Бір автобус бұйырмағаны-ай!..

Қазір бұрынғыдай емес, алыс-жақындағы ауыл-аудандардың жай-күйін әлеуметтік желіден көріп-біліп отыратын болдық. Әсіресе табиғат тосын мінез таныт­қан тұста шалғайдағы өзекті мәс­еле­лер еміс-еміс естіліп қалып жата­ды.

Егемен Қазақстан
24.01.2018 373
2

Қаңтардың аязы мен бораны кезектесіп қысқан кезде Қос­та­най облысының орталығы мен Аман­гелді ауданының арасында автобус қатынамайтыны қажытқан жұрт­тан сондай бір хабар жетті. 

Көлігі жоқ адамдардың облыс орталығы мен Амангелдінің арасында таксимен тепеңдеп жүргеніне бірнеше жылдың жүзі болыпты. Қатынасты қыздырып отырған такси жүргізушілеріне қояр кінә жоқ, қайта ауыл тұрғындарының санасын­дағы «жырақта жатырмыз, ауылдан шыға алмай қалдық» деген қасаң ой, керітартпа көзқарастан құтқарған солар екен. Қажет болса, таңертең үйден шыққан адамдар кешке дейін қаладағы шаруасын тындырып, отының басына оралып үлгеретін көрінеді. Жаздағы қапырық ыстықта да, қыстың қақаған аяз-боранында да жүргізуші жігіттер жерге қарат­пауға тырысады. Елді де діттеген жеріне жеткізіп, өздері де табыс тауып отырған таксилердің тірлігі дұрыс-ақ. Алайда жол жүретін адамдардың қатары көбейген сайын, таксилер жүргіншілердің нөпірін тасып үлгере алмайды. Бір ауданға бір автобус бұйырмағанына жұрттың амалы құрып отыр. 

Екіншіден, таксистер алатын жолақыны да жұрттың бәрінің бірдей қалтасы көтере бермейді. Жүргіншілер көбейген кездерде бір бағыттың бағасы 4 мың теңгеге дейін жетеді екен. Жеңіл-желпі сәлемдеме жіберемін десеңіз 1 мың теңге төлейсіз. 

Үшіншіден, таксилердің қай жерден жүретінін жұрттың бәрі бірдей біле бермейді. Қоғамдық көлік сияқты емес, жеке машиналар баратын жеріңе дәл жеткізіп тастай алмайтыны және бар. 

Төртіншіден, қашықтығы 400 шақырымнан асатын, сапасы да оңып тұрмаған жолмен кейбір таксилер уақыт пен жанармай үнемдеу үшін өзінің де, жолаушының да басын қатер­ге тігіп, жүйткіп жүреді екен. «Арқа­лыққа 45 минутта бардым, Қос­­танай­ға 3 сағатта жеттім» деп күпі­нетін «жүйріктер» жетерлік. Ал жолау­шы­ның жанын шүберекке түйіп, има­нын үйіріп отырудан басқа амалы жоқ. 

Ендігісін сол жақтың азамат­тарының аузымен жеткізіп көрейік. Амангелді ауданына бұрын барып көрмеген адам таксиді қай көшеден іздеп жүреді?! Таксилерден жай ғана іссапар билетін алу да оңай емес. Қалай болғанда да, бір ауданға бір автобус керек екен, дейді жол азабын тартқан азаматтардың бірі. Таксиге қарағанда, автобустың әр жерге тоқтап, шабандау жүретіні рас. Бірақ автобус сенімді көлік екенін, әсіресе қыста жақсы екенін елдің бәрі мойын­дайды. Қостанай тұрмақ, Астанаға автобус шықса да мінетін адам табылар еді. Әсіресе жаз мезгілінде әрлі-берлі ағылған жұрт көп, дейді тағы бірі әлеуметтік желі арқылы. 

– Бәрі ұйымдастыруға байланыс­ты. Жолаушыларға да, тасымалдау­шыларға да тиімді болуы керек. Бұрын «Арқалық – Амангелді», «Амангелді – Қостанай» арасында автобустар кестеге сай тұрақты жүруші еді. Солар шығы­нға батты дегенге сену қиын. Халық­қа такси де, автобус та керек,– дейді Жомартбек Нұрман есімді ел азаматы. 

Жалпы, жол мен жолаушылар тасымалы туралы жыр талай мәрте жазылып та, айтылып та келе жатқаны белгілі. Бірақ «Айта, айта Алтайды...» деп қоя салуға тағы болмайды. Еліміздің әр түкпіріндегі халықтың облыстары бөлек болса да, шешілмеген әлеуметтік проблемалары ортақ. Сол баяғы сапасыз жол, тартылмаған ауыз су, жанбаған жарық, «ұстамайтын» ұялы байланыс... деген сияқты жалғаса береді. Айтып отырған автобус жыры та соның бір көрінісі. 

Шынында да, 20 мыңға тарта халқы бар Амангелді ауданынан облыс орталығына бірде-бір қоғамдық көліктің қатынамайтыны көңілге қонбайды. Кеңес Одағы кезінде аудан орталығы тұрмақ, ауданнан қашықта жатқан ауылдарының өзіне АН-2 ұшағы ұшатын. Ұшақ тұр­мақ, автобус көзден бұл-бұл ұшады деп кім ойлаған?! Жол азабынан шаршаған жұрт аудан әкімдігі мен облыс әкімдігі осы мәселені шешіп, арнайы автобус бөлсе деген үмітпен қарап отыр. 

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

20.02.2019

Елбасы Сауд Арабиясының Королімен телефон арқылы сөйлесті

20.02.2019

Елбасы «Самұрық-Қазына» акционерлік қоғамы басқармасының төрағасы Ахметжан Есімовті қабылдады

20.02.2019

Жас журналистер клубы құрылды

20.02.2019

Алексей Луценко тағы да топ жарды

20.02.2019

«Амурға» әліміз жетпеді

20.02.2019

Асанәлі Әшімов: «Театрды ашудағы мақсатым – талантты жастарды қолдау»

20.02.2019

Бақыт Сұлтанов автобус паркін жаңарту жоспарлары туралы айтып берді

20.02.2019

Қарағанды облысында 2 күнде 41 жол-көлік оқиғасы тіркелді

20.02.2019

Бейсенбі күні Қостанай облысы мен СҚО-да дауылды ескерту жарияланды

20.02.2019

Тілсіз жаудан зардап шеккен отбасыға тәртіп сақшылары көмектесті

20.02.2019

Ақмола облысының 5 ауданында «Еnglish for jastar» жобасы жалғасатын болады

20.02.2019

Бурабайда қысқы президенттік көпсайыстан облыстық біріншілік өтті

20.02.2019

Көкшетауда «Бояулар құпиясы» жас суретшілер байқауы өткізілді

20.02.2019

Еліміз Иранға 42 тонна сиыр етін экспорттайды

20.02.2019

Қарағандыда жемқорлық құқық бұзушылықтар бойынша брифинг өтті

20.02.2019

Алматыда ережесіз жекпе-жектен жарыс өтеді

20.02.2019

Ақтөбе облысында «Агрогектар» жобасы жүзеге асырылуда

20.02.2019

Қырғыз Республикасынан кіргізілетін өнімдерге шектеу қойылмақ

20.02.2019

Мемлекеттік қызметшілер декларациясын тапсыру мерзімі 31 наурызда аяқталады

20.02.2019

Астанада кәсіпкерлер мен инноваторларды біріктіретін алаң ашылады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

Qorqynyshty mıkroplastık

О́tken aptada Eýropalyq odaq úkimeti óndirýshilerge mıkroplastıktiń barlyq túrin óz ónimderinde qoldanýǵa tyıym salǵanyn estigen bolarsyzdar. Mıkroplastıktiń ne ekenin bilesiz be? Osyǵan deıin kóp mán bermeppiz. Sóıtse mıkroplastık − sıntetıkalyq polımerlerdiń kishkentaı bólikteri, bul kóptegen zattyń quramyna kiredi: kúndelikti kıetin kıimimizde de, kir jýatyn untaqta da, saǵyzda da bar eken.

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

«Jeti jarǵy» jıen jaıly ne deıdi?

Qarǵa tamyrly qazaqta jıenmin dese qolq etpes jan joq shyǵar, sirá. Tipti, naǵashyǵa aıtar oıyn «tuzdyqtap» jiberse de, basynan sóz asyrmas nebir adýyn minezdiniń ózi jıen ǵoı, aıta beredi» dep kúlip, bas shaıqaǵannan artyqqa barmaıdy.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Rýh jaıly áńgime

Marqum alashshyl tulǵa Aqseleý Seıdimbektiń «Rýhy azat halyq qana uly ister atqara alady» deıtin myzǵymas ustanymy boldy. Osy uǵymdy Ahań ári qaraı tápsirlep: «Rýhsyz halyqty altynǵa bólep qoısań da báribir, rýhy myqty qaýymnyń aldynda eńkish tartyp turady. Rýh degenimiz ol kózge kórinbeıdi, halyqtyń gendik bıosferasynda bolatyn úreıdi jeńý qýaty. Úreı qan arqyly urpaqtan urpaq jalǵasyp kete beretin asa qaterli qubylys. Qandaı bir qaýymnyń rýhanı erkindigi (táýelsizdigi) halyqtyń boıyndaǵy úreıdiń az-kóptigimen ólshendi» deıtin edi jaryqtyq.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Elorda: kósheler, avtobýstar, aıaldamalar

Astana jyl sanap ósip keledi. Bir kezderi oblys ortalyǵy bolǵan shaǵyn ǵana qala az ýaqyttyń ishinde elimizdegi iri shaharlardyń qataryna qosyldy. Munyń bári qarqyndy júrgizilgen qurylys jumystarynyń nátıjesinde júzege asyp otyr. Ras, qazir 2000 jyldardyń basyndaǵydaı ekpin joq. Degenmen áli de bolsa jańa ǵımarattar men turǵyn úıler turǵyzý isinde alǵa basý bar. Bas qala, jańadan turǵyzylyp jatqan elorda bolǵandyqtan, qurylys jumystarynyń jalǵasa beretinine kúmán joq.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Oqıǵalar uǵymdy bolsa ıgi

Tildiń túıtkili qansha aıtsaq ta tarqamaıtyn boldy. Burynǵydaı eshkim zorlamasa da, eshkim tizege salmasa da, ana tilimizde sóıleıik dep urandap jatsaq ta, halqymyzdyń qalada turatyn negizgi bóligi únemi orys tilin qoldanýǵa beıil turatyny qynjyltady. Úlkender túgili qazaqsha oqıtyn balalarymyzdyń ózi orysshany tez qabyldaıdy. Qazaqsha oılanǵansha oryssha jyp etkizip jaýap bere qoıady. Eshkimdi kinálamaı, eshkimdi qaralamaı osynyń sebebin taǵy bir izdep kórelikshi...

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу