Келер жылы Жабай Нұр­жанұлының туғанына 130 жыл толады

Кезінде Жабай Нұржан­ұлы Қарағанды облыстық радиосына әншілік қызметке шақырылып, 1932 жылдан 1970 жылдың соңына дейін қырық жылға жуық табысты еңбек етті.

Егемен Қазақстан
08.10.2018 2109
2

Ол өзінің өнер жолында қазақтың небір күміс көмей, жезтаңдай әншілерімен әріптес болды. 1936 жылы Қазақ өнері мен әдебиетінің Мәскеуде өткен онкүндігіне қатысып, үкімет адамдарының назарына ілікті. Жабайдың репертуа­рында жалпы тоқсанға жуық ән болған екен. Оның көп­шілігі Біржанның, Ақан се­рі­нің, Жарылғапбердінің, Жаяу Мұсаның әндері еді.

Жабайдың жастық шағы өте ауыр жағдайда өтті. Әке-шешеден үш жасқа жет­­­­пей жетім қалған жас, бесік­­тен белі шықпай жатып күнкөріс қамымен бай­дың қозысын бақты. Он бес жасқа толғанда бойы екі жарым кез, екі иығына екі кісі мінгендей жиырма бес жастағы жігіт тәрізді көрінді. Ержете келе ерен күш атасы Жабай сан рет күреске түсіп жүлделі орындарды иеленді. Екібастұз, Қарағанды қалаларындағы шахталарда жұмыс істеді. Кемеде жүкші болды. Оның:

Бір кезде тұрмыс мені билегенді,

Жоқшылық, мүшкіл өмір илегенді. 

Жүргенде параходта қап арқалап,

Қабырғам ауыр жүктен күйрегенді.

Талай жыл жүк көтеріп жүрдім қажып,

Отырдым табыс жетпей жүдеп, азып.

Жұбатқан оңашада жан серігім,

Домбырам, өлеңіммен бол­ған азық, – деген өлең жолдары мұны айғақтай түскендей. Содан 1916 жылы майданның қара жұмысына алынып Рига қаласының түбінен бір-ақ шықты. Аштық, ауыр жұмыс ер жігітті мойыта алмады. Ол аман-есен елге оралып көздеген мақсатына жетті. Үкімет оның еңбегін жоғары бағалап республикалық дәре­жедегі зейнетақы тағайын­дады. Әндерін жеке диск етіп шығартты. Әнші, композитор Жабай Нұржанұлы тоқсанға қараған шағында 1978 жылы Баянауыл ауда­ны­ның Жаңатілек елді ме­ке­нінде дүниеден озды. Қа­зақ­станның еңбек сіңірген әртісі Жабай Нұр­жанұлының туғанына келер жылы 130 жыл. Оның соңында өшпес өнері қалды.

Мұхамет-Қайыр ШӘРІПОВ

Павлодар облысы,

Баянауыл ауданы

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

10.12.2018

Қарағандылықтар «ҚазРобоСпорт» чемпионатының бас жүлдесін жеңіп алды

10.12.2018

Ежелгі металлургия іздерін Тарбағатай даласынан көруге болады

10.12.2018

Қытай 2000-нан астам қазаққа өз территориясынан шығуға рұқсат берді

10.12.2018

Д.Назарбаева Дүниежүзілік банкінің Орталық Азия жөніндегі Аймақтық директорын қабылдады

10.12.2018

Солтүстікқазақстандық екі кәсіпкер «Жомарт жүрек» байқауының жеңімпазы болды

10.12.2018

«Латын әліпбиіне көшу – тарихи таңдау» республикалық ғылыми-теориялық online конференция өтті

10.12.2018

Халықаралық Олимпиада комитеті Алла Важенина, Анна Нұрмұхамбетова және Ольга Рыпаковаға медальдары қайтарады

10.12.2018

Павлодарда «Лайықты еңбек – мемлекеттің тұрақтылық негізі» форумы өтті

10.12.2018

Атыраулық дзюдошылар Конфедерация Кубогінің иегері атанды

10.12.2018

Облыста озық шыққан аудандар марапатталды

10.12.2018

Александр Журавский Мұхаммед Рабииден жеңілді

10.12.2018

Дархан Қыдырәлі The Asahi Shimbun басылымына сұхбат берді 

10.12.2018

Қызылордада жер телімдері аукционға шығарылды

10.12.2018

Қызылорда облысының әкімі мүмкіндігі шектеулі жандар автокөлік сыйлады

10.12.2018

Қостанайда табиғат қорғау полицейлері киік атқан қаскөйді ұстады

10.12.2018

Сығанақ қалашығы туризмге қызмет етеді

10.12.2018

Қыздар университеті робот құрастыратын стартап жобалар жасайды

10.12.2018

«Қайраттың» екі футболшысы - әлемнің үздік ойыншысы номинациясына үміткер

10.12.2018

Дүниежүзілік банк Қазақстанның коммуналдық инфрақұрылымын дамытуға қатысады

10.12.2018

Алматыда жас дзюдошылардың турнирі өтті

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Táýelsizdiktiń tańǵajaıyptary

О́tken joly jazǵan baǵanymyzda («EQ», 21.11.18) Táýelsizdiktiń arqasynda qazaq jastarynyń sporttyń elıtalyq túrlerinen álemdik dodalarda tek sońǵy jyldary ǵana top jaryp jatqan birneshe mysaldaryn keltirgen edik. Sonymen birge qazaq ánderimen, ulttyq áýenmen álemdi aýzyna qaratyp júrgen ánshilerimiz týraly da jazǵanbyz. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Jekemenshik teatrlar jaıy

Jalpy, kez kelgen halyqtyń mádenıeti men rýhanı damý deńgeıi teatr salasyndaǵy jetistikterimen ólshenetini tarıhtan málim. О́rkenıetti memleketterdegi bir ǵana qalanyń ózinde teatr sany 200-den asyp jyǵylatyndyǵy sonyń buljymas dáleli bolsa kerek-ti.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Aqparattar aýqymyndaǵy aqıqat

Taıaýda Almatyda ótken medıaquryltaıda Qazaqstandaǵy buqaralyq aqparat qural­darynyń qazirgi jaı-kúıi keńinen áńgime boldy. Mamandar tarapynan aıtylǵan pikirlerge qulaq qoıar bolsaq, sońǵy jyldary qazaqstandyq BAQ-tyń, ásire telearnalardyń reıtıngi aıtarlyqtaı túsip ketken. Máselen, 2013 jyldan bergi aralyqta bul kórsetkish 22 paıyzǵa tómendegen eken. Onyń sebebi nede?

Сайраш ӘБІШҚЫЗЫ, Қазақстанның білім беру ісінің құрметті қызметкері

Halyq sózinde birtutastyq, birlik bar

«Halyq» sóziniń mán-maǵynasy óte tereń ekeni barshaǵa málim. Másele – osyndaı saıası astary aıryqsha sózdi qalaı qoldanyp júrgenimizde. Merzimdi baspasóz betterindegi habarlardan,  teleradıo arnalardan, ózara áńgimeden «aýyl halqy», «qala halqy» degendi oqyp ta, estip te júrmiz. Máselen, telearnalardyń birinen «Arshaly aýdanynda 27 myń halyq bar» degendi estidim de, «halyq sózin durys qoldanaıyq» dep, ózimniń oı dápte­rime jazyp qoıdym. Sebebi orys tilinde «narod sela» nemese «narod derevnı», «na­rod raıona», «narod goroda» demeıdi, tipti jazbaı­dy. Bul tilde «naselenıe», «jıtelı», «gorojane», «selchane» deıtinin bilemiz. Biz qazaqsha «aýyl turǵyndary», «qalalyqtar» nemese «qala turǵyndary» desek, ekpini báseń bolyp, birdeńe joǵaltyp alatyndaı, «aýyl halqy», «qala halqy» dep qysqa qaıyramyz. Sonda deımin-aý, qazaǵymyzdy bólip, jiktep, birtutas halyq sanatyna qospaı turǵanymyzdy nege ańǵarmaımyz?!

Дидар Амантай,

Túsiniktiń kúıreýi

Sońǵy jyldary, sandyq tehnologıalyq ónimderdiń (iPhone, Red One, digital camera, information technology) alǵashqy nusqalary (computer, printer, scaner, copier), shyqqanyna tabany kúrekteı jarty ǵasyrǵa jýyq ýaqyt, jeteqabyl mezgil ótkende, ozyq qoǵamdarda, qala berdi, damýshy elderde, tipti, jalpy adamzattyq mádenı-rýhanı keńistikterde iri-iri qomaqty ózgerister júrdi. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу