Шығыстың Мәдинасы (видео)

Егемен Қазақстан
17.04.2018 5044
2

700 мыңға жуық адам тамашалаған видео

Иә, бұл видеоны тек ютуб желісі арқылы ғана 700 мыңға жуық адам тамашалапты. Басқа әлеуметтік желілерде қан­ша­лықты қаралымға ие болғанын санамадық. «Бұл не видео?» деп отырған боларсыздар. Бұл – қазақтың күміс көмей, сы­бызғы үнді, бұлақ сыңғырлы, құрақ сыбдырлы әншісі Мә­дина Ералиеваның «Күрең күз» әнін нақышына келтіре шырқаған үржарлық Назым Мұқанбаеваның видеосы. Бұл видео жыл басында «Үржардың Мәдина Ералиевасы», «Назым қарындасымыз шығыстың Мәдинасы. Дауысын естіп, тура бір Мәдина Ералиева тіріліп келгендей көзіме жас алдым» деген тамсаныс пен таңғалысқа толы пікірлермен желдей есіп, барлық әлеуметтік желі, уатсап арқылы ел арасына керемет тарады. Елмен бірге біз де елең етісіп, әнді орын­даушыны іздедік. Таптық. Үржар ауданының орталығы – Үржар ауылында тұрады екен. Сондағы Абылай хан атындағы мектеп-балабақшасында музыка пәнінен сабақ беретін көрінеді. Алайда қазір бала күтімімен үйде отыр екен. Ұялы телефон арқылы әңгімелесу барысында оның Абай ауданы Медеу ауылының тумасы екендігін, мектепті бітір­геннен кейін Семейдегі Мұ­қа­н Төлебаев атындағы музыка колледжін тә­мамдағанын, 1996 жылы бұ­рынғы Мақаншы ауданының Қарабұта ауылының бір жігітіне тұрмысқа шыққанын, 1998 жылы әнші Ғибрат Азу­баевтың шақыруымен Үржар ауылына келіп, 2-3 жыл Мәдениет үйінде жұмыс істегенін, 2007 жылдан бері жоғарыда аталған білім ордасында еңбек етіп келе жатқанын білдік. Ал бүгінде бүкіл елді шарлап кеткен видео 2013 жылы түсіріліпті.

«Сол жылы Үржардағы аудандық газетте жұмыс істейтін Шекер деген апайымыз 60 жасқа толып, мерейтойына мәртебелі қонақтардың қатарында белгілі ақын Исрайыл Сапарбайды да шақырыпты. Журналист апайы­мыз ақын ағамызбен таныстырайын деді ме, тойда ән салуға мені де шақырды. Сол тойға қатысқан бір кісі менің Мәдина Ералиеваның «Күрең күз» әнін шырқағанымды ұялы телефонына түсіріп алып, ютубқа салып жібереді. Оны әуелде өзім де білмедім. Ол видеоны тек 2015 жылы көрдім. Орал қаласында тұратын Сәуле Қарабалина деген журналист апайымыз биыл менің М.Ералиеваның әнін айтқанымды ютубтан көреді де, инстаграмдағы еліміздің бел­гілі деген 20 әншісінің парақ­шасына салады. Солардың ішін­де Мақпал Жүнісова апайымыз маған ерекше назар аударып, өзінің парақшасында жылы лебізін білдіріп: «сахнаға ертерек келуің керек еді. Дегенмен әлі де кеш емес. Мүмкіндіктер болса, жіберіп алма» деген сы­ңайда пікірін жазды. Осыдан кейін мені іздеушілер көбейе бастады. Қызылорда, Атырау облыс­тарынан хабарласып, «Мәдина Ералиеваның әндерін айтып беріңізші» деп тойларына ша­қырып жатқан кісілер бар. Тіпті Алматыдан бір-екі жас продю­серлер телефон соғып, бірлесе жұ­­мыс істеуге шақырды», дейді Назым.

Талантты таныған Тұраров

Үржардағы музыка пәні мұғалімінің Мәдина Ералиеваның шығармашылығына, өнеріне деген қызығушылығын оятуға Абай ауданындағы «Қаламқас» халықтық ән-би ансамблінің бұрынғы көркемдік жетекшісі Мұрат Тұраров әсер еткен екен. Өнер жанашыры 1992 жылы Медеу ауылына бір келгенінде 10-сыныпта оқып жүрген, ес білгенінен ән салатын бойжет­кенге «осы ән сенің дауыс ыр­ғағыңа келетін секілді» деп әй­гілі әншінің «Қыз сыны» әнін орын­дауға кеңес береді. «Оған дейін біресе Мақпал Жүнісоваға, біресе Жанар Айжановаға, біре­се Роза Рымбаеваға еліктеп, ән­дерін айтып жүретінмін. Мұ­рат Тұраров менің өнердегі ба­ғы­­тымды айқындап берді де­сем артық айтпаған болармын. Сол кезден бері Мәдина Ера­лиеваның әндерін шырқап келе жа­тырмын», деген ол, 1993 жы­лы әйгілі әншімен бетпе-бет кездесіп, бірге ән салудың сәті түс­кенін шуақты шағын сағы­ныш­пен еске алды.

Иә, сол жылы М.Ералиева гас­трольдік сапармен Семей өңіріне келіп, абыралылық өнерпаз, ақын Сейітқали Қалыбековтің шақыруымен әуелі Қайнар, кейін Медеу ауылында концерт береді. «Ол кезде менің дауысым қазіргідей емес, бала дауыс болатын. «Егер де сен өзіңнің тұрақты дауысыңды тауып, болашақта мықты әнші болғың келсе міндетті түрде Алматыға бар» деп ақыл-кеңесін айтты»,  дейді кейіпкеріміз.

«Өзімді өзім бағаламаған секілдімін»

Бүгінде Назым Мұқанбаева аудан көлеміндегі мерекелік шаралар мен әртүрлі тойларда М.Ералиеваның «Күрең күз», «Сыбызғы саз сырнай», «Қайықта», «Шыңдағы шынарым», «Сағынамын» секілді бес әнін тамылжыта шырқап жүр. «Неге тек қана бес әнін?» дерсіздер. Мұның да өзіндік себебі бар. «Жомарттың қолын жоқ байлайды» демекші, Назымның «қазақтың Ақбаянының» өзге әндерін орындауға әнші әнде­рінің минустарының жоқтығы қолбайлау болып отырған көрі­неді. «Ауылды жерлерде әнге аран­жировка жасату қиын шаруа. Қазір хит әншілердің орындайтын әндерінің минусын интернеттен оп-оңай тауып аласың. Алайда М.Ералиеваның әндерінің минусы интернетте жоқ. Оны жазу үшін өте мықты аппаратура керек. Содан кейін еріксіз, амалдың жоқ­тығынан төрт-бес әнін айтумен ғана шектеліп жүрмін. Жақында Алматыға барғанда әншінің ұлымен кездестім, сол кезде анасының біраз әндерінің минустарын сұрадым. «Тауып беремін» деді. Табылса, жақсы болар еді» деген ол алдағы уа­қыт­та Үржар ауданында Мә­ди­­на Ералиева әндерінен кеш өткі­зуді жоспарлап отырғанын жеткізді. Айтпақшы, әншінің ұлы Арсен Алматыда Назыммен кездескенде анасының өнерін насихаттап жүргені үшін ал­ғы­сын білдіріп, келешекте М.Ера­лиеваға қатысты концерттерден қалдырмай, шақырып отыратынын айтыпты.

Халық әртісі Мақпал Жүні­сованың өзін бетпе-бет көрмесе де, әлеуметтік желі арқылы батасын алып, қолдау-қошеметінен қанаттанып, қайраттанған Назым Мұқанбаева шақыртулар болса үлкен концерттерге қатысып, Мәдина Ералиеваның әндерін әуелете шырқап, көрерменнің ықыласына бөленгісі келетінін айтады. Шерағаң, Шерхан Мұр­таза айтпақшы, әр қоғамның, әр адамның «бір кем дүниесі» болады десек, біздің кейіпкеріміздің де бір өкініші, «бір кем дүниесі» бар. «Мектеп деп жүріп, отбасы деп жүріп уақыттың қалай өткенін аңғармаппыз. «Өнеріңді өрістетші. Концерттерге қа­тыс­шы, біз сені қолдайық, керек болса демеуші де болайық» деп қолдау білдірген жерлестерім де болды. Бірақ біреулердің алдына барып, маған демеуші болшы деп жалынып-жалпайғанды ыңғайсыз көрдім. Өнер жана­шыры Бердібек Сапарбаев шығыста әкім болып тұрғанда маған ерекше қолдау көрсетіп, Өскемендегі қаншама концертке шақырды. Өскеменнің әншілері Ресейдің Барнаул қаласына баратын болып, оған да шақыртты. Жұмыс, отбасы жағдайымен соның ешқайсысына бара алмадым. Өнер­ден гөрі отбасына көп көңіл бөлгенім рас. Кейде ойлаймын, сол кезде облыстағы концерттердің бә­рінен қалмасам, қазір Өске­мендегі бір мекемеде немесе Мәдениет үйінде жұмыс істеп жүрер ме едім деп. Өзімді өзім бағаламаған секілдімін. «Әттең-ай, уақытымды өткізіп алыппын» деп кейде өкінетінім бар», дейді бүгінде Үржардың ғана емес, шығыстың Мәдинасы атанып жүрген замандасымыз.

«Жігіттің жақсы болуы – на­ғашыдан, үйдің жақсы болуы – ағашынан» демекші, қазақ әніне өзгеше бояу, өзгеше қалып әкеліп, одан әрі әрлендіре, байыта түскен Мәдина Ералиеваның әндерін айнытпай айтып, көп­шілікті тебірентіп жүрген Үр­жар­­дың қарапайым тұрғыны дәстүрлі әннің дүлдүлі Жәнібек Кәрменовке нағашылы-жиенді, яғни «Ақселеуді тамсандыратын» әншінің анасы Назымның атасының қарындасы болып ке­леді екен.

Азамат ҚАСЫМ,
«Егемен Қазақстан»

Шығыс Қазақстан облысы,

Үржар ауданы

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

11.12.2018

Атырауда айқасатындар анықталды

11.12.2018

Қалдықсыз сән әлемі

11.12.2018

2018 жылғы Нобель сыйлығының марапаттау рәсімі өтті

11.12.2018

Үндістанның Гуджарат штатында Қазақстанның Құрметті консулдығы ашылды

11.12.2018

Геннадий Головкин ІВО рейтингінде көш бастап тұр

11.12.2018

ҚХЛ: «Амурға» әліміз жетпеді

11.12.2018

Жымпитыда атқа міну акциясы басталды

11.12.2018

«Елорда жұлдызы» сыйлығы табысталды

11.12.2018

Ақтөбе облысында Тәуелсіздік күніне орай 32 әлеуметтік нысан ашылады

11.12.2018

Тәуелсіздік – көктен түскен сый емес

11.12.2018

Петропавлда тарихи ғимарат өртке оранды

11.12.2018

Солтүстік Қазақстанда сыбайлас жемқорлықты еңсеруге бағытталған марафон қорытындыланды

11.12.2018

Қостанай облысында биыл 331 шақырым жол жөнделді

11.12.2018

Сыртқы істер министрлігінде Адам құқықтары күні аталып өтті

11.12.2018

Солтүстік Қазақстанда жаңа сүт-тауар фермасы іске қосылды

11.12.2018

«Салтанат» десе, салтанат!

11.12.2018

Солтүстік Қазақстанда ауданның жаңа әкімі тағайындалды

11.12.2018

Гран-при иегері Диснейлендке барады

11.12.2018

Сыртқы істер министрлігінде Қазақстанның Сингапурдағы Елшісінің брифингі өтті

11.12.2018

Көпті қуантқан «Balapan» қаһармандары

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Qazaqtyń jylqytaný ilimi

Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń «Uly da­­lanyń jeti qyry» atty maqalasynda, «Atqa miný mádenıeti men jylqy sharýashylyǵy jer júzine Uly daladan taraǵan» degen toqtamdy pikir aıtylypty. Rasynda da, Elbasy atap ótkendeı jylqy mádenıeti men atty miniske úıretýdiń dara tehnologıasy uly dalada qalyptasqany anyq. Iаǵnı, jylqy mádenıetiniń san ǵasyrlyq qalyptasý, damý kezeńderi bıologıalyq jolmen júrgizilgen. Qazirgi tilmen aıtsaq, jylqytaný kóshpeli qoǵamnyń álmısaqtan qanyna sińgen tól óneri hám genetıkalyq jadysynyń keremet týyndysy.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Táýelsizdiktiń tańǵajaıyptary

О́tken joly jazǵan baǵanymyzda («EQ», 21.11.18) Táýelsizdiktiń arqasynda qazaq jastarynyń sporttyń elıtalyq túrlerinen álemdik dodalarda tek sońǵy jyldary ǵana top jaryp jatqan birneshe mysaldaryn keltirgen edik. Sonymen birge qazaq ánderimen, ulttyq áýenmen álemdi aýzyna qaratyp júrgen ánshilerimiz týraly da jazǵanbyz. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Jekemenshik teatrlar jaıy

Jalpy, kez kelgen halyqtyń mádenıeti men rýhanı damý deńgeıi teatr salasyndaǵy jetistikterimen ólshenetini tarıhtan málim. О́rkenıetti memleketterdegi bir ǵana qalanyń ózinde teatr sany 200-den asyp jyǵylatyndyǵy sonyń buljymas dáleli bolsa kerek-ti.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Aqparattar aýqymyndaǵy aqıqat

Taıaýda Almatyda ótken medıaquryltaıda Qazaqstandaǵy buqaralyq aqparat qural­darynyń qazirgi jaı-kúıi keńinen áńgime boldy. Mamandar tarapynan aıtylǵan pikirlerge qulaq qoıar bolsaq, sońǵy jyldary qazaqstandyq BAQ-tyń, ásire telearnalardyń reıtıngi aıtarlyqtaı túsip ketken. Máselen, 2013 jyldan bergi aralyqta bul kórsetkish 22 paıyzǵa tómendegen eken. Onyń sebebi nede?

Сайраш ӘБІШҚЫЗЫ, Қазақстанның білім беру ісінің құрметті қызметкері

Halyq sózinde birtutastyq, birlik bar

«Halyq» sóziniń mán-maǵynasy óte tereń ekeni barshaǵa málim. Másele – osyndaı saıası astary aıryqsha sózdi qalaı qoldanyp júrgenimizde. Merzimdi baspasóz betterindegi habarlardan,  teleradıo arnalardan, ózara áńgimeden «aýyl halqy», «qala halqy» degendi oqyp ta, estip te júrmiz. Máselen, telearnalardyń birinen «Arshaly aýdanynda 27 myń halyq bar» degendi estidim de, «halyq sózin durys qoldanaıyq» dep, ózimniń oı dápte­rime jazyp qoıdym. Sebebi orys tilinde «narod sela» nemese «narod derevnı», «na­rod raıona», «narod goroda» demeıdi, tipti jazbaı­dy. Bul tilde «naselenıe», «jıtelı», «gorojane», «selchane» deıtinin bilemiz. Biz qazaqsha «aýyl turǵyndary», «qalalyqtar» nemese «qala turǵyndary» desek, ekpini báseń bolyp, birdeńe joǵaltyp alatyndaı, «aýyl halqy», «qala halqy» dep qysqa qaıyramyz. Sonda deımin-aý, qazaǵymyzdy bólip, jiktep, birtutas halyq sanatyna qospaı turǵanymyzdy nege ańǵarmaımyz?!

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу