Тілді меңгерген төрге шығады

Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» атты мақаласы әлемдік даму үрдісі мен қазақ халқының ежелден жалғасып келе  жатқан өзіндік бағыт-бағдарын салыстыра отырып, зерттелген, жан-жақты қарастырылған, мемлекеттік бағдарламамызға  айналған даму бағытымыздың негізгі түпқазығы болып отыр. 

Егемен Қазақстан
10.08.2018 2739
2

Болашақта ұлттың табысты болуы оның таби­ғи бай­лығымен емес, адамда­рының бәсекелік қабілетімен айқындалады. Сондықтан әрбір   қазақстандық, сол арқы­лы тұтас ұлт ХХІ ғасырға ла­йықт­ы қасиеттерге  ие  болуы керек. Мысалы, компьютерлік сауаттылық, шет тілдерін білу сияқты факторлар әркімнің алға басуына сөзсіз қажетті  алғышарттардың санатында.

Міне, көріп отырғаны­мыз­дай, ана тілімізді   өрбіту  ая­сында тек сонымен ғана шек­теліп қалмай, әлемдік бәсе­келестік жағдайына сай болу  керектігімізге  Елбасы жоғары мән беріп отыр.

Қазақ тілі пәніне арналған бағдарлама білім берудің ұлттық жүйесін халықаралық стандарттарға негіздей отырып, еліміздің алға қойып отырған іргелі міндеттеріне сай және қоғамдағы әлеуметтік-экономикалық үдерістерді, ұлттардың бейбітшілік пен келісімге негізделген өмір сал­тын қалыптастыру саясатын ұстану қағидаларын басшылыққа ала отырып, мемлекеттік тілді оқытудың тиімді әрі сапалы жүйелерін қалыптастыруды көздейді. Бағдарламаның білім мазмұны қазақ тілі арқылы оқушыларға қазақ халқының материалдық және рухани мәдениетін, қазақ халқының салт-дәстүрін, қа­зақша сөйлеу әдебін, қазақ әде­биеті үлгілерін меңгертуді көздейді және алған білімдерін өмірдің қажетті жағдаяттарына сай қолдана білуге үйретеді.

Ұлт мектебінде қазақ тілін үй­рететін ұстаз  үшін  басты мақ­сат – өзге ұлттың баласын мемлекеттік тілде сөйлету. Қазақ сөзінің құдіреттілігін, сырын сезіндіру, тіл үйренуге ынталандыру. Өткен оқу жылында облыс көлеміндегі орта білім беретін мектептерінде 117830 оқушы оқыса, орыс тілді мектептерде 61379 оқу­шы оқыды.

Мемлекеттік тіл мәртебесі өсуінің бір саласы өзге ұлт өкіл­дерінің мемлекеттік тілді­ дамытуға бағытталған іс-шара­ларға қатысу белсенділігін арттыру болып табылады. Мектептің 7-11 сынып оқу­шыларының арасында өт­кен бір ғана іс-шараға, «Жар­қын  болашақ» қазақ тілі олим­пиадасының бірінші кезеңіне 702 оқушы, екінші кезеңіне 356 оқушы,  облыстық кезеңіне 117 оқушы қатысты.

 «Әдебиет тек асыл мұ­рат­пен, таза ар-намыспен кі­руге болатын зәулім сарай»­ де­ген ұлылар сөзі бар. Жалпы адам­заттың, әрбір жеке ха­лық­тың өмірлік тәжірибесі арқылы айқындалған қым­бат құндылықтар, биік адам­гершілік, азаматтық, кісілік, Абай әспеттеген толық адам­дық қасиеттердің сырын­ ашып, бағасын беретін, рухани асқарға жетелейтін асыл мұра – қасиетті қазақ әде­биеті. Облыстың қазақ тіл­ді мектептерінде 7 ұлт өкі­лінің ұстаздары жас  буындар­ды бүгінгі өскелең өмірдің талабына сай оқытып, ынталандырып, жан-жақты білім берудің әдістемелік тәсіл­дерінің алуан түрін бастауыш сыныптарда, қазақ тілі мен әдебиеті, инфор­ма­тика, ағылшын тілі, де­не­шы­­нықтыру, музыка пән­де­рінде қолданып тәлім беру­де. Жақсы ауданындағы Ғ.Әб­дірахманұлы атындағы Қима орта мектебінің бастауыш сы­нып және ағылшын тілі мұ­ғалімі Евгений Варанкин ағылшын, орыс, түрік тілін еркін меңгере отыра, 14 жыл бойы ұстаздық қызметінде тәр­биелік мәні бар қазақ тілінде сабақ беріп, оқушылардың  интелектуалды деңгейін көтеріп келе жатқан ұстаз. Ақкөл ауданы Құрылыс негізгі мектебінің денешынықтыру пәнінің мұға­лімі Юлия Величко облыстық «Мемлекеттік тіл – менің тілім» сайысында 2015-2016 оқу жылында Гран-приді иеленді. Степногор қаласындағы С.Сей­­фуллин атындағы №5 көп­ салалы мектеп-лицейінде бас­тауыш сыныптың жоғарғы санатты мұғалімі Светлана Жа­қышева қазақ отбасын құрып, мемлекеттік тілді  жаң­ғыр­ту­шы мұғалім.

Шәкірт талабын шың­дау­ қазақ тілі  мен әдебие­ті мұ­­ға­­ліміне үлкен жауапкер­шілік жүктейтіні рас. Орыс мек­­тептерінде қазақ тілі мен әдебиетін оқытудың басты мақ­саты – оқушылардың дұ­рыс сөйлеу, сауатты жазу дағ­дыларын қалыптастыру. Педа­гогика ғылымы алдында оқу-тәрбие жүйесін ұдайы жетіл­діру мәселесі қойылып келеді.

Бұл маңызды мәселені ше­шуде орыс тілді ортада қа­зақ тілі мен әдебиеті пәнінің әр­бір сабағының тиімділігін, ғы­лыми-педагогикалық дәре­жесін арттыру қажет болып саналады. Қазіргі кезде орыс мектебі оқушыларының иге­руіне арналған бағдарлама бұрынғы жылдармен салыс­тыр­ғанда анағұрлым күр­делі. Ақпараттарды жоға­ры ғылыми-теориялық  дең­гейде терең және шығар­машылықпен меңгеру талап етіледі. Яғни білімін кө­теруіне, кітаппен жұмыс істеу тәсілдерін жетілдіруіне, ақыл-ой қабілетінің дамуына, білім негіздерін саналы түрде игеруіне барынша көңіл ауда­рылуы қажет деп білеміз. Жоғарыда айтылғандарды ескере келсек, орыс тілінде оқы­тылатын мектептерде  қа­зақ тілін оқытуға қойылатын талап-тілектердің бүгінгі күн­де жаңарып отырғанын аң­ғарамыз. Оның себебі, орыс тілінде мектеп бітірген оқу­шылардың кейін еңбекке ара­ласқан кезінде мемлекеттік мәр­тебе алған тілде сөйлей алмауын болдырмау.

Түрлі әдіс-тәсілдерді, жа­ңа технологияларды қол­дану тәжірибесі бойынша Степ­ногор қаласындағы №4 облыс­тық  мамандандырылған «Болашақ» мектеп-интерна­тының қазақ тілі мұғалім­дері белсенді оқыту мен оқу әдістерін пайдалануда, ұжым­дық шешім арқылы мынандай міндеттер қойып отыр. Тіл­ді үйренудің күнделікті прак­тикалық жағын қарастыру, оқу­шының ауызша, жазбаша сөй­леу тілін қалыптастыру, сөз байлығын молайту мен шығар­машылықпен жұмыс істеуі, өз бетімен ізденуге дағды­лан­дыру.

Бүгінде облыстың 565 мек­тебі интернет жүйесіне көшкен, оның 533-і кеңжолақты интернет жүйесіне қосылған. Ком­пьютермен қамтамасыз ету бойынша 9 оқушыға 1 ком­пьютерден келіп отыр. Ағымдағы жылдың соңына дейін облыс мектептерін 305 мультимедиалық қондыр­ғы­мен қамтамасыз ету жос­парлануда. Талап деңгейіне сай оқыту технология тәжіри­бесімен алмасуда облыс не аудан орталығынан шалғай орна­ласқан елді мекендердегі мектеп ұстаздары үшін BILIM LAND сайтты немесе комплект дискілерді қолдану жұмысы өзінің жемісін беруде.

Ақмола облысы аумағын­да, облыс орталығы – Көк­шетау қаласының білім ошақ­тарында ел Президентінің «Бо­лашаққа бағдар: рухани жаңғыру» атты мақаласы қызу талқыланып, оны іске асыру бағытында үлкен іс-шаралар қолға алынуда. Осы орайда  орыс тілді мектептерде  қазақ тілі мен әдебиетін оқытудың  жаңа әдістемелерін  енгізудің маңыздылығын  ешкім жоққа шығара алмайды. Осы талап тұрғысынан Елбасының өмірлік маңызы зор бағдарламасының  негі­зінде  заман талабына сай  жұмыс­тар атқару  тіл дамыту  барысында бәсекелестік қабі­летімізді жетілдіру, әлемдік  озық тәжірибелерден үйрену – біздің абзал борышымыз.

Талғат ЖҮНІСОВ,

Ақмола облыстық білім

басқармасының басшысы

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

19.12.2018

Нұртас Оңдасыновқа ескерткіш тақта орнатылды

19.12.2018

Арманы Ақжайықпен үндескен қаламгер

19.12.2018

Шымкентте БАҚ өкілдері арасында шағын футболдан республикалық турнир өтті

19.12.2018

Мәжіліс Төрағасы Н.Нығматулин Жапонияның Қазақстандағы елшісін қабылдады

19.12.2018

Степногорда көп функциялы спорт алаңы ашылды

19.12.2018

Мароккодан қола медаль

19.12.2018

Асығыс және шабытты күйде туған Blood on the Tracks

19.12.2018

Өскеменде ардагерлер арасында волейболдан облыстық турнир өтті

19.12.2018

Әлем кубогынан қос жүлдемен оралдық

19.12.2018

Өнердегі өрелі ынтымақтастық

19.12.2018

Төрт күн электр стансасы салынады

19.12.2018

Қазақстанның алты дзюдошысы үздіктер қатарында

19.12.2018

Зейнетақы қоры 2018 жылдың үздік жұмыс берушісін атады

19.12.2018

Илья Ильин де Дохадағы додаға қатысады

19.12.2018

Маңғыстаулық студенттер республикалық чемпионаттан жүлдемен оралды

19.12.2018

Алматыда Фариза Оңғарсынова тұрған үйге ескерткіш тақта орнатылды

19.12.2018

Еуропа чемпионы Қазақстанның шахмат мектебін мақтады

19.12.2018

Қала полицейлері сандық жүйеде жұмыс істейді

19.12.2018

Қорғаныс министрі Нұрлан Ермекбаев Таразға келді

19.12.2018

Алматыда жаңа әлеуметтік нысандар бой көтерді

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Baılyq jasaýshy sala

Árbir adam óz úıiniń ishinde qandaı zattar bar ekendigin jáne onyń qaı jerde turǵandyǵyn, qaı shkaftyń ishinde qandaı zattyń jatqandyǵyn, jertólesinde qandaı azyq túrleriniń saqtalyp turǵandyǵyn jaqsy biledi. Sondyqtan eshnársesin shashaý qaldyrmaıdy. Qajetine qaraı paıdalanyp otyrady. Al ózimizdiń ortaq úıimiz – Qazaqstanda qandaı zattar bar ekendigin, ásirese, jerimizdiń astynda qandaı mıneraldyq shıkizat kózderiniń shoǵyrlanǵanyn jáne olardyń qory qandaı ekendigin bilemiz be?

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Nápaqa qaıdan tabylar?

  «Qul bazar» tek qazaqqa arnalǵan sıaqty, 100 paıyz qazaq, qazaqtan basqa ult joq qul bazarda jaldanyp turǵan», dep kújingen jazba oqydym áleýmettik jeliden. Nege? Onyń sebebiniń biri – qazaqtyń kásip ıgerýge kerenaýlyǵynda tárizdi.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Qazaqtyń jylqytaný ilimi

Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń «Uly da­­lanyń jeti qyry» atty maqalasynda, «Atqa miný mádenıeti men jylqy sharýashylyǵy jer júzine Uly daladan taraǵan» degen toqtamdy pikir aıtylypty. Rasynda da, Elbasy atap ótkendeı jylqy mádenıeti men atty miniske úıretýdiń dara tehnologıasy uly dalada qalyptasqany anyq. Iаǵnı, jylqy mádenıetiniń san ǵasyrlyq qalyptasý, damý kezeńderi bıologıalyq jolmen júrgizilgen. Qazirgi tilmen aıtsaq, jylqytaný kóshpeli qoǵamnyń álmısaqtan qanyna sińgen tól óneri hám genetıkalyq jadysynyń keremet týyndysy.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Táýelsizdiktiń tańǵajaıyptary

О́tken joly jazǵan baǵanymyzda («EQ», 21.11.18) Táýelsizdiktiń arqasynda qazaq jastarynyń sporttyń elıtalyq túrlerinen álemdik dodalarda tek sońǵy jyldary ǵana top jaryp jatqan birneshe mysaldaryn keltirgen edik. Sonymen birge qazaq ánderimen, ulttyq áýenmen álemdi aýzyna qaratyp júrgen ánshilerimiz týraly da jazǵanbyz. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Jekemenshik teatrlar jaıy

Jalpy, kez kelgen halyqtyń mádenıeti men rýhanı damý deńgeıi teatr salasyndaǵy jetistikterimen ólshenetini tarıhtan málim. О́rkenıetti memleketterdegi bir ǵana qalanyń ózinde teatr sany 200-den asyp jyǵylatyndyǵy sonyń buljymas dáleli bolsa kerek-ti.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу