Ауруды асқындырмаса, азаяды

Соңғы жылдары денсаулық сақ­тау саласы мекемелерінің қыз­мет көрсету сапасына сын айту­шылар көбейгені жасырын емес. Соның бірі дәрігерлердің ауы­рып алдына келген адамды бірі­нен-біріне сілтеп, сандалтуына ­қа­тысты. Қазір қай емханаға бар­са­ңыз да топырлаған адамды кө­ресіз. Статистикалық деректер бұл са­ла­дағы көрсеткіштердің жақ­са­рып келе жатқанын айтады. Енд­еше кезектің азаймауының себебі неде?

Егемен Қазақстан
02.03.2018 278
2

Себеп түсінікті дерсіз. Ауру көп. Алайда байқасаңыз біз мәселенің беткі жағына ғана назар аударып қоя саламыз. Рас, қазіргі кезде қаладағы қай емханаға барсаңыз да сапырылысқан адам көп. Мұны көріп ем іздеушілер көп екен дейсіз. Бұл аз десеңіз, тіркеу орнында қап­тап тұрған бір топ адамды тағы көре­сіз. Дұрыс қой дейсіз іштей тағы, емханаға қаралу тәртібі сапалы болған соң жұрт көптеп келмегенде қайтеді енді?! Сол оймен өзіңіздің учаскелік дәрігеріңіз қабылдайтын бөлме алдына жетесіз. Мұндай бөлмелердің бірнешеуінде түрлі ауруды қарайтын салалық дәрігерлер отырады. Бірақ солардың кез келгенінің алдында тағы да иін тірескен адам. Сосын ауруыңыз жанға батса да, айналадағы барлық адам өзіңізбен мұндас болғандықтан, кезек күтуге тура келеді. 

Бірақ кезек жылжымайды. Ал уақыт сырғып өте береді. Учаскелік әр дәрігердің науқастарды қарайтын бел­гіленген кестесі бар. Сол кесте уа­қы­­ты азайғанда жанталас басталады. Кезек жылжымайды дейтіндей дәрігер бос отырған жоқ. Олардың бөлмелері улап-шулаған, қызу қайнаған бір базар дерсіз. Біреулер қайта-қайта кіріп, шығады. Іште дәрігер ауыр науқасты қарап отыр-ау дегенді ешкім қаперге алмайтын секілді. Әсіресе мұндайда бір бөлмеден екінші бөлмеге кіріп, шығудан ақ халаттылардың өздері шаршамайды. Кіреді, шығады. Және ақ халаттылардың бір-біріне деген сұрақтары да таусылмайды-ау. Қараушы дәрігердің көп уақыты осыған кетеді. Ал уақыт шіркін өтіп жатыр. Шықпа жаным, шықпа деп тақымын қысқан науқастардың да төзімі үзілерге таяйды. Ақыры кезек келеді. Бұл кезде кесте уақыты да аяқталуға таяйды. Асыққан дәрігер науқасты қараған болып сұрақ-жауап алып, жеделдете қағазға бірдеңені жазады, сол тұста қасына келген әріп­тес­теріне жауап қайтарып үлге­ре­ді, шыдамы таусылып, баса-көктеп кіре қалған өзге науқастарға дауыс көтеріп сөйлеп те қояды, сол айқай-шудың арасында монометрмен қан қысымын да, жүрек соғысын да, өкпе тынысын да тыңдап алады, сөйтіп науқасқа өзге сала дәрігерлері алдынан өтуге, қан, дәрет тапсыруға т.б. бір бума жолдама береді. Сосын бара беріңіз, пәлен күні келесіз дейді. Түк түсінбей науқас есіктен шығады.

Ал әлгі бір бума жолдама алған адам не жүрегін, болмаса бауырын, өкпесін, асқа­занын т.б. әйтеуір, бір ішкі құрылысын тексертуі тиіс. Мұндай құрылғылар тексерісінен өту үшін алдын ала тағы жазылу керек. Бірақ мысалға дейік, көзі, омыртқасы, асқазаны т.б. ауырған кез келген адам сол сәтте-ақ қабылдауға жазыла алмайды. Өйткені не дәрігер маман жоқ, не аппарат тапшы. Жолдама алып, басқа емханаларға бару керек. Онда тағы кезек. Қайтып келген соң тағы кезек. Ауруы асқынып, хал-жағдайы нашарласа ғана жедел жәр­дем шақыртылады. Ал бұл кезде қара­лам дейтін адам қарасы көбейе береді. Сөйтіп не керек, кезек саны тағы ұзара түседі.

Мұндай ығы-жығы, ыю-қию жағдайда науқастың шынайы дертінің сырын оны қараған дәрігер де біліп бола алмайды. Себебі науқас емханаға келіп, әр дәрігерде ұзақ кезекте тұрып, сарғайып, ақыры әйтеуір, қаралып болғанда нақты қол жеткізетіні – қыруар ақша шығарып үйме-жүйме сатып алған дәрісімен ғана бетпе-бет қалуы. Ол дәрілер біткенше аман болса жақсы, өйткені қосымша қосылған жаңа ауруына жаңа ем іздеп емханаға қайта жүгіруі де бек мүмкін. Сосын ығы-жығы, ию-қию жайлаған пайдасыз кезек, қаралу, тексерілу қайтадан басталады. Сөйтіп ауруын бір рет қаратқан адам емханаға кейін сан мәрте барады. Және солар ешуақытта бітпейтін кезекті қалыптастырады да тұрады. Сондайда аурулар қарасының көбеюіне жол бермес үшін олардың дертінен айығып кетуіне жасалынуға тиіс жағдайды әр емханада нақты жолға қойса дерт асқынбас па еді дейсіз. Бірақ бұл айтылудай-ақ айтылып келеді ғой. Ал нәтиже қайсы?

Александр ТАСБОЛАТ,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

22.09.2018

Мақтаарал ауданында «Жасыл ел» жастардың еңбек жасақтары жұмысын бастады

22.09.2018

«Балалар Евровидениесі» байқауының жеңімпазы анықталмақ

22.09.2018

Халықаралық «Ясауитану-2018» байқауы өз мәресіне жетті

22.09.2018

Елбасы елорданың қала құрылысын игеру жоспарымен танысты

22.09.2018

Даниал Ахметов Зырян ауданын Алтай деп атау туралы ұсынысты қолдады

22.09.2018

Елбасы Чан Дай Куангтің қайтыс болуына байланысты көңіл айтты

22.09.2018

Жаңа Жібек жолы: Алматы

22.09.2018

Катонқарағай ауданы тұрғынының сібір жарасынан көз жұмғаны расталды

22.09.2018

Сенаторлар сенбілікке шықты

22.09.2018

Б.Бекназаров Әзербайжан Парламентінің 100-жылдығына арналған шараға қатысты

22.09.2018

Мұнайдың әлемдік бағасы өсті

22.09.2018

Лондонда қазақстандық өнер көрмесі ашылды

22.09.2018

Түркия «Қазақстан» журналын шығарды

22.09.2018

Ақтөбеде «Анаға тағзым» орталығы ашылды

21.09.2018

Тимур Жақсылықов Президенттің көмекшісі болып тағайындалды

21.09.2018

Маман дайындау мәселесі талқыланды

21.09.2018

Астанада тұрғын үй кешенінде шартты өртті сөндіру бойынша тактикалық оқу-жаттығу өтті

21.09.2018

Бүркітші қыз Айшолпан түскен «Көшпенділер» фильмі көрерменін қуантады

21.09.2018

Павлодарда биыл 1655 жұп қосылса, 1101-і ажырасқан

21.09.2018

Тұрмыстық қатты қалдықтарды өңдеу бойынша жоба әзірленді

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qasiet pen qasiret

«Dánikkennen qunyqqan jaman» degen sózge mán bersek, munda úlken fılosofııalyq maǵyna bar. Táýba, bireý bireýden nan surap jeıtin zaman emes qazir. Toqshylyq zaman. О́zimizdi qoı ústine boztorǵaı jumyrtqalaǵan barshylyqta, etek-jeńniń keń kezinde dúnıege kelgen, zárýlik kúıin sezinbeı ósken urpaqqa balaımyz. Dastarqannan nan, maı, qant, sút, qaımaq eshqashan úzilgen emes. Sonymyzben baı sanalmasaq ta, bardyń sanatynan bolatynbyz... Qudaı saqtaı gór, taǵamǵa talǵam-talabymyzdyń sharyqtap ósip ketkeni sonshalyq keıde dastarqannan búginde nan qoıylatyn bos oryn tappaı qınalatynymyz ras. Sóıte tura, toqshylyq zamanda ómir súrip jatqanymyzdy sezinbeıtinimiz jaman. Moıyndaǵymyz kelmeıtini qorqynyshty. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Minez adamnyń taǵdyry ma?

Qazir Elbasynyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy týraly jıi áńgime qozǵalýda. Jańa turpatty jańǵyrýdyń eń basty sharty – ulttyq kodyńdy saqtaı bilý, ıaǵnı zaman jańalyqtaryn qabyldaı, oǵan ún qosa otyryp, basqa ulttardan árdaıym erekshelendirip turatyn ózińniń ulttyq bolmysyńdy, qazaqy qalybyńdy damyta bilý ekendigi aıtylýda.

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Esti men eski

Elektrondy aqparat quraldaryn qosa qalsań-aq jarq etip shyǵa keletin ánshilerdiń bitim-bolmystarynan syr aýlaı uzaq qadalatynyń bar. Qyz-jigitterdiń arasynda burynnan biletiniń ıa qatarǵa jańa-jańa ilingenderiniń oryndaǵan ánderine qulaı elikpeseń de – beker obaldary káne, beıjaı tyńdap otyrǵyzbaıtyn izdenisteriniń qýaty barshylyq. Bul salanyń jetik bilgiri sanalmasań da, tańdaǵan repertýaryna ózińshe kóńil aýdaryp, naqyshyn ishki tarazyńmen ólshep, órnek ıirimin oısha saraptaısyń ǵoı, baıaǵy. 

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Boljam aıtyp baıyǵandar

Sport bızneske aınalǵaly qashan. Árıne bul sózben qazir eshkim daýlasa almaıdy. Álemdegi eń baı adamdar sportshylar ekeni anyq. Alaıda osy sport bıznesi salasynda alaıaqtyq ta joq emes. Ásirese bás tigip aqsha tabatyndar men qandaı báske qoıý kerektigin usynatyndardan aıaq alyp júre almaısyz. Keńes beretin keń­seler men aqyl aıtyp otyratyn saıttar qap­tady. Aldaǵy ýaqytta alaıaqtardyń arbaýyna túspes úshin bul júıeniń qalaı áreket etetinin aıtyp óteıin. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Naǵyz Báıterek

Qazirgi baspasóz betterinde, buqaralyq aqparat quraldarynda «Báıterek» degen sóz teńeý retinde kóbinese qoǵamǵa eńbegi sińgen nemese ómir jolynda jeke basy jaqsy tabystarǵa jetken, sodan halyqtyń kózine túsken adamdarǵa qatysty qoldanylyp júr. Durys-aq. Ondaı adamdardyń eńbegi halyq ıgiligine jarap jatsa, sol ıgilikten kóptegen adamdar nár alyp, turmysyn jaqsartsa nemese sol adamnan úlgi alý arqyly urpaǵyna durys tárbıe, baǵyt-baǵdar berse, tipti basqany bylaı qoıǵanda, et jaqyn týystary, aýyldastary sonyń saıasynan pana taýyp, sol arqyly ómirin durys arnada jalǵastyryp jatsa, nege qoldanbasqa. Rasynda da, mundaı adamdar «Báıterek» degen atqa ábden laıyq qoı.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу