Туризм мәселесі санада түлесе, қане!

Туризмді түрлендіргендер, ыңғай­ы­на келтіргендер, тіпті жоқтан бар жасап, жайнатып жібергендер, ең бастысы қалау­ын келтіріп, есебін тапқандар, екі емес бірнеше рет асайтын дәрежеге жет­кенін естіп, біліп жүрміз. Қазір туриз­м­нен түсетін табыс мұнай мен газ, ме­тал­­лургиядан кейінгі орында екен. Бұл – жер қазып, кен қопармай-ақ, егін егіп, су­армай-ақ мол ақшаға кенелуге болады деген сөз.

Егемен Қазақстан
27.02.2018 73
2

Бұл күндері Қазақ елінде тұрып жатқан біраз бауырларымыз төрткүл дүниені шарлап, қызметі керемет орындарда апталап, айлап жандары жадырап, әдемі демалып келіп жүр. Көрген-білгендерін, жүрген жерлерін жұмаққа балап, таңдай қаққанда ішіңнен еліміз қанша қаржыдан қағылды екен дейсің де қоясың. Әттең-ай, сол қаржы халқымыздың тайқазанына түссе, талай кеміміз түгенделер еді деп те арман желкенін кересің. Әлгі жұмағыңыз – туризмді ұтымды ұйымдастырып, жемісін көріп отырған жұрттардың тірлігі.

Өркениетті мемлекеттердің жылдық бюджетінің біраз бөлігін туризмнен түскен ақша құрайды. Бұл жағынан келгенде біздің табысымыз иненің жасуындай. Соны дұрыс жолға қою үшін Елбасы Н.Назарбаев ұлт рухын оятып, санасына сәуле түсіретін рухани жаңғыру жөніндегі мақаласында: «Қазақстанның қасиетті жерлерінің мәдени-географиялық белдеуі – неше ғасыр өтсе де бізді кез келген рухани жұтаңдықтан сақтап, аман алып шығатын символдық қалқанымыз әрі ұлттық мақтанышымыздың қайнар бұ­лағы. Ол – ұлттық бірегейлік негіз­де­рінің басты элементтерінің бірі», деп ұлан-асыр байлықты «Ішкі және сыртқы мәдени туризм халқымыздың осы қастерлі мұраларына сүйенуге тиіс. Мә­дени маңыздылығы тұрғысынан біздің Түркіс­тан немесе Алтай – ұлттық немесе құрлықтық қана емес, жаһандық ауқымдағы құндылықтар», деді.

Шынында, құстың қанаты талады, тұлпардың тұяғы тозады деп көтеріле сөйлейтін байтағымызда туризмге діңгек орындар жетіп артылады. Алып таулар, бұрқыраған өзендер сылдырап аққан бұлақтар, саф алтындай сары дала, көне қала – бәрі де білген адамға дара-дара. Ой елегінен өткізсең, байлықтың көкесі сол екеніне көзің жетеді. Бүгін болмаса да ертең миллиондаған ұрпақтың несібесіне айналатынына иманымыз кәміл. Мәселен, Отанымызда ерекше қорғалатын табиғи аумақ 118 болса, 11 ұлттық табиғи қорық, 9 мыңнан аса археологиялық кешен, тарихи мұралар жетіп артылады. ЮНЕСКО жанынан құрылған кеңес бекіткен тізімде 175 мемлекет болса, соның алдыңғы қатарында қорғауға алынған көрікті нысандар бойынша Қазақ елі де тұр. Мұның өзі мерейімізді өсірумен бірге, барды жұмыла отырып жүзеге асыруды жүктейді.

Еліміздегі туризмді дамытудың 2020 жылдарға арналған бағдарламасына орай, біраз іс атқарылды. Өткен жылы биік дәрежеде болған ЭКСПО-2017 сеңді қозғап, серпін бергені мәлім. Бірақ Еуропа мен Азияның ортасын жалғап жатқан ұлттың жер бетіндегі туризмге лайық байлығы әлі де болса тиімді атқарылып жатпағаны рас. Тіпті бұл кей өңірлерде қарабайыр, жол бойындағы, не жақын ауылдардың күнкөрісі дәрежесінде десек, қателесе қоймаспыз. Егер туризмге сұранып тұрған жерлерді әр маусымға бейімдеп, тиімді құрылым жасасақ, оны мәдениетті түрде пайдалансақ, алдымен жергілікті жұрттың қоржынына мол қаржы түсетіні шүбәсіз. Бұл істе өзін-өзі қаржыландыру құқығы берілген ауыл әкімдері, бұрынғыдай жоғарыға алақан жайып отырмай ұйымдастырса ұтары көп. Мәселен, Алматы облысының аумағындағы Шарын шатқалы туралы жиі айтамыз. Әйтсе де ондағы туризм ісі әлі жолға қойыла қойған жоқ. Шарын шатқалындағы қызғылтым жақпарлар америкалық кинолардағы кереметтерден кем емес. Маңғыстаудағы алып киіз үй, төңкерілген мыс қазандай Шерқала ше?!

Бір өкініштісі, көбіміз жеріміздегі сондай кереметтерді тамсанып айтамыз. Бірақ оны барып көру, іске қосу жағы кемшін. Осы неліктен, рухсыздықтан ба, әлде намыссыздықтан ба?.. Табиғатқа бай ел екенімізді көрсету жағына келгенде іркіліп, өзгеге ұмтыла береміз. Ақшамызды басқалардың қазанына құйып кетуге бейім тұрамыз. Сол миллиондарды керемет сервисті талап етпей-ақ, уақытша демалысты бабалар жолымен қарапайым өткізсек, әлгі өзге жұрттарға кеткен қаржы өзімізде қалып олқы соғып жатқан тұсымызды толтырары хақ. Біз шетел жағалап жүргенде алыс-жақын мемлекеттерден келген туристер қарапайым халықтың қолынан ас ішіп, жаяу-жалпы өзен, көлді, тарихи орындарды шарлап жүреді. Соғыстан күйрей жеңіліп, қақ бөлініп есеңгіреген неміс жұрты дағдарған тұста «Мүлде жойылмаудың жолы қайсы?!» дегенде ұлт зиялылары немістік патриотизмге негіздеп 10 қағида ұсыныпты. «Есіңде болсын, неміс азаматы, бұл тек неміс ұлтының ғана қолынан келеді», деп қолдағы барды ұқсату, соған жұмылып жұмыс істеу, алдымен өз мүддеңді емес, ұлт мүддесін ойлауды өсиет етіпті. Соның нәтижесін төрткүл дүние көріп отыр. Бұл ойды Елбасының биылғы Жолдауындағы «... сырттан келушілер туризмі мен ішкі туризм кез келген өңір үшін перспективалық табыс көздерінің бірі болып саналады» деген тапсырманы сөзбен емес іспен орындасақ деген ниет аясында қозғап отырмыз. Шіркін, елтану, жертану, этномәдени, тарихи, экология, шипажай, жылдың төрт мезгілі, көлік – осындай атаулы туризмдерді дамытсақ, ұлысымыз тағы бір ұлылығын танытар еді.

Сүлеймен МӘМЕТ,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

17.12.2018

Алтын домбыра иесі анықталды

17.12.2018

Батыс Қазақстан облысында Тәуелсіздік құрбандарына ас берілді

17.12.2018

Чемпиондар Лигасының 1/8-ші финалының жеребе тарту рәсімі өтті

17.12.2018

Жамбыл өңірінде 28 нысан ашылды

17.12.2018

Атыраулықтар «Елбасы жолы» фильмін тамашалады

17.12.2018

Тәуелсіздік күні БҚО-да 37 бала дүниеге келді

17.12.2018

Гиннестің рекордтар кітабына енген Notre Dame de Paris мюзиклі қазақ тілінде қойылады 

17.12.2018

Татарстандағы қазақ студенттері Тәуелсіздік күнін атап өтті

17.12.2018

Солтүстік Қазақстанда допты хоккейден ел кубогы біріншілігі өтуде

17.12.2018

«Ырыс» Түркістан облысында 16 мыңнан астам жаңа жұмыс орнының ашылуына ықпал етті

17.12.2018

Солтүстік Қазақстанда 80-ге жуық  полицей марапатталды

17.12.2018

Арыс қаласында 16 нысан пайдалануға берілді

17.12.2018

Самал Есләмова тамылжыта ән шырқап, жерлестерін  тәнті етті

17.12.2018

Ақтөбеде дәрігерлер Тәуелсіздік күніне орай пәтерлі болды

17.12.2018

Солтүстік Қазақстанда Тәуелсіздік күні жоғары деңгейде атап өтілді

17.12.2018

Қазақстан таэквондо федерациясы биылғы маусымды қорытындылады

17.12.2018

Димаш Құдайберген «Жыл әншісі» және «Ұлы Жібек жолының мәдени елшісі» атанды

17.12.2018

Төл мерекеміз Түркияда тойланды

17.12.2018

«Желтоқсанның 16 күні» деректі фильмі көрерменге жол тартады

17.12.2018

Ақтөбеліктер Тәуелсіздік күнін атап өтті

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Baılyq jasaýshy sala

Árbir adam óz úıiniń ishinde qandaı zattar bar ekendigin jáne onyń qaı jerde turǵandyǵyn, qaı shkaftyń ishinde qandaı zattyń jatqandyǵyn, jertólesinde qandaı azyq túrleriniń saqtalyp turǵandyǵyn jaqsy biledi. Sondyqtan eshnársesin shashaý qaldyrmaıdy. Qajetine qaraı paıdalanyp otyrady. Al ózimizdiń ortaq úıimiz – Qazaqstanda qandaı zattar bar ekendigin, ásirese, jerimizdiń astynda qandaı mıneraldyq shıkizat kózderiniń shoǵyrlanǵanyn jáne olardyń qory qandaı ekendigin bilemiz be?

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Nápaqa qaıdan tabylar?

  «Qul bazar» tek qazaqqa arnalǵan sıaqty, 100 paıyz qazaq, qazaqtan basqa ult joq qul bazarda jaldanyp turǵan», dep kújingen jazba oqydym áleýmettik jeliden. Nege? Onyń sebebiniń biri – qazaqtyń kásip ıgerýge kerenaýlyǵynda tárizdi.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Qazaqtyń jylqytaný ilimi

Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń «Uly da­­lanyń jeti qyry» atty maqalasynda, «Atqa miný mádenıeti men jylqy sharýashylyǵy jer júzine Uly daladan taraǵan» degen toqtamdy pikir aıtylypty. Rasynda da, Elbasy atap ótkendeı jylqy mádenıeti men atty miniske úıretýdiń dara tehnologıasy uly dalada qalyptasqany anyq. Iаǵnı, jylqy mádenıetiniń san ǵasyrlyq qalyptasý, damý kezeńderi bıologıalyq jolmen júrgizilgen. Qazirgi tilmen aıtsaq, jylqytaný kóshpeli qoǵamnyń álmısaqtan qanyna sińgen tól óneri hám genetıkalyq jadysynyń keremet týyndysy.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Táýelsizdiktiń tańǵajaıyptary

О́tken joly jazǵan baǵanymyzda («EQ», 21.11.18) Táýelsizdiktiń arqasynda qazaq jastarynyń sporttyń elıtalyq túrlerinen álemdik dodalarda tek sońǵy jyldary ǵana top jaryp jatqan birneshe mysaldaryn keltirgen edik. Sonymen birge qazaq ánderimen, ulttyq áýenmen álemdi aýzyna qaratyp júrgen ánshilerimiz týraly da jazǵanbyz. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Jekemenshik teatrlar jaıy

Jalpy, kez kelgen halyqtyń mádenıeti men rýhanı damý deńgeıi teatr salasyndaǵy jetistikterimen ólshenetini tarıhtan málim. О́rkenıetti memleketterdegi bir ǵana qalanyń ózinde teatr sany 200-den asyp jyǵylatyndyǵy sonyń buljymas dáleli bolsa kerek-ti.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу