Týrızmdi damytý qonaqjaılyqtan bastalady

Tetigin tapqan elder týrızm salasyn sarqylmaıtyn tabys kózine aınaldyryp alǵan. Qyzyǵa qarap otyrsaq, bul saladan qyrýar qarajat túsetinin aıtpaǵanda, kóptegen jumys orny ashylyp,  eldiń tórtkúl álemge jaqsy aty shyǵyp jatady eken.  Al kez kelgen qonaqtyń kóńilin tabýǵa eń birinshi ashyq-jarqyn qabaǵyń, odan keıin dámdi tamaǵyń kerek ekeni álmısaqtan belgili aksıoma emes pe.

 

Егемен Қазақстан
09.10.2018 71
3

Dúnıejúzilik saýda uıymynyń derekterine súıensek, ınvestısıalyq tıimdiligi boıynsha bul sala munaı-gaz sektorynan kem túspeıdi eken. Iаǵnı, qalaýyn tapsa týrızmge salǵan ár tıyn ıesine eselep qaıtady. Dúnıe júzi boıynsha jyl saıyn bólinetin ınvestısıanyń 7 prosenti týrızmge tıesili ekeni soǵan baılanysty deýge bolady.  

Oǵan qosa, jahandyq jyldyq IJО́-niń 10 prosenti týrızm salasyna tıesili. Salyq túsimderiniń 5 prosenti da soǵan tıesili. Aıta bersek, artyqshylyqtary kóp. Munyń bári týrızm sektory eldiń áleýmettik-ekonomıkalyq ahýalynda qanshalyqty mańyzdy oryn alatynyn aıqyn kórsetse kerek. Osyny áýel bastan túsingen elder «altyn shyqqan jerdi belden qazýǵa» beıimdelip alǵan. Olar memleket bolyp, halyq bolyp týrısterdi neǵurlym kóbirek tartýǵa, olardyń jyl aralatpaı qaıta soǵýyna jaǵdaı jasaýǵa jantalasady. 

Osy oraıda biz týrıstik tartymdylyq úshin damyǵan ınfraqurylym, tartymdy tarıhı nysan, kórikti tabıǵat, paıdaly iskerlik sharalarmen qatar,  azamattardyń qaýipsizdigi de mańyzdy faktor sanalatynyn atap ótkimiz keledi. О́kinishke qaraı, jaıshylyqqa qonaqjaımyz dep maqtanatyn qazekeńniń týrısterge kelgende qatyńqy qabaq tanytqan kezderi az emes. Jasyratyn nesi bar, elimizge kelgen týrısterdiń túrli kepke tap bolǵany týraly aqparattardy ǵalamtordan jıi kezdestirýge bolady. 

Máselen, ótken jyly EKSPO-ny kórýge elordaǵa kelgen vengrıalyq meımandy áýejaıdan qonaqúıge deıin jetkizgeni úshin 40 myń teńgesin sypyryp alǵan taksıst týraly aqparat otandyq BAQ-tardy aıtpaǵanda, sheteldik biraz BAQ-ta taraldy. Áleýmettik jelide alqyn-julqyn bolyp talqylaǵandardyń ózi bir tóbe. Al «Bas synsa – bórik ishinde, qol synsa – jeń ishinde» degen qaǵıda týrısterge júrmek emes. Saıahattaǵandy súıetin qaýym qandaı da bir el nemese naqty nysan týraly arnaıy saıttardy, áleýmettik jelidegi tıisti toptardy súzip otyrýdy ádetke aınaldyrǵan. Olar ózderi estigen derekterdi  ózara almasyp otyrady.  Qysqasy, «Bálen jerde bireýdi uryp ketipti», «Túgen jerde tonap ketipti» degen syndy teris jańalyqtar kózdi ashyp-jumǵansha álemdi sharlap kete barady. Sóıtip álemdik arenada endi tanylyp kele jatqan eldiń ımıdji úshin úlken soqqy bolyp tıedi. 

Týrıster eń kóp keletin Almatyda da byltyr brıtandyq bir bozbala soqqyǵa jyǵylyp, qaltasyndaǵy barynan aıyryldy. Polıseıler jedel qımyldap, buzaqyny ustap, brıtandyqtyń qoldy bolǵan qarjy men buıymyn qaıtaryp bergenimen, shahardaǵy qaýipsizdikke qatysty teris kózqarastyń ornyn toltyra almasy anyq. Osyǵan uqsas basqa da mysaldardy tize berýge bolady. Iá, Parıjde, Londonda, Mılanda, Barselonada, basqa da qalalarda týrıster múlde tonalmaıdy, taıaq jemeıdi deýge bolmaıdy, árıne. Biraq ol elderdiń jaqsy aty áldeqashan alǵa ozyp ketken, anaý-mynaý usaq-tıek oqıǵalar aspandap turǵan ataǵyna nuqsan keltire qoımaıdy. 

Osydan birneshe jyl buryn Túrkıanyń ystambýl, Ankara syndy iri qalalarynda dúrkin-dúrkin jarylys bolyp, eldi dúr silkindirgeni belgili. Alaıda Antalıa, Kemer, Býrsa syndy týrıstik núktelerindegi qaýipsizdik sol báz- baıaǵy qalpynda saqtaldy. Ony aıtasyz, teńiz jaǵasyn, qalalardyń qaltarys-bultarys kóshelerin kúzetetin atty jandarmerıa qyzmeti iske qosyldy. Ol jaqta bizdegideı oqa jaǵalylarǵa osyqyrynyp qaramaıdy, kerisinshe atqa mingen polıseılerdi qyzyqtap, sýretke túsip, bir jasap qaldy. Mine, týrıst tartýdyń úlgisi. 

Árıne bizde jaǵdaı qıyn dep qara aspandy tóndire berýge taǵy bolmaıdy. О́tken jyly qysqy Azıada, EKSPO-2017 syndy halyqaralyq sharalardyń arqasynda elge kelgen sheteldik meımandardyń jalpy sany 3 mıllıonnan asyp tústi. Árıne bul jyl saıyn bir qalasynyń ózine ondaǵan mıllıon adam keletin álemdik týrızmniń ortalyqtarymen salystyrǵanda túkke turmaýy múmkin, bul salanyń eńsesin tikteýge endi kirisip jatqan biz úshin ájeptáýir jaqsy kórsetkish.  

«Qazaq osy ashyq-jarqyn qabaǵy, Qonaq kelse shabylyp bir qalady...» deýshi edi Qad-aǵań, Qadyr Myrza-Áli ataqty óleńinde. Aýyl-aımaqqa kelgen qonaqty asty-ústine kútip alatyn, Qudaı bergen qonaqjaı qasıetimiz joıyla qoıǵan joq. Endi sol ashyq-jarqyn qabaǵymyz alys-jaqynnan kelgen meımardarǵa kórsete bilsek, bul ózimiz úshin de, elimiz úshin de paıdaly bolary sózsiz.

Arnur ASQAR,

«Egemen Qazaqstan»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

21.02.2019

Зейін Әліпбек Ұлттық музей директорының кеңесшісі болып тағайындалды

21.02.2019

«Болашақ» - керемет бағдарлама - Шамиль Аляутдинов  

21.02.2019

Әділхан Ержановтың «Түн құдайы» фильмі Үндістанда өтетін фестивальде бақ сынамақ

21.02.2019

Тұрмысы төмен отбасыларға үй беріледі

21.02.2019

Қызылордалық жастар екі жүзге жуық адамды тегін тамақтандырды

21.02.2019

Қызылордада 5 млн теңгені қолды қылған ұры 10 жылға сотталды

21.02.2019

Қазақстанның Қарулы күштері «Кыш-2019» оқу-жаттығуына қатысады

21.02.2019

Заң университеті жас ғалымдарға гранттар бөлді

21.02.2019

АҚШ-тың әуе компаниялары Қазақстанға биыл ұша алады

21.02.2019

Өзбекстан мен Қырғызстаннан кіргізілетін өнімдерге шектеу қойылмақ

21.02.2019

Қорғалжың қорығында балық аулауға тыйым салынды

21.02.2019

Инфекциялық аурулармен күресуге 2,3 млрд теңге бөлінді

21.02.2019

FlyArystan компаниясы мамырда Орал-Алматы әуе рейсін шығарады

21.02.2019

Маңғыстаулық көп балалы аналар қоғамдық көлікте тегін жүреді

21.02.2019

Маңғыстауда мұқтаж отбасыларға гранттар беріледі

21.02.2019

Маңғыстауда мүгедек балалардың емделуіне жағдай жасалады

21.02.2019

Маңғыстауда көп балалы отбасыларға 100 мың теңге төленеді

21.02.2019

Қарағандыда жас сарбаз өз-өзіне оқ атып, мерт болды

21.02.2019

2010 жылдан бері 120 мың тұрақты жұмыс орны құрылды - Жеңіс Қасымбек

21.02.2019

«Батыс» өңірлік қолбасшылығы әскери бөлімдерінде жауынгерлік атыстар өтті

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Tyıym men tıyn

Toı-toımalaqta tún jamylyp óner kórsetetin kámelettik jasqa tolmaǵan, ómirleri aq paraqtaı taza, kóńilderi aq bulaqtaı móldir kishkentaılarymyzdy jasyna laıyqsyz kıindirip, boıandyryp kópshiliktiń aldynda shyǵarý, án saldyrý – qý aqshaǵa qunyqtyryp qoıǵan ata-analarynyń kinásinen. 

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

Qorqynyshty mıkroplastık

О́tken aptada Eýropalyq odaq úkimeti óndirýshilerge mıkroplastıktiń barlyq túrin óz ónimderinde qoldanýǵa tyıym salǵanyn estigen bolarsyzdar. Mıkroplastıktiń ne ekenin bilesiz be? Osyǵan deıin kóp mán bermeppiz. Sóıtse mıkroplastık − sıntetıkalyq polımerlerdiń kishkentaı bólikteri, bul kóptegen zattyń quramyna kiredi: kúndelikti kıetin kıimimizde de, kir jýatyn untaqta da, saǵyzda da bar eken.

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

«Jeti jarǵy» jıen jaıly ne deıdi?

Qarǵa tamyrly qazaqta jıenmin dese qolq etpes jan joq shyǵar, sirá. Tipti, naǵashyǵa aıtar oıyn «tuzdyqtap» jiberse de, basynan sóz asyrmas nebir adýyn minezdiniń ózi jıen ǵoı, aıta beredi» dep kúlip, bas shaıqaǵannan artyqqa barmaıdy.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Rýh jaıly áńgime

Marqum alashshyl tulǵa Aqseleý Seıdimbektiń «Rýhy azat halyq qana uly ister atqara alady» deıtin myzǵymas ustanymy boldy. Osy uǵymdy Ahań ári qaraı tápsirlep: «Rýhsyz halyqty altynǵa bólep qoısań da báribir, rýhy myqty qaýymnyń aldynda eńkish tartyp turady. Rýh degenimiz ol kózge kórinbeıdi, halyqtyń gendik bıosferasynda bolatyn úreıdi jeńý qýaty. Úreı qan arqyly urpaqtan urpaq jalǵasyp kete beretin asa qaterli qubylys. Qandaı bir qaýymnyń rýhanı erkindigi (táýelsizdigi) halyqtyń boıyndaǵy úreıdiń az-kóptigimen ólshendi» deıtin edi jaryqtyq.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Elorda: kósheler, avtobýstar, aıaldamalar

Astana jyl sanap ósip keledi. Bir kezderi oblys ortalyǵy bolǵan shaǵyn ǵana qala az ýaqyttyń ishinde elimizdegi iri shaharlardyń qataryna qosyldy. Munyń bári qarqyndy júrgizilgen qurylys jumystarynyń nátıjesinde júzege asyp otyr. Ras, qazir 2000 jyldardyń basyndaǵydaı ekpin joq. Degenmen áli de bolsa jańa ǵımarattar men turǵyn úıler turǵyzý isinde alǵa basý bar. Bas qala, jańadan turǵyzylyp jatqan elorda bolǵandyqtan, qurylys jumystarynyń jalǵasa beretinine kúmán joq.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу