Құрметке лайық дипломат

15 қыркүйекте Қазақстан қоғамы белгілі мем­лекет қайраткері және дипломат Михаил Ива­но­вич Есенәлиевтің 90 жылдығын атап өтеді. 

М.Есенәлиев – тағдыры ерекше адам. Өзінің естелік кітаптарының бірінде былай деп жазады: «Мен 26 жасқа дейін ресейлік, ал 40 жылдан астам уақыт бойы қазақстандықпын, мені ата-бабаларымыздың туған жері тартып әкетті». Қиын әскери жылдары жұмыс істеп, орта мектеп, кейін заң мектебін үздік бітіріп, М.Есенәлиев өзін Саратов облысының Бүкілодақтық лениншіл коммунистік жастар одағы жүйесінде, одан кейін Алматы қаласында, Павлодар облысында және Қазақ КСР-інде шебер ұйымдастырушы және дарынды көшбасшы ретінде танытты. Философия ғылымдарының кандидаты, интеллектуал және партия қызметкері Михаил Иванович өз дәуіріндегі қазақ зиялыларының ең жарқын өкілдерінің бірі болды. 1969-1981 жылдары Қазақстан Компартиясы Орталық комитетінің Мәдениет басқармасының басшысы бола отырып, М.Есенәлиев отандық мәдениет пен өнерді дамытуға үлкен үлес қосты. 

Егемен Қазақстан
17.09.2018 3501
2

1981-1989 жылдары М.Есенәлиев Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы Сыртқы істер министрлігін басқарды. Ол басшылық еткен кезеңде республика сыртқы саясат ведомствосының кадрлық әлеуеті артып, қызметкерлерінің біліктілігі де арта түсті. Олар кейінгі уақытта тәуелсіз Қазақстанның Сыртқы істер министрлігінің негізін қалаған кәсіби дипломаттардың тобын қалыптастырды. М.Есенәлиев дипломатиялық қызметтегілердің әлеуметтік мәртебесін, білімін, тағылымдамадан өтуін арттыруға және КСРО-ның шетелдік мекемелерінде ілгерілетуге, өмір сүру жағдайларын түбегейлі жақсартуға көп көңіл бөлді. Республикалық СІМ-де консулдық және хаттамалық қызметтер мен ақпараттық-талдамалық жұмыстардың сапасы артты. Михаил Иванович Кеңес делегациясының құрамында Қазақстан өкілі ретінде БҰҰ Бас Ассамблеясының Нью-Йорктегі сессияларына қатысты, төрт құрлықта ондаған елге барды.

Сыртқы істер министрлігі Одақ орталығына тәуелді құрылым болғанына қарамастан, 1980 жылдары бұл мекеме теңдесі жоқ құрылым – Қазақстан Республикасының толыққанды сыртқы саясатының негізін құрушы институт ретінде нығайтылды. Кеңес Одағының соңғы жылдары Қазақстан шет мемлекеттермен сыртқы экономикалық, мәдени-гуманитарлық байланыстарды белсенді түрде дамытты. Республика басшылығы тарапынан сыртқы байланыстардың тиімді қызмет етуінің маңыздылығы да ескерусіз қалған жоқ. М.Есенәлиевтің Қазақстанның халықаралық қарым-қатынастарын нығайтуға қосқан үлесін сол кезде Қазақ КСР-інің Премьер-Министрі ретінде Сыртқы істер министрлігіне жан-жақты қолдау көрсетіп, 1992 жылғы 2 шілдеде егеменді мемлекет ретінде Қазақстан Рес­пуб­ликасының толыққанды дипломатиялық қызметінің негізін қалаған Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев жоғары бағалады.

М.Есенәлиевтің очерктері, кітаптары мен сұхбаттарында баяндалған естеліктерінің біз үшін ұрпақтар арасындағы, өткен күн, қазіргі шақ және келешек, сондай-ақ жалпы дәуірлер арасындағы байланыс ретіндегі маңызы зор. «Бүгінгі істердің маңызын түсіну үшін кешегі күннің тарихын білу қажет», дейді Михаил Иванович. Себебі «әр дәуірдің өз міндеттері бар» (Гейн), ал М.Есенәлиев өз дәуірінің және халқының лайықты өкілі болды.

М.Есенәлиев Қазақстан тәуелсіздікке қол жеткізгеннен кейін 1990-жылдардың соңғы күндеріне дейін Сыртқы істер министрлігінің Ерекше тапсырмалар жөніндегі елшісі болып жұмыс істеді. Сол кездегі жас дипломаттар – біз үшін жоғары мемлекеттік лауазымдарға ие М.Есенәлиев қол жетпес белес болып көрінетін. Алайда алғашқы әңгіме барысында парасатты, қарапайым, сыпайы және жанашыр әріптес екендігіне көз жеткіздік. Аталған қасиеттер министрлік қызметкерлеріне үлкен әсер ететін және олар біртуар тұлға – М.Есенәлиевке үлкен құрметін білдіретін. Жас буын Қазақстанның жаңа мемлекеттік саласының қыр-сырын біліп, тәжірибе жинау үшін сол кезде М. Есенәлиевтің соңынан ерді.

Жылдар өтіп, дәуірлер өзгереді, алайда Михаил Есенәлиев сияқты көрнекті тұлғалардың мұрасы әрдайым халқымыздың есінде қалады.

Қайрат ӘБДІРАХМАНОВ,

Қазақстан Республикасының

Сыртқы істер министрі

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

21.02.2019

Екатеринбургтағы жол апатында 5 қазақстандық зардап шекті

21.02.2019

Жамбылда аз қамтылған және көпбалалы отбасылар үшін 10 жатақхана салынады

21.02.2019

Үкіметті уақытша басқару Асқар Маминге жүктелді

21.02.2019

Мемлекет басшысының мәлімдемесі

21.02.2019

Елбасы Үкіметті таратты

21.02.2019

Н.Нығматулин Аустрия Парламенті Ұлттық Кеңесінің төрағасымен кездесті

21.02.2019

Сенаторлар халықаралық келісімдерді ратификациялады

21.02.2019

Индустрияландыру бағдарламасы аясында 20 мың тұрақты жұмыс орны ашылады

21.02.2019

Қызылордалық полицейлер заңсыз аң аулаушыларды ұстады

21.02.2019

Түркістан облысының өз футбол командасы құрылады

21.02.2019

Жайық өзені бойында ауқымды рейд өткізілді

21.02.2019

Биыл 65 мың ірі қара сатып алуға ақша бөлінеді

21.02.2019

Бас прокуратура өтемақы қорына өндіру тәртібін түсіндірді

21.02.2019

Қоғамға көмектесетін инклюзивті инновациялар

21.02.2019

Дариға Назарбаева Еуропалық Одақтың Орталық Азия жөніндегі арнайы өкілімен кездесті

21.02.2019

Airastana 1 сәуірден бастап Қазақстан арқылы Ташкентке рейстерді ұлғайтады

21.02.2019

Қазақстан Ұлттық Банкінің төрағасы неміс бизнес-қоғамдастығының өкілдерімен кездесті

21.02.2019

Қазақстан мен ЕҚДБ арасындағы ынтымақтастық мәселесі талқыланды

21.02.2019

Семейлік оқушы-кәсіпкер Нәдір Сәбитов жиһаз шығаратын цех ашты

21.02.2019

Алексей Луценко «Оман турының» жеңімпазы

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Tyıym men tıyn

Toı-toımalaqta tún jamylyp óner kórsetetin kámelettik jasqa tolmaǵan, ómirleri aq paraqtaı taza, kóńilderi aq bulaqtaı móldir kishkentaılarymyzdy jasyna laıyqsyz kıindirip, boıandyryp kópshiliktiń aldynda shyǵarý, án saldyrý – qý aqshaǵa qunyqtyryp qoıǵan ata-analarynyń kinásinen. 

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

Qorqynyshty mıkroplastık

О́tken aptada Eýropalyq odaq úkimeti óndirýshilerge mıkroplastıktiń barlyq túrin óz ónimderinde qoldanýǵa tyıym salǵanyn estigen bolarsyzdar. Mıkroplastıktiń ne ekenin bilesiz be? Osyǵan deıin kóp mán bermeppiz. Sóıtse mıkroplastık − sıntetıkalyq polımerlerdiń kishkentaı bólikteri, bul kóptegen zattyń quramyna kiredi: kúndelikti kıetin kıimimizde de, kir jýatyn untaqta da, saǵyzda da bar eken.

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

«Jeti jarǵy» jıen jaıly ne deıdi?

Qarǵa tamyrly qazaqta jıenmin dese qolq etpes jan joq shyǵar, sirá. Tipti, naǵashyǵa aıtar oıyn «tuzdyqtap» jiberse de, basynan sóz asyrmas nebir adýyn minezdiniń ózi jıen ǵoı, aıta beredi» dep kúlip, bas shaıqaǵannan artyqqa barmaıdy.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Rýh jaıly áńgime

Marqum alashshyl tulǵa Aqseleý Seıdimbektiń «Rýhy azat halyq qana uly ister atqara alady» deıtin myzǵymas ustanymy boldy. Osy uǵymdy Ahań ári qaraı tápsirlep: «Rýhsyz halyqty altynǵa bólep qoısań da báribir, rýhy myqty qaýymnyń aldynda eńkish tartyp turady. Rýh degenimiz ol kózge kórinbeıdi, halyqtyń gendik bıosferasynda bolatyn úreıdi jeńý qýaty. Úreı qan arqyly urpaqtan urpaq jalǵasyp kete beretin asa qaterli qubylys. Qandaı bir qaýymnyń rýhanı erkindigi (táýelsizdigi) halyqtyń boıyndaǵy úreıdiń az-kóptigimen ólshendi» deıtin edi jaryqtyq.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Elorda: kósheler, avtobýstar, aıaldamalar

Astana jyl sanap ósip keledi. Bir kezderi oblys ortalyǵy bolǵan shaǵyn ǵana qala az ýaqyttyń ishinde elimizdegi iri shaharlardyń qataryna qosyldy. Munyń bári qarqyndy júrgizilgen qurylys jumystarynyń nátıjesinde júzege asyp otyr. Ras, qazir 2000 jyldardyń basyndaǵydaı ekpin joq. Degenmen áli de bolsa jańa ǵımarattar men turǵyn úıler turǵyzý isinde alǵa basý bar. Bas qala, jańadan turǵyzylyp jatqan elorda bolǵandyqtan, qurylys jumystarynyń jalǵasa beretinine kúmán joq.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу