Жаны ауырғанның жанын ұқсақ қой

Адам үшін денсаулықтан артық не бар?! Басың ауырып, балтырың сыздаған күні қу жаның қуырдақ болады. Емханаға барасың. Мөнді-мөнді болып дәрігердің алдында отырасың. Кейде сол дәрігерге жетудің өзі мұң.

Егемен Қазақстан
18.04.2018 35

Тұрғылықты жеріңе бөлінген емдеуші дәрігерің болмай қалса бір-біріне сілтейді. Қазір шағын отбасылық емханалар шықты. Емханалардың көбінде учаскелік дәрігерден өзге салалық мамандар, құрал-жабдықтар кемшін екенін несін жасырамыз. Алдымен ана жерден, мына жерден аласың деп, өкіртіп дәрі жазып береді. Анализді өткізсең – ол да басқа жақта тексеріледі. Аппаратқа түсу керек болса, қолыңа бір жапырақ қағаз ұстатып, түген емханаға бар дейді. Сонда барасың, қайтып келесің.

Жақында жақынымыздың қан қысымы көтеріліп, отбасылық дәрігерлік амбулатория­сына (ЖШС) бардық. Учаскелік дәрігер тек­серд­і. Салалық маман қажет болып, келісім бар өзге емханалармен сөйлесті. Астанадағы №6 көп­салалы емхана кардиологына барып тек­серілу үшін қолымызға жолдама ұстатты. Еңселі ғимараттың табалдырығын аттап кардио­лог дәрігердің бөлмесіне барсақ, медбике жұмыс уақыты аяқталып, кетіп қалғанын айтты. ЖШС-дағылар тіркеу бөліміне хабарласқанда, жұмыс істеп жатқанын айтқан еді. «Бұл қалай?» дегенімізде, медбике оны тіркеу бөлімінен білуді еске салды. Ондағылар кестеге қарап кар­дио­лог дәрігер 16.30-ға дейін жұмыс істей­ті­нін алға тартты. Осы аралықта ЖШС-ға хабар­­лас­қанымызда, олар да осыны қуаттады. Кейін тіркеу бөліміндегі қыз дәрігердің 15.00-ге дейін істейтінін тілге тиек етіп, алғашқы сөзі­нен жалтарып шыға келді. «Сонда кімге сене­міз?» дейміз. «Немене, шу шығарайын деп тұр­­сыз­дар ма?» деп қойып қалды. Қолдағы жол­­да­­ма­ны бай­қаған соң, «Мұндай қағазбен қа­­был­­дау мәселесін дәрігердің өзі шешеді» деді. 

Жаны мен тәні ауырған адам емханаға шу шығару үшін емес, шипа алу үшін келетіні белгілі. Несін жасырамыз, соңғы кезде емханалардағы ақ халаттылардың көп жағдайда селқостық танытатыны ойлантады. Учаскелік дәрігер кардиологтың қорытындысынсыз кей дәрілерді бере алмайтынын айтқан еді. Өзге кардиологтың бар-жоғын сұрастырсақ, болмай шықты. Бар кардиологтың өзі талонмен қабылдайтынын естіген соң, талон береді деген есікті қағайық. 

Ондағы отырған азаматша иманжүзді болып шықты. Он күнсіз талонның болмайтынын айтып, біраз мәселелермен бөлісті. Айталық, жеке амбулаторияларға да талон бөлінеді екен. Бірақ оны дер кезінде алу жағы кемшін көрінеді. Осыдан сырқаттар зардап шегетінін жасырмады. Бұл «реформаның» жұртты сабылтып қойғанына өкініш білдір­ді. Емханадағы азаматтарды тұратын жерін­дегі жеке амбулаторияға жіберудің арғы жағын­да үлкен емханалардағы кезекті азайту тұрға­нын да бүгіп қалмады. ЖШС-дан бұрын тіркел­ген іргелі емханаға қайта оралу жайын қозғаға­ны­мызда, оның да талабы бар екенін алға тартты. 

Жалпы, жеке амбулаториялар қажет шығар. Бірақ мекеменің бәрі салалық мамандармен толық қамтамасыз етілмей отырғаны рас. Ондай маманға қол жеткізгенге дейін сырқат адамның денсаулығы нашарлай берсе, тіпті кейін оның аяғы залалға соқтырса қалай болады деген күдігімізге ақ халатты абзал жандар «Жедел жәрдем бар емес пе?» деп төте жол көрсетті. Сол арқылы жатып ем алуға болады екен. Кейде олардың да қашқақтайтыны бар. Бұл «Көнсең осы, көнбесең ақылыға бар дегенді» меңзеп тұр ма деген ойға батасың. Жаныңа сырқат батқанда дәрігерлермен айтыс-тартысқа түспей қоймайсың. Сондай кезде олардың да жүйкесі жұқарғандықтан шығар, қарсы уәждерін білдіріп, айлықтарының аздығын айтып, мұңдарын шағады. Осы жерге келгенде олармен тіресе берудің жөні жоқ екенін ұғасың.

Қай емханаға барсаң да қабағы түсіп, бұл не сұмдық деп жүрген үлкен-кішіні, бала арқалаған ананы көресің. Тексеріліп, ем алуды әрдайым есіне салып отыратын емханаға тіркелген шенді мен шенеуніктер қарапайым жұрт қаралатын, қарбаласы көп орындарға, алдын ала ескертпей, Аяз би секілді бас сұқса ғой, шіркін. Сонда былайғы халықтың халінен хабардар болар еді. Тіпті жоғарыдан басталған реформалардың «жемісі» осы ма дейтініне иманымыз кәміл. 

Дәрі де қымбаттап барады. Ресми дерекке сүйенсек, кейбір созылмалы сырқаттар қолданып жүрген дәрі 20 пайызға өскен. Бір ақиқат, дәріге қатысты даудың арғы жағында – уақтылы өтпейтін тендердің жатқаны дер едік. Мұндай жүйесіздікті дұрыс жолға қоятын уақыт жетті. Енді емхана мен ауруханаға бас дәрігермен қатар, менеджер керек деген мәселе қозғалу үстінде. Бұл құптауға тұрады. Әлемдік үрдіс екені де дау туғызбайды. Бірақ оған жеткенге дейін халық денсаулығын бақылаудағы оралымсыздық, дайындықсыз тұрғындарды жеке амбулаторияларға ысыра салу ертең өкіндіріп жүрмей ме? Иә, жекешелендіру капиталистік қоғамның даму заңы дейік. Бірақ сол қоғамның тұғыры – халық екені ақиқат. Ендеше бұл саладағы сөз бен істің алшақтығын ашық айтып, халықты сабылтпай емдеу ісін бір арнаға салатын кез жеткен тәрізді. Әлде реформа реттелгенше, халыққа ауырмай жүре тұрыңдар дейміз бе? Қалай десек те, жаны ауырған жанның жанын түсінгенге не жетсін. Оны басынан өткендер ғана ұқса керек. Өзгелер де түсініп, түйсінсе, ұрпаққа жасалған жақсылық болар еді.

Сүлеймен МӘМЕТ,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

18.08.2018

Джакартада Жазғы Азия ойындарының ашылу салтанаты өтті

18.08.2018

БҰҰ-ның бұрынғы Бас хатшысы Кофи Аннан қайтыс болды

18.08.2018

Мемлекеттік хатшының қатысуымен Бұқар жыраудың 350 жылдық мерейтойы өтті

18.08.2018

Пара алған әкімдердің қылмысы әшкере болды

18.08.2018

Елордада «Ұлы дала рухы» республикалық фестивалінің солтүстік аймақтық іріктеу жарыстары өтіп жатыр

18.08.2018

Астанада түркі тіл білімінің өзекті мәселелері талқылануда

18.08.2018

Бүгін ауыл жасөспірімдерінің республикалық II жазғы спорт ойындары басталады

18.08.2018

Допинг дауынан кейін «Канело» ресми түрде қайта рингке оралды

18.08.2018

Ыбырай Алтынсариннің отбасы қолданған жәдігерлер жұрт назарына ұсынылды (ВИДЕО)

18.08.2018

Астанада мемлекеттік қызметкерлер арасында спорттық сайыс өтіп жатыр

18.08.2018

Қаламгер Сұлтан Қалиұлы дүниеден озды

18.08.2018

Бүгін Азия ойындарының салтанатты ашылуы өтеді

18.08.2018

Мыңнан аса астаналық веложарысқа қатысуда

18.08.2018

ҚМДБ еліміз қалалары бойынша айт намазының уақытын жариялады

18.08.2018

Демалыс күндері елімізде ауа райы құбылмалы болады

17.08.2018

Қазақстан Президенті «Журавлевка 1» ауыл шаруашылығы кешенін аралап көрді

17.08.2018

Роман Григорчук «Астана» клубының бас бапкерлігінен уақытша кетті

17.08.2018

Қазақстандық велотрекші әлем чемпионатының қола жүлдегері атанды

17.08.2018

Тау туризмін дамыту қажет

17.08.2018

Еңбек ері – ұрпаққа үлгі

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

Тілтолғақ пен тілтұтқа

Әлеуметтік желіден «Астана қаласы­ның қаракөз балдырғандары қазақша сөй­лемейтіні несі?» деген сыңайдағы сұрау­лы сөйлем, қобалжулы пікірді көзіміз шалып ойланып қалдық, қапаландық. 

Жылқыбай ЖАҒЫПАРҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Ертеңгі ұрпақтың да еншісі бар

Қойнауы құт қазақ жері тәуел­сіз­дігі­міздің ширек ғасырдан асқан шежіресінде ел экономикасын тұралап қалу қасіретінен сақтап келеді. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Мәдениетке мән берсек...

Үйіміздің жанындағы азық-түлік сататын дүңгіршекке соңғы кезде сатушы құтаймай-ақ қойды, жиі-жиі ауысады. Бұрын тіпті мұнда сатушы қыздардың Павлодардан қатынап істейтінін естіп-біліп жүретінбіз. «Екі апта Астанада сауда жасасақ, екі апта бала-шағамыздың қасында болғанға мәзбіз. Ауылдан қалаға қатынап істеудің азабы мен машақаты мұндайды бастан өткізген адамға ғана мәлім. 

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

«Арбамен қоянға жетер» күн қайда?

1998 жылы Kodak фирмасында 170 мың адам жұмыс істеген екен және әлем бойынша саудаланған фотоқағаздың 85 проценті дәл осы фирманың үлесіне тиген. Небәрі бірнеше жылдың ішінде олардың бизнес-моделі жойылып, фирма банкрот болған. Бұл нені білдіреді?

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Аграрлық саладағы болашақ мамандықтар

Сарапшылардың болжамдарына қарағанда, әлемдік аграрлық салада 15-20 жылдың ішінде революциялық өз­герістер жүзеге асырылады. Жаңа тех­нологиялардың шапшаң қарқынмен дамуы, ғарыш кеңістігін игеруге көптеген елдердің құлшыныс танытуы, гендік инженерия ықпалының күшеюі, азық-түлікке сұраныстың артуы, бос жатқан жерлердің азаюы секілді факторлар әлем бойынша жаңа технологиялармен қаруланған жаңа тұрпатты ауыл ша­руашылығын қалыптастырады. Сөйтіп ауыл шаруашылығы өзгерістерге барынша баяу бейімделетін ең консервативті сала деген бұрынғы түсініктің көбесі сөгіледі.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу