Құрметке лайық дипломат

15 қыркүйекте Қазақстан қоғамы белгілі мем­лекет қайраткері және дипломат Михаил Ива­но­вич Есенәлиевтің 90 жылдығын атап өтеді. 

М.Есенәлиев – тағдыры ерекше адам. Өзінің естелік кітаптарының бірінде былай деп жазады: «Мен 26 жасқа дейін ресейлік, ал 40 жылдан астам уақыт бойы қазақстандықпын, мені ата-бабаларымыздың туған жері тартып әкетті». Қиын әскери жылдары жұмыс істеп, орта мектеп, кейін заң мектебін үздік бітіріп, М.Есенәлиев өзін Саратов облысының Бүкілодақтық лениншіл коммунистік жастар одағы жүйесінде, одан кейін Алматы қаласында, Павлодар облысында және Қазақ КСР-інде шебер ұйымдастырушы және дарынды көшбасшы ретінде танытты. Философия ғылымдарының кандидаты, интеллектуал және партия қызметкері Михаил Иванович өз дәуіріндегі қазақ зиялыларының ең жарқын өкілдерінің бірі болды. 1969-1981 жылдары Қазақстан Компартиясы Орталық комитетінің Мәдениет басқармасының басшысы бола отырып, М.Есенәлиев отандық мәдениет пен өнерді дамытуға үлкен үлес қосты. 

Егемен Қазақстан
17.09.2018 2854
2

1981-1989 жылдары М.Есенәлиев Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы Сыртқы істер министрлігін басқарды. Ол басшылық еткен кезеңде республика сыртқы саясат ведомствосының кадрлық әлеуеті артып, қызметкерлерінің біліктілігі де арта түсті. Олар кейінгі уақытта тәуелсіз Қазақстанның Сыртқы істер министрлігінің негізін қалаған кәсіби дипломаттардың тобын қалыптастырды. М.Есенәлиев дипломатиялық қызметтегілердің әлеуметтік мәртебесін, білімін, тағылымдамадан өтуін арттыруға және КСРО-ның шетелдік мекемелерінде ілгерілетуге, өмір сүру жағдайларын түбегейлі жақсартуға көп көңіл бөлді. Республикалық СІМ-де консулдық және хаттамалық қызметтер мен ақпараттық-талдамалық жұмыстардың сапасы артты. Михаил Иванович Кеңес делегациясының құрамында Қазақстан өкілі ретінде БҰҰ Бас Ассамблеясының Нью-Йорктегі сессияларына қатысты, төрт құрлықта ондаған елге барды.

Сыртқы істер министрлігі Одақ орталығына тәуелді құрылым болғанына қарамастан, 1980 жылдары бұл мекеме теңдесі жоқ құрылым – Қазақстан Республикасының толыққанды сыртқы саясатының негізін құрушы институт ретінде нығайтылды. Кеңес Одағының соңғы жылдары Қазақстан шет мемлекеттермен сыртқы экономикалық, мәдени-гуманитарлық байланыстарды белсенді түрде дамытты. Республика басшылығы тарапынан сыртқы байланыстардың тиімді қызмет етуінің маңыздылығы да ескерусіз қалған жоқ. М.Есенәлиевтің Қазақстанның халықаралық қарым-қатынастарын нығайтуға қосқан үлесін сол кезде Қазақ КСР-інің Премьер-Министрі ретінде Сыртқы істер министрлігіне жан-жақты қолдау көрсетіп, 1992 жылғы 2 шілдеде егеменді мемлекет ретінде Қазақстан Рес­пуб­ликасының толыққанды дипломатиялық қызметінің негізін қалаған Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев жоғары бағалады.

М.Есенәлиевтің очерктері, кітаптары мен сұхбаттарында баяндалған естеліктерінің біз үшін ұрпақтар арасындағы, өткен күн, қазіргі шақ және келешек, сондай-ақ жалпы дәуірлер арасындағы байланыс ретіндегі маңызы зор. «Бүгінгі істердің маңызын түсіну үшін кешегі күннің тарихын білу қажет», дейді Михаил Иванович. Себебі «әр дәуірдің өз міндеттері бар» (Гейн), ал М.Есенәлиев өз дәуірінің және халқының лайықты өкілі болды.

М.Есенәлиев Қазақстан тәуелсіздікке қол жеткізгеннен кейін 1990-жылдардың соңғы күндеріне дейін Сыртқы істер министрлігінің Ерекше тапсырмалар жөніндегі елшісі болып жұмыс істеді. Сол кездегі жас дипломаттар – біз үшін жоғары мемлекеттік лауазымдарға ие М.Есенәлиев қол жетпес белес болып көрінетін. Алайда алғашқы әңгіме барысында парасатты, қарапайым, сыпайы және жанашыр әріптес екендігіне көз жеткіздік. Аталған қасиеттер министрлік қызметкерлеріне үлкен әсер ететін және олар біртуар тұлға – М.Есенәлиевке үлкен құрметін білдіретін. Жас буын Қазақстанның жаңа мемлекеттік саласының қыр-сырын біліп, тәжірибе жинау үшін сол кезде М. Есенәлиевтің соңынан ерді.

Жылдар өтіп, дәуірлер өзгереді, алайда Михаил Есенәлиев сияқты көрнекті тұлғалардың мұрасы әрдайым халқымыздың есінде қалады.

Қайрат ӘБДІРАХМАНОВ,

Қазақстан Республикасының

Сыртқы істер министрі

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

21.10.2018

Тіл меңгерудің өзекті мәселелері талқыланды

21.10.2018

Ұлттық құндылықтардың иесі – жастар

21.10.2018

«Қазпоштаның» 25 жылдығына орай «Жазылушылар күні» ұйымдастырылды

21.10.2018

Қостанайда есірткі сатушылардың көшедегі жарнамасы өшірілді

21.10.2018

Қостанайда «102» операторлары үшін еліміздегі тұңғыш скрипт жасалады

21.10.2018

Қостанайда Абай Әмірхановты еске алуға арналған фестиваль өтті

21.10.2018

Алматыда үйінен шығып кеткен журналист келіншектің мәйіті табылды

21.10.2018

Солтүстік Қазақстанда республикалық ақпараттық-насихат тобы Жолдау талаптарын түсіндірді

21.10.2018

Дәрігер телефонмен кеңес береді

21.10.2018

Мәдениет министрі жолдау бағыттарын түсіндірді

21.10.2018

Солтүстік Қазақстанда дене шынықтыру-сауықтыру кешені ашылды

21.10.2018

Астанада Солтүстік Қазақстан облысының ауыл шаруашылық жәрмеңкесі өтті

21.10.2018

Қорабай Есеновтің «Мәңгілік шырақ» атты мерейтойлық концерті өтті

21.10.2018

Туризмді дамыту жайы халықаралық форумда талқыланды

21.10.2018

Солтүстік Қазақстанда қазақ күресінен Батыр Баян атындағы республикалық турнир өтті

21.10.2018

Музейге қатысты мәселе талқыланды

21.10.2018

Қостанайда Қайнекей Жармағамбетовтың 100 жылдығы аталып өтті

21.10.2018

Астанада халықаралық ақындар айтысы өтіп жатыр

21.10.2018

«БӨРІЛІ МЕНІҢ БАЙРАҒЫМ...»

21.10.2018

Ұлттық палатада туризмді дамыту бағдарламасы таныстырылды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Мирас Асан, «Егемен Қазақстан»

Ádep pen ádet

Jýyrda Almaty qalasyna jolymyz túsip, taǵylymy mol tamasha toıǵa qatystyq. Taý shatqalyna aqshańqan shatyr tigip, qudalaryn taǵatsyzdana kútip turǵan almatylyqtardyń ónegeli isine kóz toıyp, kóńil marqaıady. Biz toıly aýylǵa qudalar kelmeı turyp barǵan edik. Qyzyq ıelerimen burynnan tanyspyz. Arǵy túbi Arqanyń qazaqtary. Ultymyzdyń qadym zamandardan beri kele jatqan salt-dástúri, tartý-taralǵysy, jón-joralǵysy yqylym josynymen úılestirilgen toıdyń erekshe bolatyny sezilip tur.

Құрманәлі Қалмахан,

О́zge elde sultan bolǵansha...

Áı, qaıdam... О́zge elde sultan bolý qazir qıyn-aý. Sebebi óz eliniń Sultandary turǵanda shetten kelgen «bótenderdi» kim jaqtyra qoıar dersiz?! Soǵan qaramastan túrli sebeptermen shetel aýyp, «jumaq» araldaryn izdeýge bel býǵandar qarasy azaımaı tur.

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Urpaq azsa – ultqa qater

J.Aımaýytov pen M.Áýezov keıbir qazaq mineziniń minin, sol mindi kórip ósken balanyń jamandyqqa salynatynyn 1917 jyly «Alash» gazetinde jarıalaǵan maqalasynda: «Ultym», – dep oqyp shyqqandar halyq arasyna kelse, qaraıa bastaıdy» dep, artynan: «Saıyp kelgende, qazaqta qalyp turǵan ózgeshe minezder: tili aıtqandy qoly qylmaıtyn – turaqsyzdyq, uıymsyzdyq, basynan aspaıtyn – ózimshildik, ezdik» depti. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Megapolıster múmkindigi

Elbasy «Qazaqstandyqtardyń ál-aýqatynyń ósýi: tabys pen turmys sapasyn arttyrý» atty jańa Joldaýynda elimizdiń aýmaqtyq damýyna jańa tásilder engizýdi qamtamasyz etý qajet ekendigin aıta kele: «Búginde jetekshi elderdiń ekonomıkasy kóbine jahandyq qalalar nemese megapolıster arqyly tanylady.

Жолдыбай БАЗАР, «Егемен Қазақстан»

Izgilikke shaqyrý iriliktiń belgisi

Bıylǵy 10-11 qazan kúnderi Astanada ótken Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylarynyń dástúrli siezi óziniń halyqaralyq aýqymdaǵy asa mańyzdy únqatysý alańy ekenin taǵy bir ret dáleldedi.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу