Таразда «Асқаровтың аққайыңдары» сахналанды

Жамбыл облыстық қазақ драма театры өзінің сексен үшінші маусымын бастады.

Егемен Қазақстан
04.10.2018 4160
2

Театр маусымы жазушы, Халықаралық «Алаш» әдеби сыйлығының иегері Мархабат Байғұттың «Асқаровтың аққайыңдары» атты драмасының премьерасымен ашылды. Драманың қоюшы-режиссері – Халықаралық Ш.Айтматов атындағы сыйлықтың лауреаты Қуандық Қасымов және қоюшы-суретші – Қазақстан Республикасының Мәдениет саласының үздігі Рахат Сапаралиева.

Премьераны тамашалауға Жамбыл облысы әкімінің орынбасары Ерқанат Манжуов бастаған облыс, қала әкімдігінің басшылары, еңбек ардагерлері мен көпшілік көрермендер келді. Сонымен қатар, көрші Түркістан облысынан драма авторы Мархабат Байғұт бастаған бірқатар өнер қайраткерлері мен еңбек ардагерлері қатысты. Ал Алматы, Түркістан облыстарынан, облыстың Меркі ауданынан Асанбай Асқаровпен қызметтес болған азаматтар мен туыстарының келуі де ғажап оқиға болды. Әуелі театр директоры Болат Бекжанов сөз алып, Асқаров сияқты алып тұлғаның тарихи орнына тоқталды. Сонымен қатар, көпшілікті театрдың маусымашарымен құттықтады.   

«Асқаровтың аққайыңдары» драмасы көрнекті мемлекет және қоғам қайраткері Асанбай Асқаровтың тағдырына негізделген. Кезінде Алматы, Оңтүстік Қазақстан, Жамбыл өңірлерін басқарып, ел игілігі үшін ерен істер тындырған қайраткерге Кеңес Одағының соңғы кезеңінде жалған айып тағылғаны тарихтан белгілі. Драмада Асанбай Асқаров өмірінің тағдырлы кезеңі баяндалады.

Сахнадағы темір тор, сол тар қапастың ішінде арыстан жүректі алыптың жалған айып үшін қорланған бейнесі көрерменді бей-жай қалдырған жоқ. Бастапқыда өзі отырғызған аққайыңдардың арасында жары Фатимамен бірге отырғанда жендеттердің «Асқаров, сіз тұтқындалдыңыз» деген суық сөзбен алып кетуі де сол заманның көрінісінен елес берді. Асанбай рөлін ҚР Мәдениет қайраткері Жүніс Әлімбеков пен Фатима рөлін актриса Индира Мұстафаева соншалықты терең тебіреніспен алып шықты. Тумысынан намысшыл, текті азаматтың тас түрмеде де алған бетінен қайтпай, қасарысып тұрған келбеті де нанымды бейнеленді. Ал түрме бастығы, полковник (ҚР Еңбек сіңірген артисі Асқарбек Сейілхан), тергеуші (актер Жандар Қырықбаев) Калиниченко, КГБ полковнигі (актер Мәмбет Қожалиев) Золин сияқтылардың бойынан «шаш ал десе, бас алатын» кеңестік қасаң қағиданың көрінісін көруге болатын еді. Әсіресе тергеу кезінде Калиниченконың «Мен сені атқызамын. Атқызуға дейін жеткіземін» деген зәрлі сөзі мен көрсеткен зәбірі кешегі күннің шындығы болатын. Ал Асқаровты түрмеге іздеп келген КПСС Орталық Комитетінің Саяси бюросының мүшесі Соломенцев (Республикалық театр фестивалінің лауреаты Мәлік Ақүрпеков) айтарға сөз таба алмағандықтан, амалсыз болмашы нәрсені айып қылып таға береді. Асанбай сияқты заңғар тұлға түрмеде болса да қаймықпай, бір кезде Соломенцев Жамбыл облысына іссапармен келіп, бірге сол кездегі Свердлов ауданын аралағанын, сонда ауданның бірінші хатшысы Әнуарбек Сандыбаев үйіне қонаққа шақырғанда оның бұл пейілін ескілікке балағанын айтып, айыбын бетіне басады. Асқаровтың «айыбын» айтпақ болып оқталғанымен Соломенцевтің мұнысынан түк шықпайды. Сонда сасқан ол «Мен Жамбылға барғанда мені неге суық қарсы аласың» деп айдалаға кетеді. Қалтырап тұрып «Мен саған көрсетемін» дей береді. Содан бәрі де жанталасып Асқаровты Желтоқсан оқиғасын ұйымдастырушы, ұлт араздығын тудырушы, алашордашыл, одан қалса парақор ретінде көрсеткісі келеді.

Адалдық әрқашанда жақсы адамның жан серігі. Асанбайдай алыпты дүниеге әкелген Ана да (Қазақстанның халық артисі Мәкен Рахымжанова) елес түрінде түрмедегі ұлына жігер береді. Ал Аққұс бейнелері (Ризат Қылышбаева және Перизат Рыспанбетова) де оқиғаның мазмұнын арттырып, сахнаның көркін келтірді деуге болады.

«Асқаровтың аққайыңдары» драмасы адалдық пен арамдықтың тартысы. Мансап үшін туғанын да аямайтын сатқындар мен жағымпаздардың мінезін әшкерелейтін дүние. Ал КГБ полковнигі Золиннің Асқаровтың үстінен түскен арыздарын оқу кезінде де бәрінің қисынсыз жала екенін көруге болады. Бірақ өтірік өрге баспайды. Ал ақиқат қашанда алмас қылыш. Қазақ топырағында азаттықтың ақ таңы атып келе жатқан тұста Асанбай Асқаров тар қапастан босатылады. Ақталады. Түрмеде отырғанда мен сені тозаққа саламын деген Калиниченкоға Асқаровтың айтқан «Бұл дүниенің тозағы ештеңе емес. О дүниенің тозағынан қорық» деген сөзі де қазақтың обал мен сауапты жоғары дәрежеге көтере білетін дегдарлығын көрсететін дүние еді. Қойылым Асанбай Асқаров туралы болғанымен, мұнда бір ғана адамның тағдыры емес, бүкіл қазақтың қайраткерлерінің қасіретті тағдыры арқау болған. Алайда ақиқат ұмытылмайды. Бүгінде қараорман халық Асанбай сияқты асқартаудай ұлының рухын қастерлейді.

Премьера соңында жазушы, драма авторы Мархабат Байғұт сахнаға шығып, көпшілікке алғыс айтты. Асанбай Асқаров сияқты нар тұлға есімінің ешқашан ұмытылмайтынын жеткізді.

Хамит ЕСАМАН,

«Егемен Қазақстан»

Жамбыл облысы

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

18.02.2019

13 жасар Бақытжан екі баланы өрттен құтқарды

18.02.2019

Алексей Полторанин Италиядағы әлем кубогі кезеңінде мәреге 4-ші болып келді

18.02.2019

Эверестің Тибет аумағындағы бөлігі туристерге жабық

18.02.2019

Есіл өзенін ластаған кәсіпорынға 30 млн теңге айыппұл салынды

18.02.2019

Қазақстан мен Еуроодақ: ынтымақтастықты күшейту жолындағы жаңа бағыттар

18.02.2019

2018 жылы 7 отбасылық сүт фермасы құрылған

18.02.2019

Ұлттық Банк 7 күндік қайтару мерзімі бар депозиттік аукциондарды өткізуді бастайды

18.02.2019

Ішкі істер министрінің кеңесшісі әрі баспасөз хатшысы тағайындалды

18.02.2019

«Egov.kz» порталын пайдаланушылардың саны 8,6 миллионнан асты

18.02.2019

Сүт пен кілегей шығару 11%-ға, ірімшік пен сүзбе шығару 9%-ға артты

18.02.2019

Көктайғақта апаттан қалай сақтануға болады?

18.02.2019

Петропавлда комикс өнер  клубы жұмыс істейді

18.02.2019

Қазақстанда жұмыссыз жастардың үлесі қандай?

18.02.2019

Дархан Кәлетаев ауыл жастарының жағдайын жақсарту тетіктерін түсіндірді

18.02.2019

Жаңа көлік сатып алуға берілетін жеңілдік сертификатының құны 750 мың теңгеге дейін ұлғайды

18.02.2019

Астанада 3000-ға жуық жол ережесін бұзу фактілері анықталды

18.02.2019

Еліміздің көп бөлігінде қар жауып, боран соғады

18.02.2019

Сарқан ауданында таудағы демалыс базасы ашылды

18.02.2019

ҰОК Бас хатшысы Бүкіләлемдік карате федерациясының басшысымен кездесті

18.02.2019

Ақмола облысында «Белсенді өмір» орталығы ашылды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Rýh jaıly áńgime

Marqum alashshyl tulǵa Aqseleý Seıdimbektiń «Rýhy azat halyq qana uly ister atqara alady» deıtin myzǵymas ustanymy boldy. Osy uǵymdy Ahań ári qaraı tápsirlep: «Rýhsyz halyqty altynǵa bólep qoısań da báribir, rýhy myqty qaýymnyń aldynda eńkish tartyp turady. Rýh degenimiz ol kózge kórinbeıdi, halyqtyń gendik bıosferasynda bolatyn úreıdi jeńý qýaty. Úreı qan arqyly urpaqtan urpaq jalǵasyp kete beretin asa qaterli qubylys. Qandaı bir qaýymnyń rýhanı erkindigi (táýelsizdigi) halyqtyń boıyndaǵy úreıdiń az-kóptigimen ólshendi» deıtin edi jaryqtyq.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Elorda: kósheler, avtobýstar, aıaldamalar

Astana jyl sanap ósip keledi. Bir kezderi oblys ortalyǵy bolǵan shaǵyn ǵana qala az ýaqyttyń ishinde elimizdegi iri shaharlardyń qataryna qosyldy. Munyń bári qarqyndy júrgizilgen qurylys jumystarynyń nátıjesinde júzege asyp otyr. Ras, qazir 2000 jyldardyń basyndaǵydaı ekpin joq. Degenmen áli de bolsa jańa ǵımarattar men turǵyn úıler turǵyzý isinde alǵa basý bar. Bas qala, jańadan turǵyzylyp jatqan elorda bolǵandyqtan, qurylys jumystarynyń jalǵasa beretinine kúmán joq.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Oqıǵalar uǵymdy bolsa ıgi

Tildiń túıtkili qansha aıtsaq ta tarqamaıtyn boldy. Burynǵydaı eshkim zorlamasa da, eshkim tizege salmasa da, ana tilimizde sóıleıik dep urandap jatsaq ta, halqymyzdyń qalada turatyn negizgi bóligi únemi orys tilin qoldanýǵa beıil turatyny qynjyltady. Úlkender túgili qazaqsha oqıtyn balalarymyzdyń ózi orysshany tez qabyldaıdy. Qazaqsha oılanǵansha oryssha jyp etkizip jaýap bere qoıady. Eshkimdi kinálamaı, eshkimdi qaralamaı osynyń sebebin taǵy bir izdep kórelikshi...

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Qatygezdikke bala ǵana kináli me?

Sońǵy kezderi mektep oqýshylarynyń arasynda sotqarlyq órship barady. Teledıdardan kórip, áleýmettik jeliden oqyp otyrǵanda, olar mundaı qatygezdikke qalaı bardy degen saýal kókeıdi tebendeı tesip, oıdy oıran etedi. 

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Keleli istiń paidasy

Búginde ár kólikke tirkelip beriletin memlekettik nómirlerdiń deni jappaı satylymǵa shyǵaryldy. Olar birkelki sandar men úılesimdi áripter tizbeginen quralǵandyqtan birden kóz tartady. Ony halyq arasynda «ádemi nómirler» deıdi. Atalǵan nómirlerdi alýǵa júrgizýshiler de yntyq. Ásirese qymbat kólik ıeleri úshin sándi nómirdi taǵý, ózine bir artyqshylyqty beretindeı kóredi. Endeshe bul nómirlerdi satylymǵa shyǵarǵannan kim utyp jatyr dep oılaımyz?

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу