік салаларға тек Ұлт жоспарындағы бас­­ты міндеттерді орындап қою ғана емес, жетістікке қарай жасалған әр қадамның нақты жемісін қарапайым адамдар көруге тиістілігі қозғалды. Әр қадамның орындалуы – дамудың, көркеюдің көрінісіне айналды. Сөйтіп бағдарламаның көздегені көңілден шықты деп толық айта аламыз. Ал «Халық айтса, қалт айтпайды» дегендей, Ұлт жоспарының орындалған қадамдарының нәтижесі көңілден шығып жатқаны баса айтылуда. 

Мәселен, қазіргі күнде әр адам өз кәсібін дөңгелетуі тиіс. Ал кәсіптің несібесін көру үшін әр кәсіпкер алаңсыз қызмет ете алуы керек. Мі­не, осы орайда заңның үстемдігі адал­ еңбек етемін, оның қызығын кө­ре­мін дейтін адамдарға ауадай қа­­жет. Бір сөзбен айтқанда, мен­шік құқығына кепілдік беретін, кәсіпкерлік қызмет үшін, келісім-шарттық міндеттемелерді қорғау үшін жағдай жасайтын, түптеп келгенде экономикалық өсім үшін негіз болатын заңның үстемдігі қамтамасыз етілуі қажет. Ол қалай жүзеге аспақ? Жалпы, заң үстемдігі дегенде біз нені басшылыққа аламыз? Әрине, Негізгі Заң – Конституцияның орны бөлек. Онда жазылғандай, адамның құқықтары мен бостандықтарын заңды түрде қорғай білу, адамды қадірлеу, оны ең қымбат қазына деп білу қажет. Бұдан шығатын қорытынды, заңның үстемдігі адамның меншік құқығымен, жеке кәсіпкерлік қызметімен, яғни оның іс жүзіне асуымен ұштасуы тиіс. Сонда жеке кәсіпкерлік нәтижесі мемлекеттің экономикалық дамуына дем береді. Ал бұл адамдардың, елдің жалпы әл-ауқатының артуы­на, мемлекеттің экономикалық жағ­дайы­ның жақсаруына жол ашады. Мемлекет басшысы Ұлт жоспарындағы заңның үстемдігі туралы айтқанда, осы мәсе­ле­ні алға қойғаны анық.

Ендеше адамның жеке құқы мен заңды меншік құқы нақты қорғала алатын жағдайда адам бостандығы сақталатындығы айқындалып, бұл қазақстандық құқықтық жүйенің салтанат құруының бір белгісі болмақ. Ал азаматтар мен ұйымдардың, кә­сіп­­­керлердің құқықтары мен бостандықтарын, заңды мүдделерін қор­ғау және оны қамтамасыз ету сот жүйесінің міндеті болып табылатын­дығы жоғарыда айтылған Ата Заңымызда жазылып тұр. Демек, заң үстемдігінің салтанат құруын іс жүзіне асыру барысында соттардың рөлі де, орны да бөлек. Бұл орайда, алдымен, судьяларға жүктелер жауапкершілік үлкен.

Сондықтан судья болып тағайын­далмас бұрын оған үміткер адам құқықтық жағынан дамыған елдердегі қатаң тәжірибе тәртібіндей күрделі әрі көп сатылы сынақтардан өтеді. Мәселен, судья түйіні қиын мәсе­ле­лер­ді шеше алатын білікті де бі­лім­ді маман болып келуі керек. Сол үшін де Президент жанындағы мем­лекеттік басқару академиясының құра­­мына енетін Сот төрелігі институтында жоғары заң білімін беру мекемелерінің судьялық қызметке лайықты түлектерінің арнайы екі жыл білім алуы көзделген болатын. Енді бұл институт академия құрамынан шығарылып, Жоғарғы соттың жанында жұмыс істейді. Магистранттар мұнда екі жылдық білім алады. Сосын бір жыл соттарда тағылымдамадан өтеді. Сынақ мұнымен шектелмейді. Түлек соттарда тағы бір жыл сынақ мерзімінен өтеді. Сөйтіп магистранттар судья болып тағайындалғанша білім де, нақты сот тәжірибесін де жинап алады. Міне, мұндай судьялар қатаң іріктеу мен озық оқыту үлгісінен өткеннен кейін адам құқын қорғауда әрқашан заң үстемдігін жоғары қоятындығы сөзсіз. Өйткені Мемлекет басшысының «100 нақты қадам» Ұлт жоспарындағы көзделген меже де осы болатын.
 

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

22.09.2018

Халықаралық «Ясауитану-2018» байқауы өз мәресіне жетті

22.09.2018

Елбасы елорданың қала құрылысын игеру жоспарымен танысты

22.09.2018

Елбасы Чан Дай Куангтің қайтыс болуына байланысты көңіл айтты

22.09.2018

Жаңа Жібек жолы: Алматы

22.09.2018

Катонқарағай ауданы тұрғынының сібір жарасынан көз жұмғаны расталды

22.09.2018

Сенаторлар сенбілікке шықты

22.09.2018

Б.Бекназаров Әзербайжан Парламентінің 100-жылдығына арналған шараға қатысты

22.09.2018

Мұнайдың әлемдік бағасы өсті

22.09.2018

Лондонда қазақстандық өнер көрмесі ашылды

22.09.2018

Түркия «Қазақстан» журналын шығарды

22.09.2018

Ақтөбеде «Анаға тағзым» орталығы ашылды

21.09.2018

Тимур Жақсылықов Президенттің көмекшісі болып тағайындалды

21.09.2018

Маман дайындау мәселесі талқыланды

21.09.2018

Астанада тұрғын үй кешенінде шартты өртті сөндіру бойынша тактикалық оқу-жаттығу өтті

21.09.2018

Бүркітші қыз Айшолпан түскен «Көшпенділер» фильмі көрерменін қуантады

21.09.2018

Павлодарда биыл 1655 жұп қосылса, 1101-і ажырасқан

21.09.2018

Тұрмыстық қатты қалдықтарды өңдеу бойынша жоба әзірленді

21.09.2018

Кәрім Мәсімов терроризмге қарсы орталықтың отырысын өткізді

21.09.2018

Қостанайлықтар жарықдиодты шыны жолмен жүреді (ВИДЕО)

21.09.2018

Қанат Ислам мақтааралдық жас боксшыларға мастер-класс өткізді

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qasiet pen qasiret

«Dánikkennen qunyqqan jaman» degen sózge mán bersek, munda úlken fılosofııalyq maǵyna bar. Táýba, bireý bireýden nan surap jeıtin zaman emes qazir. Toqshylyq zaman. О́zimizdi qoı ústine boztorǵaı jumyrtqalaǵan barshylyqta, etek-jeńniń keń kezinde dúnıege kelgen, zárýlik kúıin sezinbeı ósken urpaqqa balaımyz. Dastarqannan nan, maı, qant, sút, qaımaq eshqashan úzilgen emes. Sonymyzben baı sanalmasaq ta, bardyń sanatynan bolatynbyz... Qudaı saqtaı gór, taǵamǵa talǵam-talabymyzdyń sharyqtap ósip ketkeni sonshalyq keıde dastarqannan búginde nan qoıylatyn bos oryn tappaı qınalatynymyz ras. Sóıte tura, toqshylyq zamanda ómir súrip jatqanymyzdy sezinbeıtinimiz jaman. Moıyndaǵymyz kelmeıtini qorqynyshty. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Minez adamnyń taǵdyry ma?

Qazir Elbasynyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy týraly jıi áńgime qozǵalýda. Jańa turpatty jańǵyrýdyń eń basty sharty – ulttyq kodyńdy saqtaı bilý, ıaǵnı zaman jańalyqtaryn qabyldaı, oǵan ún qosa otyryp, basqa ulttardan árdaıym erekshelendirip turatyn ózińniń ulttyq bolmysyńdy, qazaqy qalybyńdy damyta bilý ekendigi aıtylýda.

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Esti men eski

Elektrondy aqparat quraldaryn qosa qalsań-aq jarq etip shyǵa keletin ánshilerdiń bitim-bolmystarynan syr aýlaı uzaq qadalatynyń bar. Qyz-jigitterdiń arasynda burynnan biletiniń ıa qatarǵa jańa-jańa ilingenderiniń oryndaǵan ánderine qulaı elikpeseń de – beker obaldary káne, beıjaı tyńdap otyrǵyzbaıtyn izdenisteriniń qýaty barshylyq. Bul salanyń jetik bilgiri sanalmasań da, tańdaǵan repertýaryna ózińshe kóńil aýdaryp, naqyshyn ishki tarazyńmen ólshep, órnek ıirimin oısha saraptaısyń ǵoı, baıaǵy. 

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Boljam aıtyp baıyǵandar

Sport bızneske aınalǵaly qashan. Árıne bul sózben qazir eshkim daýlasa almaıdy. Álemdegi eń baı adamdar sportshylar ekeni anyq. Alaıda osy sport bıznesi salasynda alaıaqtyq ta joq emes. Ásirese bás tigip aqsha tabatyndar men qandaı báske qoıý kerektigin usynatyndardan aıaq alyp júre almaısyz. Keńes beretin keń­seler men aqyl aıtyp otyratyn saıttar qap­tady. Aldaǵy ýaqytta alaıaqtardyń arbaýyna túspes úshin bul júıeniń qalaı áreket etetinin aıtyp óteıin. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Naǵyz Báıterek

Qazirgi baspasóz betterinde, buqaralyq aqparat quraldarynda «Báıterek» degen sóz teńeý retinde kóbinese qoǵamǵa eńbegi sińgen nemese ómir jolynda jeke basy jaqsy tabystarǵa jetken, sodan halyqtyń kózine túsken adamdarǵa qatysty qoldanylyp júr. Durys-aq. Ondaı adamdardyń eńbegi halyq ıgiligine jarap jatsa, sol ıgilikten kóptegen adamdar nár alyp, turmysyn jaqsartsa nemese sol adamnan úlgi alý arqyly urpaǵyna durys tárbıe, baǵyt-baǵdar berse, tipti basqany bylaı qoıǵanda, et jaqyn týystary, aýyldastary sonyń saıasynan pana taýyp, sol arqyly ómirin durys arnada jalǵastyryp jatsa, nege qoldanbasqa. Rasynda da, mundaı adamdar «Báıterek» degen atqa ábden laıyq qoı.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу