Мектеп оқушыларын тамақтандыру мәселесі өзекті

Сонымен тағы бір оқу жылын аяқтадық. Оқушылар демалысқа шықты. Үмітін үкілеген түлектер сынақ тапсыруда. 11 жыл алған білімі сарапқа түсіп, ата-ана мен ұстаздардың, өздерінің де табан ақы, маңдай терінің өтеуі таразыланады. 

Егемен Қазақстан
29.06.2018 133
2

Бір жыл ішіндегі білім берудегі жетістіктер мен кейбір олқылықтар, мұғалімдердің айлық ақысы, әлеуметтік жағдайы алқалы жиында айтылып, қаламгерлер қауымы да, журналистер де ой-пікірлерін білдіріп жатты. Оқу жылы аяқталды деп екі-үш ай арқаны кеңге салғанымен, жаңа оқу жылының мәселесі ертең алдан шықпай қоймасы анық. Оның үстіне биылдан қалған «сарқыт» та аз болмаса керек. Әрине, кейбір деректер қағазда әдемі жазылғанымен, атқарылу барысында қиын түйіні, қым-қиғаш жұмыстары әлі де алдан шығары анық. Қазірдің өзінде бірінші сыныпқа бала қабылдауда дабыр-дүбір көп. Кім баласын нашар мектепке бергісі келеді?.. Әрине, дарынды оқушылар білім алатын алтын ұяда оқытуға тырысады. Көбінің заты қалай демей, атына жүгіретіні де рас. Назарбаев зияткерлік мектебінен басқа жерде білім бағдары бірдей, тек пәндерді тереңдетіп оқытатыны болмаса, бәрінде де оқулық пен стандарт бір жүйеге негізделген. Жақсы делінетін лицей мен гимназияға келер болсақ, онда дәстүрлі оқу жүйесі заманауи білім берумен ұштастырылып, басшысы да, басқасы да бірлікке ұйып, әсіресе мектептің жаны, тірегі саналатын ұстаздар қауымы «Бізге жұрт баласын сеніп тапсырып отыр. Ендеше сол сенімнен шығуға тиістіміз», дейтін шын мәніндегі мамандық иелері топтастырылған. Олар әлеуметтік жағдайын екінші кезекке ысырып қойған – нағыз ел патриоттары. Иә, ондай мектептің кемі жоқ, бәрі түгел, ұстаздардың қалтасы тоқ дей алмасақ керек. Елімізде мұғалім алатын айлықтың көп емес екені жұртшылыққа мәлім. 

Жаңа оқу жылындағы тағы бір проблема оқулыққа қатысты дер едік. Алғашқы бір-екі ай көлемінде министрлік пен жергілікті жердегі басшылар арасында бұл біраз келіспеушіліктерге арқау болып жатады. Бұл жыл сайын қайталанып жүрген жайт. Ағылшын тілінде сабақ беретін мамандарды қайта дайындау жұмысы жүргізілу үстінде. Оған миллиардтаған теңге бөлінуде. Тиісті мекеменің уәжіне сенсек, биыл ағылшын тілінде білім беру кәдімгідей артатын көрінеді. Құптауға тұрарлық іс. Бірақ қысқа мерзімде дайындалған мамандардың сапасы қандай деген күдік көңілден кетер емес. 
Ең күрделі мәселе, мектепте білім алып жүрген қазақ қыздарының киім үлгісі, нақтылай түссек, орамал салып келу жайына қатысты дау-дамай туындап келеді. Биылдың өзінде ондаған қыз соңғы тоқсандарда мектеп табалдырығын аттай алмады. Мұндай жағдай алтын белгіге үміткер оқушының да басынан өтті. Жалпы, қазақ халқы қызын ұлындай еркелетіп өсірген жұрт еді. Құтты қонысына қондырғанға дейін үкілеген бөрік кигізіп, орамал таққызбағаны тарихтан белгілі. Бұл секілді түйіткілі бар істерді балалар демалыста жүргенде шешіп алмаса, күзде тағы бас ауруына айналмай қоймайды. 

Мектеп асханасына қатысты әр алуан пікірлер де біраздан бері көтеріліп келеді. Әсіресе оқушыларға арналған тағамның сапасы мен бөлінетін қаржы туралы жиі айтылып жүр. Бұл бұрын қарапайым халықтың ойы деп келсек, енді халық қалаулылары да үн көтере бастады. Сенатор Бірғаным Әйтімова «100 теңгеге не ішуге болады?» дей келіп, «Соңғы жылдары мектеп асханасының мәзірі көңіл көншітпейді. Талаптарға сай емес. Жергілікті білім басқармалары тендер өткізерде ас мәзірінің 100 теңгеден аспағанын қалайды. Сонда 100 теңгеге не әзірлеуге болады?» дейді. Шынында, күн сайын өршіп бара жатқан қымбатшылық кезінде 100 теңгеге не алуға болады? Бір ғана мысал, бір уақытта 20 теңге тұратын нан қазір 120-130 теңгеге жетті. Өзге тағам түрлерінің де бағасы қымбаттау үстінде. Тамақ қуатты болмаса, баланың ойы мен бойы қалай өседі? Онсыз да кейбір ұл қыздарымыздың дене бітімі қораштанып бара жатқаны байқалады. Осы күні ел игілігіне делінетін жұмыстың орындалуы тендерге телінген. Тендер дегеніміз – нарық талабына сай, аз ақшамен көп жұмыс тындыру керекке саяды. Мектеп асханасының мәзірін дайындайтындар бала көңілін аз ақшамен риза ете ала ма? «Бәрін қатырамын» деп тендерде жеңіп шығып, одан кейінгі жерде сапасыз өнімнен татымсыз тамақ әзірлесе, ол кейде оқушылардың уланып қалуына апарса – мұны алдын ала ойластыру керек секілді. Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың «Рухани жаңғыру» мақаласындағы: «... біз білімге бөлінетін бюджет шығыстарының үлесі жөнінен әлемдегі ең алдыңғы қатарлы елдердің санатына қосылып отырмыз. ...Жастарымыз басымдық беретін межелердің қатарында білім әрдайым бірінші орында тұруы шарт. Себебі құндылықтар жүйесінде білімді бәрінен биік қоятын ұлт қана табысқа жетеді», деген сөздерін бұлжытпай орындасақ, қане. 

Жалпы, мектеп асханасына қызмет көрсе­те­тін адам ұрпақ тағдырын бизнестен жоғары қоя ма, әлде табыс табудың жолында жүр ме, дегенді есте ұстау керек-ақ. Осы арада, кейбір өңір мен қалада әр балаға бөлінетін ақшаға келсек, Астанада 1 мен 4-сынып оқушылары 320 теңгеге тегін тамақ ішеді екен. 5-11-сынып оқушыларының арасында, тек әлеуметтік жағдайы төмендерге ғана жағдай жасалған. Ал өңірлерге келсек, кейбір облыстар тегін тамақ беруді тоқтатқан. Ал тамақ беретін жерлер 170 – 230 теңге көлемінде әр баланың жас шамасына қарай қарастыру үстінде екен. Қалай десек те, мектеп асханасының мәселесін бір жүйеге келтіру уақыт талабы болып тұр. Басты мақсат – ұрпақтың денсаулығы болуы тиіс. 

Сүлеймен МӘМЕТ,
«Егемен Қазақстан»
 

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

16.10.2018

Машина жасау саласында меморандумға қол қойылды

16.10.2018

Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев ресми сапармен Финляндия Республикасына келді

16.10.2018

Қарағандылық оқушылар халықаралық чемпионатта жеңіске жетті

16.10.2018

С.Стоилов: Қазақстанда ұлттық құрамаға лайық шабуылшы жоқ (видео)

16.10.2018

Маңызды қадамдар атап көрсетілді

16.10.2018

Семейде «Екі жұлдыз» байқауы өтті

16.10.2018

Тарбағатайда 4 мың басқа арналған бордақылау алаңы ашылады

16.10.2018

Әскери борышын өтеген сарбаздар туған жерлеріне оралуда

16.10.2018

Қазақстан және Литва жан-жақты ынтымақтастықты кеңейтуге ниетті

16.10.2018

Cенаторлар университеттегі цифрлық хабты аралады

16.10.2018

Қайрат Әбдірахманов дипломатиялық қызмет жүйесін жетілдіру туралы айтты

16.10.2018

Туризм саласының маманы жоқ

16.10.2018

Сенаторлар Ақ Жайық өңіріне келді

16.10.2018

Қаңтар–қыркүйек айларында ЖІӨ өсімі 4,1% жетті — ҰЭМ

16.10.2018

Тоғыз айдың қорытындысы бойынша өнеркәсіптік өндіріс көлемі 4,8%-ға ұлғайды — ҚР ИДМ

16.10.2018

Жекешелендірудің кешенді жоспарын орындау: 444 нысан сатылды

16.10.2018

Қармақшы - елдік пен ерлік мекені

16.10.2018

Маңғыстауда теміржол вокзалында мемлекеттік көрсетілетін қызметтердің жәрмеңкесі өткізілді

16.10.2018

БҚО-да екі жылда 110 елдімекенге таза су тартылды

16.10.2018

Қаржы министрлігі инвесторлардың жекешелендірілген нысандар бойынша міндеттер орындауын бақылайды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Megapolıster múmkindigi

Elbasy «Qazaqstandyqtardyń ál-aýqatynyń ósýi: tabys pen turmys sapasyn arttyrý» atty jańa Joldaýynda elimizdiń aýmaqtyq damýyna jańa tásilder engizýdi qamtamasyz etý qajet ekendigin aıta kele: «Búginde jetekshi elderdiń ekonomıkasy kóbine jahandyq qalalar nemese megapolıster arqyly tanylady.

Жолдыбай БАЗАР, «Егемен Қазақстан»

Izgilikke shaqyrý iriliktiń belgisi

Bıylǵy 10-11 qazan kúnderi Astanada ótken Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylarynyń dástúrli siezi óziniń halyqaralyq aýqymdaǵy asa mańyzdy únqatysý alańy ekenin taǵy bir ret dáleldedi.

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Jer emgender oza ma, toza ma?

Jalpy, bizdiń halyqtyń arman-maqsatynyń bir ushyǵy qashan da jermen baılanysty sıaqty. Jerdi keńeıtý, jerdi qorǵaý, jerdi óńdeý, jerdi qurmetteý... Mentalıtetimiz jerge jaqyn. Bul basqa halyqtarda olaı emes degen sózimiz emes, biraq bizdiń halyq úshin tym erekshe sıaqty. 

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Qatygezdik vırýsy

О́tken ǵasyrdyń 80-jyldary rejısser R.Bykovtyń «Chýchelo» atty fılmi Odaq kólemindegi búkil eldi shýlatqan bolatyn. Kishkentaı ǵana 6 oqıtyn balalardyń boıynan sonshalyqty qatygezdikti kórgen qazaq qaýymy, bálesinen aýlaq, qalada ósken ózge ulttyń qatybastary ábden buzylyp ba­rady eken, bizdiń balalarymyzdan, keleshegimizden aýlaq dep shoshyǵan. Ol kezde mundaı zulymdyq qazaq balasynda kezdespeıtin jat qylyq sanalatyn. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

О́mir kúzetindegi meıirim

Otbasylyq jáne jeke basynyń jaǵdaıyna baılanysty Germanıadaǵy oqýynan eriksiz qol úzip, týǵan jerge oralǵan Ǵabıt Nurhanuly esimdi azamattyń feısbýktegi jazbasy kóńilge túrli oı saldy. Elimizdegi densaýlyq saqtaý salasyndaǵy kóptegen túıtkildi synaǵan avtor nemis halqynan kóp nárseni úırenýimiz kerek deıdi.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу