Аң-құсымызға да абай болайықшы...

Сайын даланың самалымен жарысқан киік атау­лы қырылып қалыпты. Көр­ген жанның жүрегі шемен болып кетсе де, шерге булы­ғып, дір ете түсетіндігі дау­­­сыз. Мойнын астына ала­­ ома­қаса құлап біреуі жа­тыр, енді біреуі жер сүзе жығылған. Көз жанары жетер жердің барлығы дер­лік өлген киіктің денесі. Оқиға Егіндікөл мен Жар­қайың аудандарының аума­ғында орын алған. Таби­ғатқа көрсетілген та­ғы­лық жайлы әңгімелеген құ­қық қор­­ғаушылар сипат­­тауға тіл жетпейтін осын­дай қаныпезерлікті кім жаса­ғандығын айтып берді.

Егемен Қазақстан
24.07.2018 4159
2

Негізі браконьерлер тобы төрт адам­нан тұрған. Біреуі Атбасар қаласының еш жерде жұмыс істемейтін тұрғыны.  Із кесушілер браконьердің аяқ астынан байып кетуінен секем алғанға ұқсайды. Ешқандай табысы болмаса да су­ жаңа «Джип» автомашинасын сатып алыпты. Қылмыстық оқи­ғаны зерттей келе, кінәлілер табыл­ған. Сөйтсе олар киік мүйі­зін сатып  кәсіп еткендер екен. Соң­ғы жылдары бірнеше мәр­те киік байғұс қырғын болыпты. Таби­ғаттың да, адал аңды аяуды білмейтін адамның да тақсыреті тағы жануарға батып тұр.  

Осы бір көріністі көрген соң өңірдегі ахуалды білмек бо­лып, облыстық орман және жануарлар әлемі шаруашылығы аумақ­тық инспекциясының басшысы Айдар Дарбаевқа жолыққан болатынбыз.

– Облыстағы аңшылық аума­ғы­ның жалпы көлемі 12,2 мил­лион гектарды құрайды. Осын­шама алқапта 129 аңшылық шаруа­шылығы ұйымдастырылған. Іс жол­ға қойылған жердегі жағдай жақсы. Дегенмен, браконьерлер тарапынан қауіп те бар. Қамсыз емеспіз, – дейді инспекция басшысы Арман Хауезұлы, – үстіміздегі жылдың өзінде ға­на жедел профилактикалық іс-шаралар өткізілді. Осы мақсатта 515 мәрте рейд ұйымдастырылды. Осынд­ай жұмыстың нәтижесінде 204 заң бұзушылық анықталды. Оның 15-і аң аулау қағидасын бұзғандар, 42 заң бұзушылық орман және ерекше қорғалатын табиғи аумақтарда орын алып отыр. Сондай-ақ 147 рет балық аулау және балық қорын қорғау қағидаларын бұзғандар анық­талды. Заң бұзушыларға 2347,7 мың теңге көлемінде айыппұл салынды. Олардың қолдарындағы кейбір құрал-жабдықтар тәр­кіленді.

Инспекция облыстың әкім­ші­лік шекарасындағы барлық балық шаруашылығын, сон­дай-ақ мем­лекеттік табиғи қорық­тарды, жануарлар дүниесін қорғап, өсімін молайту, пай­далану барысында бақылау функ­цияларының дұрыс жүзеге асырылуын қадағалайды. Әйтсе де, кейбір оңай олжа тап­қысы келетіндердің аңсары әлі де ұш­қан құс пен жүгірген аңға ауып тұр. Әсіресе, сирек кездесетін және құрып кету қаупі төніп тұр­ған аңдардың обалына да қара­майтындары бар. Міне, осындай браконьерлердің үстінен екі қылмыстық іс қозғалып, жануарлар әлеміне келтірілген залалы үшін 35 894 625 теңге айыппұл салынған. Зеренді ауданына қа­расты Тупеловка аңшылық шаруашылығының аумағында заңсыз үш бірдей қабанды атып алғаны үшін 2 705 625 теңге айып тартылған. Зеренді аудандық ішкі істер бөлімінің қызметкерлері жедел әрекет етіп, қабан атқан кінәлі адамдарды іле анықтап, жауапқа тартқан. Қабанды айтасыз, өте сирек кездесетін сұңқарлар пайдакүнемдердің кесі­рінен азайып барады. Мәсе­лен, 2018 жылдың 14 мамырында Астана қаласының халықаралық әуежайы арқылы 23 сұңқарды заңсыз әкетіп бара жатқандар қолға түскен. Былтыр да мұндай оқыс оқиғалар орын алғандығын жа­сыруға болмас. 2017 жылы Атбасар ауданының аумағында 11 қабанды оққа байлап,  заңсыз аң аулаған Көкшетау қаласының тұрғындары ұсталды. Олардың біреуін үш жылға дейін аң аулау құқығынан айырса, екіншісіне бес жыл бойы бас бостандығына шектеу қойылды. Шынын айту керек, қазір мұздай қаруланған браконьерлермен күресу де оңайға соқпай тұр екен. Қыста олар моторлы шаналарға мінеді, жазда тақымдарында шетелдік жүйрік автомашиналар. Әйтсе де инспекция қызметкерлері өз міндеттеріне орай әбжілдік танытып, қолға түсірген бра­коньерлердің техникалары­ тәркіленген. Сөйтіп қарда жү­­ре­­тін техника мемлекеттік жеке­шелендіру арқылы «Қорғал­жын» мемлекеттік табиғи қорық­тың балан­сына беріліпті. Заң бұзу­шы­ларға 23 143 800 теңге айып­пұл салынған.

Байқал БАЙӘДІЛ,

«Егемен Қазақстан»

Ақмола облысы

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

21.02.2019

Екатеринбургтағы жол апатында 5 қазақстандық зардап шекті

21.02.2019

Жамбылда аз қамтылған және көпбалалы отбасылар үшін 10 жатақхана салынады

21.02.2019

Үкіметті уақытша басқару Асқар Маминге жүктелді

21.02.2019

Мемлекет басшысының мәлімдемесі

21.02.2019

Елбасы Үкіметті таратты

21.02.2019

Н.Нығматулин Аустрия Парламенті Ұлттық Кеңесінің төрағасымен кездесті

21.02.2019

Сенаторлар халықаралық келісімдерді ратификациялады

21.02.2019

Индустрияландыру бағдарламасы аясында 20 мың тұрақты жұмыс орны ашылады

21.02.2019

Қызылордалық полицейлер заңсыз аң аулаушыларды ұстады

21.02.2019

Түркістан облысының өз футбол командасы құрылады

21.02.2019

Жайық өзені бойында ауқымды рейд өткізілді

21.02.2019

Биыл 65 мың ірі қара сатып алуға ақша бөлінеді

21.02.2019

Бас прокуратура өтемақы қорына өндіру тәртібін түсіндірді

21.02.2019

Қоғамға көмектесетін инклюзивті инновациялар

21.02.2019

Дариға Назарбаева Еуропалық Одақтың Орталық Азия жөніндегі арнайы өкілімен кездесті

21.02.2019

Airastana 1 сәуірден бастап Қазақстан арқылы Ташкентке рейстерді ұлғайтады

21.02.2019

Қазақстан Ұлттық Банкінің төрағасы неміс бизнес-қоғамдастығының өкілдерімен кездесті

21.02.2019

Қазақстан мен ЕҚДБ арасындағы ынтымақтастық мәселесі талқыланды

21.02.2019

Семейлік оқушы-кәсіпкер Нәдір Сәбитов жиһаз шығаратын цех ашты

21.02.2019

Алексей Луценко «Оман турының» жеңімпазы

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Tyıym men tıyn

Toı-toımalaqta tún jamylyp óner kórsetetin kámelettik jasqa tolmaǵan, ómirleri aq paraqtaı taza, kóńilderi aq bulaqtaı móldir kishkentaılarymyzdy jasyna laıyqsyz kıindirip, boıandyryp kópshiliktiń aldynda shyǵarý, án saldyrý – qý aqshaǵa qunyqtyryp qoıǵan ata-analarynyń kinásinen. 

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

Qorqynyshty mıkroplastık

О́tken aptada Eýropalyq odaq úkimeti óndirýshilerge mıkroplastıktiń barlyq túrin óz ónimderinde qoldanýǵa tyıym salǵanyn estigen bolarsyzdar. Mıkroplastıktiń ne ekenin bilesiz be? Osyǵan deıin kóp mán bermeppiz. Sóıtse mıkroplastık − sıntetıkalyq polımerlerdiń kishkentaı bólikteri, bul kóptegen zattyń quramyna kiredi: kúndelikti kıetin kıimimizde de, kir jýatyn untaqta da, saǵyzda da bar eken.

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

«Jeti jarǵy» jıen jaıly ne deıdi?

Qarǵa tamyrly qazaqta jıenmin dese qolq etpes jan joq shyǵar, sirá. Tipti, naǵashyǵa aıtar oıyn «tuzdyqtap» jiberse de, basynan sóz asyrmas nebir adýyn minezdiniń ózi jıen ǵoı, aıta beredi» dep kúlip, bas shaıqaǵannan artyqqa barmaıdy.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Rýh jaıly áńgime

Marqum alashshyl tulǵa Aqseleý Seıdimbektiń «Rýhy azat halyq qana uly ister atqara alady» deıtin myzǵymas ustanymy boldy. Osy uǵymdy Ahań ári qaraı tápsirlep: «Rýhsyz halyqty altynǵa bólep qoısań da báribir, rýhy myqty qaýymnyń aldynda eńkish tartyp turady. Rýh degenimiz ol kózge kórinbeıdi, halyqtyń gendik bıosferasynda bolatyn úreıdi jeńý qýaty. Úreı qan arqyly urpaqtan urpaq jalǵasyp kete beretin asa qaterli qubylys. Qandaı bir qaýymnyń rýhanı erkindigi (táýelsizdigi) halyqtyń boıyndaǵy úreıdiń az-kóptigimen ólshendi» deıtin edi jaryqtyq.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Elorda: kósheler, avtobýstar, aıaldamalar

Astana jyl sanap ósip keledi. Bir kezderi oblys ortalyǵy bolǵan shaǵyn ǵana qala az ýaqyttyń ishinde elimizdegi iri shaharlardyń qataryna qosyldy. Munyń bári qarqyndy júrgizilgen qurylys jumystarynyń nátıjesinde júzege asyp otyr. Ras, qazir 2000 jyldardyń basyndaǵydaı ekpin joq. Degenmen áli de bolsa jańa ǵımarattar men turǵyn úıler turǵyzý isinde alǵa basý bar. Bas qala, jańadan turǵyzylyp jatqan elorda bolǵandyqtan, qurylys jumystarynyń jalǵasa beretinine kúmán joq.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу