Қорсыну – әлсіздік белгісі

Қазақ осындай жағымсыз қа­си­еттерден қашан арылар екен? Аты «қазақтарды» меншіктеуге ұмтылу өзін айналасына, басқаларға мойындата алмай жүргендердің тір­лігі. Әлсіздердің әрекеті. Жетіс­тіктерімен тәмам жұртты таңғал­ды­­рып жатқан жан болса, оның қазаққа қатысы бар-жоғын түгендеп, ата-бабасының, болмаса анасының арғы тегін қазбалап, қазаққа әкеліп телуге жанталасып бағамыз. Құдды содан қазақтың абы­ройы асқақтап, төрткүл дүние алаш­тың аяқ астында жататын секілді.

Егемен Қазақстан
28.02.2018 160
2

Бұл мәселе көптен бері мазалап жүрген-ді. Алайда оның жазылуына «100 пайыз беларусь» Динара Әлімбекованың жеңісі түрткі болды. Биатлоншы қыз Беларусь құрамасының сапында Пхенчхан Олимпиадасының алтын медалін жеңіп алды. Сосын қазақстандық бұқаралық ақпарат құралдары арасында Әлімбекованы ұлықтау сайысы басталды дейсің. Ең бас­тысы, кез келген ақпаратта спорт­шы­ның «қазақ» екендігі баса айтылды. «Қазақ қызының биігі», «Қазақ қызы Олимпиада чемпионы атанды», «Қазақ қызы Беларусь құрамасына алтын сыйлады», «Беларусь құрамасындағы қазақ қызы – Олимпиада чемпионы», «Алтын алған қазақ қызы – Динара», «Лукашенко Олимпиада чемпионы болған қазақ қызын марапаттады». Осылай жалғаса береді тақырыптар легі. Қазақстандық орыстілді сайттар да қалысқан жоқ. «Первая олимпийская чемпионка-казашка», «Ликует не только Беларусь, но и Казахстан: наша Динара Алимбекова – первая в истории казашка-Олимпийская чемпионка» деп бөркін аспанға атып, шаттанады дерсің. «Біздің Динара» болмаса, алтының әдірам қалады екен. Тоқетері, Беларусь елі Олимпиада алтынын алып берген қазақ қызының арқасында Қазақ еліне қарыздар?!

Рас, биатлоншы Динара Әлімбекова Қазақстанның тумасы, Қарағанды облысының Абай қаласында дүниеге келіп, үш жасында Белоруссияға қоныс аударған. Әкесі қазақ, шешесі белорус. Ес білгелі белорус жұртының ортасында, атажұртына ат басын тіреудің сәті түспеген. Қазақстан туралы там-тұмдап қана біледі.

Құжатында «қазақ» деп жазылуы адамның болмысы қазақ екендігін, жүрегі алаш деп соғатындығын білдір­ме­се керек. Басқа елдегі құжаты «қазақ­тарды» айтпағанда, санда бар, санатта жоқ бауырларымыз елімізде де жетіп артылады емес пе? Олай болса, шетелдерде тұрып жатқан қандастарымызды «қазақ емессің» деп жазғыра аламыз ба? Қазақтың тарихы түгілі, Қазақстан туралы ақпараттан бейхабар болса ше. Оны мәжбүрлеп қазақ қатарына қосқаннан ұтарымыз қайсы?

Бір қызығы, шетелдегі қазақтардың тағы бір перзенті қысқы Олимпиадаға қатысты. Ол жүлдеге іліккен жоқ. Әйт­песе қазақ баспасөзі кезекті рет ай­қай­­латқан тақырыптармен, қалың оқыр­­маннан сүйінші сұрап, миллиардтан астам халықтың намысын қазақ оғы­ла­ны қорғап жүр деп жазатын ба еді кім білсін?! Өкінішке қарай Аршынғазы Шәкен қазақ журналистеріне ондай сый жа­сай алмады. Ол Қытайдың Үрімші қаласында дүниеге келген. Конькимен 1500 метрге жүгіруден Қытай елі­нің же­ңімпазы. Енді 22 жастағы Аршын­ға­зы 2022 жылы Бейжіңде өтетін Олим­пи­адаға қызу әзірленетін болады.

«Туып-өскен жерім Қытай. Патриот­пын. 2022 жылғы Олимпиадада еліме медаль сыйлағым келеді. Ешқайда кет­пей­мін, басқа елдің азаматтығын алу ойымда жоқ». Аршынғазы осылай дей­ді. Міне, біздің алып-ұшқан, өмір­дің объективті шындығымен сана­са бер­мейтін ағайынға қытайлық бауы­ры­мыз­д­ың берген нақты жауабы. Кінәлай алмайсыз. Қазақ болғанымен, басқа елдің азаматы!

Енді кейбір журналистердің қызды-қыздымен «шетелдегі қазақ ұлтының мақтанышына» айналдырып жіберген Динараның айтқанына жүгінелік. «Вся моя сознательная жизнь связана с Беларусью и чувствую себя на сто процентов белоруской», дейді. Осыдан кейін не айтуға болады?

Өзінің ұлылығын айтып, қайта-қайта соны еске салып, ұлттық мақтаныш ретінде көрсету шағын халықтарға тән қасиет екен. Басқалар алдында «өздерінің осал емес екендігін» дәлелдеу үшін. Бұл әлгі «комплекс неполноценности» деген ұғым-түсінікке, өзін кем сезіну, қораш сезінуге дәл келетіндей. Олай болса, қазақтың «мықты қазақты меншіктеу» әрекеті өзін кем сезінуден әлі арыла алмағанымызды көрсетеді.

Жазушы Әбіш Кекілбайдың мына сөзі бүгінгі әңгімеміздің түйіні іспетті: «Біз ешкімге күш көрсетпейміз. Біз де адам перзентіміз. Кем перзенті емес, тең перзентіміз. Керек кезінде кең де бола аламыз. Керек кезінде ер де бола аламыз». Ендеше, бәсекелестік деген осы. Елбасы айтқандай, «жаңғыру ұғымы­ның өзі мейлінше көнерген, жаһандық әлем­мен қабыспайтын кейбір дағдылар мен әдеттен арылу дегенді білдіреді». Біздің бүгінгі әңгімемізге ойыссақ, өзін қор көру, қорсыну психологиясынан арылу болып табылады.

Ғабит ІСКЕНДЕРҰЛЫ,
«Егемен Қазақстан» 

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

22.02.2019

Қарағанды облысында көпбалалы отбасыларды қолдаудың 10 қадамы жасалды

22.02.2019

Қостанайда әкім есебі жаңа ғимаратта өтті

22.02.2019

Қарағанды облысының тумасы Қазбек Нұржановтың құрметіне арналған 41-ші жеңіл атлетика жарысы өтті

22.02.2019

Қарағанды облысында 479 жоба іске асады

22.02.2019

Ұлттық валютадағы мәтін тек қазақ тілінде болады

22.02.2019

Sanofi - күдіктен ада компания

22.02.2019

Сенатор С.Айтпаева Германиядан келген делегациямен кездесті

22.02.2019

Қарағанды облысында көпбалалы отбасыларға тұрғын үй сертификаттары беріледі

22.02.2019

Ақтөбе облысында су тасқынына дайындық шаралары қабылданып жатыр

22.02.2019

Құралай Ахмет: Шет елде оқуға ынтасы бар кез келген адам «болашақтық» бола алады

22.02.2019

Жастар кәсіпкерлігіне арналған «Jas Business» семинары өтті

22.02.2019

Халықтың әл-ауқатын жақсарту – басты мақсат

22.02.2019

Жоғарғы сот жемқор судьяларды анықтауды күшейтеді

22.02.2019

Шаңғымен тұғырдан секіруден Қазақстан командасы әлем чемпионатында бақ сынайды

22.02.2019

Ерлан Қошанов көпбалалы отбасылар тұрғын үймен қалай қамтамасыз етілетінін айтты

22.02.2019

Мамандар: Денсаулық туралы жаңа Кодексті қабылдау бизнес үшін кедергілер туғызуы мүмкін

22.02.2019

Семейде «Нәджип Әмір» атындағы аудитория ашылды

22.02.2019

«Әбу-Даби Плаза» елордада жаңа жұмыс орындарын құруға мүмкіндік береді

22.02.2019

Милад Карими мен Аким Мусаев Мельбурндегі Әлем кубогінің финалына өтті

22.02.2019

Юлия Галышева бастаған Қазақстан командасы Жапониядағы әлем кубогіне қатысады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Jol erejesinen buryn, saqtyq kerek

Jasyratyny joq, ózimizdiń bir áriptesimiz, Qaraǵandy tas jolynan Astanaǵa kirer tusta keshqurym, ıaǵnı alageýim shaqta kóligimen bir adamdy basyp ketti. Ol jaıaý júrginshi jolaǵymen júgire basqan jandy kórmeı qalǵan. Qansha jerden kinásin moıyndasa da, ol – jaýapker. Sebebi jaıaý júrginshige arnalǵan jolaqta ereje buzdy. Toqtamady. Al toqtar edi, biraq adamdy kórgen joq. Mine, endi mundaı jaǵdaıda kimge kiná artasyz? Jaıaý júrginshi de opat boldy, júrgizýshi de qamalady.

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Tyıym men tıyn

Toı-toımalaqta tún jamylyp óner kórsetetin kámelettik jasqa tolmaǵan, ómirleri aq paraqtaı taza, kóńilderi aq bulaqtaı móldir kishkentaılarymyzdy jasyna laıyqsyz kıindirip, boıandyryp kópshiliktiń aldynda shyǵarý, án saldyrý – qý aqshaǵa qunyqtyryp qoıǵan ata-analarynyń kinásinen. 

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

Qorqynyshty mıkroplastık

О́tken aptada Eýropalyq odaq úkimeti óndirýshilerge mıkroplastıktiń barlyq túrin óz ónimderinde qoldanýǵa tyıym salǵanyn estigen bolarsyzdar. Mıkroplastıktiń ne ekenin bilesiz be? Osyǵan deıin kóp mán bermeppiz. Sóıtse mıkroplastık − sıntetıkalyq polımerlerdiń kishkentaı bólikteri, bul kóptegen zattyń quramyna kiredi: kúndelikti kıetin kıimimizde de, kir jýatyn untaqta da, saǵyzda da bar eken.

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

«Jeti jarǵy» jıen jaıly ne deıdi?

Qarǵa tamyrly qazaqta jıenmin dese qolq etpes jan joq shyǵar, sirá. Tipti, naǵashyǵa aıtar oıyn «tuzdyqtap» jiberse de, basynan sóz asyrmas nebir adýyn minezdiniń ózi jıen ǵoı, aıta beredi» dep kúlip, bas shaıqaǵannan artyqqa barmaıdy.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Rýh jaıly áńgime

Marqum alashshyl tulǵa Aqseleý Seıdimbektiń «Rýhy azat halyq qana uly ister atqara alady» deıtin myzǵymas ustanymy boldy. Osy uǵymdy Ahań ári qaraı tápsirlep: «Rýhsyz halyqty altynǵa bólep qoısań da báribir, rýhy myqty qaýymnyń aldynda eńkish tartyp turady. Rýh degenimiz ol kózge kórinbeıdi, halyqtyń gendik bıosferasynda bolatyn úreıdi jeńý qýaty. Úreı qan arqyly urpaqtan urpaq jalǵasyp kete beretin asa qaterli qubylys. Qandaı bir qaýymnyń rýhanı erkindigi (táýelsizdigi) halyqtyń boıyndaǵy úreıdiń az-kóptigimen ólshendi» deıtin edi jaryqtyq.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу