Таразда «Асқаровтың аққайыңдары» сахналанды

Жамбыл облыстық қазақ драма театры өзінің сексен үшінші маусымын бастады.

Егемен Қазақстан
04.10.2018 2805
2

Театр маусымы жазушы, Халықаралық «Алаш» әдеби сыйлығының иегері Мархабат Байғұттың «Асқаровтың аққайыңдары» атты драмасының премьерасымен ашылды. Драманың қоюшы-режиссері – Халықаралық Ш.Айтматов атындағы сыйлықтың лауреаты Қуандық Қасымов және қоюшы-суретші – Қазақстан Республикасының Мәдениет саласының үздігі Рахат Сапаралиева.

Премьераны тамашалауға Жамбыл облысы әкімінің орынбасары Ерқанат Манжуов бастаған облыс, қала әкімдігінің басшылары, еңбек ардагерлері мен көпшілік көрермендер келді. Сонымен қатар, көрші Түркістан облысынан драма авторы Мархабат Байғұт бастаған бірқатар өнер қайраткерлері мен еңбек ардагерлері қатысты. Ал Алматы, Түркістан облыстарынан, облыстың Меркі ауданынан Асанбай Асқаровпен қызметтес болған азаматтар мен туыстарының келуі де ғажап оқиға болды. Әуелі театр директоры Болат Бекжанов сөз алып, Асқаров сияқты алып тұлғаның тарихи орнына тоқталды. Сонымен қатар, көпшілікті театрдың маусымашарымен құттықтады.   

«Асқаровтың аққайыңдары» драмасы көрнекті мемлекет және қоғам қайраткері Асанбай Асқаровтың тағдырына негізделген. Кезінде Алматы, Оңтүстік Қазақстан, Жамбыл өңірлерін басқарып, ел игілігі үшін ерен істер тындырған қайраткерге Кеңес Одағының соңғы кезеңінде жалған айып тағылғаны тарихтан белгілі. Драмада Асанбай Асқаров өмірінің тағдырлы кезеңі баяндалады.

Сахнадағы темір тор, сол тар қапастың ішінде арыстан жүректі алыптың жалған айып үшін қорланған бейнесі көрерменді бей-жай қалдырған жоқ. Бастапқыда өзі отырғызған аққайыңдардың арасында жары Фатимамен бірге отырғанда жендеттердің «Асқаров, сіз тұтқындалдыңыз» деген суық сөзбен алып кетуі де сол заманның көрінісінен елес берді. Асанбай рөлін ҚР Мәдениет қайраткері Жүніс Әлімбеков пен Фатима рөлін актриса Индира Мұстафаева соншалықты терең тебіреніспен алып шықты. Тумысынан намысшыл, текті азаматтың тас түрмеде де алған бетінен қайтпай, қасарысып тұрған келбеті де нанымды бейнеленді. Ал түрме бастығы, полковник (ҚР Еңбек сіңірген артисі Асқарбек Сейілхан), тергеуші (актер Жандар Қырықбаев) Калиниченко, КГБ полковнигі (актер Мәмбет Қожалиев) Золин сияқтылардың бойынан «шаш ал десе, бас алатын» кеңестік қасаң қағиданың көрінісін көруге болатын еді. Әсіресе тергеу кезінде Калиниченконың «Мен сені атқызамын. Атқызуға дейін жеткіземін» деген зәрлі сөзі мен көрсеткен зәбірі кешегі күннің шындығы болатын. Ал Асқаровты түрмеге іздеп келген КПСС Орталық Комитетінің Саяси бюросының мүшесі Соломенцев (Республикалық театр фестивалінің лауреаты Мәлік Ақүрпеков) айтарға сөз таба алмағандықтан, амалсыз болмашы нәрсені айып қылып таға береді. Асанбай сияқты заңғар тұлға түрмеде болса да қаймықпай, бір кезде Соломенцев Жамбыл облысына іссапармен келіп, бірге сол кездегі Свердлов ауданын аралағанын, сонда ауданның бірінші хатшысы Әнуарбек Сандыбаев үйіне қонаққа шақырғанда оның бұл пейілін ескілікке балағанын айтып, айыбын бетіне басады. Асқаровтың «айыбын» айтпақ болып оқталғанымен Соломенцевтің мұнысынан түк шықпайды. Сонда сасқан ол «Мен Жамбылға барғанда мені неге суық қарсы аласың» деп айдалаға кетеді. Қалтырап тұрып «Мен саған көрсетемін» дей береді. Содан бәрі де жанталасып Асқаровты Желтоқсан оқиғасын ұйымдастырушы, ұлт араздығын тудырушы, алашордашыл, одан қалса парақор ретінде көрсеткісі келеді.

Адалдық әрқашанда жақсы адамның жан серігі. Асанбайдай алыпты дүниеге әкелген Ана да (Қазақстанның халық артисі Мәкен Рахымжанова) елес түрінде түрмедегі ұлына жігер береді. Ал Аққұс бейнелері (Ризат Қылышбаева және Перизат Рыспанбетова) де оқиғаның мазмұнын арттырып, сахнаның көркін келтірді деуге болады.

«Асқаровтың аққайыңдары» драмасы адалдық пен арамдықтың тартысы. Мансап үшін туғанын да аямайтын сатқындар мен жағымпаздардың мінезін әшкерелейтін дүние. Ал КГБ полковнигі Золиннің Асқаровтың үстінен түскен арыздарын оқу кезінде де бәрінің қисынсыз жала екенін көруге болады. Бірақ өтірік өрге баспайды. Ал ақиқат қашанда алмас қылыш. Қазақ топырағында азаттықтың ақ таңы атып келе жатқан тұста Асанбай Асқаров тар қапастан босатылады. Ақталады. Түрмеде отырғанда мен сені тозаққа саламын деген Калиниченкоға Асқаровтың айтқан «Бұл дүниенің тозағы ештеңе емес. О дүниенің тозағынан қорық» деген сөзі де қазақтың обал мен сауапты жоғары дәрежеге көтере білетін дегдарлығын көрсететін дүние еді. Қойылым Асанбай Асқаров туралы болғанымен, мұнда бір ғана адамның тағдыры емес, бүкіл қазақтың қайраткерлерінің қасіретті тағдыры арқау болған. Алайда ақиқат ұмытылмайды. Бүгінде қараорман халық Асанбай сияқты асқартаудай ұлының рухын қастерлейді.

Премьера соңында жазушы, драма авторы Мархабат Байғұт сахнаға шығып, көпшілікке алғыс айтты. Асанбай Асқаров сияқты нар тұлға есімінің ешқашан ұмытылмайтынын жеткізді.

Хамит ЕСАМАН,

«Егемен Қазақстан»

Жамбыл облысы

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

21.10.2018

Тіл меңгерудің өзекті мәселелері талқыланды

21.10.2018

Ұлттық құндылықтардың иесі – жастар

21.10.2018

«Қазпоштаның» 25 жылдығына орай «Жазылушылар күні» ұйымдастырылды

21.10.2018

Қостанайда есірткі сатушылардың көшедегі жарнамасы өшірілді

21.10.2018

Қостанайда «102» операторлары үшін еліміздегі тұңғыш скрипт жасалады

21.10.2018

Қостанайда Абай Әмірхановты еске алуға арналған фестиваль өтті

21.10.2018

Алматыда үйінен шығып кеткен журналист келіншектің мәйіті табылды

21.10.2018

Солтүстік Қазақстанда республикалық ақпараттық-насихат тобы Жолдау талаптарын түсіндірді

21.10.2018

Дәрігер телефонмен кеңес береді

21.10.2018

Мәдениет министрі жолдау бағыттарын түсіндірді

21.10.2018

Солтүстік Қазақстанда дене шынықтыру-сауықтыру кешені ашылды

21.10.2018

Астанада Солтүстік Қазақстан облысының ауыл шаруашылық жәрмеңкесі өтті

21.10.2018

Қорабай Есеновтің «Мәңгілік шырақ» атты мерейтойлық концерті өтті

21.10.2018

Туризмді дамыту жайы халықаралық форумда талқыланды

21.10.2018

Солтүстік Қазақстанда қазақ күресінен Батыр Баян атындағы республикалық турнир өтті

21.10.2018

Музейге қатысты мәселе талқыланды

21.10.2018

Қостанайда Қайнекей Жармағамбетовтың 100 жылдығы аталып өтті

21.10.2018

Астанада халықаралық ақындар айтысы өтіп жатыр

21.10.2018

«БӨРІЛІ МЕНІҢ БАЙРАҒЫМ...»

21.10.2018

Ұлттық палатада туризмді дамыту бағдарламасы таныстырылды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Мирас Асан, «Егемен Қазақстан»

Ádep pen ádet

Jýyrda Almaty qalasyna jolymyz túsip, taǵylymy mol tamasha toıǵa qatystyq. Taý shatqalyna aqshańqan shatyr tigip, qudalaryn taǵatsyzdana kútip turǵan almatylyqtardyń ónegeli isine kóz toıyp, kóńil marqaıady. Biz toıly aýylǵa qudalar kelmeı turyp barǵan edik. Qyzyq ıelerimen burynnan tanyspyz. Arǵy túbi Arqanyń qazaqtary. Ultymyzdyń qadym zamandardan beri kele jatqan salt-dástúri, tartý-taralǵysy, jón-joralǵysy yqylym josynymen úılestirilgen toıdyń erekshe bolatyny sezilip tur.

Құрманәлі Қалмахан,

О́zge elde sultan bolǵansha...

Áı, qaıdam... О́zge elde sultan bolý qazir qıyn-aý. Sebebi óz eliniń Sultandary turǵanda shetten kelgen «bótenderdi» kim jaqtyra qoıar dersiz?! Soǵan qaramastan túrli sebeptermen shetel aýyp, «jumaq» araldaryn izdeýge bel býǵandar qarasy azaımaı tur.

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Urpaq azsa – ultqa qater

J.Aımaýytov pen M.Áýezov keıbir qazaq mineziniń minin, sol mindi kórip ósken balanyń jamandyqqa salynatynyn 1917 jyly «Alash» gazetinde jarıalaǵan maqalasynda: «Ultym», – dep oqyp shyqqandar halyq arasyna kelse, qaraıa bastaıdy» dep, artynan: «Saıyp kelgende, qazaqta qalyp turǵan ózgeshe minezder: tili aıtqandy qoly qylmaıtyn – turaqsyzdyq, uıymsyzdyq, basynan aspaıtyn – ózimshildik, ezdik» depti. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Megapolıster múmkindigi

Elbasy «Qazaqstandyqtardyń ál-aýqatynyń ósýi: tabys pen turmys sapasyn arttyrý» atty jańa Joldaýynda elimizdiń aýmaqtyq damýyna jańa tásilder engizýdi qamtamasyz etý qajet ekendigin aıta kele: «Búginde jetekshi elderdiń ekonomıkasy kóbine jahandyq qalalar nemese megapolıster arqyly tanylady.

Жолдыбай БАЗАР, «Егемен Қазақстан»

Izgilikke shaqyrý iriliktiń belgisi

Bıylǵy 10-11 qazan kúnderi Astanada ótken Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylarynyń dástúrli siezi óziniń halyqaralyq aýqymdaǵy asa mańyzdy únqatysý alańy ekenin taǵy bir ret dáleldedi.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу