Жаңа түйісу нүктесі - Үстірт қыраты

Егемен Қазақстан
01.10.2018 3273
2

Сондай Түйісу нүктесінің бірі Қазақ­стан, Өзбекстан және Түрікменстан Рес­пуб­­ликалары шекаралары баста­латын Маңғыс­тау облысындағы Үстірт қы­ра­­­тын­да бел­гіленген. Үстірт ежелден сая­­хат­ш­ылар мен географтар­дың, кен бар­лау­­шы­­лар­дың назарын аударып келе жат­қан мекен. Міне, осы қыратта аталған үш мем­лекет шекараларының Түйісу нүкт­есі бел­гі­­ле­нетіндігі туралы шартқа үш елдің Мемл­екет басшыларының қол­дауымен Сыртқы істер министрлері Өзбек­стан­ның Самарқанд қаласында 2017 жылғы 10 қарашада қол қойған. Бұл туралы Мәжілістің жалпы отырысы­на шы­ға­рылған келісімді ратифи­кация­­лау тура­лы заң жобасын талқылау ба­ры­­сын­да Сырт­қы істер министрінің бі­рін­­­ші орын­­басары Мұхтар Тілеуберді баян­­­дап бер­ді. Бұл шарт мерзімсіз және де­но­н­­­са­­­ция­л­ауға жатпайды. Демек одан еш­­қа­­­шан бас тартуға болмайды деген сөз. М.Тілеу­берді өзінің сөзінде «шартты ра­­ти­­­­фи­­ка­циялау – Қазақ­стан, Түрік­мен­­­­­­стан және Өзбекстан мемлекет­тік ше­­к­­­ар­а­­ларын дел­имитациялау процесін аяқ­­­­­т­ау­­ға, аумақ­тық даулар туындауының ал­­­­­­дын алып, жоюға, еліміздің ұлттық қауіп­­­­с­­і­з­­­­д­і­гін нығайтуға ықпал етеді» деді. 

Заң жобасын талқылауға қатысқан депутат Жексен­бай Дүйсебаев Түйісу нүктесінің геогра­фия­лық орны бұрынғы кеңестік координаталар жүйесімен геодезиялық және топо­графиялық карта бойынша ай­қын­­далғанын айта келіп, Балтық теңізі биік­тіктер жүйесі бойынша анық­та­латын, 1942 жылдан бері қолданылып кел­ген коор­динаталар ескіргендіктен ұлт­­тық коор­динаталар жүйесі қашан жаса­­лады деген сұрақ қойды. Оған осы тал­қы­лауға қа­тысқан Ауыл шаруа­шылы­ғы министрі­нің бірінші орынбасары Арман Евниев жауап беріп, бұл істі жасау үшін қазір бірнеше ведомство бір­лесіп, жұмыс тобын құрып қолға алға­нын, Ұлттық координаталар жүйесі алды­мыз­дағы 5-6 жылда дайын болатынын айтты.

Депутат Құралай Қарекен Түйісу нүктесі орналасқан жер өзбекше «Шор қазақ­лы» деп аталатынын, ал мұны түрік­­мендер «Қазақлы сор» деп атайты­нын, ал қазақша атауы мүлде жоқ екені­­не назар аударып, осының өзі ке­йін талас ту­дыр­май ма деп сұрады. Жауап­­та бұл мәселенің өте өзекті болып, құ­­жа­­т­ты әзірлеу барысында да назар аудары­л­ғандығы айтылды. «Біз Қазақстанның географиялық атауларының мемлекеттік каталогына да жүгіндік, бірақ нақты қазақша атау таппаған соң, осы екі атау­ды мойындауға келістік», деді вице-министр.

Міне, осындай қызғылықты сұрақ­тармен, орынды талқылау­лармен заң жобасы мақұлданып, Сенаттың қарауына жіберілді. Бұл заң жобасы еліміздің шекарасын шегендей түсудегі тағы бір нақты қадам болғаны хақ. 

Жақсыбай САМРАТ,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

14.12.2018

Самал Еслямова «Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері» атанды

14.12.2018

1991 жылдан бері қазақ жерінде 8,7 миллион сәби дүниеге келді

14.12.2018

Бурабайда «Қансонар-2018» халықаралық турнирі өткізілді

14.12.2018

Еуропа лигасы: плей-оффқа шыққан 16 команда анықталды

14.12.2018

Азаттықты айшықтаған аламан

14.12.2018

Президентке жасалған тартулар

14.12.2018

Батыс Қазақстанда жер қатынастары қызметі электронды форматқа көшті

14.12.2018

«Балуан Шолақ» көрерменімен қауышады

14.12.2018

Мемлекеттік марапаттарға ие болды

14.12.2018

Отырарда Шәмші Қалдаяқов атындағы саябақ пен ескерткіш ашылды

14.12.2018

Қарағанды облысының «Жыл мұғалімі» белгілі болды

14.12.2018

Бүркітшілер олжалы оралды

14.12.2018

Азат елдің бағы да жоғары

14.12.2018

Көк ту рухымызды көтерді

14.12.2018

Мерекеге орай құттықтаулар

14.12.2018

Әл-Айннан олжалы оралды

14.12.2018

Ғасырлар бойы армандаған азаттық

14.12.2018

«Куньлунь РС» клубынан басым түсті

14.12.2018

Оралда «Жаһанша оқулары» өтті

14.12.2018

Әнұранды асқақтатқан саңлақтар

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Baılyq jasaýshy sala

Árbir adam óz úıiniń ishinde qandaı zattar bar ekendigin jáne onyń qaı jerde turǵandyǵyn, qaı shkaftyń ishinde qandaı zattyń jatqandyǵyn, jertólesinde qandaı azyq túrleriniń saqtalyp turǵandyǵyn jaqsy biledi. Sondyqtan eshnársesin shashaý qaldyrmaıdy. Qajetine qaraı paıdalanyp otyrady. Al ózimizdiń ortaq úıimiz – Qazaqstanda qandaı zattar bar ekendigin, ásirese, jerimizdiń astynda qandaı mıneraldyq shıkizat kózderiniń shoǵyrlanǵanyn jáne olardyń qory qandaı ekendigin bilemiz be?

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Nápaqa qaıdan tabylar?

  «Qul bazar» tek qazaqqa arnalǵan sıaqty, 100 paıyz qazaq, qazaqtan basqa ult joq qul bazarda jaldanyp turǵan», dep kújingen jazba oqydym áleýmettik jeliden. Nege? Onyń sebebiniń biri – qazaqtyń kásip ıgerýge kerenaýlyǵynda tárizdi.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Qazaqtyń jylqytaný ilimi

Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń «Uly da­­lanyń jeti qyry» atty maqalasynda, «Atqa miný mádenıeti men jylqy sharýashylyǵy jer júzine Uly daladan taraǵan» degen toqtamdy pikir aıtylypty. Rasynda da, Elbasy atap ótkendeı jylqy mádenıeti men atty miniske úıretýdiń dara tehnologıasy uly dalada qalyptasqany anyq. Iаǵnı, jylqy mádenıetiniń san ǵasyrlyq qalyptasý, damý kezeńderi bıologıalyq jolmen júrgizilgen. Qazirgi tilmen aıtsaq, jylqytaný kóshpeli qoǵamnyń álmısaqtan qanyna sińgen tól óneri hám genetıkalyq jadysynyń keremet týyndysy.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Táýelsizdiktiń tańǵajaıyptary

О́tken joly jazǵan baǵanymyzda («EQ», 21.11.18) Táýelsizdiktiń arqasynda qazaq jastarynyń sporttyń elıtalyq túrlerinen álemdik dodalarda tek sońǵy jyldary ǵana top jaryp jatqan birneshe mysaldaryn keltirgen edik. Sonymen birge qazaq ánderimen, ulttyq áýenmen álemdi aýzyna qaratyp júrgen ánshilerimiz týraly da jazǵanbyz. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Jekemenshik teatrlar jaıy

Jalpy, kez kelgen halyqtyń mádenıeti men rýhanı damý deńgeıi teatr salasyndaǵy jetistikterimen ólshenetini tarıhtan málim. О́rkenıetti memleketterdegi bir ǵana qalanyń ózinde teatr sany 200-den asyp jyǵylatyndyǵy sonyń buljymas dáleli bolsa kerek-ti.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу