Теңге бағамына қандай фактор әсер етті?

Америка Федералды резервтік жүйесі экономиканы тұрақ­тандыру саясатын қатаңдатуға кірісті. Бұл өзгеріс бірқатар елдің ұлттық валютасының ішінара құлдырауына алып келді. Қазақстан да бұдан қалыс қалған жоқ.

Егемен Қазақстан
07.08.2018 9044
2

Ұлттық валютамыз тең­генің 1 АҚШ долларына шақ­қан­дағы бағамы мамыр айы­ның соңында 325 теңге болса, бұл көрсеткіш тамыз айы­ның басында 350-ге бірақ жетті. Теңгенің бұлай күрт құнсыздануына әлемдік және аймақтық экономикалық ахуал әсер еткен. Бұл туралы қаржыгер, Қазақ технология және бизнес университетінің аға оқытушысы Сапарбай Жобаев кеңінен айтып берді.

−АҚШ-тың Орталық банкі саналатын Федералдық қор жүйесі (ФҚЖ) қайта қаржы­ландыру дәрежесін белгілейтін базалық мөлшерлемесін 1,75-2 процентке дейін жоғарылатып отыр. Бұл қадамнан кейін әлемдік ірі инвесторлар жаппай дамушы елдердегі облигацияларын сатып, оның орнына АҚШ-тың бағалы қағаздарын сатып алуға кіріскен. Соның әсерінен долларға сұраныс артып, көптеген мемлекеттердің валюталары құнсыздануда. Әсіресе Еуропа елдерінің, Түр­кия­ның валюталары долларға байланысты төмендеп отыр, – деді экономист.

ФҚЖ базалық мөлшер­ле­ме­сінің өзгерісінен кейін дамушы елдердің, оның ішінде Арген­ти­наның песосы – 36,3, Түрік лирасы – 28, Оңтүстік Африка рэнді – 13,6, Бразилия реалы – 13,3, Ресей рублі – 10,5, Қазақстан теңгесі – 9,9, Қытай юані – 8,9, Индонезия рупиясы – 5,5, Үндістан рупия­сы – 5,4, Мексика песосы 2,5 процентке құлдыраған.

Өз кезегінде Ұлттық банк теңге бағамының күрт өзге­руінен кейін мәлімдеме жасап, бұл өзгеріске әлемдік про­центтік мөлшерлемемен қатар мұнай бағасы, өзара сау­да жасайтын елдердің валюта бағамдары, төлем балансының жай-күйі, инфляция деңгейі мен Ұлттық банктің базалық мөлшерлемесінің де ықпалы барын назарға алады.

− Мұнай бағасының бір­шама қымбаттауы Қазақ­станның төлем балансының ағымдағы шот көрсеткішінің оңтайлы болуына негізгі себеп. Ал төлем балансының ағым­дағы шот көрсеткіші сауда балансы – экспорт пен им­порт және қызметтер балан­сына да байланысты. Сон­дықтан экспорт көлемі артқаны экономикаға оң әсер етіп, теңгеміз 2016 жылғы қаң­тар айындағы көрсеткішке, яғни 1 доллар 370 теңге бол­ған көрсеткішіне дейін түс­кен жоқ. Сонымен қатар ұлт­тық валюта бағамына әсер ететін тағы бір фактор, Ресей мен Қытай валюталарының жағдайы, аталған елдермен сауда байланысының артуы, – деді С. Жобаев. Оның айтуынша, соңғы уақытта халық пен кәсіпорындар тарапынан долларға сұраныстың артуы да орын алған жағдайға ықпал етіп отыр. Мысалы, қазақстандықтар жазғы маусымда демалу үшін шетелге шығады. Алдымен қолда бар теңгелерін АҚШ долларына ауыстыратыны түсінікті. Ал елдегі кәсіпорындар ай соңында шетелдік инвес­торларға доллардағы диви­денд­терді төлеу үшін АҚШ долларын сатып алады.

− Соңғы үш-төрт күнде теңге бағамы 1 долларға 349,7 теңге шамасында болып тұр. Елдегі қаржылық жағдайды тұрақтандыру үшін Ұлттық банк алтын валюта қорынан (30 млрд доллар) валюталық ин­тервенция жасап, ашық нарықтағы операциялар арқы­лы ноталарын шығарып, эконо­микадағы ақша массасын рет­теуге күш салуы керек деп есеп­теймін, – деді экономист.

Федералдық қор жүйесінің экономиканы тұрақтандыру саясатын қатаңдатуға бағыт­талған бастамасынан кейін ше­телдік инвесторлар Қазақ­станнан 900 млн долларды құрайтын құнды қағаздар нары­ғынан шыққан. Ендігі болжам­ға сүйенсек, дамы­ған елдер­де, әсіресе Еуропалық инвес­тор­лардың ынта-ықы­ласы АҚШ-тың «көк қағазына» ауып, бұл елдің әлемдік эконо­ми­кадағы ықпалы арта түспек. Өз кезегінде Ұлттық банк бұл жағдайдың тиімділігін алға тартып, елдегі долларсыз­дандыру процесі артатынын ашық білдіруде.

Еркежан АЙТҚАЗЫ,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

25.03.2019

Таразда Астана атауын ауыстыруға байланысты акция өтті

25.03.2019

Елбасы Кеңсесінің құрылымдық бөлімшелерінің басшылары тағайындалды

25.03.2019

Илон Маск: Марста қалашық салына бастағанын көргім келеді

25.03.2019

«Алтын адам» Татарстан төрінде

25.03.2019

Атырауда «Елордамыз – Нұр-Сұлтан» атты мерекелік концерт өтті

25.03.2019

Мұғалжар ауданында аз қамтылған отбасыларға қаржылай сертификаттар берілді

25.03.2019

Ж. Қасымбек Батыс Қазақстан облысының көктемгі су тасқыны кезеңіне әзірлігін тексерді

25.03.2019

Дархан Кәлетаев Президент Әкімшілігі Басшысының бірінші орынбасары қызметіне тағайындалды

25.03.2019

Жалғыз райхан жәудіреп жазға қалды

25.03.2019

26 наурызда еліміздің бірқатар аймағында дауылды ескерту жарияланды

25.03.2019

Жастар жылы жөніндегі жол картасын іске асыру туралы баспасөз конференциясы өтеді

25.03.2019

Абдуллах Гүл: Нұрсұлтан Назарбаев – тұтас түркі әлемінің ақсақалы

25.03.2019

Тұңғыш Президенттің тарихтағы рөлі жоғары

25.03.2019

ҚР Президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың ұстанымдары (видео)

25.03.2019

Жеңіс Қасымбеков Ақмола облысының көктемгі су тасқынына дайындығын тексерді

25.03.2019

Қаламқас мұнай кен орнында ұңғыма жанып жатыр

25.03.2019

Демократиялық күштердің «Қазақстан-2050» жалпыұлттық коалициясының кезекті отырысы өтті

25.03.2019

Ұлтты өркениет көшіне қосқан кемеңгер - Шәбден Тілеумұрат

25.03.2019

Нұр-Сұлтан атауының берілуі өте орынды әрі лайықты шешім болғаны анық - Әнуарбек Мұхтарханов

25.03.2019

The Associated Press: Назарбаев тұрақтылық пен ұлтаралық бейбітшілікті қолдаған Қазақстанды құрды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Айнаш ЕСАЛИ, «Егемен Қазақстан»

Etjeńdi balalar

Qoǵam kóz jumyp qaraı almaıtyn máse­lelerdiń basynda bala densaýlyǵy tur. Bú­gin­de mańaıymyzǵa zerdelep qaraıtyn bolsaq, tyǵynshyqtaı, tolyq jasóspirimder kó­beıe túsken. Semizdik – aýrý bolyp esep­teletindikten, qazirgi ýaqytta dıspanserlik esep­ke alynady. Sábı saýlyǵy ana qursaǵyna bit­­ken kúnnen bastap qalyptasatyndyǵyn al­dymen ata-anasy túsinýi qajet.

Amangeldi QURMET,

Igi bastama ult tanymymen úılesýi tıis

Keıde qazaq qoǵamyndaǵy oqıǵalar men qubylystarǵa nazar aýdarǵan kezde «Biz ózi­mizimdi ózimiz tolyq tanymaımyz-aý osy» degen oıǵa qalatynymyz bar. Árıne, qa­zaq ekenimizdi, bizdiń de tanym-túısigimiz, dúnıetanymymyz, ar­man-ańsarymyz, muraty­myz bar ekenin bilemiz. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Алты жасар Алпамыстың арманы не еді?

«Білесің бе, оқитын болсам тез өсіп, үлкен бастық болам. Оқуды да тез бітіремін. Тез келіншек аламын. Сосын менің он екі ұлым болады. Оның бірі колхоз бастығы, екіншісі агроном, үшіншісі мұғалім, бәрі де үлкен-үлкен бастық болады...»

Думан АНАШ, «Егемен Қазақстан»

Kúmis tostaǵandaǵy kóne álipbı

Kóne órkenıet oshaqtarynan urpaqqa mura bolyp qalǵan qundy dúnıelerdiń bi­ri – adamzattyń aqyl-oıyn taspalaǵan jazý­lar. Elbasy «Uly dalanyń jeti qyry» atty ma­qalasynda Esik qorymynan tabylǵan «Altyn adamnyń» janyndaǵy kúmis tosta­ǵan­dardyń birinde oıyp jazylǵan tańba­lar bar ekenin aıta kelip, «Bul – Ortalyq Azıa aýma­ǵynan buryn-sońdy tabylǵan jazý ataýlynyń ishindegi eń kónesi» degen bolatyn.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

«Jaqsy kitap – jan azyǵy»

Kitap oqıtyn jáne oqymaıtyn adamdardyń alshaqtyǵy árqashan kózge kórinip turady. Alǵashqylardyń oıy tereńdeý, tili sheshendeý bolsa, sońǵylardyń tili tutqyr, aýzynan sózi túsip turatynyn jıi kóresiz. Máseleni jaqsy bilip tursa da, ondaılar oıyn jetkize almaı, ábden qysylady.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу