Тобасыз тойымсыздарға тоқтам бар ма?

Қазаққа адал қызмет етуді парыз да қарыз санаған ұлт көсемі Әли­хан Бөкейханов: «Алаштың баласы, бұл жолы болмаса, жақын арада өз тізгі­ні өзінде бөлек мемлекет болар» деп­ті. 

Егемен Қазақстан
20.02.2018 118
2

Алаш арысы уақыттан біраз алшақ­тағанмен, ұлтының азаттығын ала­тынын тап басып, көрегендікпен айт­қан. Бұл азаттыққа қазақ қанша қасі­ретті бастан өткеріп, 300-ден аса кө­тер­і­лістерде қызыл жоса қан болып жеткені мәлім. Соның соңғысы, куә­герлері көп 1986 жылғы зор зобалаң дер едік.

Иә, бәрі де артта қалды. Елдігіміз­ді алдық, еңсемізді тіктедік. Ата-баба арманы, миллиондаған үлкен-кішінің ақ тілегі қабыл болды. Үстемдіктің үскірігі жойылды. «Үй артында кісі бар, байқап сөйлейік», деген секемшілдік келмеске кетті. Соның бәрінің орнын: ел болу, кеткен есені, рухани жағы­нан ұтылған тұсты түгендеу, байтақ даланың бар байлығын жұрттың тір­лік тынысын кеңейтуге, тұрмысын оңалтуға, бір атаның баласындай күн кешуге жұмылдыру жұмысы басты.

Жұмылып жұдырық, бірігіп білек болу ісінің ұйытқысы да, ұйымдас­тырушысы да «Нені де болса, елмен бірге көремін, ел мен бірге төзе­мін, елмен бірге жеңемін», деген Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев болды. Енді «Өзімізге өкпелемесек өзге­ге өкпелер бет жоқ», деп ұлы Ахаң (Байтұрсынұлы) айтпақшы, бәрі мемлекет негізін құрайтын қазаққа жүктел­ді. Тәубе, ширек ғасырдан аса уақыт ішінде Отанымызды әлем таныды. Жалтақтамайтын болдық, жалпақ жұрт санасатын дәрежедеміз. Дегенмен, тәуелсіздіктің киесін елдің иесі саналатын кейбіреулеріміз әлі түсіне бермейтіндейміз. Ақиқатына келсек, шырмалған сананың шыңырау түбінен шығып, түлеген қырандай болып түрленуі азаттықтың арқасы. Алаш ұлдары сол азаттық үшін жанымыз пида деп еді. Біздің талайымыз зор екен, азат­тықтың жемісін жеп отырмыз. Несін жасыра­мыз, бәріміз бірдей Алаш арыстарын­дай адал қызмет ете алмай жүрміз. Кейде ұлт үшін дегенді өзім үшін дегенмен шатастырып ала береміз. Содан ба қолына билік тиген, қаржының тұтқасын ұстаған кейбір азаматтар жемқорлықтың жегі құртына «жем» болып, балақтан өрлеп, желкеге шығып бара жатқан секілді.

Шынында, тобасыз тойымсыздар ел дәулетін, жер байлығын аяусыз тонау­дан тартынар емес. Мұндай келеңсіз жайттардың көптеген мысалдарын ақпарат құралдарынан күнделікті естіп, көріп жүрміз. Бұл не, рухсыздық па, әлде дүниеқоңыздық, болмас артық та болса айтайық – сатқындық па?! Дүниеге құл болу ұлтты, елді ұмыттыратынын осыдан көруге болады. Қытай ойшылы Лао Цзының: «Адам ұрыға айналмауы үшін құнды, бағалы заттарға назар аудармауы, көңіл бөлмеуі керек. Жүрегіңізді жаулаған, жаныңызды жегідей жеген затқа қызығушылық азайғанда адаспайсыз...», деген сөзі осы арада ойға оралып отыр. Сыбайлас жемқорлықтың бір «сыры», яғни қара бастың қарекетінде жатқан жоқ па екен? Тіпті «Адал деген қазанның ішінен доңыздың басы шықтының» кері келіп, ісі бүтін, сөзі түзу дегендер де қармаққа түскенде, аңтарылмай қалған былайғы қазақ кемде кем шығар-ау?! Өз жұртына қасқырдай шапқан қара көздеріміз азаттық деген Алаш арыстарын білмейтін болғаны ма? Алаштықтар тәуелсіздік ұранын көтергенде «Біз қазақ халқы деп тудық, сол халық деп дүниеден өтерміз!» (Әлімхан Ермеков) деп еді ғой. Ал біз сол тәу етер тәуелсіздіктің қасиетін ұқпай, оның айна бетіне дақ түсіретінді шығардық.

Қазір қай саланы да терең тексерсе, бір шикілік сопаң етіп шыға келеді. Оның зардабын халық көріп отыр. Бұл тұрғыдан келгенде сол халық тойымсыздардан көш ілгері тұр, елдің амандығын, тыныштығын көбінде солар ойлайды. Жегі құрт ойы мен сұлбасын меңдеткендерге елден гөрі қара басы, отбасы, төңірегі қымбат. Тәуелсіз Отанымыздың абыройына нұқсан келтіретінін мұндай жөнсіздікті енді бетімен жібермей, жұрт болып жұмылып Елбасы талабына сай қимыл қарекет көрсету сын болып тұрғаны шындық. Елбасы құқық қорғау жүйесіне қадрлық өзгерістер жасап, азат елдің айбынына шаң түсіргендерге шара жеңіл болмайтынын жеткізді. Тәуелсіз елдің қазынасына қол сұққандарды, ұлт дәулетін шашып төккендерді, сырт елдерге тасып, сол жақтың өркенін «өсіруге» ниеттенгендерді дер кезінде құқық қорғаушылармен бірлесе отырып, бүкіл халық болып тосқауыл қоймасақ, ертең олар асқынып, айылын жиюдан қалуы мүмкін. Жемқор деп жүргендеріміздің бәрі де осал адамдар емес, оқығандар, ақыл айласы барлар. Ендеше оларға «Қазақтың оқыған азаматтары, қазаққа осындайда қызмет етпегенде қашан қызмет етіп пайдамызды тигіземіз... ілгері басқанда мүйізге ұрған сиырдай шыр айналып жұрағаттың обалына, Алаштың баласы, қалып жүрме!» (Әлихан Бөкейханов) десек, жегі құрттан жеріп, тойымсыздықтан аяғын тартар деген үміттеміз.

Сүлеймен МӘМЕТ,
«Егемен Қазақстан»
 

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

10.12.2018

Қарағандылықтар «ҚазРобоСпорт» чемпионатының бас жүлдесін жеңіп алды

10.12.2018

Ежелгі металлургия іздерін Тарбағатай даласынан көруге болады

10.12.2018

Қытай 2000-нан астам қазаққа өз территориясынан шығуға рұқсат берді

10.12.2018

Д.Назарбаева Дүниежүзілік банкінің Орталық Азия жөніндегі Аймақтық директорын қабылдады

10.12.2018

Солтүстікқазақстандық екі кәсіпкер «Жомарт жүрек» байқауының жеңімпазы болды

10.12.2018

«Латын әліпбиіне көшу – тарихи таңдау» республикалық ғылыми-теориялық online конференция өтті

10.12.2018

Халықаралық Олимпиада комитеті Алла Важенина, Анна Нұрмұхамбетова және Ольга Рыпаковаға медальдары қайтарады

10.12.2018

Павлодарда «Лайықты еңбек – мемлекеттің тұрақтылық негізі» форумы өтті

10.12.2018

Атыраулық дзюдошылар Конфедерация Кубогінің иегері атанды

10.12.2018

Облыста озық шыққан аудандар марапатталды

10.12.2018

Александр Журавский Мұхаммед Рабииден жеңілді

10.12.2018

Дархан Қыдырәлі The Asahi Shimbun басылымына сұхбат берді 

10.12.2018

Қызылордада жер телімдері аукционға шығарылды

10.12.2018

Қызылорда облысының әкімі мүмкіндігі шектеулі жандар автокөлік сыйлады

10.12.2018

Қостанайда табиғат қорғау полицейлері киік атқан қаскөйді ұстады

10.12.2018

Сығанақ қалашығы туризмге қызмет етеді

10.12.2018

Қыздар университеті робот құрастыратын стартап жобалар жасайды

10.12.2018

«Қайраттың» екі футболшысы - әлемнің үздік ойыншысы номинациясына үміткер

10.12.2018

Дүниежүзілік банк Қазақстанның коммуналдық инфрақұрылымын дамытуға қатысады

10.12.2018

Алматыда жас дзюдошылардың турнирі өтті

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Táýelsizdiktiń tańǵajaıyptary

О́tken joly jazǵan baǵanymyzda («EQ», 21.11.18) Táýelsizdiktiń arqasynda qazaq jastarynyń sporttyń elıtalyq túrlerinen álemdik dodalarda tek sońǵy jyldary ǵana top jaryp jatqan birneshe mysaldaryn keltirgen edik. Sonymen birge qazaq ánderimen, ulttyq áýenmen álemdi aýzyna qaratyp júrgen ánshilerimiz týraly da jazǵanbyz. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Jekemenshik teatrlar jaıy

Jalpy, kez kelgen halyqtyń mádenıeti men rýhanı damý deńgeıi teatr salasyndaǵy jetistikterimen ólshenetini tarıhtan málim. О́rkenıetti memleketterdegi bir ǵana qalanyń ózinde teatr sany 200-den asyp jyǵylatyndyǵy sonyń buljymas dáleli bolsa kerek-ti.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Aqparattar aýqymyndaǵy aqıqat

Taıaýda Almatyda ótken medıaquryltaıda Qazaqstandaǵy buqaralyq aqparat qural­darynyń qazirgi jaı-kúıi keńinen áńgime boldy. Mamandar tarapynan aıtylǵan pikirlerge qulaq qoıar bolsaq, sońǵy jyldary qazaqstandyq BAQ-tyń, ásire telearnalardyń reıtıngi aıtarlyqtaı túsip ketken. Máselen, 2013 jyldan bergi aralyqta bul kórsetkish 22 paıyzǵa tómendegen eken. Onyń sebebi nede?

Сайраш ӘБІШҚЫЗЫ, Қазақстанның білім беру ісінің құрметті қызметкері

Halyq sózinde birtutastyq, birlik bar

«Halyq» sóziniń mán-maǵynasy óte tereń ekeni barshaǵa málim. Másele – osyndaı saıası astary aıryqsha sózdi qalaı qoldanyp júrgenimizde. Merzimdi baspasóz betterindegi habarlardan,  teleradıo arnalardan, ózara áńgimeden «aýyl halqy», «qala halqy» degendi oqyp ta, estip te júrmiz. Máselen, telearnalardyń birinen «Arshaly aýdanynda 27 myń halyq bar» degendi estidim de, «halyq sózin durys qoldanaıyq» dep, ózimniń oı dápte­rime jazyp qoıdym. Sebebi orys tilinde «narod sela» nemese «narod derevnı», «na­rod raıona», «narod goroda» demeıdi, tipti jazbaı­dy. Bul tilde «naselenıe», «jıtelı», «gorojane», «selchane» deıtinin bilemiz. Biz qazaqsha «aýyl turǵyndary», «qalalyqtar» nemese «qala turǵyndary» desek, ekpini báseń bolyp, birdeńe joǵaltyp alatyndaı, «aýyl halqy», «qala halqy» dep qysqa qaıyramyz. Sonda deımin-aý, qazaǵymyzdy bólip, jiktep, birtutas halyq sanatyna qospaı turǵanymyzdy nege ańǵarmaımyz?!

Дидар Амантай,

Túsiniktiń kúıreýi

Sońǵy jyldary, sandyq tehnologıalyq ónimderdiń (iPhone, Red One, digital camera, information technology) alǵashqy nusqalary (computer, printer, scaner, copier), shyqqanyna tabany kúrekteı jarty ǵasyrǵa jýyq ýaqyt, jeteqabyl mezgil ótkende, ozyq qoǵamdarda, qala berdi, damýshy elderde, tipti, jalpy adamzattyq mádenı-rýhanı keńistikterde iri-iri qomaqty ózgerister júrdi. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу