Жазира Жаппарқұл: «Күт мені, Токио. Мен са­ған тек алтын үшін ба­ра­мын»

Ауыр атлетикадан қазақ қыздары ара­сынан тұң­ғыш әлем чем­пи­она­ты­ның және Олим­пия ойында­ры­ның күміс жүл­дегері Жа­зира Жап­пар­құл Рио­да­ғы ғаламат же­ңісінен кейін «Күт мені, Токио. Мен са­ған тек алтын үшін ба­ра­мын» деп жіберді. «Ал­тын медаль алмай тұр­мыс­қа да шықпаймын» деген тағы.

Егемен Қазақстан
12.06.2018 9145
2

Қыз бала үшін тұрмысқа шығып, ана атанудан асқан бақыт жоқ. Бүкіләлемдік додада алтын медальдың табалдырығында тұ­рып сүрінген қайсар қыз ауыр атле­тикада әлі де алынбаған не­сібесі барын ұғынды-ау. Өзін көкке көтерген халқы үшін тағы да тәуекелдің қайығына ескек салмақ болған.

Әттеген-ай. Алтын қолында тұр еді. Риода. Алып мұхит әлдилеген, қара маржан Пеле доп тепкен, футбол сиқырымен әлемді арбаған мемлекетте Жазира алтын медальға сынық сүйем қалғанда сүрінгенін ойла­ғанда, өзін қайдам, өзіміздің ішіміз өртеніп кете жаздайды. Бәрі де көз алдымызда...

Алексей Ни кеше бір алтын мен бір күміс аламыз дегенде осынысы рас болса әулие емес, әулиеден былай да емес деп жазғанбыз. Бас бапкер бізді қатты таңғалдырды. Айтқаны айдай келді. Алтынды да алды, күмісті де алды. Біздің ұл мен қыздың басқасын былай қойғанда қытайлық қарсыластарының алды әлемнің 3 дүркін чемпионы, олимпия ойындарының жеңімпаздары. Әлемнің рекордтарын қалауынша өзгертіп жүрген сайыпқырандар. Соған қарсы бір дүркін әлем чемпионы және екі дүркін күміс жүлдегерге қарсы тұрмақшы. Қолында осындай қару болса ешқандай бапкер асылық сөз айтпас еді. Әуелде осы байламды естігеннен кейін бір күн бұрын біз де ойландық. Бір күн бұрын қағазға мынадай ойлар жаздық.

Сәрсенбіні қазақтар сәтті күн деп ырымдайды. Біз Жазира Жаппарқұл мен Нижат Рахи­мов­тың кейінгі жылдардағы же­тістіктерін олардың басты қарсыластарымен салыстырып, Ни айтқан жұмбақ есептің шешуін іздеп көрдік. 

Алдымен Жазира.Тойған қозыдай томпиып жүретін қы­зымыз екі дүркін әлем чем­пи­онатының күміс жүлдегері. Рио де Жанейродағы олимпия ойындарына Жазираның жолын Астанадағы әлем чемпионатында орап кеткен корей қызы Ре Ын Хи қатыспайды. Хьюстонда өткен әлем чемпионатында ол ресейлік Ольга Апанасьева екеуі допинг дауына іліккен. 

Екеуі де осал емес. Бірақ, Оль­га олимпиадаға келгісі келсе де қатыса алмас еді. «Барғыз ­ба­сың барғызбас» дегендей, допинг шырғалаңы Ресей құра­ма­сын Риодағы ірі додадан мүлде алып тастаған. Бірақ, бұл екеуі Жазираның «Абылай аспас сары белі» емес еді. Олимпия ойындарының жеңімпазы қы­тай­лық Сян Яньмен әлем чемпионатында екі дүркін алтыннан олжа салған қыз. Ол Хьюстанда өткен әлем чемпионатында қос сайыс қорытындысы бойынша 263 кило көтеріп Жазирадан бақандай жеті килоға алға кетті. Біздің қыз бағындырған меже – 256 кило. Бірақ, бұл жерде бір ескеретін жағдай, Жазира чемпионатқа қол жарақатымен барған. Осының барлығын есепке алатын болсақ, біздің томпақ қызымыздың қолында алтын медаль тұрғандай көрінеді. Әйтеуір, алла жар болып, қыдырәлейкүмсалам шылауында болсын деп тіледік. 

Қысқаша таратқанда, осылай жорамал жасағанбыз. Алдымен қыздардың сайысы басталды. Канадалық Мадеау жұлқа кө­теруді 98 киломен бастады. Бары осы екен. Ал, беларусь қы­зы үш кезегінде де 103 килоға тап­сырыс беріп, біреуін де ала алмай арманда кетті. Ол үшін олимпия ойындары осы жерден бітті. Біздің бапкерлер тартыс төрт спортшының арасында өтеді деген. Соларды бағып отырмыз, басқасы қызық болмай қалды. Жазира мен Сян Яньменнен бөлек мысырлық Сара Ахмед пен колумбиялық Солис қай медаль менікі деп жалаңдап отыр. Сян Яньмен жұлқа көтеруде 120 кило мен серпе көтеруде 145 кило тапсырыс беріпті. Біздің Жазира 110 кило мен 140 килоны межелеген. Сара Ахмед 110 мен 139 килоның арасында тұр. 

Сонымен атлеттер мен бап­кер­лердің есебі басталып кетті. Қытайлықтар біздің қызды бағуда. Армян қызы 107 кило, колумбиялық Солис 110 киломен тоқтады. Осы салмақты екінші кезегінде бағындырған Сара Ахмад енді шығатын екеуін күтіп «Қособада» жатыр. Жазира шықты. 110 килоны қиналмай алды. Сара 112 килоны көтеріп кетті. Алдында 120 килоға тапсырыс беріп желкесі күдірейіп отырған Сян 113 килоны еркін көтерді. Әлем рекордшысы бәрін алдына салып, әліптің артын бағуда. Жазира екеуі ғана қалды. Алексей Ни шар тасын әрі-бері ойнатып, Сяннан басқасын бері суырып алған. Жазира 115 килоны бір толғап төбесінде ойнатқанда күміс медальдың қалтамызда екенін ұқтық. Сян тағы бір килоға артық тапсырыс берді. Көтерді. Біздің қыздың 117 килоға шамасы жетіңкіремей қалды. Негізі, жетіп тұрған. Кейін Ни бармағын шайнағандай болған. Күміс медаль біздің қыздың буынына түсіп кетіпті. Соңғы кезегінде Сян 118 килоны көтеріп жатып мойнына түсіріп алды. Нағыз итжанды екен. Тез өзіне келді. 

Серпе көтеру. Жұлқа көте­ру­­ден 1 кило артта қалдық. Қор­қынышты емес сияқты. Өйткені Алексей Ни Жазираның жаттығуда 150 килоны еркін алатындығын айтқан. Міне, бапкердің есебі қайда жатыр. Ахмед Сара мен Солис 140 килодан аса алмады. Жазира шықты. Еркін. Көңілді. Кем дегенде кү­міс қолында екендігін біледі. Қырсық шалғанда 140 кило зіл­темірді ырқынан шығарып ал­ды. Жүрегіміз зырқ еткен. Ар­мандап отырған алты­ны­мыз­дың ауылы алыстап бара жат­қа­нын осы кезде ұқтық. Енді бәрі кеш. Кеудесінен жаны шығып кетпесе әлем рекордшысы енді есе бермейді. Солай болды. Жазира 140 килоны екінші кезекте алғанда Сян 142 кило көтерді. Жазира соңғы кезегінде 144 кило көтергенде, ол көп қи­налмастан 145-ті көтерді. Сян – олимпия ойындарының же­ңім­пазы. Енді ол жанын қина­ған жоқ. 147 килоға тапсырыс бергенімен кеудеге апарып тастап жіберді. 

Қос сайыс қорытындысы бойынша Сян Яньмен 261 кило, Жазира 259 кило, Египет қызы Сара Ахмед 256 кило жинап, үш мәртебелі орынды пышақ үстінен бөліп алды. Бас бапкерді қайдам, Жазираға алтын алмады деп өкпелей алмадық. Бір жарым миллиардқа жуық хал­қы бар халықтан іріктеліп келген Сян қандай, он миллион қазақ­тан суырылып шыққан біз­­дің қыз қандай. ойлап көр­се­ңіз сапалы ұлт екенбіз ғой деген мақтаныш кеудеңді кер­нейді. Әйтпесе мына күміс біз үшін алтыннан еш кемдігі жоқ. Жазира Жаппарқұл күміс меда­лімен барлық спорт түрлері бойынша бірінші рет олимпия ойындарының жүлдесін алған тұңғыш қазақ қызы ретінде тарихқа алтын әріппен жазылды. Тарих осылай жазылады.

Алда – Токио олимпиадасы. Ресейге салынған санкцияның зардабы біздің спортшыларға да тиді. Допинг дауы талай саң­лақтарымызды баудай түсірді.

Токиоға екі ғана ауыр атлет­тің баратындығы жөнінде шешім шығарылды. Олар кімдер?

Мінбердегі жекпе-жекте еш­кімге жеңіліп көрмеген Илья Ильин үлкен спортқа қай­та оралмақ. Қандай сынға түс­се де түсін, түрін бермейтін, қор­ғасындай мығым Зульфия Чин­шан­ло да әзір тұр. Олимпия ойын­дарының жеңімпазы Нижат Рахимов та жолын еш­кім­­ге кескізбейді. Солардың қа­та­рында қарқарадай болып Жазира қыз да тұр.

Риода жеңіске жеткенде Үкімет берген қаржысын ауыр дертпен күресіп жүрген жи­ені Әлияны емдеуге жұм­са­ған Жазира Жаппарқұл адам­гер­шілік тұрғысынан алғанда адамзаттың асылы ғой. Алла арманына жеткізгей деп тілеп жүрміз.

Бақтияр ТАЙЖАН,
«Егемен Қазақстан»

ҚЫЗЫЛОРДА

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

17.12.2018

Алтын домбыра иесі анықталды

17.12.2018

Батыс Қазақстан облысында Тәуелсіздік құрбандарына ас берілді

17.12.2018

Чемпиондар Лигасының 1/8-ші финалының жеребе тарту рәсімі өтті

17.12.2018

Жамбыл өңірінде 28 нысан ашылды

17.12.2018

Атыраулықтар «Елбасы жолы» фильмін тамашалады

17.12.2018

Тәуелсіздік күні БҚО-да 37 бала дүниеге келді

17.12.2018

Гиннестің рекордтар кітабына енген Notre Dame de Paris мюзиклі қазақ тілінде қойылады 

17.12.2018

Татарстандағы қазақ студенттері Тәуелсіздік күнін атап өтті

17.12.2018

Солтүстік Қазақстанда допты хоккейден ел кубогы біріншілігі өтуде

17.12.2018

«Ырыс» Түркістан облысында 16 мыңнан астам жаңа жұмыс орнының ашылуына ықпал етті

17.12.2018

Солтүстік Қазақстанда 80-ге жуық  полицей марапатталды

17.12.2018

Арыс қаласында 16 нысан пайдалануға берілді

17.12.2018

Самал Есләмова тамылжыта ән шырқап, жерлестерін  тәнті етті

17.12.2018

Ақтөбеде дәрігерлер Тәуелсіздік күніне орай пәтерлі болды

17.12.2018

Солтүстік Қазақстанда Тәуелсіздік күні жоғары деңгейде атап өтілді

17.12.2018

Қазақстан таэквондо федерациясы биылғы маусымды қорытындылады

17.12.2018

Димаш Құдайберген «Жыл әншісі» және «Ұлы Жібек жолының мәдени елшісі» атанды

17.12.2018

Төл мерекеміз Түркияда тойланды

17.12.2018

«Желтоқсанның 16 күні» деректі фильмі көрерменге жол тартады

17.12.2018

Ақтөбеліктер Тәуелсіздік күнін атап өтті

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Baılyq jasaýshy sala

Árbir adam óz úıiniń ishinde qandaı zattar bar ekendigin jáne onyń qaı jerde turǵandyǵyn, qaı shkaftyń ishinde qandaı zattyń jatqandyǵyn, jertólesinde qandaı azyq túrleriniń saqtalyp turǵandyǵyn jaqsy biledi. Sondyqtan eshnársesin shashaý qaldyrmaıdy. Qajetine qaraı paıdalanyp otyrady. Al ózimizdiń ortaq úıimiz – Qazaqstanda qandaı zattar bar ekendigin, ásirese, jerimizdiń astynda qandaı mıneraldyq shıkizat kózderiniń shoǵyrlanǵanyn jáne olardyń qory qandaı ekendigin bilemiz be?

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Nápaqa qaıdan tabylar?

  «Qul bazar» tek qazaqqa arnalǵan sıaqty, 100 paıyz qazaq, qazaqtan basqa ult joq qul bazarda jaldanyp turǵan», dep kújingen jazba oqydym áleýmettik jeliden. Nege? Onyń sebebiniń biri – qazaqtyń kásip ıgerýge kerenaýlyǵynda tárizdi.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Qazaqtyń jylqytaný ilimi

Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń «Uly da­­lanyń jeti qyry» atty maqalasynda, «Atqa miný mádenıeti men jylqy sharýashylyǵy jer júzine Uly daladan taraǵan» degen toqtamdy pikir aıtylypty. Rasynda da, Elbasy atap ótkendeı jylqy mádenıeti men atty miniske úıretýdiń dara tehnologıasy uly dalada qalyptasqany anyq. Iаǵnı, jylqy mádenıetiniń san ǵasyrlyq qalyptasý, damý kezeńderi bıologıalyq jolmen júrgizilgen. Qazirgi tilmen aıtsaq, jylqytaný kóshpeli qoǵamnyń álmısaqtan qanyna sińgen tól óneri hám genetıkalyq jadysynyń keremet týyndysy.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Táýelsizdiktiń tańǵajaıyptary

О́tken joly jazǵan baǵanymyzda («EQ», 21.11.18) Táýelsizdiktiń arqasynda qazaq jastarynyń sporttyń elıtalyq túrlerinen álemdik dodalarda tek sońǵy jyldary ǵana top jaryp jatqan birneshe mysaldaryn keltirgen edik. Sonymen birge qazaq ánderimen, ulttyq áýenmen álemdi aýzyna qaratyp júrgen ánshilerimiz týraly da jazǵanbyz. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Jekemenshik teatrlar jaıy

Jalpy, kez kelgen halyqtyń mádenıeti men rýhanı damý deńgeıi teatr salasyndaǵy jetistikterimen ólshenetini tarıhtan málim. О́rkenıetti memleketterdegi bir ǵana qalanyń ózinde teatr sany 200-den asyp jyǵylatyndyǵy sonyń buljymas dáleli bolsa kerek-ti.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу