Отбасылық ансамбльдердің өрісі неге тарылды?!

Егемен Қазақстан
14.09.2018 2311
2

Сонау сексенінші жылдардың орта шенінде еліміздің мәдени-рухани өміріне мол үлес қосқан өнерлі отбасылар көп-ақ еді. Жасы жер ортасынан асқан отағасынан бастап аяғын апыл-тапыл басқан балдырғандарға дейін қосыла шырқап, тал бойларындағы тамаша өнерлерін ортаға салып ұлттық өнердің үрдісін бекем жалғастырып жататын. Неге екенін кім білсін, соңғы кезде осы бір әдемі үрдіс сиреп қалған тәрізді. Әйтпесе заманында рес­публика көлемінде Дәрібаев, Алтаев, Байырбековтер тәрізді отбасылық ансамбльдердің әдемі өнері әлі күнге дейін өнерқұмар қауымның жадында.

Ежелден ән-жырдың алтын бесігі атанған Көкше өңірінде де бағалы бастама жалғасын та­уып, ел ішін әуелеген ән мен күм­бірлеген күй кернеп жататын. Әсі­ресе облыс орталығындағы Нұр­мышевтар, Хущевтар, Айыр­­­тау ауданындағы Сырымбет елді мекенінде тұратын Мұқы­­шевтар, Ленинград ауданындағы Хасеновтер және де тіл ұшына ілікпей жатқан өзге де өнерлі отбасылық ансамбльдер қан­дай еді, шіркін. Халық шы­ғармашылығы орталығы өнерлі отбасылардың шығар­­ма­шы­лық өсу деңгейі, таланты мен та­ғылымы туралы арнайы пла­кат­­тар шығарып, жинақтар дайын­­дап, жергілікті баспасөзде өзгеге үлгі етіп дәріптеліп жатушы еді.

– Заманында бұл тараптан қолдау жақсы болды, – дейді әнші Қайранас Мұқышев, – ән ұшып, өлең қонған өлкеден болған­­­­дықтан ба екен, әлде ата-бабамыздан қанда бар қасиет бе әйтеуір біздің отбасында бар­­­­­­лығы өнерге жақын болды. Пер­зенттерімнің кейбірі ән шырқаса, кішкентай балапандарымның бәрі дерлік би билейтін. Үйдің іші кешкілік өз алдымызға бір өнер ошағы тәрізді болушы едік. Балалар бірін-бірі көріп өседі емес пе? Барлығы да домбыра тартты, сан түрлі музыкалық аспаптарда ойнады. 

Сағыныштың самалы есіп тұрған осы бір ауыз сөзден кейін облыс өңіріндегі отбасылық ансамбльдерді індеттік. Біреуін таптық. Қияндағы Ерейментау ауданынан. Бағзыдан келе жат­қан бағалы үрдісті жалғап ат тұя­ғы жететін жердегі дүйім елге өміршең өнерімен танылған Бар­лыбаевтар отбасы бірінен-бірі өткен өнерпаз болып шықты. Мұндайда атам қазақ «ұяда не көрсең, ұшқанда соны ілерсің» демей ме. Көрген, ілген. Бір-бірімен жалғаса жарысқан. Сол қызығушылықтың арқасында ұлы өнердің кішкентай талшықта­ры сабақталған. Шаңырақ иесі Сапар Ибрагимұлы өзінің негізгі шаруасынан басқа аудандағы «Балдәурен» вокалдық тобының жетекшісі екен. Отбасылық ансамбль аудандық, облыстық бай­қауларды былай қойғанда рес­пуб­ликада топ жарыпты. Сапар­дың өзі «сегіз қырлы, бір сырлы» азамат. Өз жанынан ән де шығарады. Қос қызғалдағы Алина мен Каринасы ауданда өтетін мәдени көпшілік шаралардан қалған емес. Біреуі тамылжытып ән салса, енді біреуі нәшіне келтіре би билейді. Ал отағасының зайыбы Елена Александровна болса шұғылалы бидің шуағын төккен мың бұралған биші. Аудандағы «Ханис» би тобының жетекшісі. Өз отбасының ғана емес, талабы мен ынтасы бар, биге құмар балаларды баулып жүр.

Зайыры отбасының боса­ға­­сының берік болуына өнердің де ықпалы зор болуы керек. Әйт­песе қазіргі күні бүгін үйле­не салып, ертең ажырасып жата­тын­­­­­дардың көп кездесетін бір сыл­тауы бар. Ол «мінезіміз жараспады».

Демек, отбасылық ансамбль жалғыз өнерге ғана емес, бір­лік­ке, отбасындағы ынты­мақ­қа да қалтқысыз қызмет етеді екен. Тек сол ықпалы зор отбасылық ансамбльдердің дәл қазір орны ойсырап тұр.

Байқал БАЙӘДІЛ,

«Егемен Қазақстан»

Ақмола облысы

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

15.11.2018

Асқар Шәкіров ұлттық құқық қорғау мекемесімен өзара іс-қимылын оң сипаттады

15.11.2018

Алматыда «Серікбол Қондыбай. Рух жауынгері»  атты деректі фильмнің көрсетілімі болды

15.11.2018

Алматы полициясы: ірі сатып алушының үйінен ұрланған заттар иелеріне қайтарылды

15.11.2018

ШҚО-да атқа мінген ауыл әкімі қасқырдан құтқарып қалды

15.11.2018

Қазақстан БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің Эритреяға қарсы санкцияларды жою туралы қарарын қолдады

15.11.2018

Қостанайда жол-көлік оқиғасы 5,9 процентке азайды

15.11.2018

Аягөзде зағип жандарға құрмет көрсетілді

15.11.2018

Алматы полициясы: өтінім беру 15 минутқа дейін қысқартылды

15.11.2018

Тараздық оқытушылар мен студенттер «Ашық диктант» акциясына қатысты

15.11.2018

Алматы полициясы азаматтарды мүліктік қауіпсіздік шараларын сақтауға шақырады

15.11.2018

Солтүстік Қазақстанда вандализм әрекеттері азаяр емес

15.11.2018

Халық ақынының халық алдындағы есебі

15.11.2018

Маңғыстаулық мемлекеттік қызметшілер айтыскер ақынмен кездесті

15.11.2018

Жамбыл облысының тариф мәселелері жөніндегі кеңес

15.11.2018

Жастар жылынан не күтесіз? (видео)

15.11.2018

Антиядролық қозғалыстың 30 жылдығына арналды

15.11.2018

Қостанай қанаттандырған қаламгер

15.11.2018

Жәния жаңа жұлдыздарды жақты

15.11.2018

Өнерінің бәсі жоғары өңір

15.11.2018

Инвесторларға тиімді ұсыныс

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qala jáne qazaq

Astana – jastar qalasy. Qala kóshelerinde kele jatyp aınalańa qarasań kóbinese jastardy kóresiń. Demek, Astana – bolashaqtyń qalasy. Osy Astana arqyly qazaqtardyń qala halqyna aınalyp kele jatqandyǵyn jáne aınala alatyndyǵyn anyq baıqaýǵa bolady.

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Mádenıetti adam. Ol kim?

Osy keıde on ekide bir gúli ashylmaǵan kókórim jastarǵa albyrttyqtyń saldarynan jibergen aǵattyǵy men qateligin túzeý maqsatynda apalyq qamqorlyqpen azǵantaı bir aqyl-keńes aıta bastasań, munyńdy muqatý, tuqyrtý dep oılaıtyndaryna túsinbeısiń.  Olardyń bári syndy solaı qabyldaıdy degen pikirden aýlaqpyz árıne, biraq kúndelikti ómirde mundaı jaıtqa jıi tap bolyp jatatynymyz ras endi. Munan soń aldyńǵy tolqyn apalarymyz ben aǵalarymyzdyń aldarynan kese-kóldeneń ótpeı, jumsaǵan jaqtaryna quldyrańdaı usha jóneletin baıaǵy bizdiń kezimizdegi jastardyń eleýsiz ǵana eskertilgen úlkenderdiń áńgimesinen keıin endigári sol kemshilikti qaıtalamaýǵa tyrysatyn elgezektigi, qarapaıymdylyǵy, kishipeıildigi, ıbalylyǵy sanamyzǵa saǵynysh sazyndaı sarqyla oralady. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Sheraǵań shertken sher

Qazaq jýrnalıstıkasynyń qara narlary Sherhan Murtaza men Kamal Smaıylovtyń «Egemendegi» hattary kezinde qoǵamdyq sanaǵa serpilis ákelgeni málim. «Qadirli Kamal Dos!», «Qadirmendi Sherhan!» dep bastap, el ómiriniń qaltarys-bultarystaǵy búkil problemasyn jipke tizip kórsetken, odan shyǵatyn jol izdegen eki tulǵanyń hattaryn qazir oqysań, alysty boljaı bilgen kóregendigine eriksiz tańǵalasyń. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sotqa silteı salý sán be?

Qara qyldy qaq jaryp, ádildikti aıtqan qazaq bıleriniń bılik qaǵıdasy: «Týra bıde týǵan joq, týǵandy bıde ıman joqqa» negiz­delgeni málim. Qasqaıyp turyp qamshysyn aldyna tastap: «Baı bolsań halqyńa paıdań tisin, batyr bolsań dushpanǵa naızań tısin. Baı bolyp paıdań tımese, batyr bolyp naızań tımese jurttan ala bóten úıiń kúısin» dep Áıteke bıdiń shamyrqanǵany, judyryqtaı jumylǵan Qazybek bıdiń Qońtajyny bılik aıtý kezegi tıgende: «Sózdi óńmenime suǵyp aıtqan kezde, eki ıyǵynan eki aıý aýzynan ot shashyp «typyr»» etshi, «kóreıin» dep turdy. Kórdińiz be, bılik aıtqan adam sózimen de kózimen de, susymen de yqtyra alady eken. Qazaq bıleri dala zańynyń oryndaýshylary bolǵan. Tek ádildikti tý etip kótergen onyń aldynda han da qara da birdeı jaýap bergen.

Дидар Амантай,

Sóz shyǵyny

Qazir sóz aldyǵa shyqty. Rolan Bart kótergen konnotasıa men denotasıa qaıshylyǵy, demek, sózdiń nársege emes, sózge nemese belginiń zatqa emes, belgige silteıtindigi jalǵan sana qalyptastyratyny jaǵdaıdy kúrdelendire tústi. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу