Ауыр атлетикадан өткен әлем чемпионаттарының қысқаша тарихы

Осыдан 127 жыл бұрын, яғни 1891 жылы алғаш рет ауыр атлетикадан әлем чемпионаты ұйымдастырылды. Лондонда өткен айтулы жарыста небәрі 6 мемлекеттен келген 7 спортшы бақ сынады. Бір ғана салмақ дәрежесі бойынша өткен сайыста жергілікті зілтемірші Эдвард Лоуренс Леви топ жарса, италиялық Джакомо Дзафарана мен бельгиялық Артур Франсуа күміс пен қола медальді өзара бөлісті.

Егемен Қазақстан
11.04.2018 13456
2

Содан бері әлем чемпио­на­тының жалауы 85 мәрте жел­біреді. Алғашқы 61 жарыста тек ер­лер ғана сайысқа түссе, 1987 жыл­­дан бастап, олардың қа­тары­на әйелдер де қосылды. Бір қы­зы­ғы, бастапқы кезеңдерде бір жыл­да үш-төрт бәсекеге дейін ұйым­дастырылса, кейіннен бірте-бірте дүниежүзілік доданы өткізу тәртібі бір жүйеге келтірілді.

Әлемдік спорт тарихында өз есімдерін алтын әріптермен жазып кеткен Қазақстанның ауыр ат­леттері де аз емес. Бүгінгі мақа­ламызда тек әлем чемпио­наты жа­йында әңгімелейтін бол­сақ, қа­зақ­стандықтар алғашқы медаль­дің сыңғырын 1974 жылы естіді. Фи­липпиннің астанасы – Ма­нилада өткен жарыста Юрий Зай­цев қола медальді қоржынға салды. 1976 және 1979 жыл­дары ол екі дүркін әлем чем­пионы атанса, 1977 жылы күміс медальді мойнына ілді. Ал 1975 жылы Мәскеудегі бәсекеде Ва­силий Мажейков екінші орынды олжалады. 1980 жылы Мәскеуде алауы тұтанған Олимпия ойындары барысында әлем чемпионатының да жүлделері сарапқа салынғанын егде тартқан жанкүйерлер ұмыта қойған жоқ. Сол жарыстарда Виктор Мазинге тең келер ешкім табылмады. Жерлесіміз қос бірдей додада чемпиондық атаққа қол жеткізді. 

ХХ ғасырдың сексенінші жылдарының екінші жартысында Анатолий Храпатыйдың дәуірі басталды. 1986-1990 жылдар аралығында ол қатарынан бес әлем чемпионатында қарсылас шақ келтірмеді. Ал 1990 жылы Сергей Копытов Будапештегі бәсекеде қола медальді иеленді. Тәуелсіз Қазақстанға алғашқы медальді сыйға тартқан да Ана­толий Храпатый. Даңқты спортшы 1993 жылы Мельбурндегі жарыста қола жүлдегер атанды. 1995 жылы Гуанжоуда өткен дүниежүзілік додада ол өзінің командалық әріптесі Андрей Макаровпен бірге тағы да үшінші сатыға табан тіреді. 

 2005 жылы Дохада және 2006 жылы Санто-Домингода Илья Ильин дүйім жұртты теңдессіз өнерімен тамсандырып, алтын тұғырға көтерілді. 2009 жылы Коянда Владимир Седов, Зүлфия Чиншанло, Майя Манеза және Светлана Подобедова дара шықса, Владимир Кузнецов қола медальді иемденді. 2010 жылы Анталияда Майя Манеза мен Светлана Подобедова алтыннан алқа тағынды. 2011 жылы Парижде Илья Ильин мен Зүлфия Чиншанло алдына жан салмаса, Майя Манеза мен Светлана Подобедова күміс медальді олжалады. 2013 жылы Вроцлавта Алмас Өтешев күміс медальді иеленсе, Владимир Седов қолаға қол созды. 

2014 жылы Алматыда жалауы желбіреген жарыста Илья Ильин, Зүлфия Чиншанло және Жасұлан Қыдырбаев әлем чемпио­ны атанса, Жазира Жаппарқұл, Владимир Седов күміс медальді еншіледі. Ал Кирилл Павлов қола жүлдені қанағат тұтты. 

2015 жылы Хьюстонда Нид­жат Рахимов пен Александр Зай­чиков теңдессіз деп танылса, Жа­зира Жаппарқұл күміс, ал Свет­­лана Подобедова қола алды. Та­­ғы бір айта кетерлігі, АҚШ-та­ғы додада қазақтың қос қыра­ны – Ал­мас Өтешов пен Жас­ұлан Қы­дырбаев та жүлдегерлер сана­тына қосылған болатын. Өкі­нішке қарай, оларға «допинг қол­данды» деген айып тағылып, олар өз медальдарынан айырылды. 
Міне, ауыр атлетикадан өткен әлем чемпионаттарының қысқаша тарихы осындай. 

Ғалым СҮЛЕЙМЕН,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

17.12.2018

Алтын домбыра иесі анықталды

17.12.2018

Батыс Қазақстан облысында Тәуелсіздік құрбандарына ас берілді

17.12.2018

Чемпиондар Лигасының 1/8-ші финалының жеребе тарту рәсімі өтті

17.12.2018

Жамбыл өңірінде 28 нысан ашылды

17.12.2018

Атыраулықтар «Елбасы жолы» фильмін тамашалады

17.12.2018

Тәуелсіздік күні БҚО-да 37 бала дүниеге келді

17.12.2018

Гиннестің рекордтар кітабына енген Notre Dame de Paris мюзиклі қазақ тілінде қойылады 

17.12.2018

Татарстандағы қазақ студенттері Тәуелсіздік күнін атап өтті

17.12.2018

Солтүстік Қазақстанда допты хоккейден ел кубогы біріншілігі өтуде

17.12.2018

«Ырыс» Түркістан облысында 16 мыңнан астам жаңа жұмыс орнының ашылуына ықпал етті

17.12.2018

Солтүстік Қазақстанда 80-ге жуық  полицей марапатталды

17.12.2018

Арыс қаласында 16 нысан пайдалануға берілді

17.12.2018

Самал Есләмова тамылжыта ән шырқап, жерлестерін  тәнті етті

17.12.2018

Ақтөбеде дәрігерлер Тәуелсіздік күніне орай пәтерлі болды

17.12.2018

Солтүстік Қазақстанда Тәуелсіздік күні жоғары деңгейде атап өтілді

17.12.2018

Қазақстан таэквондо федерациясы биылғы маусымды қорытындылады

17.12.2018

Димаш Құдайберген «Жыл әншісі» және «Ұлы Жібек жолының мәдени елшісі» атанды

17.12.2018

Төл мерекеміз Түркияда тойланды

17.12.2018

«Желтоқсанның 16 күні» деректі фильмі көрерменге жол тартады

17.12.2018

Ақтөбеліктер Тәуелсіздік күнін атап өтті

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Baılyq jasaýshy sala

Árbir adam óz úıiniń ishinde qandaı zattar bar ekendigin jáne onyń qaı jerde turǵandyǵyn, qaı shkaftyń ishinde qandaı zattyń jatqandyǵyn, jertólesinde qandaı azyq túrleriniń saqtalyp turǵandyǵyn jaqsy biledi. Sondyqtan eshnársesin shashaý qaldyrmaıdy. Qajetine qaraı paıdalanyp otyrady. Al ózimizdiń ortaq úıimiz – Qazaqstanda qandaı zattar bar ekendigin, ásirese, jerimizdiń astynda qandaı mıneraldyq shıkizat kózderiniń shoǵyrlanǵanyn jáne olardyń qory qandaı ekendigin bilemiz be?

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Nápaqa qaıdan tabylar?

  «Qul bazar» tek qazaqqa arnalǵan sıaqty, 100 paıyz qazaq, qazaqtan basqa ult joq qul bazarda jaldanyp turǵan», dep kújingen jazba oqydym áleýmettik jeliden. Nege? Onyń sebebiniń biri – qazaqtyń kásip ıgerýge kerenaýlyǵynda tárizdi.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Qazaqtyń jylqytaný ilimi

Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń «Uly da­­lanyń jeti qyry» atty maqalasynda, «Atqa miný mádenıeti men jylqy sharýashylyǵy jer júzine Uly daladan taraǵan» degen toqtamdy pikir aıtylypty. Rasynda da, Elbasy atap ótkendeı jylqy mádenıeti men atty miniske úıretýdiń dara tehnologıasy uly dalada qalyptasqany anyq. Iаǵnı, jylqy mádenıetiniń san ǵasyrlyq qalyptasý, damý kezeńderi bıologıalyq jolmen júrgizilgen. Qazirgi tilmen aıtsaq, jylqytaný kóshpeli qoǵamnyń álmısaqtan qanyna sińgen tól óneri hám genetıkalyq jadysynyń keremet týyndysy.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Táýelsizdiktiń tańǵajaıyptary

О́tken joly jazǵan baǵanymyzda («EQ», 21.11.18) Táýelsizdiktiń arqasynda qazaq jastarynyń sporttyń elıtalyq túrlerinen álemdik dodalarda tek sońǵy jyldary ǵana top jaryp jatqan birneshe mysaldaryn keltirgen edik. Sonymen birge qazaq ánderimen, ulttyq áýenmen álemdi aýzyna qaratyp júrgen ánshilerimiz týraly da jazǵanbyz. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Jekemenshik teatrlar jaıy

Jalpy, kez kelgen halyqtyń mádenıeti men rýhanı damý deńgeıi teatr salasyndaǵy jetistikterimen ólshenetini tarıhtan málim. О́rkenıetti memleketterdegi bir ǵana qalanyń ózinde teatr sany 200-den asyp jyǵylatyndyǵy sonyń buljymas dáleli bolsa kerek-ti.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу