Донор әке – дүбәра ұрпақ

Біз қазір ұлт болу, мәңгілік ел болу жолында келеміз. Бұл бабалар бағыттаған, бүгінгілер ақ-адал жалғасақ деген ұлы ниеттен туындап отыр. Әлемдік қарбаласта өз бет-бейнемізбен салған сара жолымыз даңғылға айналу үстінде. Ең бастысы, осы жолда ұлттық үрдісімізбен жүрсек, жұтылу мен тұтылудан алыс боларымыз ақиқат.

Егемен Қазақстан
23.01.2018 111
2

Бодандықтан сана сарсаңға түсіп, тіл ғана сайрап тұрғанда ұлт арыстары халқына сөз арнап, тамырынан қол үзбеуді, қол үзсең шіріген жіптей үзік-үзік болатыныңды қатаң ескерткен. Оған ағартушы Ыбырай Алтынсариннің арғы ғасырда «...Қазақ халқы – азбаған халық, оның талабы біреу салып берген тар шеңбердің қыспағына сыймайды. Заман осылай болған соң, амалын тауып, мүмкіндігі болған жерде, қазақ халқының елдігін бұзып, болашағын бүлдіріп жатқан жауыздыққа қарсы күресе беру керек. Суға батып бара жатқан кісіні көре тұрып, қолұшын бермеу арамдық болар еді...», дейді.

Тәубе, қазір Ахмет Байтұрсынұлы айтқан алты миллион қазақ өз Отаны­мызда он екі миллионнан асып отыр. Не нәрсені болса да атқаруға, жол-жоба қиыстыруға қуатымыз жетеді. Әл-ауқатымыз да әлсіз емес. Тек жүйелі іс, құлық болса деңіз.

Ұлттың сақталуы рухтың тазалығы­нан екені белгілі. Рух сөзінің түп-тамыры биологиялық тұрғыдан адам жаратылатын ұрықтан рухани болып өзгеріп, философиялық ұғымға айналған десек те болатын шығар. Сол ұрық таза болмаса, адам кем болып қалады, кеселге ұшырайды. Жерге тастаған бір тал дәннің ішінде залалды нәрсе болса, бидай өне ме? Өнбейді, өледі. Адам да солай.

АҚШ-тың бір азаматы донорлық жолмен жиырма балаға әке атаныпты. Осы тәсіл елімізге де жеткелі біраз жыл болып барады. Ер адам бір рет клиникаға донорлық жасаса, оның жасушасынан 60-70 бала өмірге келеді екен. Ал ол өзге клиникаға да донорлық көрсетсе, ол екі еселенері анық. Сонда оның бәрі бір әкеден таралған ұрпақ болып есептелмей ме?

Бұл донорлық құпия жағдайда жү­реді екен. Тапсырушы адамның қыз­меті, жасы, денсаулығы, жұмысы көр­сетілгенмен, аты-жөні белгісіз. Донор­ға ұрпақ көре алмай жүрген зәру ж­ұбайлар жүгінеді. Елімізде 16 мың ер азамат белсіздікке ұрыныпты. Ал қыздар жағы бұдан көп болмаса, аз емес екендігі белгілі. Ұрпақ қамын ой­лаған жұбайлармен қатар, отырып қал­ған қыздар да осы донорға тәуелді болса керек.

Әрине, нақты аты-жөндері атал­ма­ғанмен донорлық қызмет тегін көр­се­тіл­мейді ғой. Ақша жүрген жер ым-жымсыз болмайды. Ондай жағдайда ұлт ұрпағынан гөрі, нарықты желеу етіп, күнкөрісті көлденең тартып, Абай сөзін алға оздырмай қоймайды.

Иә, жан бағу керек, бірақ ұлт жайын, ұрпақ жайын қайда қоямыз? Сол донор әкеден өскен бала уақыт өте келе ер жетіп, қыз бой жетіп, білместіктен отау тігіп жатса, не болады? Бұл жеті атаны жайына қалдырып, ұлтты аздырып, ұрпақты тоздыру кеселіне ұрындырмай ма? Қазақ жеті атаны былай қойып, он бес, он жеті атаға дейін қыз алысып, қыз берісе қоймаған. Заманға қарай әр жақта тұрып, ата сұраспай, жазым басқандардың кейбіреулерінің өмірлері өкінішпен өтіп жүргенінен хабардармыз. Өзге ұлттарға тәңірім ондай қылықты жұғысты еткенмен, әлім­сақтан қазаққа ол дарымапты. Ша­лыс басқан ұрпақ үшін шартарапқа ат шаптырып, сауын айтып, ақбоз шалып, қос балаға жұрт жабылып бата берген екен. Сол бата кей жасқа дарып, кей жас­қа дарымаған да тұстар болған. Бұл қазақтың қан тазалығын сақтау жолындағы ұлы идеясы еді. Ғылым, білімі жоқ кездің өзінде-ақ осындай ке­ре­мет қағиданы қалыптастырған, ба­б­а­ларымызды ғұлама демей көріңіз!

Өзі­міз үлгі тұтатын өркениетті елдерде мұн­дай донорға әрі кеткенде бес балаға ғана рұқсат етіледі екен. Ал бізде алда айт­қанымыздай, жиырма балаға «жол ашылатын» көрінеді.

Бұл үшін не істеу керек деген ой алдан шығары күмәнсіз. Егер ұлт қамы десек, ғылымның әлеуеті озық, соны тиімді пайдалана отырып, донорлықты дұрыс жолға қойсақ, ұрпақ азып, жұрт қиындыққа душар болмайды. Қасиетті Құранда да өз әкесінің атымен аталмаған бала тексіз делінетін көрінеді. Мұндай жағдайда мүлде басқа біреуден жаралып, тегін білмеген бала, ол аз десеңіз, қан­дасымен қосылса, нағыз тексіз бо­лары сөзсіз. Бұл шымбайға батса да шындыққа айналып жүрмесін. Ол үшін донорды кез келген клиникада қа­былдауды доғарып, бір орталыққа жүк­тесек, оның ортақ базасын жасасақ, донор адам туралы мәліметтен оны ал­ғандар ғана хабардар болса, еш артық­ты­ғы жоқ. Бұл арада жеке адамның жайы емес, ұлт тағдыры жатыр ғой. Түбіміз бір Түркия жұрты донор болуды тек туыстарына ғана жүктейді екен.

Қалай десек те, жаһандану заманында ұлтты сақтаудың тура жолы әкелік донор мәселесін дұрыс шешуде болып тұр.

Сүлеймен МӘМЕТ,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

15.10.2018

Брексит: келісімге қол жетпеді

15.10.2018

Геннадий Шиповских: Мұғалім мәртебесін асқақтату еліміз үшін аса маңызды (ВИДЕО)

15.10.2018

Сенаторлар Атырау қалалық Бизнес және құқық колледжінде кездесу өткізді

15.10.2018

Станимир Стоилов: Әлеуетін толық көрсете алмай жүрген футболшылар бар

15.10.2018

Павлодарда құрылысы ұзаққа созылған 25 нысан анықталды

15.10.2018

Елбасы жұмыс сапарымен Ақтөбе облысына барды

15.10.2018

Қыздар университеті «Туған жерге тағзым» жобасын жүзеге асыруға кірісті

15.10.2018

«Ұстаз мәртебесі туралы» заңды әзірлеуге салалық кәсіподақ белсенді түрде атсалысады

15.10.2018

Өзбекстанда импорт өсіп, экспорт көрсеткіші төмендеді

15.10.2018

Нұрсұлтан Назарбаев Арыстанбек Мұхамедиұлын қабылдады

15.10.2018

Мұратхан Шүкеев Жамбыл облысы әкімінің орынбасары болып тағайындалды

15.10.2018

Теннисшілердің әлемдік рейтингі жаңартылды

15.10.2018

Ұшқындағы үшем

15.10.2018

Армения әскері Таулы Қарабаққа қатысты атысты тоқтату режимін бұзды

15.10.2018

Жан тебіренісінен туған картиналар

15.10.2018

Ел анасы жайлы еңбек

15.10.2018

Боксшы Сабыржан Бекбергенов Минскіде топ жарды

15.10.2018

«Жебе тартқан сөз бен жыр қосынынан...»

15.10.2018

Мегаполис медицинасын алға жетелейтін орталық

15.10.2018

Өмір сыйлар Azurion

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жолдыбай БАЗАР, «Егемен Қазақстан»

Izgilikke shaqyrý iriliktiń belgisi

Bıylǵy 10-11 qazan kúnderi Astanada ótken Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylarynyń dástúrli siezi óziniń halyqaralyq aýqymdaǵy asa mańyzdy únqatysý alańy ekenin taǵy bir ret dáleldedi.

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Jer emgender oza ma, toza ma?

Jalpy, bizdiń halyqtyń arman-maqsatynyń bir ushyǵy qashan da jermen baılanysty sıaqty. Jerdi keńeıtý, jerdi qorǵaý, jerdi óńdeý, jerdi qurmetteý... Mentalıtetimiz jerge jaqyn. Bul basqa halyqtarda olaı emes degen sózimiz emes, biraq bizdiń halyq úshin tym erekshe sıaqty. 

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Qatygezdik vırýsy

О́tken ǵasyrdyń 80-jyldary rejısser R.Bykovtyń «Chýchelo» atty fılmi Odaq kólemindegi búkil eldi shýlatqan bolatyn. Kishkentaı ǵana 6 oqıtyn balalardyń boıynan sonshalyqty qatygezdikti kórgen qazaq qaýymy, bálesinen aýlaq, qalada ósken ózge ulttyń qatybastary ábden buzylyp ba­rady eken, bizdiń balalarymyzdan, keleshegimizden aýlaq dep shoshyǵan. Ol kezde mundaı zulymdyq qazaq balasynda kezdespeıtin jat qylyq sanalatyn. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

О́mir kúzetindegi meıirim

Otbasylyq jáne jeke basynyń jaǵdaıyna baılanysty Germanıadaǵy oqýynan eriksiz qol úzip, týǵan jerge oralǵan Ǵabıt Nurhanuly esimdi azamattyń feısbýktegi jazbasy kóńilge túrli oı saldy. Elimizdegi densaýlyq saqtaý salasyndaǵy kóptegen túıtkildi synaǵan avtor nemis halqynan kóp nárseni úırenýimiz kerek deıdi.

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Týrızmdi damytý qonaqjaılyqtan bastalady

Tetigin tapqan elder týrızm salasyn sarqylmaıtyn tabys kózine aınaldyryp alǵan. Qyzyǵa qarap otyrsaq, bul saladan qyrýar qarajat túsetinin aıtpaǵanda, kóptegen jumys orny ashylyp,  eldiń tórtkúl álemge jaqsy aty shyǵyp jatady eken.  Al kez kelgen qonaqtyń kóńilin tabýǵa eń birinshi ashyq-jarqyn qabaǵyń, odan keıin dámdi tamaǵyń kerek ekeni álmısaqtan belgili aksıoma emes pe.  

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу