Регбидің дәстүрге сүйенген сайыпқырандары

Спортта санаулы команда ғана өздері қатысқан турнирлерде қарсылас шыдатпайды. Солардың бірі – жаңазеландиялық All Blacks («Бәрі қара» – аудармашы) регбиден ұлттық құрамасы. 2003 жылы әлемдік регби рейтингі түзілгеннен бері Жаңа Зеландия көш бастап келеді.

Егемен Қазақстан
09.10.2018 11738
2 Дэвид Морис Смит, «Нью-Йорк Таймс». Гисборн ұлдар мектебінің оқушыларының басым бөлігі маори тайпасынан тараған. Олар соғыс биі – «хака» орындап жатыр.

Дэвид МАУРИС СМИТ, «Нью-Йорк Таймс»

Жаңа Зеландия халқы бес миллионға жетер-жетпес. Жер көлемі регби дамыған басқа елдерден әлдеқайда кіші. Осыған қарамастан, олардың спорттағы басымдығы әзір аяқтала қоюы екіталай. Елдің регбидегі үстемдігін жеткілікті түсіну үшін ойынның шыққан тегіне назар аудару керек.

Жаңа Зеландияда жаңа буын өкілдері «қара жейде» (ұлттық құрама жейдесі – А.А.) киюді армандап өседі. Солтүстік аралдың шығыс жағалауында жатқан Гисборн қаласы – арманшыл жастарға толы мекен. Қалада орта біліммен бірге регбиді қатар үйрететін «Гисборн балалар жоғары мектебі» бар. «Гисборн балалары» елдегі мектепішілік ең жоғары турнир – National First XV Championship-ті төрт мәрте жеңіп алған, сондай-ақ ұлттық құраманың бірнеше мүшесі осы оқу орнының түлегі.

Мектептегі оқушылардың көбі Маори тайпасынан тараған. Білім ордасының әкімшілігі әлеуетті жігіттер мен күшті регби ойыншы тәрбиелеп шығуды халықтың шығу тегімен байланыстырады.

«Көптеген спорт командалары топтық мәдениет қалыптастыруға талпынады. Ал біздің команда күнделікті тіршілікте кездесетін, өміршең дәстүрге негізделген», дейді Райан Тапселл. Ол – «Гисборн балаларында» маори ғылымдары факультеті деканы және First XV үлкендер командасындағы қорғаушылардың бапкері. «Ойыншылар ата-бабаларының дәстүріне сүйенеді. Олар осының негізін қалап кетті», дейді ол.

Команда маори мәдениетінің дәстүрлі ережелеріне негізделіп жасалған kawa деп аталатын нұсқаулықты сақтауы тиіс. Егер оны бұзса, командаға кері әсерін тигізеді.

Мектепте арнайы регби сабағы бар. Оқушылар фильм көріп, ойын стратегиясын талқылап, жаттығу мен әзірліктің негіздерін, салмақ көтеру және йогамен айналысуды үйренеді. Оқу орнындағы 11 кабинет Жаңа Зеландия құрамасының бұрынғы ойыншысы Джона Ломуге арналған. Ол алаңға №11 жейде киіп шығатын және All Blacks-тың үздіктерінің бірі еді.

«First XV – біздің мектептің жүрегі», деп First XV тобының бас бапкері Марк Джефферсон ағынан жарылды. Ол – «Гисборн балаларының» түлегі. М.Джефферсон әлі күнге дейін Жаңа Зеландия тарихында ең үздік мектеп командасы саналатын 1994 жылғы топтың капитаны болды. Олар өздері қатысқан ұлттық және халықаралық бәсекенің бәрінде жеңіске жетті.

Дэвид Морис Смит, «Нью-Йорк Таймс»
Гисборн ұлдар мектебінің First XV командасы ойын алдында. Олардың кейбірі карьерасын кәсіби спортта жалғастырады.

Гисборнның қазіргі First XV тобындағы бірнеше ойыншы ұлттық команда бапкерлерінің назарын аударды. Таңдап алынған жігіттер Super Rugby франшизасының Жаңа Зеландиядағы жергілікті бес қосынының бірінде жаттығады. Бұл – жоғары деңгейлі кәсіби регби ұйымының клубтық турнирі. Super Rugby-дің Аргентинада, Аустралияда, Жапонияда және Оңтүстік Африкада командалары бар.

Мұндай теңдессіз жүйе таланттарды шыңдап, бәрінің ортақ арманы – Жаңа Зеландияның атын шығаратын, болашақ All Blacks командасын даярлауға мүмкіндік береді.

«Жаңа Зеландиядағы әуесқойлықтан кәсібилікке дейінгі бүкіл жүйе ұлттық құраманы жасақтауға арналған», дейді мектептің регби бойынша директоры Том Кэрнс.

Жүйенің аясында ерекше тыйым бар. Ұлттық құрамаға ілігу үшін ойыншы Жаңа Зеландияның командаларында өнер көрсетуі тиіс. Тіпті, Франция мен Англия секілді шетелдік лигалар мол қаржы ұсынып, шақырту алса да, ойыншылар онда баруға құлықты емес. Сондықтан ұлттық құрамаға ілінуден үміттенгендіктен ақшаны құрбандыққа шалады.

Регбиден 2019 жылғы әлем чемпионатында Жаңа Зеландияның басымдығы жалғаса бермек. «Регбиге қатысты шешім қабылдасақ, әлемнің қалған бөлігі бізге ереді», дейді Кэрнс.

Осылайша, дәстүрге сүйенген ел таңдаулы команда жасақтап, ешкімге дес бермей келеді.

© 2018 The New York Times News Service

Мақаланы аударған Абай АСАНКЕЛДІҰЛЫ,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

16.10.2018

Маңғыстауда теміржол вокзалында мемлекеттік көрсетілетін қызметтердің жәрмеңкесі өткізілді

16.10.2018

Жаңақала мен Қазталов ауданы тұрғындары таза суға қол жеткізді

16.10.2018

Қаржы министрлігі инвесторлардың жекешелендірілген нысандар бойынша міндеттер орындауын бақылайды

16.10.2018

Б. Сағынтаев «Президенттің Бес әлеуметтік бастамасын» іске асыру жұмыстарын жандандыруды тапсырды

16.10.2018

Қарсыластар арасында осалы жоқ

16.10.2018

Шабуылда Щеткин жоқ

16.10.2018

Алматыда Ингмар Бергманның мемориалдық көрмесі өтуде

16.10.2018

11 қазақ футболшысы алаңға шығады

16.10.2018

Маңғыстауда «7 -20-25» бағдарламасы бойынша 194 өтінім қолдау тапты

16.10.2018

Мемлекет басшысы Энергия тиімділігі орталығына барды

16.10.2018

Аралда пластикалық қайық жасалады

16.10.2018

Өскеменде Әміре Қашаубаев атындағы республикалық фестиваль өтеді

16.10.2018

Алматыда алма музейі ашылды

16.10.2018

Нұрсұлтан Назарбаев «Әсем» білім беру және таным орталығына барды

16.10.2018

Мектеп түлектері жарты жыл бұрын оқуға түсе алады

16.10.2018

Маңғыстау облысы 2018 жылға 464 миллиард теңге инвестиция тартуды жоспарлап отыр

16.10.2018

Қазақстан Ардагерлер кеңесі Бурабайда бас қосты

16.10.2018

Спорттың жекпе-жек түрлері бойынша конфедерация кубогының іріктеу туры өтті

16.10.2018

Кашемирді күтіп киіңіз

16.10.2018

Қыз-келіншектерді маммологке тегін тексерілуге шақырады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Megapolıster múmkindigi

Elbasy «Qazaqstandyqtardyń ál-aýqatynyń ósýi: tabys pen turmys sapasyn arttyrý» atty jańa Joldaýynda elimizdiń aýmaqtyq damýyna jańa tásilder engizýdi qamtamasyz etý qajet ekendigin aıta kele: «Búginde jetekshi elderdiń ekonomıkasy kóbine jahandyq qalalar nemese megapolıster arqyly tanylady.

Жолдыбай БАЗАР, «Егемен Қазақстан»

Izgilikke shaqyrý iriliktiń belgisi

Bıylǵy 10-11 qazan kúnderi Astanada ótken Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylarynyń dástúrli siezi óziniń halyqaralyq aýqymdaǵy asa mańyzdy únqatysý alańy ekenin taǵy bir ret dáleldedi.

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Jer emgender oza ma, toza ma?

Jalpy, bizdiń halyqtyń arman-maqsatynyń bir ushyǵy qashan da jermen baılanysty sıaqty. Jerdi keńeıtý, jerdi qorǵaý, jerdi óńdeý, jerdi qurmetteý... Mentalıtetimiz jerge jaqyn. Bul basqa halyqtarda olaı emes degen sózimiz emes, biraq bizdiń halyq úshin tym erekshe sıaqty. 

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Qatygezdik vırýsy

О́tken ǵasyrdyń 80-jyldary rejısser R.Bykovtyń «Chýchelo» atty fılmi Odaq kólemindegi búkil eldi shýlatqan bolatyn. Kishkentaı ǵana 6 oqıtyn balalardyń boıynan sonshalyqty qatygezdikti kórgen qazaq qaýymy, bálesinen aýlaq, qalada ósken ózge ulttyń qatybastary ábden buzylyp ba­rady eken, bizdiń balalarymyzdan, keleshegimizden aýlaq dep shoshyǵan. Ol kezde mundaı zulymdyq qazaq balasynda kezdespeıtin jat qylyq sanalatyn. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

О́mir kúzetindegi meıirim

Otbasylyq jáne jeke basynyń jaǵdaıyna baılanysty Germanıadaǵy oqýynan eriksiz qol úzip, týǵan jerge oralǵan Ǵabıt Nurhanuly esimdi azamattyń feısbýktegi jazbasy kóńilge túrli oı saldy. Elimizdegi densaýlyq saqtaý salasyndaǵy kóptegen túıtkildi synaǵan avtor nemis halqynan kóp nárseni úırenýimiz kerek deıdi.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу