Қаратастағы петроглифтер

Егемен Қазақстан
05.10.2018 3418
2

Жуалы ауданының Кү­рең­бел ауыл­дық округіне қарай­тын Қаратас деген ауыл бар. Ай­­на­ласы тұнған шежіре, тұн­­ған тарих. Ауыл тұрғыны Ніл­дебай Байғонысов ширек ғасыр бұрын егін екпек ниетпен жер жыртып жүріп тауып алған бал­бал тасқа қашалған адам мүсі­нінің өзі назар аударады. Ал ға­сырдан аса жасап ке­ле жатқан қа­рағаштың қарапайым кел­беті де қызықтырмай қоймайды. Өз сөзінде Нілдебай ағамыз бұл қа­рағаштың тарихын әкесінен ес­тігенін айт­ты. «1880 жылда­ры осы жерге Ресейден бір орыс ке­ліп, диірмен салыпты. Бұл ағаш сол кезде егілген екен. Үш ға­сырға куә ағаш содан бері жа­сап келеді. Ешкімге тигізбей қа­рай­лап жүремін», дейді ауыл тұрғыны. 

Қаратастағы қасиетті дүние­нің бірі – петроглифтер. Қауынбай сайында бір төбені тұтас алып жатқан жартаста есте жоқ ескі замандардан бері жасап келе жат­қан құндылықтар тұнып тұр. Аң аулап­ жатқан қасқырдың, түйе мен тауешкілердің суреттері де кө­не дәуірдің тұрмысынан хабар беріп тұр­ғандай. Сонымен қа­тар құпиясын ішіне жасырған таң­балы тастар да бар. Ал келесі қыраттардан көптеген суреттерді көруге болады. Өкінішке қарай тас­қа қашалып салынған көп су­реттер талай ғасырлық жауын­ мен дауылдың өтінде тұрып өшу­ге айналған екен. Оның үс­тіне жартас тастың көп жері құ­лаған. Көпті көрген көнекөз қария­лардың айтуын­ша, бұл жар­тастың екі мың жыл­дық тарихы бар екен. Өкініштісі сол, ғасырлар бойы сақталып келген жәді­герлердің Ұлы Даламыздан өшіп кету қаупі басым болып тұр. 

Қаратас маңындағы Қауын­бай сайында шашылып жатқан шақ­пақ ақ тастар да көне сақ дәуіріне жататын жәдігерлер болып саналады. Сонымен қатар бұл жерден бірнеше обаны да кездестіруге болады. Ал бір-бірімен ұштасып жатқан екі қор­ғанның айналасы арықпен қоршалыпты. Бұл жерлерден де тарих қойнауында талай сырдың жатқанын көруге болады.

Жалпы, Қаратас аймағы қа­сиет­ті саналады. Қазақ даласын­да­ғы әрбір жердің өзіндік тарихы мен тағдыры бар. Мұнда қарт Қара­таудың қара түсті үш тасы жер­ге қиғашынан қада­лып тұр екен. Алдыңғы тас үлкен бол­са, соң­ғы екеуі кішкентай тастар. Алай­­да тылсым сырлы бұл қара тас­тардың қашан, қалай пайда болғаны жайлы ешқандай дерек жоқ. Бірақ ауыл тұрғындары бұл тастарды әулие тас санайды екен. Бұл жерден сәл әріде әулие бастау бар. Аңыз бойынша, ертеректе Арыстан баб әулие келіп осы қара тастың ығына түнепті дейді. Бабтардың бабы бастаудан дәм татқан соң ол бұлақ әулие бастау саналған. Ауыл тұрғындарының айтуынша, тіп­ті мұнда атбегілер бәйгеге қосатын тұл­парларын әкеліп, аламанның алдында қара тасты айналдырып шы­ғады екен. Ал перзент сүйе алмай жүр­ген келіншектер де осында келіп, Жара­тушыға дұға жасайды дейді.

Іргесін тарихтың өзі қалаған Қа­ра­тас аймағы табиғаттың тылсым сы­рынан пайда болған ашық аспан астындағы музей сияқты. Екі мың жыл бойы ұлы даламызда салтанат құрып келген ұлы құндылықтар ұр­пақ­қа ұлағат. Тек өкініштісі, күн қақ­тап, жауын шайған жәдігерлердің келбеті өшіп кетудің аз алдында тұр екен. Ал мұндай дүниелерді сақтай алсақ, көне заман куәгерлерінің бойындағы талай құндылыққа қаныға түсетін едік...

Хамит ЕСАМАН,

«Егемен Қазақстан»

Жамбыл облысы

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

21.10.2018

Тіл меңгерудің өзекті мәселелері талқыланды

21.10.2018

Ұлттық құндылықтардың иесі – жастар

21.10.2018

«Қазпоштаның» 25 жылдығына орай «Жазылушылар күні» ұйымдастырылды

21.10.2018

Қостанайда есірткі сатушылардың көшедегі жарнамасы өшірілді

21.10.2018

Қостанайда «102» операторлары үшін еліміздегі тұңғыш скрипт жасалады

21.10.2018

Қостанайда Абай Әмірхановты еске алуға арналған фестиваль өтті

21.10.2018

Алматыда үйінен шығып кеткен журналист келіншектің мәйіті табылды

21.10.2018

Солтүстік Қазақстанда республикалық ақпараттық-насихат тобы Жолдау талаптарын түсіндірді

21.10.2018

Дәрігер телефонмен кеңес береді

21.10.2018

Мәдениет министрі жолдау бағыттарын түсіндірді

21.10.2018

Солтүстік Қазақстанда дене шынықтыру-сауықтыру кешені ашылды

21.10.2018

Астанада Солтүстік Қазақстан облысының ауыл шаруашылық жәрмеңкесі өтті

21.10.2018

Қорабай Есеновтің «Мәңгілік шырақ» атты мерейтойлық концерті өтті

21.10.2018

Туризмді дамыту жайы халықаралық форумда талқыланды

21.10.2018

Солтүстік Қазақстанда қазақ күресінен Батыр Баян атындағы республикалық турнир өтті

21.10.2018

Музейге қатысты мәселе талқыланды

21.10.2018

Қостанайда Қайнекей Жармағамбетовтың 100 жылдығы аталып өтті

21.10.2018

Астанада халықаралық ақындар айтысы өтіп жатыр

21.10.2018

«БӨРІЛІ МЕНІҢ БАЙРАҒЫМ...»

21.10.2018

Ұлттық палатада туризмді дамыту бағдарламасы таныстырылды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Мирас Асан, «Егемен Қазақстан»

Ádep pen ádet

Jýyrda Almaty qalasyna jolymyz túsip, taǵylymy mol tamasha toıǵa qatystyq. Taý shatqalyna aqshańqan shatyr tigip, qudalaryn taǵatsyzdana kútip turǵan almatylyqtardyń ónegeli isine kóz toıyp, kóńil marqaıady. Biz toıly aýylǵa qudalar kelmeı turyp barǵan edik. Qyzyq ıelerimen burynnan tanyspyz. Arǵy túbi Arqanyń qazaqtary. Ultymyzdyń qadym zamandardan beri kele jatqan salt-dástúri, tartý-taralǵysy, jón-joralǵysy yqylym josynymen úılestirilgen toıdyń erekshe bolatyny sezilip tur.

Құрманәлі Қалмахан,

О́zge elde sultan bolǵansha...

Áı, qaıdam... О́zge elde sultan bolý qazir qıyn-aý. Sebebi óz eliniń Sultandary turǵanda shetten kelgen «bótenderdi» kim jaqtyra qoıar dersiz?! Soǵan qaramastan túrli sebeptermen shetel aýyp, «jumaq» araldaryn izdeýge bel býǵandar qarasy azaımaı tur.

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Urpaq azsa – ultqa qater

J.Aımaýytov pen M.Áýezov keıbir qazaq mineziniń minin, sol mindi kórip ósken balanyń jamandyqqa salynatynyn 1917 jyly «Alash» gazetinde jarıalaǵan maqalasynda: «Ultym», – dep oqyp shyqqandar halyq arasyna kelse, qaraıa bastaıdy» dep, artynan: «Saıyp kelgende, qazaqta qalyp turǵan ózgeshe minezder: tili aıtqandy qoly qylmaıtyn – turaqsyzdyq, uıymsyzdyq, basynan aspaıtyn – ózimshildik, ezdik» depti. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Megapolıster múmkindigi

Elbasy «Qazaqstandyqtardyń ál-aýqatynyń ósýi: tabys pen turmys sapasyn arttyrý» atty jańa Joldaýynda elimizdiń aýmaqtyq damýyna jańa tásilder engizýdi qamtamasyz etý qajet ekendigin aıta kele: «Búginde jetekshi elderdiń ekonomıkasy kóbine jahandyq qalalar nemese megapolıster arqyly tanylady.

Жолдыбай БАЗАР, «Егемен Қазақстан»

Izgilikke shaqyrý iriliktiń belgisi

Bıylǵy 10-11 qazan kúnderi Astanada ótken Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylarynyń dástúrli siezi óziniń halyqaralyq aýqymdaǵy asa mańyzdy únqatysý alańy ekenin taǵy bir ret dáleldedi.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу