Жазира Жаппарқұл: «Күт мені, Токио. Мен са­ған тек алтын үшін ба­ра­мын»

Ауыр атлетикадан қазақ қыздары ара­сынан тұң­ғыш әлем чем­пи­она­ты­ның және Олим­пия ойында­ры­ның күміс жүл­дегері Жа­зира Жап­пар­құл Рио­да­ғы ғаламат же­ңісінен кейін «Күт мені, Токио. Мен са­ған тек алтын үшін ба­ра­мын» деп жіберді. «Ал­тын медаль алмай тұр­мыс­қа да шықпаймын» деген тағы.

Егемен Қазақстан
12.06.2018 7461
2

Қыз бала үшін тұрмысқа шығып, ана атанудан асқан бақыт жоқ. Бүкіләлемдік додада алтын медальдың табалдырығында тұ­рып сүрінген қайсар қыз ауыр атле­тикада әлі де алынбаған не­сібесі барын ұғынды-ау. Өзін көкке көтерген халқы үшін тағы да тәуекелдің қайығына ескек салмақ болған.

Әттеген-ай. Алтын қолында тұр еді. Риода. Алып мұхит әлдилеген, қара маржан Пеле доп тепкен, футбол сиқырымен әлемді арбаған мемлекетте Жазира алтын медальға сынық сүйем қалғанда сүрінгенін ойла­ғанда, өзін қайдам, өзіміздің ішіміз өртеніп кете жаздайды. Бәрі де көз алдымызда...

Алексей Ни кеше бір алтын мен бір күміс аламыз дегенде осынысы рас болса әулие емес, әулиеден былай да емес деп жазғанбыз. Бас бапкер бізді қатты таңғалдырды. Айтқаны айдай келді. Алтынды да алды, күмісті де алды. Біздің ұл мен қыздың басқасын былай қойғанда қытайлық қарсыластарының алды әлемнің 3 дүркін чемпионы, олимпия ойындарының жеңімпаздары. Әлемнің рекордтарын қалауынша өзгертіп жүрген сайыпқырандар. Соған қарсы бір дүркін әлем чемпионы және екі дүркін күміс жүлдегерге қарсы тұрмақшы. Қолында осындай қару болса ешқандай бапкер асылық сөз айтпас еді. Әуелде осы байламды естігеннен кейін бір күн бұрын біз де ойландық. Бір күн бұрын қағазға мынадай ойлар жаздық.

Сәрсенбіні қазақтар сәтті күн деп ырымдайды. Біз Жазира Жаппарқұл мен Нижат Рахи­мов­тың кейінгі жылдардағы же­тістіктерін олардың басты қарсыластарымен салыстырып, Ни айтқан жұмбақ есептің шешуін іздеп көрдік. 

Алдымен Жазира.Тойған қозыдай томпиып жүретін қы­зымыз екі дүркін әлем чем­пи­онатының күміс жүлдегері. Рио де Жанейродағы олимпия ойындарына Жазираның жолын Астанадағы әлем чемпионатында орап кеткен корей қызы Ре Ын Хи қатыспайды. Хьюстонда өткен әлем чемпионатында ол ресейлік Ольга Апанасьева екеуі допинг дауына іліккен. 

Екеуі де осал емес. Бірақ, Оль­га олимпиадаға келгісі келсе де қатыса алмас еді. «Барғыз ­ба­сың барғызбас» дегендей, допинг шырғалаңы Ресей құра­ма­сын Риодағы ірі додадан мүлде алып тастаған. Бірақ, бұл екеуі Жазираның «Абылай аспас сары белі» емес еді. Олимпия ойындарының жеңімпазы қы­тай­лық Сян Яньмен әлем чемпионатында екі дүркін алтыннан олжа салған қыз. Ол Хьюстанда өткен әлем чемпионатында қос сайыс қорытындысы бойынша 263 кило көтеріп Жазирадан бақандай жеті килоға алға кетті. Біздің қыз бағындырған меже – 256 кило. Бірақ, бұл жерде бір ескеретін жағдай, Жазира чемпионатқа қол жарақатымен барған. Осының барлығын есепке алатын болсақ, біздің томпақ қызымыздың қолында алтын медаль тұрғандай көрінеді. Әйтеуір, алла жар болып, қыдырәлейкүмсалам шылауында болсын деп тіледік. 

Қысқаша таратқанда, осылай жорамал жасағанбыз. Алдымен қыздардың сайысы басталды. Канадалық Мадеау жұлқа кө­теруді 98 киломен бастады. Бары осы екен. Ал, беларусь қы­зы үш кезегінде де 103 килоға тап­сырыс беріп, біреуін де ала алмай арманда кетті. Ол үшін олимпия ойындары осы жерден бітті. Біздің бапкерлер тартыс төрт спортшының арасында өтеді деген. Соларды бағып отырмыз, басқасы қызық болмай қалды. Жазира мен Сян Яньменнен бөлек мысырлық Сара Ахмед пен колумбиялық Солис қай медаль менікі деп жалаңдап отыр. Сян Яньмен жұлқа көтеруде 120 кило мен серпе көтеруде 145 кило тапсырыс беріпті. Біздің Жазира 110 кило мен 140 килоны межелеген. Сара Ахмед 110 мен 139 килоның арасында тұр. 

Сонымен атлеттер мен бап­кер­лердің есебі басталып кетті. Қытайлықтар біздің қызды бағуда. Армян қызы 107 кило, колумбиялық Солис 110 киломен тоқтады. Осы салмақты екінші кезегінде бағындырған Сара Ахмад енді шығатын екеуін күтіп «Қособада» жатыр. Жазира шықты. 110 килоны қиналмай алды. Сара 112 килоны көтеріп кетті. Алдында 120 килоға тапсырыс беріп желкесі күдірейіп отырған Сян 113 килоны еркін көтерді. Әлем рекордшысы бәрін алдына салып, әліптің артын бағуда. Жазира екеуі ғана қалды. Алексей Ни шар тасын әрі-бері ойнатып, Сяннан басқасын бері суырып алған. Жазира 115 килоны бір толғап төбесінде ойнатқанда күміс медальдың қалтамызда екенін ұқтық. Сян тағы бір килоға артық тапсырыс берді. Көтерді. Біздің қыздың 117 килоға шамасы жетіңкіремей қалды. Негізі, жетіп тұрған. Кейін Ни бармағын шайнағандай болған. Күміс медаль біздің қыздың буынына түсіп кетіпті. Соңғы кезегінде Сян 118 килоны көтеріп жатып мойнына түсіріп алды. Нағыз итжанды екен. Тез өзіне келді. 

Серпе көтеру. Жұлқа көте­ру­­ден 1 кило артта қалдық. Қор­қынышты емес сияқты. Өйткені Алексей Ни Жазираның жаттығуда 150 килоны еркін алатындығын айтқан. Міне, бапкердің есебі қайда жатыр. Ахмед Сара мен Солис 140 килодан аса алмады. Жазира шықты. Еркін. Көңілді. Кем дегенде кү­міс қолында екендігін біледі. Қырсық шалғанда 140 кило зіл­темірді ырқынан шығарып ал­ды. Жүрегіміз зырқ еткен. Ар­мандап отырған алты­ны­мыз­дың ауылы алыстап бара жат­қа­нын осы кезде ұқтық. Енді бәрі кеш. Кеудесінен жаны шығып кетпесе әлем рекордшысы енді есе бермейді. Солай болды. Жазира 140 килоны екінші кезекте алғанда Сян 142 кило көтерді. Жазира соңғы кезегінде 144 кило көтергенде, ол көп қи­налмастан 145-ті көтерді. Сян – олимпия ойындарының же­ңім­пазы. Енді ол жанын қина­ған жоқ. 147 килоға тапсырыс бергенімен кеудеге апарып тастап жіберді. 

Қос сайыс қорытындысы бойынша Сян Яньмен 261 кило, Жазира 259 кило, Египет қызы Сара Ахмед 256 кило жинап, үш мәртебелі орынды пышақ үстінен бөліп алды. Бас бапкерді қайдам, Жазираға алтын алмады деп өкпелей алмадық. Бір жарым миллиардқа жуық хал­қы бар халықтан іріктеліп келген Сян қандай, он миллион қазақ­тан суырылып шыққан біз­­дің қыз қандай. ойлап көр­се­ңіз сапалы ұлт екенбіз ғой деген мақтаныш кеудеңді кер­нейді. Әйтпесе мына күміс біз үшін алтыннан еш кемдігі жоқ. Жазира Жаппарқұл күміс меда­лімен барлық спорт түрлері бойынша бірінші рет олимпия ойындарының жүлдесін алған тұңғыш қазақ қызы ретінде тарихқа алтын әріппен жазылды. Тарих осылай жазылады.

Алда – Токио олимпиадасы. Ресейге салынған санкцияның зардабы біздің спортшыларға да тиді. Допинг дауы талай саң­лақтарымызды баудай түсірді.

Токиоға екі ғана ауыр атлет­тің баратындығы жөнінде шешім шығарылды. Олар кімдер?

Мінбердегі жекпе-жекте еш­кімге жеңіліп көрмеген Илья Ильин үлкен спортқа қай­та оралмақ. Қандай сынға түс­се де түсін, түрін бермейтін, қор­ғасындай мығым Зульфия Чин­шан­ло да әзір тұр. Олимпия ойын­дарының жеңімпазы Нижат Рахимов та жолын еш­кім­­ге кескізбейді. Солардың қа­та­рында қарқарадай болып Жазира қыз да тұр.

Риода жеңіске жеткенде Үкімет берген қаржысын ауыр дертпен күресіп жүрген жи­ені Әлияны емдеуге жұм­са­ған Жазира Жаппарқұл адам­гер­шілік тұрғысынан алғанда адамзаттың асылы ғой. Алла арманына жеткізгей деп тілеп жүрміз.

Бақтияр ТАЙЖАН,
«Егемен Қазақстан»

ҚЫЗЫЛОРДА

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

22.10.2018

ІІМ:1 қаңтардан тіркелмеген телефонға байланыс қызметі көрсетілмейді

22.10.2018

Алматыда жасөспірімдерге арналған футбол орталығы ашылды

22.10.2018

Талдықорғанда «Тіл – рухани жаңғыру тетігі» атты дебат өтті

22.10.2018

7-20-25: Қазақстанда 2,5 мыңнан астам өтінім мақұлданды

22.10.2018

Елбасы Жолдауын іске асыру жөніндегі жалпыұлттық жоспар бекітілді

22.10.2018

Түркі әлемі «Әзірет Сұлтан» қорық-музейінің 40 жылдығын тойлады

22.10.2018

АҚШ-тың Сауда министрі Уилбер Росс Қазақстанға келе жатыр

22.10.2018

Қазақ әдебиетінің жинақтары қытай, араб тілдерінде жарық көреді

22.10.2018

Ақтауда «Автобус» жедел алдын алу шарасы жүргізілді

22.10.2018

Павлодарда дәмханалардың жұмысын түнгі 11-ге дейін қысқарту ұсынылды

22.10.2018

Оралда жазушы Хамза Есенжановқа ескерткіш орнатылды

22.10.2018

Парламент депутаттары Оралда үш ауысымда оқытатын мектепте болды

22.10.2018

Менингококк инфекциясы бойынша эпидемиологиялық жағдай талқыланды

22.10.2018

«Мигранттар керуені» Мексикаға бет алды

22.10.2018

Өнер жұлдыздары «Денсаулық елшісі» атанды

22.10.2018

23-25 қазан: Жылы және жауын-шашынсыз

22.10.2018

Маңғыстау облысы толықтай цифрлық телевизияға қосылды

22.10.2018

eGov.kz порталында онлайн режимінде «тіркеу кітабы» жүзеге асты

22.10.2018

Солтүстік Қазақстанда азық-түлік пен ақылы қызметтер қымбаттаған

22.10.2018

Ескек есуден Азия чемпионаты: Қазақстандықтар үш медаль еншіледі

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Дидар Амантай,

Kınoádebıet

Teginde, ult ádebıeti men qazaq kıno­sy arasynda, sonaý Sháken Aımanov, Májıt Begalın, Sultan Qojyqov, Abdolla Qarsaqbaev zamanynan beri qalyptasqan ónegeli dástúr, jaqsy qarym-qatynas, tyǵyz baılanys búginde óz jalǵasyn taýyp otyr.

Мирас Асан, «Егемен Қазақстан»

Ádep pen ádet

Jýyrda Almaty qalasyna jolymyz túsip, taǵylymy mol tamasha toıǵa qatystyq. Taý shatqalyna aqshańqan shatyr tigip, qudalaryn taǵatsyzdana kútip turǵan almatylyqtardyń ónegeli isine kóz toıyp, kóńil marqaıady. Biz toıly aýylǵa qudalar kelmeı turyp barǵan edik. Qyzyq ıelerimen burynnan tanyspyz. Arǵy túbi Arqanyń qazaqtary. Ultymyzdyń qadym zamandardan beri kele jatqan salt-dástúri, tartý-taralǵysy, jón-joralǵysy yqylym josynymen úılestirilgen toıdyń erekshe bolatyny sezilip tur.

Құрманәлі Қалмахан,

О́zge elde sultan bolǵansha...

Áı, qaıdam... О́zge elde sultan bolý qazir qıyn-aý. Sebebi óz eliniń Sultandary turǵanda shetten kelgen «bótenderdi» kim jaqtyra qoıar dersiz?! Soǵan qaramastan túrli sebeptermen shetel aýyp, «jumaq» araldaryn izdeýge bel býǵandar qarasy azaımaı tur.

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Urpaq azsa – ultqa qater

J.Aımaýytov pen M.Áýezov keıbir qazaq mineziniń minin, sol mindi kórip ósken balanyń jamandyqqa salynatynyn 1917 jyly «Alash» gazetinde jarıalaǵan maqalasynda: «Ultym», – dep oqyp shyqqandar halyq arasyna kelse, qaraıa bastaıdy» dep, artynan: «Saıyp kelgende, qazaqta qalyp turǵan ózgeshe minezder: tili aıtqandy qoly qylmaıtyn – turaqsyzdyq, uıymsyzdyq, basynan aspaıtyn – ózimshildik, ezdik» depti. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Megapolıster múmkindigi

Elbasy «Qazaqstandyqtardyń ál-aýqatynyń ósýi: tabys pen turmys sapasyn arttyrý» atty jańa Joldaýynda elimizdiń aýmaqtyq damýyna jańa tásilder engizýdi qamtamasyz etý qajet ekendigin aıta kele: «Búginde jetekshi elderdiń ekonomıkasy kóbine jahandyq qalalar nemese megapolıster arqyly tanylady.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу