Халыққа көмір неге жетпей жатыр?

Өңірге жұмыс сапарымен келген Энергетика министрі Қанат Бозымбаев облыс әкімі Болат Бақауовпен, әкімдіктер өкілдерімен бірге Екібастұздағы «Богатырь Көмір» ЖШС-ге Еуразиялық энергетикалық корпорациясына қарасты «Шығыс» кенішіне, Баянауылдағы «Майкөбе-Вест» ЖШС-не барды. Көмір кеніштерін аралаған соң, Екібастұз қалалық әкімдігінде көмір өндіру көлемі және еліміздің көмір өндіретін кәсіпорындарын дамыту мәселелері бойынша жиналыс өтті. 

Егемен Қазақстан
12.02.2018 315
2

Жиынға Энергетика ми­нис­трлігінің, әкімдіктің, «Қазақстан темір жолы» ҰК» АҚ-тың өкілдері, «Майкубе Вест» ЖШС, «Богатырь көмір» ЖШС, «ЕЭК» АҚ, «Шұбаркөл көмір» АҚ және «Қаражыра» АҚ көмір кеніштерінің басшылары қатысты. Қаңтардағы қатты аязда көмір тапшылығы бай­қалып, халықтың нара­зы­лығы туындағаны белгілі. Жи­ын­да айтылғандай, бұл ке­ніш­тер­дің алдын ала ком­му­нал­дық-тұрмыстық қажет­ті­лік­ке және халыққа көмір жет­­­кізу жұмыстарына тиісті ба­­­қылау жүргізбегендерін көр­сетті.

Жалпы, халықты көмірмен қамтамасыз ету мәселесі бірінші кезекте жергілікті әкімдіктердің құзыретінде. Ал көмір өндіретін кәсіпорындар «Қазақстан темір жолы» ҰК» АҚ-пен бірлесіп, коммуналдық-тұрмыстық және халықтың қажеттілігін көмірмен толық және уақтылы қамтамасыз етуі қажет, деп атап өтті Қ. Бозымбаев.

Өткен жылы елімізде алдың­ғы жылмен салыстырғанда көмір 8,3 пайызға артық өнді­рі­ліпті. Тұрмыстық-ком­мунал­дық мақсатта республика бойын­ша 12,5 миллион тонна кө­мір жеткізілген. Бозымбаев қаң­тар­да­ғы қатты аяздар көмір түсіру кестесіне де кедергі кел­тіргенін айтты. Сол себепті, Ал­ма­­тыдағы бірқатар ауылдарда, темір жол тұй­ық­тарында, ШҚО, Алматы, Жамбыл облыс­та­­рында көмір тап­шылығы бай­қалды.

Ал Екібастұздағы «Шығыс» және «Богатырь Көмір» ЖШС кеніштері екі жылдың ішінде қуа­тын арттырған. Қыста ке­ніш­­тер тоқтаусыз жұмыс жасады.

– Өткен жылы көмір кеніші тұтынушыларға 40 миллион 900 мың тонна көмір жеткізген. Көмірдің 60 пайызы экспортқа жұмсалса, қалған 40 пайызы еліміздің ішкі нарығына жіберіледі. Биылға 41 миллион тонна көмір өндіру жоспарланып отыр, – деді «Богатырь көмір» ЖШС-нің бас директоры Марат Абдығұлов.

– Коммуналдық-тұрмыстық көмірдің бір тоннасы 2133 теңге. Басқа өңірлердегі көмір тап­шылығына байланысты жай­лар­дың «Богатырь» кені­шіне қатысы жоқ. Өйткені біз­дің тұтынушыларымыз ГРЭС-тер, Жылу орталықтары, қазан­дық­тар, – деді ол.

Жалпы, кәсіпорын көмірмен Павлодар, Солүстік Қазақстан және Ақмола облыстарын қам­тамасыз етеді. Биыл циклдық-ағымдық технология бойынша көмір өндіру қайта қалыпқа келтірілді. 2021 жылы алғаш­қы, 2023 жылы екінші кезеңі аяқталады. 2019 жылы «Богатыр» кенішінде байыту фабрикасы іске қосылмақ.

Қанат Бозымбаев барған Баянауылдағы «Майкубе-Вест» ЖШС нарықтық уақыт келген кезде «Екібастұзкөмір» бір­­лес­тігінің құрамында бол­ған-ды. Одан кейін амери­ка­лық компанияға, біраз жыл «Қазақмыс» корпорациясы­на қарады. 90- жылдары Майкөбенің көмірін Вен­грия, Румыния сияқ­ты ел­дер пай­да­ланған көрінеді. Бұл күн­дері кеніштер жеке­мен­шік­тің қолында. Жалпы, біз­дің өңірдегі жұртшылықтың дені осы Майкөбенің көмірін тұтынады, «Қаражыра», «Шұ­бар­көлдің» де көміріне сұраныс жоғары.

– «Майкөбе» кенішінің көмірі қоңыр, лигнит деп аталады. Екібастұздың көмірінен айыр­масы бар. Қоңыр көмір тез жанады, күлі аз. Бірақ таскө­мір­ге қарағанда, қызуы төмен. Не­гі­зінен тұрғын үйлерде пешке жа­ғылатын көмір, – дейді ма­ман­дар.

– Жалпы, «Майкөбе» кеніші 6,4 шақырымға созылып жатыр. Кен орнының тереңдігі 80 метрге жуық.

Екібастұз стансалары негі­зінен Екібастұздың таскө­міріне лайықталып салынған. Көмірі әлемдік бағамен са­лыс­тырғанда арзан санала­ды, сондықтан бұл саланы дамыту үшін ең алдымен қар­жыландырудың жасыл на­рығын дамыту керек, дейді мамандар. Көмірдің бір тоннасының ең арзаны – 9-10 мың теңге. Шалғайдағы ауылдарда 12-13 мың теңгеге дейін барады. Ал бір үйге қыс­та кемінде 5 тонна көмір керек. Аязды күндері күніне 10-12 шелек көмір жағылады. Сон­дықтан қыс мезгілінде 9-10 тонна көмір сатып алуға тура келеді.

Энергетика министрлігінің мәліметінше, бүгінде елімізде көмір тапшылығы жоқ. Елі­міздегі көмір қоры әлі 300 жыл­ға жетеді. Ал баға саясаты­на келер болсақ, көмір құны мемлекет тарапынан реттелмейді. Сондықтан кім қандай бағаға сатса да өз еркі. Қазір елімізде 400-ге жуық көмір кені бар көрі­неді. Бағаны нарық анықтайды, көмірдің құны сұранысқа қарай өзгереді.

Сондықтан Энергетика ми­нис­трлігі коммуналдық-тұр­­мыс­тық қажеттілікке көмір жет­кізуді арттыру және көмір са­ла­сын бұдан әрі дамыту үшін бір­қатар шараларды қолға алуда. Үкіметке өңірлерге көмір жет­кізу кезіндегі кідірістер мә­селесін түпкілікті бір жолға қоя­тын бірқатар ұсыныстарын ен­гізбекші. Енді кеніштерде кө­­мір­ді жөнелту сызбасы қайта қа­­рас­тырылады. Жиындағы мә­селенің мәнісі – бірінші кезекте көмірді халықтың ком­­­муналдық-тұрмыстық қа­жет­тілігіне жеткізу. Екінші кезек­те, ЖЭС-терге жөнелту, ең соңында экспортқа шығары­латындығы жөнінде айтылды.

Қазір барлық облыстарда халықтың коммуналдық-тұр­мыстық қажеттілігіне көмір жеткілікті. Павлодар, Солтүстік Қазақстан, Ақмола, Қарағанды, Қостанай, Қызылорда облыс­тарындағы қоймаларда және темір жол тұйықтарында көмір бар. Оңтүстік Қазақстан об­лы­сы­ның Шымкент, Түр­кістан, Ленгір, Сарыағаш қала­ларында және басқа да өңірлерде көмір бар. Облыс қоймаларында бар­лығы 19 000 тонна көмір жи­нақ­талған.

Фарида Бықай,

«Егемен Қазақстан»

Павлодар облысы

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

19.12.2018

Нұртас Оңдасыновқа ескерткіш тақта орнатылды

19.12.2018

Арманы Ақжайықпен үндескен қаламгер

19.12.2018

Шымкентте БАҚ өкілдері арасында шағын футболдан республикалық турнир өтті

19.12.2018

Мәжіліс Төрағасы Н.Нығматулин Жапонияның Қазақстандағы елшісін қабылдады

19.12.2018

Степногорда көп функциялы спорт алаңы ашылды

19.12.2018

Мароккодан қола медаль

19.12.2018

Асығыс және шабытты күйде туған Blood on the Tracks

19.12.2018

Өскеменде ардагерлер арасында волейболдан облыстық турнир өтті

19.12.2018

Әлем кубогынан қос жүлдемен оралдық

19.12.2018

Өнердегі өрелі ынтымақтастық

19.12.2018

Төрт күн электр стансасы салынады

19.12.2018

Қазақстанның алты дзюдошысы үздіктер қатарында

19.12.2018

Зейнетақы қоры 2018 жылдың үздік жұмыс берушісін атады

19.12.2018

Илья Ильин де Дохадағы додаға қатысады

19.12.2018

Маңғыстаулық студенттер республикалық чемпионаттан жүлдемен оралды

19.12.2018

Алматыда Фариза Оңғарсынова тұрған үйге ескерткіш тақта орнатылды

19.12.2018

Еуропа чемпионы Қазақстанның шахмат мектебін мақтады

19.12.2018

Қала полицейлері сандық жүйеде жұмыс істейді

19.12.2018

Қорғаныс министрі Нұрлан Ермекбаев Таразға келді

19.12.2018

Алматыда жаңа әлеуметтік нысандар бой көтерді

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Baılyq jasaýshy sala

Árbir adam óz úıiniń ishinde qandaı zattar bar ekendigin jáne onyń qaı jerde turǵandyǵyn, qaı shkaftyń ishinde qandaı zattyń jatqandyǵyn, jertólesinde qandaı azyq túrleriniń saqtalyp turǵandyǵyn jaqsy biledi. Sondyqtan eshnársesin shashaý qaldyrmaıdy. Qajetine qaraı paıdalanyp otyrady. Al ózimizdiń ortaq úıimiz – Qazaqstanda qandaı zattar bar ekendigin, ásirese, jerimizdiń astynda qandaı mıneraldyq shıkizat kózderiniń shoǵyrlanǵanyn jáne olardyń qory qandaı ekendigin bilemiz be?

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Nápaqa qaıdan tabylar?

  «Qul bazar» tek qazaqqa arnalǵan sıaqty, 100 paıyz qazaq, qazaqtan basqa ult joq qul bazarda jaldanyp turǵan», dep kújingen jazba oqydym áleýmettik jeliden. Nege? Onyń sebebiniń biri – qazaqtyń kásip ıgerýge kerenaýlyǵynda tárizdi.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Qazaqtyń jylqytaný ilimi

Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń «Uly da­­lanyń jeti qyry» atty maqalasynda, «Atqa miný mádenıeti men jylqy sharýashylyǵy jer júzine Uly daladan taraǵan» degen toqtamdy pikir aıtylypty. Rasynda da, Elbasy atap ótkendeı jylqy mádenıeti men atty miniske úıretýdiń dara tehnologıasy uly dalada qalyptasqany anyq. Iаǵnı, jylqy mádenıetiniń san ǵasyrlyq qalyptasý, damý kezeńderi bıologıalyq jolmen júrgizilgen. Qazirgi tilmen aıtsaq, jylqytaný kóshpeli qoǵamnyń álmısaqtan qanyna sińgen tól óneri hám genetıkalyq jadysynyń keremet týyndysy.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Táýelsizdiktiń tańǵajaıyptary

О́tken joly jazǵan baǵanymyzda («EQ», 21.11.18) Táýelsizdiktiń arqasynda qazaq jastarynyń sporttyń elıtalyq túrlerinen álemdik dodalarda tek sońǵy jyldary ǵana top jaryp jatqan birneshe mysaldaryn keltirgen edik. Sonymen birge qazaq ánderimen, ulttyq áýenmen álemdi aýzyna qaratyp júrgen ánshilerimiz týraly da jazǵanbyz. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Jekemenshik teatrlar jaıy

Jalpy, kez kelgen halyqtyń mádenıeti men rýhanı damý deńgeıi teatr salasyndaǵy jetistikterimen ólshenetini tarıhtan málim. О́rkenıetti memleketterdegi bir ǵana qalanyń ózinde teatr sany 200-den asyp jyǵylatyndyǵy sonyń buljymas dáleli bolsa kerek-ti.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу