Жаңақазан мектебі 150 жылдығын атап өтті

Батыс Қазақстан облысы Жаңақала ауданына қарасты Жаңақазан ауылындағы орта мектеп 150 жылдығын атап өтті. Заманында Алма Оразбаева, ағарту комиссары Нұғман Залиев сабақ беріп, Қазақ АССР-інің тұңғыш төрағасы Сейітқали Меңдешев білім алған мектеп бүгінде Совет Одағының батыры Мәжит Жүнісовтің есімімен аталады.

Егемен Қазақстан
10.10.2018 2357
2 ФОТО: Темірболат ТОҚМӘМБЕТОВ

1801 жылы Бөкей хан құрып, кейін оның ұлы Жәңгір хан билеген Ішкі қазақ ордасында ең ірі елдімекеннің бірі, сауда және мәдениет орталығы болған Жаңақазан ауылының іргетасын ханның шақыруымен қазақ даласына келген Қазан татарлары қалаған делінеді. 1868 жылы Бөкей ордасында 7 мектеп ашуға патша жарлығы шыққан кезде, соның бірі сол кездегі Қамыс-Самар қисымында, осы жерде ашылған екен.

Алғашқыда бұл мектепте төрелердің, жергілікті билеушілердің балалары оқыса, 1894-1895 жылдары қарапайым шаруа қазақтар мен татарларға да оқуға мүмкіндік туды. 1916-1917 жылдары Нарын және Қамыс-Самар мектептері ірілендіріліп, оқу орыс мектебі үлгісіне көшкен жылдары мұнда Алма Оразбаева мұғалімдік қызмет атқарып, Сейтқали Меңдешев бастауыш мектептен дәріс алыпты. 1929-1930 жылдары білім ордасы ШКМ («Колхозшы жастар мектебі») аталған. Мектептің тарихын оқып-ақ сол кездегі саясат пен ел тұрмысын бағамдауға болады.

Осы мектепте білім алған жұлдызды шәкірттердің қатарында әйгілі дирижер Шамғон Қажығалиев, тарих ғылымдарының докторы Хамит Маданов, экономика ғылымдарының докторы Мәжікен Бутин, педагогика ғылымдарының докторы Бектілеу Қаражанов, филология ғылымдарының докторы Әбділхамит Нарымбетов, заң ғылымдарының докторы Қалимолла Халықов, философия ғылымдарының докторы Тілекжан Рысқалиевтер бар. 

Жаңақазандықтар тарихи мектептің біржарым ғасырлық мерейтойын жоғары дәрежеде атап өтті. Әуелі Алматыдағы «Арыс» баспасынан мектептің арғы-бергі тарихын қамтитын «Алыптар ұшқан алтын ұя» атты жинақ шығарды. Ал ауылда өткен салтанатты шараға Батыс Қазақстан облысы әкімінің орынбасары Ғабидолла Оспанқұловтың өзі арнайы барып, баяндама жасады. Осы мектепте білім алған, бүгінде еліміздің әр түкпірінде абыройлы қызмет етіп жүрген түлектер де жиналып, білім ордасының тойына тарту жасады. Мектептің 1996 жылғы түлектері ауылға кіреберіс жол үстіне еңселі қақпа орнатып, туған ауылына әдемі сый қалдырды. Үш күнге созылған той дала қызықтарымен ауыл тұрғындарының есінде қалды. Мерейтой аясында жасөспірімдер арасында еркін күрестен Сатым Әбуұлы атындағы облыстық ашық турнир ұйымдастырылып, оған 200-ге тарта жас палуан қатысты.

Әдетте тек мал шаруашылығымен айналысатын шалғай ауылдарда орта мектеп – сол ауылды ұйыстырып отырған ең үлкен ұжым екендігі белгілі ғой. Жаңақазан ауылындағы тарихи мектептің мерейтойы да өңірдегі ең есте қаларлық оқиға болды. Осы мектептен түлеп ұшқан Жұмалиевтер әулеті ұлы тойға өздерінің 2 млн. теңгеден астам қаражатын жұмсап, мектеп ғимаратындағы мәжіліс залын жаңадан жасақтап беріпті. Дәл осы күні мектеп музейінің де тұсауы кесілді. Бұған жергілікті бюджеттен 7 млн. теңге бөлінген екен. Жалпы соңғы жылдары Батыс Қазақстан облысында жергілікті өлкетану музейлерін құруға ерекше көңіл бөлініп отырғаны қуантады. Бұған қоса мектеп ауласында жаңа үлгідегі шағын футбол алаңы ашылды. Бұған да аудан бюджетінен 9 млн. теңге қаржы құйылған.

Жаңақазан мектебінде ұзақ жыл биология пәнінен сабақ берген ұстаз Ғұмар Салықовты жергілікті халық «біздің Мичурин» атап кеткен. Өйткені шалғай ауылда тал-терек пен бау-бақшаның небір түрін егіп, өсірген Ғұмар ұстаздың еңбегі ерекше еді. Мектептің 150 жылдық тойына осы Ғұмар ағайдың ұлы Ербол Салықов 150 түп көшетті тарту етіп алып келіпті. Сөйтіп, той меймандары «келесі мерейтойға дейін мәуелі бәйтерекке айналсын» деген ниетпен балапан теректерді мектеп ауласына қаз-қатар екті.

Қазбек ҚҰТТЫМҰРАТҰЛЫ,

«Егемен Қазақстан»

Батыс Қазақстан

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

18.02.2019

13 жасар Бақытжан екі баланы өрттен құтқарды

18.02.2019

Алексей Полторанин Италиядағы әлем кубогі кезеңінде мәреге 4-ші болып келді

18.02.2019

Эверестің Тибет аумағындағы бөлігі туристерге жабық

18.02.2019

Есіл өзенін ластаған кәсіпорынға 30 млн теңге айыппұл салынды

18.02.2019

Қазақстан мен Еуроодақ: ынтымақтастықты күшейту жолындағы жаңа бағыттар

18.02.2019

2018 жылы 7 отбасылық сүт фермасы құрылған

18.02.2019

Ұлттық Банк 7 күндік қайтару мерзімі бар депозиттік аукциондарды өткізуді бастайды

18.02.2019

Ішкі істер министрінің кеңесшісі әрі баспасөз хатшысы тағайындалды

18.02.2019

«Egov.kz» порталын пайдаланушылардың саны 8,6 миллионнан асты

18.02.2019

Сүт пен кілегей шығару 11%-ға, ірімшік пен сүзбе шығару 9%-ға артты

18.02.2019

Көктайғақта апаттан қалай сақтануға болады?

18.02.2019

Петропавлда комикс өнер  клубы жұмыс істейді

18.02.2019

Қазақстанда жұмыссыз жастардың үлесі қандай?

18.02.2019

Дархан Кәлетаев ауыл жастарының жағдайын жақсарту тетіктерін түсіндірді

18.02.2019

Жаңа көлік сатып алуға берілетін жеңілдік сертификатының құны 750 мың теңгеге дейін ұлғайды

18.02.2019

Астанада 3000-ға жуық жол ережесін бұзу фактілері анықталды

18.02.2019

Еліміздің көп бөлігінде қар жауып, боран соғады

18.02.2019

Сарқан ауданында таудағы демалыс базасы ашылды

18.02.2019

ҰОК Бас хатшысы Бүкіләлемдік карате федерациясының басшысымен кездесті

18.02.2019

Ақмола облысында «Белсенді өмір» орталығы ашылды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Rýh jaıly áńgime

Marqum alashshyl tulǵa Aqseleý Seıdimbektiń «Rýhy azat halyq qana uly ister atqara alady» deıtin myzǵymas ustanymy boldy. Osy uǵymdy Ahań ári qaraı tápsirlep: «Rýhsyz halyqty altynǵa bólep qoısań da báribir, rýhy myqty qaýymnyń aldynda eńkish tartyp turady. Rýh degenimiz ol kózge kórinbeıdi, halyqtyń gendik bıosferasynda bolatyn úreıdi jeńý qýaty. Úreı qan arqyly urpaqtan urpaq jalǵasyp kete beretin asa qaterli qubylys. Qandaı bir qaýymnyń rýhanı erkindigi (táýelsizdigi) halyqtyń boıyndaǵy úreıdiń az-kóptigimen ólshendi» deıtin edi jaryqtyq.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Elorda: kósheler, avtobýstar, aıaldamalar

Astana jyl sanap ósip keledi. Bir kezderi oblys ortalyǵy bolǵan shaǵyn ǵana qala az ýaqyttyń ishinde elimizdegi iri shaharlardyń qataryna qosyldy. Munyń bári qarqyndy júrgizilgen qurylys jumystarynyń nátıjesinde júzege asyp otyr. Ras, qazir 2000 jyldardyń basyndaǵydaı ekpin joq. Degenmen áli de bolsa jańa ǵımarattar men turǵyn úıler turǵyzý isinde alǵa basý bar. Bas qala, jańadan turǵyzylyp jatqan elorda bolǵandyqtan, qurylys jumystarynyń jalǵasa beretinine kúmán joq.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Oqıǵalar uǵymdy bolsa ıgi

Tildiń túıtkili qansha aıtsaq ta tarqamaıtyn boldy. Burynǵydaı eshkim zorlamasa da, eshkim tizege salmasa da, ana tilimizde sóıleıik dep urandap jatsaq ta, halqymyzdyń qalada turatyn negizgi bóligi únemi orys tilin qoldanýǵa beıil turatyny qynjyltady. Úlkender túgili qazaqsha oqıtyn balalarymyzdyń ózi orysshany tez qabyldaıdy. Qazaqsha oılanǵansha oryssha jyp etkizip jaýap bere qoıady. Eshkimdi kinálamaı, eshkimdi qaralamaı osynyń sebebin taǵy bir izdep kórelikshi...

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Qatygezdikke bala ǵana kináli me?

Sońǵy kezderi mektep oqýshylarynyń arasynda sotqarlyq órship barady. Teledıdardan kórip, áleýmettik jeliden oqyp otyrǵanda, olar mundaı qatygezdikke qalaı bardy degen saýal kókeıdi tebendeı tesip, oıdy oıran etedi. 

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Keleli istiń paidasy

Búginde ár kólikke tirkelip beriletin memlekettik nómirlerdiń deni jappaı satylymǵa shyǵaryldy. Olar birkelki sandar men úılesimdi áripter tizbeginen quralǵandyqtan birden kóz tartady. Ony halyq arasynda «ádemi nómirler» deıdi. Atalǵan nómirlerdi alýǵa júrgizýshiler de yntyq. Ásirese qymbat kólik ıeleri úshin sándi nómirdi taǵý, ózine bir artyqshylyqty beretindeı kóredi. Endeshe bul nómirlerdi satylymǵa shyǵarǵannan kim utyp jatyr dep oılaımyz?

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу