Конвенцияға қол қою 20 жылға созылған келіссөздерді түйіндейді - Қ.Әбдірахманов

Ақтауда өтетін Каспий маңы мемлекеттері басшыларының саммиті қарсаңында Сыртқы істер министрі Қайрат Әбдірахманов Каспий теңізінің құқықтық мәртебесі анықталатын кездесу туралы өз пікірін білдірді. 

Егемен Қазақстан
10.08.2018 853
2

− Министр мырза, Ақтау саммитінде Каспий теңізінің құқықтық мәртебесі анықталады деп күтілуде. Жиырма жылдан астам уақыт бойы теңіздің құ­қық­тық мәртебесі туралы Кон­вен­ция жобасын әзірлеген сарап­шылардың еңбегін қалай бағалар едіңіз?

− Сарапшылардың жұмысына жақында Мемлекет басшысы Нұр­сұлтан Назарбаевтың өзі баға берген болатын. Бұл аса күрделі және көпжақты жұмыс. Оның нәти­жесі Ақтау саммитінде қарас­тырылады. Конвенция жобасын әзірлеу бесжақты форматта жүр­гізілді және онда көрсетілген бар­лық тұжырымдамалар мен ере­желер консенсус негізінде қабыл­данды. Біздің пікірімізше, бұл құ­жат өте теңдестірілген және онда келіс­сөздер процесінің барлық қа­ты­сушыларының мүдделері ес­керілген.

− Құжатқа әлі қол қойылған жоқ және парламенттер рати­фи­кациялағанша, оны жария­лау­ға болмайды. Дегенмен, Конвен­ция­ның негізгі мазмұны туралы айтып бере аласыз ба?

− Ең бастысы, мемлекеттер басшылары өздерінің саяси ерік-жігері, дипломатиялық күш-қайраты, тиімді шешімдерді іздестіруге ұмтылуы арқылы Каспий теңізіндегі ынтымақтастық туралы барлық мәселелер бойынша консенсусқа қол жеткізді.

Конвенция Каспий теңізін, соның ішінде оның суын, түбін, жер қойнауын, табиғи ресурстары мен оның үстіндегі әуе кеңістігін пайдалануға қатысты Каспий маңы мемлекеттерінің құқықтары мен міндеттеріне қатысты барлық мәселелерді шешуге арналған және бұл құжат тұтас Каспий аймағының қауіпсіздігі, тұрақтылығы мен өркендеуінің кепілі болуы тиіс.

Теңіз акваториясы ішкі сулар, ені 15 теңіз милі болатын аумақтық сулар, 10 мильдік балық аулау аймақтары мен ортақ су айдыны сынды әртүрлі режімдермен межеленеді. Теңіз түбі мен жер қой­науын межелеу процесі ірге­лес және қарсы жатқан мемлекет­тер арасындағы уағдаластық ар­қы­лы жүзеге асырылады. Мұнда ха­лықаралық құқықтың жалпыға танылған қағидаттары мен нормалары ескеріледі.

− Ал теңіз бен оның айнала­сын­дағы қауіпсіздікті қамтамасыз етуде Каспий маңы мемлекеттері қалай жұмыс істейді?

− Саммит аясында терроризмге, ұйымдасқан қылмысқа, биоресурстарды заңсыз аулауға және есірткі заттарының заңсыз айналымына қарсы күрес бойынша ынтымақтастық мәселелерін талқылау жоспарланған. Одан бөлек, әскери іс-қимылдарды жү­зе­ге асыру, оқиғалардың алдын алу, теңізде жүзу қауіпсіздігі, сон­дай-ақ тараптардың құзыретті орган­дарының, оның ішінде шекара ведомстволарының өзара әрекет­тестігіне қатысты мәселелер көтері­летін болады.

Каспий маңы мемлекеттеріне тиесілі емес бөтен қарулы күштерді теңізге қатынастырмау да жекелеген мәселе. Бұл ұстаным 2014 жылдың қыркүйегінде Астраханьда өткен Төртінші Каспий самми­тінің қорытындысында қол қо­йылған Әзербайжан, Иран, Қазақ­стан, Ресей және Түрікменстан пре­зи­денттерінің мәлімдемесінде бекітілген. Сондай-ақ бұл уағда­лас­тық Конвенцияда да жазылған. Жалпы алғанда, Конвенцияға қол қоюдың Каспийдің мәртебесі тура­лы жиырма жылдан астам уақытқа созылған келіссөздерді түйіндей­тініне және теңіз маңы мем­ле­кеттерінің өзара халықаралық, сая­си, экономикалық және мәдени-гума­нитарлық ынтымақтастығын дамыту мен нығайтуы үшін мызғы­мас құқықтық негіз боларына сенімдімін.

− Құнды пікіріңіз үшін рахмет!

Сұхбат «ҚазАқпарат» ақпарат агенттігінен ықшамдалып алынды

 

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

17.12.2018

Алтын домбыра иесі анықталды

17.12.2018

Батыс Қазақстан облысында Тәуелсіздік құрбандарына ас берілді

17.12.2018

Чемпиондар Лигасының 1/8-ші финалының жеребе тарту рәсімі өтті

17.12.2018

Жамбыл өңірінде 28 нысан ашылды

17.12.2018

Атыраулықтар «Елбасы жолы» фильмін тамашалады

17.12.2018

Тәуелсіздік күні БҚО-да 37 бала дүниеге келді

17.12.2018

Гиннестің рекордтар кітабына енген Notre Dame de Paris мюзиклі қазақ тілінде қойылады 

17.12.2018

Татарстандағы қазақ студенттері Тәуелсіздік күнін атап өтті

17.12.2018

Солтүстік Қазақстанда допты хоккейден ел кубогы біріншілігі өтуде

17.12.2018

«Ырыс» Түркістан облысында 16 мыңнан астам жаңа жұмыс орнының ашылуына ықпал етті

17.12.2018

Солтүстік Қазақстанда 80-ге жуық  полицей марапатталды

17.12.2018

Арыс қаласында 16 нысан пайдалануға берілді

17.12.2018

Самал Есләмова тамылжыта ән шырқап, жерлестерін  тәнті етті

17.12.2018

Ақтөбеде дәрігерлер Тәуелсіздік күніне орай пәтерлі болды

17.12.2018

Солтүстік Қазақстанда Тәуелсіздік күні жоғары деңгейде атап өтілді

17.12.2018

Қазақстан таэквондо федерациясы биылғы маусымды қорытындылады

17.12.2018

Димаш Құдайберген «Жыл әншісі» және «Ұлы Жібек жолының мәдени елшісі» атанды

17.12.2018

Төл мерекеміз Түркияда тойланды

17.12.2018

«Желтоқсанның 16 күні» деректі фильмі көрерменге жол тартады

17.12.2018

Ақтөбеліктер Тәуелсіздік күнін атап өтті

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Baılyq jasaýshy sala

Árbir adam óz úıiniń ishinde qandaı zattar bar ekendigin jáne onyń qaı jerde turǵandyǵyn, qaı shkaftyń ishinde qandaı zattyń jatqandyǵyn, jertólesinde qandaı azyq túrleriniń saqtalyp turǵandyǵyn jaqsy biledi. Sondyqtan eshnársesin shashaý qaldyrmaıdy. Qajetine qaraı paıdalanyp otyrady. Al ózimizdiń ortaq úıimiz – Qazaqstanda qandaı zattar bar ekendigin, ásirese, jerimizdiń astynda qandaı mıneraldyq shıkizat kózderiniń shoǵyrlanǵanyn jáne olardyń qory qandaı ekendigin bilemiz be?

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Nápaqa qaıdan tabylar?

  «Qul bazar» tek qazaqqa arnalǵan sıaqty, 100 paıyz qazaq, qazaqtan basqa ult joq qul bazarda jaldanyp turǵan», dep kújingen jazba oqydym áleýmettik jeliden. Nege? Onyń sebebiniń biri – qazaqtyń kásip ıgerýge kerenaýlyǵynda tárizdi.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Qazaqtyń jylqytaný ilimi

Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń «Uly da­­lanyń jeti qyry» atty maqalasynda, «Atqa miný mádenıeti men jylqy sharýashylyǵy jer júzine Uly daladan taraǵan» degen toqtamdy pikir aıtylypty. Rasynda da, Elbasy atap ótkendeı jylqy mádenıeti men atty miniske úıretýdiń dara tehnologıasy uly dalada qalyptasqany anyq. Iаǵnı, jylqy mádenıetiniń san ǵasyrlyq qalyptasý, damý kezeńderi bıologıalyq jolmen júrgizilgen. Qazirgi tilmen aıtsaq, jylqytaný kóshpeli qoǵamnyń álmısaqtan qanyna sińgen tól óneri hám genetıkalyq jadysynyń keremet týyndysy.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Táýelsizdiktiń tańǵajaıyptary

О́tken joly jazǵan baǵanymyzda («EQ», 21.11.18) Táýelsizdiktiń arqasynda qazaq jastarynyń sporttyń elıtalyq túrlerinen álemdik dodalarda tek sońǵy jyldary ǵana top jaryp jatqan birneshe mysaldaryn keltirgen edik. Sonymen birge qazaq ánderimen, ulttyq áýenmen álemdi aýzyna qaratyp júrgen ánshilerimiz týraly da jazǵanbyz. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Jekemenshik teatrlar jaıy

Jalpy, kez kelgen halyqtyń mádenıeti men rýhanı damý deńgeıi teatr salasyndaǵy jetistikterimen ólshenetini tarıhtan málim. О́rkenıetti memleketterdegi bir ǵana qalanyń ózinde teatr sany 200-den asyp jyǵylatyndyǵy sonyń buljymas dáleli bolsa kerek-ti.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу