Теңге бағамына қандай фактор әсер етті?

Америка Федералды резервтік жүйесі экономиканы тұрақ­тандыру саясатын қатаңдатуға кірісті. Бұл өзгеріс бірқатар елдің ұлттық валютасының ішінара құлдырауына алып келді. Қазақстан да бұдан қалыс қалған жоқ.

Егемен Қазақстан
07.08.2018 8208
2

Ұлттық валютамыз тең­генің 1 АҚШ долларына шақ­қан­дағы бағамы мамыр айы­ның соңында 325 теңге болса, бұл көрсеткіш тамыз айы­ның басында 350-ге бірақ жетті. Теңгенің бұлай күрт құнсыздануына әлемдік және аймақтық экономикалық ахуал әсер еткен. Бұл туралы қаржыгер, Қазақ технология және бизнес университетінің аға оқытушысы Сапарбай Жобаев кеңінен айтып берді.

−АҚШ-тың Орталық банкі саналатын Федералдық қор жүйесі (ФҚЖ) қайта қаржы­ландыру дәрежесін белгілейтін базалық мөлшерлемесін 1,75-2 процентке дейін жоғарылатып отыр. Бұл қадамнан кейін әлемдік ірі инвесторлар жаппай дамушы елдердегі облигацияларын сатып, оның орнына АҚШ-тың бағалы қағаздарын сатып алуға кіріскен. Соның әсерінен долларға сұраныс артып, көптеген мемлекеттердің валюталары құнсыздануда. Әсіресе Еуропа елдерінің, Түр­кия­ның валюталары долларға байланысты төмендеп отыр, – деді экономист.

ФҚЖ базалық мөлшер­ле­ме­сінің өзгерісінен кейін дамушы елдердің, оның ішінде Арген­ти­наның песосы – 36,3, Түрік лирасы – 28, Оңтүстік Африка рэнді – 13,6, Бразилия реалы – 13,3, Ресей рублі – 10,5, Қазақстан теңгесі – 9,9, Қытай юані – 8,9, Индонезия рупиясы – 5,5, Үндістан рупия­сы – 5,4, Мексика песосы 2,5 процентке құлдыраған.

Өз кезегінде Ұлттық банк теңге бағамының күрт өзге­руінен кейін мәлімдеме жасап, бұл өзгеріске әлемдік про­центтік мөлшерлемемен қатар мұнай бағасы, өзара сау­да жасайтын елдердің валюта бағамдары, төлем балансының жай-күйі, инфляция деңгейі мен Ұлттық банктің базалық мөлшерлемесінің де ықпалы барын назарға алады.

− Мұнай бағасының бір­шама қымбаттауы Қазақ­станның төлем балансының ағымдағы шот көрсеткішінің оңтайлы болуына негізгі себеп. Ал төлем балансының ағым­дағы шот көрсеткіші сауда балансы – экспорт пен им­порт және қызметтер балан­сына да байланысты. Сон­дықтан экспорт көлемі артқаны экономикаға оң әсер етіп, теңгеміз 2016 жылғы қаң­тар айындағы көрсеткішке, яғни 1 доллар 370 теңге бол­ған көрсеткішіне дейін түс­кен жоқ. Сонымен қатар ұлт­тық валюта бағамына әсер ететін тағы бір фактор, Ресей мен Қытай валюталарының жағдайы, аталған елдермен сауда байланысының артуы, – деді С. Жобаев. Оның айтуынша, соңғы уақытта халық пен кәсіпорындар тарапынан долларға сұраныстың артуы да орын алған жағдайға ықпал етіп отыр. Мысалы, қазақстандықтар жазғы маусымда демалу үшін шетелге шығады. Алдымен қолда бар теңгелерін АҚШ долларына ауыстыратыны түсінікті. Ал елдегі кәсіпорындар ай соңында шетелдік инвес­торларға доллардағы диви­денд­терді төлеу үшін АҚШ долларын сатып алады.

− Соңғы үш-төрт күнде теңге бағамы 1 долларға 349,7 теңге шамасында болып тұр. Елдегі қаржылық жағдайды тұрақтандыру үшін Ұлттық банк алтын валюта қорынан (30 млрд доллар) валюталық ин­тервенция жасап, ашық нарықтағы операциялар арқы­лы ноталарын шығарып, эконо­микадағы ақша массасын рет­теуге күш салуы керек деп есеп­теймін, – деді экономист.

Федералдық қор жүйесінің экономиканы тұрақтандыру саясатын қатаңдатуға бағыт­талған бастамасынан кейін ше­телдік инвесторлар Қазақ­станнан 900 млн долларды құрайтын құнды қағаздар нары­ғынан шыққан. Ендігі болжам­ға сүйенсек, дамы­ған елдер­де, әсіресе Еуропалық инвес­тор­лардың ынта-ықы­ласы АҚШ-тың «көк қағазына» ауып, бұл елдің әлемдік эконо­ми­кадағы ықпалы арта түспек. Өз кезегінде Ұлттық банк бұл жағдайдың тиімділігін алға тартып, елдегі долларсыз­дандыру процесі артатынын ашық білдіруде.

Еркежан АЙТҚАЗЫ,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

16.10.2018

Машина жасау саласында меморандумға қол қойылды

16.10.2018

Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев ресми сапармен Финляндия Республикасына келді

16.10.2018

Қарағандылық оқушылар халықаралық чемпионатта жеңіске жетті

16.10.2018

С.Стоилов: Қазақстанда ұлттық құрамаға лайық шабуылшы жоқ (видео)

16.10.2018

Маңызды қадамдар атап көрсетілді

16.10.2018

Семейде «Екі жұлдыз» байқауы өтті

16.10.2018

Тарбағатайда 4 мың басқа арналған бордақылау алаңы ашылады

16.10.2018

Әскери борышын өтеген сарбаздар туған жерлеріне оралуда

16.10.2018

Қазақстан және Литва жан-жақты ынтымақтастықты кеңейтуге ниетті

16.10.2018

Cенаторлар университеттегі цифрлық хабты аралады

16.10.2018

Қайрат Әбдірахманов дипломатиялық қызмет жүйесін жетілдіру туралы айтты

16.10.2018

Туризм саласының маманы жоқ

16.10.2018

Сенаторлар Ақ Жайық өңіріне келді

16.10.2018

Қаңтар–қыркүйек айларында ЖІӨ өсімі 4,1% жетті — ҰЭМ

16.10.2018

Тоғыз айдың қорытындысы бойынша өнеркәсіптік өндіріс көлемі 4,8%-ға ұлғайды — ҚР ИДМ

16.10.2018

Жекешелендірудің кешенді жоспарын орындау: 444 нысан сатылды

16.10.2018

Қармақшы - елдік пен ерлік мекені

16.10.2018

Маңғыстауда теміржол вокзалында мемлекеттік көрсетілетін қызметтердің жәрмеңкесі өткізілді

16.10.2018

БҚО-да екі жылда 110 елдімекенге таза су тартылды

16.10.2018

Қаржы министрлігі инвесторлардың жекешелендірілген нысандар бойынша міндеттер орындауын бақылайды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Megapolıster múmkindigi

Elbasy «Qazaqstandyqtardyń ál-aýqatynyń ósýi: tabys pen turmys sapasyn arttyrý» atty jańa Joldaýynda elimizdiń aýmaqtyq damýyna jańa tásilder engizýdi qamtamasyz etý qajet ekendigin aıta kele: «Búginde jetekshi elderdiń ekonomıkasy kóbine jahandyq qalalar nemese megapolıster arqyly tanylady.

Жолдыбай БАЗАР, «Егемен Қазақстан»

Izgilikke shaqyrý iriliktiń belgisi

Bıylǵy 10-11 qazan kúnderi Astanada ótken Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylarynyń dástúrli siezi óziniń halyqaralyq aýqymdaǵy asa mańyzdy únqatysý alańy ekenin taǵy bir ret dáleldedi.

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Jer emgender oza ma, toza ma?

Jalpy, bizdiń halyqtyń arman-maqsatynyń bir ushyǵy qashan da jermen baılanysty sıaqty. Jerdi keńeıtý, jerdi qorǵaý, jerdi óńdeý, jerdi qurmetteý... Mentalıtetimiz jerge jaqyn. Bul basqa halyqtarda olaı emes degen sózimiz emes, biraq bizdiń halyq úshin tym erekshe sıaqty. 

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Qatygezdik vırýsy

О́tken ǵasyrdyń 80-jyldary rejısser R.Bykovtyń «Chýchelo» atty fılmi Odaq kólemindegi búkil eldi shýlatqan bolatyn. Kishkentaı ǵana 6 oqıtyn balalardyń boıynan sonshalyqty qatygezdikti kórgen qazaq qaýymy, bálesinen aýlaq, qalada ósken ózge ulttyń qatybastary ábden buzylyp ba­rady eken, bizdiń balalarymyzdan, keleshegimizden aýlaq dep shoshyǵan. Ol kezde mundaı zulymdyq qazaq balasynda kezdespeıtin jat qylyq sanalatyn. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

О́mir kúzetindegi meıirim

Otbasylyq jáne jeke basynyń jaǵdaıyna baılanysty Germanıadaǵy oqýynan eriksiz qol úzip, týǵan jerge oralǵan Ǵabıt Nurhanuly esimdi azamattyń feısbýktegi jazbasy kóńilge túrli oı saldy. Elimizdegi densaýlyq saqtaý salasyndaǵy kóptegen túıtkildi synaǵan avtor nemis halqynan kóp nárseni úırenýimiz kerek deıdi.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу