Жедел жәрдем дабылы

Атам қазақтың тілеуі де, тілегі де адамның денсаулығы болған. «Дені саудың малы түгел, мұңы жоқ» деуі содан шығар.

Егемен Қазақстан
12.06.2018 44
2

Қазір техника мен технологияның дамыған заманы. Ұлт ағартушысы Ыбырай Алтынсарин бір замандары көрегендікпен айтқан: «Айшылық жерден жылдам хабар алғызған» деген дәуір бір кездері қиял болса, енді ақиқаттың айдынында аққудай жүзіп, халықтың қажетін өтеп жатыр.

Осындай бәсекелестіктің бәсі қызған уақытта ел ісін, жұрт тірлігін оңалту жұмысы алға озып тұр. Бұл тікелей денсаулыққа қатысты десек, артық айтқандық емес. Мұндай келелі шаруаны азаттық алған күннен бастап Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев бір сәт те назардан тыс қалдырған жоқ. Әсіресе адам денсаулығына ерекше мән беру керектігін қай кезде де алға тартып отырды. Әр жылдардағы Жолдауында, «Қазақстан – 2050» стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағыты» атты айтулы еңбегінде «Ұлт денсаулығы – біздің табысты болашағымыздың негізі. Денсаулық сақтаудың ұлттық жүйесін ұзақ мерзімді жаңғырту аясында біз елдің барлық аумағында медициналық қызметтер сапасының бірыңғай стандарттарын енгізуге, сондай-ақ медицина мекемелерінің материалдық-техникалық жабдықталуын бірыңғайландыруға тиіспіз» десе, «100 нақты қадамда» медициналық қызмет көрсетудің алдыңғы қатарлы жүйесін енгізуді тапсырған еді.

Бірақ экологияның бұзылуынан ба, әлде тағам сапасының төмендігінен бе, болмаса әлеуметтік жағдайдың кемдігінен ба түрлі аурулар бел алып, әуреге түсіріп келеді. Соның бірі, біраздан бері жұртты әбігерге салған менингит дерті дер едік.

Осындай кеселді ауыздықтауда жедел жәрдем қызметінің жөні бөлек екені белгілі. Бір атап өтерлігі, бұл қызмет түрі Отанымызда тегін көрсетіледі.

Ал мұндай қызмет түрі дамыған елдерде қалай екен дегенге келсек, АҚШ та ақылы түрі қолданылады. Шақыра қалсаңыз 15 доллардан 1727, одан да көп доллар төлейсіз. Сол секілді ол елде жедел жәрдем шақыру бағасы әр қалада әрқалай. Ал Германияда 200-300 евро көлемінде екен. Әрине оларда бұл үрдіс баяғыдан қалыптасып, орныққан. Оған ешкімнің дау-дамайы болмайды. Сондықтан да ол елдердегі азаматтар өзіміз көп айтатын «ауырып ем іздегенше, ауырмайтын жол іздеуді» алға оздырып, дәрігерлік тексеруден уақытында өтуді, күнделікті демалысыңды дұрыс ұйымдастыруды, тамақ ішудің кестесін қатаң сақтауды, жүйкені орынсыз жұқартпауды күні бұрын ойластырады, жоспарлап қояды. Осындай әрекеттің нәтижесінде жедел жәрдемнің қымбат «торына» түспеуге тырысады. Бірте-бірте біз де осындай жолға түсетін шығармыз.

 Басты айтпағымыз, еліміздегі шақырылған жедел жәрдемнің дер кезінде келуі туралы еді. Уақытылы келмейтініне сын айтылады, бірақ оның әр алуан себептері бар. Соны төмендегі байламдардан іздеп көрсек дейміз.

Жедел жәрдем көлігінің ащы айқайын естігенде, көз алдыңа үлбіреген ұл мен қыз, хал үстіндегі жас-кәрі келеді. Жан дүниесі әлейім-тәлейім болып ақ халатты абзал жаннан араша тілеген жәутеңдеген жанарлар елестейді. Бірақ сол техниканың ащы даусына мән бермей, өлім мен өмір арбасып жатыр-ау мына жалған дүниеде демей, сәл ығысып жол бермей, жонын көрсетіп сіресіп қалғандарды байқағанда ол да адам еді ғой, басына бермесін дейсіз. Әйтсе де басыңа келсе баспақшыл болатының және бар.

Сондай бір жедел жәрдем көлігі қызыл жарығын жарқылдатып, «ойбайға» басып, алдында тұрған есік пен төрдей «джиптерден», сүліктей сұлу «мерседестер» мен «тойоталардан» жол беруін өтінеді. Бірақ оған ыға қоймайтындар төбе көрсетіп қалады. Интернет кеңістігінде жүрген бір көріністе, машина қозғалғанда адам тағдырына араша сұрағандар солға бұрылуға ыңғайланды. Тура келе жатқандар да шым етпеді. «Біз де асығып барамыз» дегендей, қойдай шулады.

Жаны күйзеліп, тәні ауырған адамның сол сәттегі хал-жағдайын ұқпайтын бұл неткен асығыстық, неткен қатыгездік, өзімшілдік?! Әлде бұл капиталистік қоғамда қара басын ғана ойлайтын пенделердің қыңыр қылығынан ба демеске шараң жоқ. Осындай қаптаған көліктердің кесірінен өрт кезінде, өзге де тосын оқиғалар барысында жұрт зардап шегетін жағдайлар аз болмайтынын кез келген адам білсе керек. Әсіресе зәулім үйлердің ауласындағы көлік кептелісі шиеленісіп тұр десек, қателесе қоймаспыз.

Заң бойынша жедел жәрдемге әр көлік жүргізушісі жол беруі тиіс. Сұрастырып көрсек, талай азамат жол бермегені үшін айыппұл төлепті. Дегенмен солардың қатарында айтқандары, дегендері болып, кез келген жанға есеп бере қоймайтындар да бар ма екен?

Жалпы, жедел жәрдемнің жарығын елемейтін, ащы үнін құлақтан асырып жіберіп заң талабына атүсті қарайтын азаматтарға тыйым
болуы керек. Қыл үстінде, найза ұшында ажалмен арпалысып, өмір қызығын, бір сәттік жарықты көруге құштар, жан алып, жан беріп қайсарлық танытқан адам мен жүргізушіге: «тез...тез, жүрсеңізші» деп шырылдаған дәрігердің сол тұстағы сан түрлі ой жетегіндегі болмысын, былайғы асыққандар ұғуы, түсінуі, түйсінуі тиіс. Әсіресе екпіні басым есер, еркетотай қыз, қыңыр мінез ұл, құлақтарындағы тығынды алып, ұялы телефоннан бір сәт көзін аударып, жедел жәрдем көлігіне жол берсе, тіршілік үшін жанталасқан жанға жанашыр болып, оған бір сәттік жарық дүниені сыйлауы мүмкін ғой. Данышпан Абай: «Адамды сүй, Алланың хикметін сез» дейтін еді ғой. Ендеше, адам тағдырына сергек қарау әр азаматтың қасиетті борышы деп білсек, қане.

Сүлеймен МӘМЕТ,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

15.10.2018

Брексит: келісімге қол жетпеді

15.10.2018

Геннадий Шиповских: Мұғалім мәртебесін асқақтату еліміз үшін аса маңызды (ВИДЕО)

15.10.2018

Сенаторлар Атырау қалалық Бизнес және құқық колледжінде кездесу өткізді

15.10.2018

Станимир Стоилов: Әлеуетін толық көрсете алмай жүрген футболшылар бар

15.10.2018

Павлодарда құрылысы ұзаққа созылған 25 нысан анықталды

15.10.2018

Елбасы жұмыс сапарымен Ақтөбе облысына барды

15.10.2018

Қыздар университеті «Туған жерге тағзым» жобасын жүзеге асыруға кірісті

15.10.2018

«Ұстаз мәртебесі туралы» заңды әзірлеуге салалық кәсіподақ белсенді түрде атсалысады

15.10.2018

Өзбекстанда импорт өсіп, экспорт көрсеткіші төмендеді

15.10.2018

Нұрсұлтан Назарбаев Арыстанбек Мұхамедиұлын қабылдады

15.10.2018

Мұратхан Шүкеев Жамбыл облысы әкімінің орынбасары болып тағайындалды

15.10.2018

Теннисшілердің әлемдік рейтингі жаңартылды

15.10.2018

Ұшқындағы үшем

15.10.2018

Армения әскері Таулы Қарабаққа қатысты атысты тоқтату режимін бұзды

15.10.2018

Жан тебіренісінен туған картиналар

15.10.2018

Ел анасы жайлы еңбек

15.10.2018

Боксшы Сабыржан Бекбергенов Минскіде топ жарды

15.10.2018

«Жебе тартқан сөз бен жыр қосынынан...»

15.10.2018

Мегаполис медицинасын алға жетелейтін орталық

15.10.2018

Өмір сыйлар Azurion

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жолдыбай БАЗАР, «Егемен Қазақстан»

Izgilikke shaqyrý iriliktiń belgisi

Bıylǵy 10-11 qazan kúnderi Astanada ótken Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylarynyń dástúrli siezi óziniń halyqaralyq aýqymdaǵy asa mańyzdy únqatysý alańy ekenin taǵy bir ret dáleldedi.

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Jer emgender oza ma, toza ma?

Jalpy, bizdiń halyqtyń arman-maqsatynyń bir ushyǵy qashan da jermen baılanysty sıaqty. Jerdi keńeıtý, jerdi qorǵaý, jerdi óńdeý, jerdi qurmetteý... Mentalıtetimiz jerge jaqyn. Bul basqa halyqtarda olaı emes degen sózimiz emes, biraq bizdiń halyq úshin tym erekshe sıaqty. 

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Qatygezdik vırýsy

О́tken ǵasyrdyń 80-jyldary rejısser R.Bykovtyń «Chýchelo» atty fılmi Odaq kólemindegi búkil eldi shýlatqan bolatyn. Kishkentaı ǵana 6 oqıtyn balalardyń boıynan sonshalyqty qatygezdikti kórgen qazaq qaýymy, bálesinen aýlaq, qalada ósken ózge ulttyń qatybastary ábden buzylyp ba­rady eken, bizdiń balalarymyzdan, keleshegimizden aýlaq dep shoshyǵan. Ol kezde mundaı zulymdyq qazaq balasynda kezdespeıtin jat qylyq sanalatyn. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

О́mir kúzetindegi meıirim

Otbasylyq jáne jeke basynyń jaǵdaıyna baılanysty Germanıadaǵy oqýynan eriksiz qol úzip, týǵan jerge oralǵan Ǵabıt Nurhanuly esimdi azamattyń feısbýktegi jazbasy kóńilge túrli oı saldy. Elimizdegi densaýlyq saqtaý salasyndaǵy kóptegen túıtkildi synaǵan avtor nemis halqynan kóp nárseni úırenýimiz kerek deıdi.

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Týrızmdi damytý qonaqjaılyqtan bastalady

Tetigin tapqan elder týrızm salasyn sarqylmaıtyn tabys kózine aınaldyryp alǵan. Qyzyǵa qarap otyrsaq, bul saladan qyrýar qarajat túsetinin aıtpaǵanda, kóptegen jumys orny ashylyp,  eldiń tórtkúl álemge jaqsy aty shyǵyp jatady eken.  Al kez kelgen qonaqtyń kóńilin tabýǵa eń birinshi ashyq-jarqyn qabaǵyń, odan keıin dámdi tamaǵyń kerek ekeni álmısaqtan belgili aksıoma emes pe.  

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу