Жапондардың жұлдызы жанған дода

Сегіз күн бойы жер жаһан жанкүйерлерінің назарын өзіне аударған ерлер мен әйелдер арасындағы дзюдошылардың әлем чемпионаты өз мәресіне жетті. Әзербайжанның бас шаһары – Бакуде жалауы желбіреген айтулы жарыста 129 мемлекеттен келген 800 балуан­ (491 ерлер+309 әйелдер) бақ сынап, 15 жүлде жиынтығын сарапқа салды. Солардың қатарында Қазақстан құрамасы да бар. 

Егемен Қазақстан
01.10.2018 3297
2

Әлем чемпионатында жеңіс тұғырына көтерілу бақыты Қазақстанның санаулы ғана дзюдошысына бұйырғанын байқаймыз. Мәселен, отан­дас­тарымыздың арасынан тек Максим Раков (2009 жыл) пен Елдос Сметов (2015) қана төрт­күл дүниенің теңдессізі атанды. Сол Максим Раков (2011) жә­не Азамат Мұқанов (2013) пен Рус­там Ыбыраев (2015) күміспен күптелсе, Асхат Шахаров (2001) пен Асхат Житкеевтің (2001) қоржынында қола медаль бар. Әйелдер сайысында жалғыз От­гонцецег Галбадрахтың (2017) жүлдегерлер қатарына қосылуға күш-жігері жетті. Ол 2017 жылы Бу­дапеште жалауы желбіреген жарыста үшінші орынға табан тіреді. Міне, әлемдік додада отандық дзюдошыларымыз бар-жоғы 8 жүлде алған екен. Ал Бакуде өткен байрақты бәсекеден кейін олжалаған медальдар саны 10-ға жетті. 

Азия ойындары өткен Джа­кар­тада біздің жі­гіт­тер жақсы күресіп, елге олжалы оралды. Джа­­кар­­тада жарақат алған «басты қаруымыз» Елдос Сметов (60 кило) әлемдік додаға қатыса алмады. Бап­­керлер жазғы Азиададан жүлделі оралған Елдос Жұма­хановтың (66 кило) да демалыс алып, біраз уақыт тыныс­тауына рұқсат берді. Сол секілді Мак­­сим Раков (100 кило), Азамат Мұқанов (66 кило) және  Ержан Шынкеев (+100 кило) сынды дүлдүлдер түрлі себептерге байланысты Бакуге бармады.  

Негізі Қазақстан құрамасының Қап тауы бөкте­ріндегі өнерін «қанағаттандырарлық» деп бағалауға болады. Бакуде белдес­кен 9 жігіттің арасынан Ерлан Серікжанов суырылып шықты. 66 кило салмақта елімізде мықты бәсекелестіктің белең алғаны бар­шаға мәлім. Шығыс Қазақстан облысы Үржар ауданының тумасы бастапқы бәсекелерде мозамбиктік Артур Джуниор Карлос пен әлемдік рейтингте төртінші орынды енші­леген израильдік Барух Шмаиловқа шаң қаптырса, іле-шала молдовалық Ва­дим Бунескудің осал тұ­сын оңай тапты. Ширек фи­налда үздіктер тізі­мінде бесінші орынды иемденіп тұрған моң­ғолиялық Херлен Ганд­болдтан ба­сым түскен Ерлан жартылай финалда әлемдік рей­тингтің көш­басшысы Тал Флик­керді жеңді. Ал ақтық сында қа­зақ балуанының әлем чемпионы, жапониялық Хи­фуми Абеге әлі жетпеді. Осы­лайша, Айдар Қайырбаевтың шәкірті Қазақстан құрамасының қоржынына күміс медаль салды. 

Таяуда ғана Азия ойындарында айды аспанға бір-ақ шығарып, алтын тұғырға көтерілген 81 кило салмақтағы Дидар Хамза Бакуде де бақ сынады. Үшінші кезеңде ол Олимпия ойындарының же­ңімпазы, әлем чемпионатының қола жүлдегері, Еуропа чемпионы, ресейлік Хасан Қалмұрзаевпен күресті. Қандасымыз атағы дардай қарсыласымен тең дәрежеде айқасты. Тіптен бәсекенің соңына қарай Дидар вазари әдісін жасады. Ондай жағдайда жеңіс біздің жігітке берілуге тиіс еді. Бірақ төре­­ші­лер бұра тартып, сәтті жасалған әдісті есепке алмады. Ал қосымша уақыт Қалмұрзаевтың пайдасына шешілді. 

90 кило салмақтағы Ислам Бозбаев та атақты қарсыласқа тап болды. Венгриялық Кристиан Тот – 2014 жылы Челябідегі әлем чемпионаты мен 2016 жылы Қазандағы Еуропа біріншілігінің күміс жүлдегері. Екеуі де негізгі және қосымша уақытта бір-бі­рі­нінің осал тұсын таба алмай қара терге әбден малшынды. Десек те төреші шешуші тұста Исламға үшінші мәрте ескерту жасап, жарыс жолынан шығарып тастады. 

73 кило салмақтағы Жан­сай Смағұлов бастап­қыда үш қарсыласын қапы қалдырғанымен, жұбаныш бәсекелерінде сү­рінді. Қазақ балуаны жапо­ния­лық Сойши Хашимото мен моңғолиялық Одбаяр Ган­баа­тардан жеңілді. 60 кило сал­мақ­тағы Ғұсман Қырғызбаев төр­тінші кезеңге дейін жетті. Оның жолын бразилиялық Ерик Така­батаке бөгеді. Ал Бекәділ Шай­мерденов (73 кило), Әзиз Қал­қаманұлы (81 кило), Виктор Де­мьяненко (100 кило) және Ерасыл Қажыбаев (+100 кило) тұсаукесер кездесулерінде жеңіліс тапты.

Ерлер арасында 60 және 66 кило салмақ дәреже­­лерінде Жа­понияның қос жұлдызы – Наохисо Такато мен Хифуми Абе алдарына жан салмай, әлем чемпионы атанды. Оңтүстік Ко­реяның оғлан­дарына да бес жүлденің екеуі бұйырды. 73 кило салмақта Ан Чангрим және 100 кило салмақта Чо Гухамға тең келер ешкім табылмады. Егер соңғы екі дүниежүзілік додада қола медальді олжалаған Ан­ның табысы ешкімді таңдандырмаса, Чо үшін бұл өзінің спортық карьерасындағы ең зор көрсеткіш. 

81 кило салмақта әлемдік рейтингте көш бастап тұрған Иран­ның мақтанышы Саид Мол­лаейдің мерейі үстем болса, 90 кило салмақ дәрежесінде «сенсация» деп айтуға тұрарлық тосын нәтиже тіркелді. Биыл Тель-Авивте өткен Еуропа чемпионатында қола медальді иеленген 22 жастағы Испания дзюдошысы Николаз Шеразадишвили бұл жолы барлық мықтыларды шаң қаптырып, бас жүлдені олжалады. Сөйтіп, Грузияның тумасы әлем чемпионы атанған Испанияның тұңғыш дзюдошысы ретінде тарихта қалды. 

Бүгінгі таңда аса ауыр сал­мақ­та Тедди Ринердің үстем­дік құрып жүргені барша жан­күйер­лерге мәлім. Соңғы 10 жыл­дан аса уақыт аралығында ол өзі қатысқан жарыстардың барлы­ғында жеңімпаз атанып жүр. Францияның алыбы сол бәсекелердің барлығын мерзі­міне жеткізбей аяқтайды. Десек те соңғы кездері онымен «жаға жыр­тысуға» жарайтын бір балуан табылды. Ол – Гурам Тушишвили. Ба­куде Тедди Ринер күрескен жоқ. Ал атағы жер жарған дзю­до­шының жоқтығын ұтымды пай­даланған Гурам Тушишвили бұл жарыста жеңімпаз атанды. 

Әйелдер арасындағы жарыста ешбір жерлесіміз аса жеңіл салмақтағы Отгонцецег Гал­бадрахтың жеңісті жолын жалғастыра алмады. Бакуде бақ сынаған Севара Нышанбаева (57 кило), Ақниет Тұрдан (63 кило), Аэлита Щербакова мен Ажар Салықова (70 кило), Зарина Райфова (78 кило) және Гүлжан Исанова (+78 кило) мен Камила Берліқаш (+78 кило) сынды балуандарымыз алғашқы айналымдардан аспады. 

Арулардың айқасы Жапония құрамасының айқын жеңісімен аяқталды. Олар бес салмақ дәре­­же­сінде дара шықты. Күншығыс елінен келген Ута Абэ, Цукаса Есида, Тизуру Арай, Шори Ха­мада және Сара Асахина сынды сұлулар топ жарды. Сон­дай-ақ, франциялық Кларисс Агбеньену мен украи­налық Дария Белодед те алтыннан алқа тағынды. 

Дарияның әкесі де кезінде мықты дзюдошы болған. Ген­надий Белодедтің әлем чемпио­натының қола жүлдегері, Еу­ропаның екі дүр­кін чемпионы деген атақтары бар. Алайда қызы әкесін басып озып, төрткүл дүниенің теңдессізі атанды.

Ғалым СҮЛЕЙМЕН,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

21.02.2019

Екатеринбургтағы жол апатында 5 қазақстандық зардап шекті

21.02.2019

Жамбылда аз қамтылған және көпбалалы отбасылар үшін 10 жатақхана салынады

21.02.2019

Үкіметті уақытша басқару Асқар Маминге жүктелді

21.02.2019

Мемлекет басшысының мәлімдемесі

21.02.2019

Елбасы Үкіметті таратты

21.02.2019

Н.Нығматулин Аустрия Парламенті Ұлттық Кеңесінің төрағасымен кездесті

21.02.2019

Сенаторлар халықаралық келісімдерді ратификациялады

21.02.2019

Индустрияландыру бағдарламасы аясында 20 мың тұрақты жұмыс орны ашылады

21.02.2019

Қызылордалық полицейлер заңсыз аң аулаушыларды ұстады

21.02.2019

Түркістан облысының өз футбол командасы құрылады

21.02.2019

Жайық өзені бойында ауқымды рейд өткізілді

21.02.2019

Биыл 65 мың ірі қара сатып алуға ақша бөлінеді

21.02.2019

Бас прокуратура өтемақы қорына өндіру тәртібін түсіндірді

21.02.2019

Қоғамға көмектесетін инклюзивті инновациялар

21.02.2019

Дариға Назарбаева Еуропалық Одақтың Орталық Азия жөніндегі арнайы өкілімен кездесті

21.02.2019

Airastana 1 сәуірден бастап Қазақстан арқылы Ташкентке рейстерді ұлғайтады

21.02.2019

Қазақстан Ұлттық Банкінің төрағасы неміс бизнес-қоғамдастығының өкілдерімен кездесті

21.02.2019

Қазақстан мен ЕҚДБ арасындағы ынтымақтастық мәселесі талқыланды

21.02.2019

Семейлік оқушы-кәсіпкер Нәдір Сәбитов жиһаз шығаратын цех ашты

21.02.2019

Алексей Луценко «Оман турының» жеңімпазы

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Tyıym men tıyn

Toı-toımalaqta tún jamylyp óner kórsetetin kámelettik jasqa tolmaǵan, ómirleri aq paraqtaı taza, kóńilderi aq bulaqtaı móldir kishkentaılarymyzdy jasyna laıyqsyz kıindirip, boıandyryp kópshiliktiń aldynda shyǵarý, án saldyrý – qý aqshaǵa qunyqtyryp qoıǵan ata-analarynyń kinásinen. 

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

Qorqynyshty mıkroplastık

О́tken aptada Eýropalyq odaq úkimeti óndirýshilerge mıkroplastıktiń barlyq túrin óz ónimderinde qoldanýǵa tyıym salǵanyn estigen bolarsyzdar. Mıkroplastıktiń ne ekenin bilesiz be? Osyǵan deıin kóp mán bermeppiz. Sóıtse mıkroplastık − sıntetıkalyq polımerlerdiń kishkentaı bólikteri, bul kóptegen zattyń quramyna kiredi: kúndelikti kıetin kıimimizde de, kir jýatyn untaqta da, saǵyzda da bar eken.

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

«Jeti jarǵy» jıen jaıly ne deıdi?

Qarǵa tamyrly qazaqta jıenmin dese qolq etpes jan joq shyǵar, sirá. Tipti, naǵashyǵa aıtar oıyn «tuzdyqtap» jiberse de, basynan sóz asyrmas nebir adýyn minezdiniń ózi jıen ǵoı, aıta beredi» dep kúlip, bas shaıqaǵannan artyqqa barmaıdy.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Rýh jaıly áńgime

Marqum alashshyl tulǵa Aqseleý Seıdimbektiń «Rýhy azat halyq qana uly ister atqara alady» deıtin myzǵymas ustanymy boldy. Osy uǵymdy Ahań ári qaraı tápsirlep: «Rýhsyz halyqty altynǵa bólep qoısań da báribir, rýhy myqty qaýymnyń aldynda eńkish tartyp turady. Rýh degenimiz ol kózge kórinbeıdi, halyqtyń gendik bıosferasynda bolatyn úreıdi jeńý qýaty. Úreı qan arqyly urpaqtan urpaq jalǵasyp kete beretin asa qaterli qubylys. Qandaı bir qaýymnyń rýhanı erkindigi (táýelsizdigi) halyqtyń boıyndaǵy úreıdiń az-kóptigimen ólshendi» deıtin edi jaryqtyq.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Elorda: kósheler, avtobýstar, aıaldamalar

Astana jyl sanap ósip keledi. Bir kezderi oblys ortalyǵy bolǵan shaǵyn ǵana qala az ýaqyttyń ishinde elimizdegi iri shaharlardyń qataryna qosyldy. Munyń bári qarqyndy júrgizilgen qurylys jumystarynyń nátıjesinde júzege asyp otyr. Ras, qazir 2000 jyldardyń basyndaǵydaı ekpin joq. Degenmen áli de bolsa jańa ǵımarattar men turǵyn úıler turǵyzý isinde alǵa basý bar. Bas qala, jańadan turǵyzylyp jatqan elorda bolǵandyqtan, qurylys jumystarynyń jalǵasa beretinine kúmán joq.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу