Ер мен еңбек

Адамның бір өкініші мен бір қуа­нышы қатар жүретіні әлімсақтан мә­­лім ғой. Бұл туралы миллион рет ай­­тылып, миллион рет жазылса да сол баяғы қалпы. Тұлғаны көзі ті­рі­сін­де төрге отырғызып, асыл қа­­си­етін асқақтатып, өз еңбегіне лай­ық­ты баға беруді әлі игере алмай ке­­ле жат­қан тәріздіміз. Игере алсақ, ұлы жа­зушы Мұхтар Әуезовтен «Мен отыр­­ған жерді төр санасаңдар бол­ға­­ны...» деген қанатты сөз қалар ма еді?!

Егемен Қазақстан
08.01.2018 123
2

Адам еңбегін бағалау демекші, жақында «Ұлттық медициналық холдинг» АҚ басқармасының бұрынғы төрағасы, микробиолог ғалым Кеннет Әлібек өткен жылдың аяғында АҚШ-қа қайта оралды. Оның айтуын­ша, Қазақстанда жұмыс істеу мүмкін емес, тек­серістен тексеріс. Сені ұнатпайтын жо­ғарыдағы бір бюрократ айтты деп ау­дит әйтеуір жоқ жерден бірдеңе та­буға жанталасады. Сол себепті ғалым ең­бек­ті бағалай білетін, «тағдыры қа­р­жыгерлерге, СЭС пен тағы басқаларға тәу­елді емес» АҚШ-тағы ғылыммен ай­на­лысатын компанияға жеті жылдан соң қайта оралуды жөн көріпті. Бұл біз ха­бардар бір ақпарат қана. Ал әлемнің түк­пір-түкпірінде қаншама кәсіби білік­ті­лі­гі жоғары қазақтың жұмыс істеп жүр­ге­нін құдай білсін. Қазақ перзентінің әлем­ге әйгілі компанияларда, іргелі ұй­ымдарда еңбек етуі мақтаныш, әрине. Алай­да олардың атажұртында жұмыс іс­теп, өз мемлекетін өркендетуіне не ке­дер­гі?

Тағы да бар мәселе адамның еңбегін, қарым-қабілетін лайықты бағалау дегенге келіп тіреледі. Елбасы ана бір жылы басқа елдерде қызмет етіп жүрген білікті мамандарды, ойшыл ғалымдарды, жаңа­шыл жастарды Қазақстанға шақыру ту­ра­лы үкіметке тапсырма берген-ді. Сол тапсырма қаншалықты дәрежеде орын­дал­ды. Белгісіз. Орындалса, оң өз­ге­ріс­тер­дің нышаны байқалар еді ғой. Әзірге бай­қалмай тұр...

Шетелдерде еңбек етіп жатқандар тү­гілі «Болашақ» бағдарламасы аясын­да білім алып келген жастардың бі­лім-білігі қаншалықты деңгейде ба­ғаланады? Мәселе олардың жұмысқа ор­наласуында ғана емес, кәсіби бі­лік­ті­лігін шыңдайтын, елге пайда әке­летін лайықты жұмыс орнында болып тұр ғой. Мемлекеттің «Болашақ» бағ­дар­ла­масына қыруар қаржы бө­ліп, оқы­т­қа­ны белгілі. Халықтың қар­жы­сына. Қайтарымы қайда? Еуропаның, АҚШ-тың, Жапония мен Оңтүстік Кореяның іргелі оқу орындарын үздік тәмамдаған жас­тарды болмашы жалақыға жұмыс іс­теу­ге аймақтарға жіберу қаншалықты әді­летті болмақшы?

Амал жоқ, жастар сосын ғой Батысқа ма, басқа жаққа ма, «екі қолға – бір кү­рек» іздеп сабылатыны. Патриот емес­сің деп кім айта алады?! Жазушы Ғаби­ден Мұстафиннің «Туа білген ха­лық тәрбиелей де білу керек. Ұрпа­ғың­ды өмірге әкелген екенсің, оны баули да біл» дегенін Білім және ғылым министрлігі саласындағылар оқыды ма екен? Оқымаса, қайта еске салып отырған жайымыз бар.

Әңгімеміздің әлқиссасы еңбек адамын, кәсіби маманды бағалау еді ғой. Басқалай айтқанда, елдің дамуына, өз саласының өркендеуіне өлшеусіз үлкен қо­сып жүрген жандарға лайықты құр­мет көрсету кез келген өркениетті қо­ғам­ның басты қағидасы. Мемлекет та­ра­пынан үш дәрежелі «Еңбек даңқы» ор­­­денінің тағайындалуы осындай ізгі ой­­дан туғаны анық. Әйтсе де, атал­ған орденмен марапатталғандардың есе­лі еңбегінен былайғы жұртшылық то­лық­тай хабардар деп айту қиын. Ен­де­ше бұл жағынан, яғни еңбек адамын насихаттау кемшін соғып жатыр.

Еңбекті бағалау демекші, өлшеусіз еңбегіне, атқарған қыруар қызметіне қарай әркімнің қоғамда өз орны болаты­ны сөзсіз. Тіпті кейбір тұлғалардың та­рихтағы орны сол еңбегі арқылы тү­бегейлі шегенделген. Оның әрі-бері сан саққа жүгіртіп, әңгіме қозғағанмен та­­рихи деректің алдында бұлтара алмай­сың. Не үшін айтып отырмыз? Әлжан Жар­мұхамедов – қазақтан шыққан тұң­ғыш Олимпиада чемпионы. Тоғыз дүр­кін КСРО чемпионы (1970-1978 жж, 1980 ж.), КСРО құрамасының сапында үш мәрте Еуропа чемпионы (1967, 1971, 1979 жж.). 1972 жылы Олимпиада чемпионы атанды. Бұлтартпасыз тарихи дерек. Кейбіреулер оны ойын түрлерінен қазақтан шыққан тұңғыш Олимпиада чемпионы дегісі келеді. Олай жіліктейтін болсақ, бокстан тұң­ғыш Олимпиада чемпионы, күрестен тұң­ғыш Олимпиада чемпионы, шахматтан тұңғыш Олимпиада чемпионы... деп ай­тамыз ба?!

Қазір Кеңес Одағы кезінде, Тәу­ел­сіздік алған тұста деген анық­тауыштар пай­да болды. Тарих біртұтас. Бүгінгі та­рих кешегінің жалғасы, өткеннен бө­ліп қарау қиын. Бүгінге кешеден кел­геніміз аян. Олай болса, Тоқтар Әу­бә­кіров те қазақ халқының тұңғыш ға­рышкері. Кеңес Одағы кезіндегі деп бұ­ра тартудың жөні жоқ. Ердің еңбегі та­рихи тұрғыдан бағалануы тиіс!

Жазушы Әбіш Кекілбайұлының «Бат­­пан-батпан байлық тек жер кө­кі­ре­гін­­де ғана емес, ел көкірегінде де тұнып тұр. Сүйінерге жарайтын жақ­сы мен жай­­саң тек жер астында жатқан жоқ, жер үстінде де жүр». Ен­деше сол жер үс­­тінде жүрген жақсы мен жайсаңды, ел­­дің өркендеуіне өлшеусіз қызмет етіп жүр­ген жандарды көзі тірісінде лай­ық­ты бағалағанға не жетсін!

Ғабит МҮСІРЕП,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

22.02.2019

Қарағанды облысында көпбалалы отбасыларды қолдаудың 10 қадамы жасалды

22.02.2019

Қостанайда әкім есебі жаңа ғимаратта өтті

22.02.2019

Қарағанды облысының тумасы Қазбек Нұржановтың құрметіне арналған 41-ші жеңіл атлетика жарысы өтті

22.02.2019

Қарағанды облысында 479 жоба іске асады

22.02.2019

Ұлттық валютадағы мәтін тек қазақ тілінде болады

22.02.2019

Sanofi - күдіктен ада компания

22.02.2019

Сенатор С.Айтпаева Германиядан келген делегациямен кездесті

22.02.2019

Қарағанды облысында көпбалалы отбасыларға тұрғын үй сертификаттары беріледі

22.02.2019

Ақтөбе облысында су тасқынына дайындық шаралары қабылданып жатыр

22.02.2019

Құралай Ахмет: Шет елде оқуға ынтасы бар кез келген адам «болашақтық» бола алады

22.02.2019

Жастар кәсіпкерлігіне арналған «Jas Business» семинары өтті

22.02.2019

Халықтың әл-ауқатын жақсарту – басты мақсат

22.02.2019

Жоғарғы сот жемқор судьяларды анықтауды күшейтеді

22.02.2019

Шаңғымен тұғырдан секіруден Қазақстан командасы әлем чемпионатында бақ сынайды

22.02.2019

Ерлан Қошанов көпбалалы отбасылар тұрғын үймен қалай қамтамасыз етілетінін айтты

22.02.2019

Мамандар: Денсаулық туралы жаңа Кодексті қабылдау бизнес үшін кедергілер туғызуы мүмкін

22.02.2019

Семейде «Нәджип Әмір» атындағы аудитория ашылды

22.02.2019

«Әбу-Даби Плаза» елордада жаңа жұмыс орындарын құруға мүмкіндік береді

22.02.2019

Милад Карими мен Аким Мусаев Мельбурндегі Әлем кубогінің финалына өтті

22.02.2019

Юлия Галышева бастаған Қазақстан командасы Жапониядағы әлем кубогіне қатысады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Jol erejesinen buryn, saqtyq kerek

Jasyratyny joq, ózimizdiń bir áriptesimiz, Qaraǵandy tas jolynan Astanaǵa kirer tusta keshqurym, ıaǵnı alageýim shaqta kóligimen bir adamdy basyp ketti. Ol jaıaý júrginshi jolaǵymen júgire basqan jandy kórmeı qalǵan. Qansha jerden kinásin moıyndasa da, ol – jaýapker. Sebebi jaıaý júrginshige arnalǵan jolaqta ereje buzdy. Toqtamady. Al toqtar edi, biraq adamdy kórgen joq. Mine, endi mundaı jaǵdaıda kimge kiná artasyz? Jaıaý júrginshi de opat boldy, júrgizýshi de qamalady.

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Tyıym men tıyn

Toı-toımalaqta tún jamylyp óner kórsetetin kámelettik jasqa tolmaǵan, ómirleri aq paraqtaı taza, kóńilderi aq bulaqtaı móldir kishkentaılarymyzdy jasyna laıyqsyz kıindirip, boıandyryp kópshiliktiń aldynda shyǵarý, án saldyrý – qý aqshaǵa qunyqtyryp qoıǵan ata-analarynyń kinásinen. 

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

Qorqynyshty mıkroplastık

О́tken aptada Eýropalyq odaq úkimeti óndirýshilerge mıkroplastıktiń barlyq túrin óz ónimderinde qoldanýǵa tyıym salǵanyn estigen bolarsyzdar. Mıkroplastıktiń ne ekenin bilesiz be? Osyǵan deıin kóp mán bermeppiz. Sóıtse mıkroplastık − sıntetıkalyq polımerlerdiń kishkentaı bólikteri, bul kóptegen zattyń quramyna kiredi: kúndelikti kıetin kıimimizde de, kir jýatyn untaqta da, saǵyzda da bar eken.

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

«Jeti jarǵy» jıen jaıly ne deıdi?

Qarǵa tamyrly qazaqta jıenmin dese qolq etpes jan joq shyǵar, sirá. Tipti, naǵashyǵa aıtar oıyn «tuzdyqtap» jiberse de, basynan sóz asyrmas nebir adýyn minezdiniń ózi jıen ǵoı, aıta beredi» dep kúlip, bas shaıqaǵannan artyqqa barmaıdy.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Rýh jaıly áńgime

Marqum alashshyl tulǵa Aqseleý Seıdimbektiń «Rýhy azat halyq qana uly ister atqara alady» deıtin myzǵymas ustanymy boldy. Osy uǵymdy Ahań ári qaraı tápsirlep: «Rýhsyz halyqty altynǵa bólep qoısań da báribir, rýhy myqty qaýymnyń aldynda eńkish tartyp turady. Rýh degenimiz ol kózge kórinbeıdi, halyqtyń gendik bıosferasynda bolatyn úreıdi jeńý qýaty. Úreı qan arqyly urpaqtan urpaq jalǵasyp kete beretin asa qaterli qubylys. Qandaı bir qaýymnyń rýhanı erkindigi (táýelsizdigi) halyqtyń boıyndaǵy úreıdiń az-kóptigimen ólshendi» deıtin edi jaryqtyq.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу