Жаңақазан мектебі 150 жылдығын атап өтті

Батыс Қазақстан облысы Жаңақала ауданына қарасты Жаңақазан ауылындағы орта мектеп 150 жылдығын атап өтті. Заманында Алма Оразбаева, ағарту комиссары Нұғман Залиев сабақ беріп, Қазақ АССР-інің тұңғыш төрағасы Сейітқали Меңдешев білім алған мектеп бүгінде Совет Одағының батыры Мәжит Жүнісовтің есімімен аталады.

Егемен Қазақстан
10.10.2018 1851
2 ФОТО: Темірболат ТОҚМӘМБЕТОВ

1801 жылы Бөкей хан құрып, кейін оның ұлы Жәңгір хан билеген Ішкі қазақ ордасында ең ірі елдімекеннің бірі, сауда және мәдениет орталығы болған Жаңақазан ауылының іргетасын ханның шақыруымен қазақ даласына келген Қазан татарлары қалаған делінеді. 1868 жылы Бөкей ордасында 7 мектеп ашуға патша жарлығы шыққан кезде, соның бірі сол кездегі Қамыс-Самар қисымында, осы жерде ашылған екен.

Алғашқыда бұл мектепте төрелердің, жергілікті билеушілердің балалары оқыса, 1894-1895 жылдары қарапайым шаруа қазақтар мен татарларға да оқуға мүмкіндік туды. 1916-1917 жылдары Нарын және Қамыс-Самар мектептері ірілендіріліп, оқу орыс мектебі үлгісіне көшкен жылдары мұнда Алма Оразбаева мұғалімдік қызмет атқарып, Сейтқали Меңдешев бастауыш мектептен дәріс алыпты. 1929-1930 жылдары білім ордасы ШКМ («Колхозшы жастар мектебі») аталған. Мектептің тарихын оқып-ақ сол кездегі саясат пен ел тұрмысын бағамдауға болады.

Осы мектепте білім алған жұлдызды шәкірттердің қатарында әйгілі дирижер Шамғон Қажығалиев, тарих ғылымдарының докторы Хамит Маданов, экономика ғылымдарының докторы Мәжікен Бутин, педагогика ғылымдарының докторы Бектілеу Қаражанов, филология ғылымдарының докторы Әбділхамит Нарымбетов, заң ғылымдарының докторы Қалимолла Халықов, философия ғылымдарының докторы Тілекжан Рысқалиевтер бар. 

Жаңақазандықтар тарихи мектептің біржарым ғасырлық мерейтойын жоғары дәрежеде атап өтті. Әуелі Алматыдағы «Арыс» баспасынан мектептің арғы-бергі тарихын қамтитын «Алыптар ұшқан алтын ұя» атты жинақ шығарды. Ал ауылда өткен салтанатты шараға Батыс Қазақстан облысы әкімінің орынбасары Ғабидолла Оспанқұловтың өзі арнайы барып, баяндама жасады. Осы мектепте білім алған, бүгінде еліміздің әр түкпірінде абыройлы қызмет етіп жүрген түлектер де жиналып, білім ордасының тойына тарту жасады. Мектептің 1996 жылғы түлектері ауылға кіреберіс жол үстіне еңселі қақпа орнатып, туған ауылына әдемі сый қалдырды. Үш күнге созылған той дала қызықтарымен ауыл тұрғындарының есінде қалды. Мерейтой аясында жасөспірімдер арасында еркін күрестен Сатым Әбуұлы атындағы облыстық ашық турнир ұйымдастырылып, оған 200-ге тарта жас палуан қатысты.

Әдетте тек мал шаруашылығымен айналысатын шалғай ауылдарда орта мектеп – сол ауылды ұйыстырып отырған ең үлкен ұжым екендігі белгілі ғой. Жаңақазан ауылындағы тарихи мектептің мерейтойы да өңірдегі ең есте қаларлық оқиға болды. Осы мектептен түлеп ұшқан Жұмалиевтер әулеті ұлы тойға өздерінің 2 млн. теңгеден астам қаражатын жұмсап, мектеп ғимаратындағы мәжіліс залын жаңадан жасақтап беріпті. Дәл осы күні мектеп музейінің де тұсауы кесілді. Бұған жергілікті бюджеттен 7 млн. теңге бөлінген екен. Жалпы соңғы жылдары Батыс Қазақстан облысында жергілікті өлкетану музейлерін құруға ерекше көңіл бөлініп отырғаны қуантады. Бұған қоса мектеп ауласында жаңа үлгідегі шағын футбол алаңы ашылды. Бұған да аудан бюджетінен 9 млн. теңге қаржы құйылған.

Жаңақазан мектебінде ұзақ жыл биология пәнінен сабақ берген ұстаз Ғұмар Салықовты жергілікті халық «біздің Мичурин» атап кеткен. Өйткені шалғай ауылда тал-терек пен бау-бақшаның небір түрін егіп, өсірген Ғұмар ұстаздың еңбегі ерекше еді. Мектептің 150 жылдық тойына осы Ғұмар ағайдың ұлы Ербол Салықов 150 түп көшетті тарту етіп алып келіпті. Сөйтіп, той меймандары «келесі мерейтойға дейін мәуелі бәйтерекке айналсын» деген ниетпен балапан теректерді мектеп ауласына қаз-қатар екті.

Қазбек ҚҰТТЫМҰРАТҰЛЫ,

«Егемен Қазақстан»

Батыс Қазақстан

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

24.10.2018

«Атырауда жасалған» жетістік көп

24.10.2018

Кеген орманы – табиғаттың қорғаны

24.10.2018

Қырандардың қанатын қатайтқан

24.10.2018

Жұмыр жердегі жақұт мекен

24.10.2018

Сейітовті еске алды

24.10.2018

Италияда эскалатор істен шығып, 30-ға жуық адам зардап шекті

24.10.2018

Ұрпақтарың ұмытпайды өзіңді...

24.10.2018

Елін сүйген ердің даңқы асқақтады

24.10.2018

Адами факторды азайтады

24.10.2018

Əзірет Сұлтан мешітіне жаңа Бас имам тағайындалды

24.10.2018

Халық жағдайын жақсартуды мақсат еткен құжат

24.10.2018

Ел күткен шешім

24.10.2018

Toı-tirlik nemese qazaqy qyzyq týraly

24.10.2018

Алматыда «Нұрлы жер» бағдарламасы бойынша 1500 салымшы баспаналы болады

24.10.2018

Қытайдың шағын фермаларының жойылуы әлемге пайдалы

24.10.2018

Жалқаулықтың сыры неде?

24.10.2018

Жеңілдікпен сатылатын робот

24.10.2018

Әріптестікті дамыту ісі талқыланды

24.10.2018

Асқар Мамин Еревандағы «Еуразия апталығы» форумына қатысты

24.10.2018

Көңіл толарлық көрсеткіштер аз емес

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Toı-tirlik nemese qazaqy qyzyq týraly

Bir baıqaǵanym, bizdiń qazaq ómiri toıdan qalmaýǵa tyrysady. Qashyq jerde bolsa da barýdy paryz sanaıdy. Keshikse de, eń bolmaǵanda ekinshi dastarqanǵa jetip jyǵylady. 

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Tulǵalardy mansuqtaýda qandaı maqsat bar?

Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń «Bola­shaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵ­darlamalyq maqalasy – halyq tarapynan úl­ken qoldaý tapqan, kópshiliktiń yqylasy zor bolǵan bastama. Baǵdarlamanyń arqasynda hal­qymyzdyń mol rýhanı murasy qaıta jańǵyryp, tarıhymyz túgendeldi. Osy jobanyń aıasynda tól ádebıetimiz ben mádenıetimizdiń shetelderde nasıhattalýy, sheteldiń túrli saladaǵy eń mazmundy kitaptarynyń aǵylshynshadan tikeleı qazaq­shaǵa aýdarylyp, qalyń oqyrmanǵa tabystalýy da buryn-sońdy bolmaǵan is.

Дидар Амантай,

Kınoádebıet

Teginde, ult ádebıeti men qazaq kıno­sy arasynda, sonaý Sháken Aımanov, Májıt Begalın, Sultan Qojyqov, Abdolla Qarsaqbaev zamanynan beri qalyptasqan ónegeli dástúr, jaqsy qarym-qatynas, tyǵyz baılanys búginde óz jalǵasyn taýyp otyr.

Мирас Асан, «Егемен Қазақстан»

Ádep pen ádet

Jýyrda Almaty qalasyna jolymyz túsip, taǵylymy mol tamasha toıǵa qatystyq. Taý shatqalyna aqshańqan shatyr tigip, qudalaryn taǵatsyzdana kútip turǵan almatylyqtardyń ónegeli isine kóz toıyp, kóńil marqaıady. Biz toıly aýylǵa qudalar kelmeı turyp barǵan edik. Qyzyq ıelerimen burynnan tanyspyz. Arǵy túbi Arqanyń qazaqtary. Ultymyzdyń qadym zamandardan beri kele jatqan salt-dástúri, tartý-taralǵysy, jón-joralǵysy yqylym josynymen úılestirilgen toıdyń erekshe bolatyny sezilip tur.

Құрманәлі Қалмахан,

О́zge elde sultan bolǵansha...

Áı, qaıdam... О́zge elde sultan bolý qazir qıyn-aý. Sebebi óz eliniń Sultandary turǵanda shetten kelgen «bótenderdi» kim jaqtyra qoıar dersiz?! Soǵan qaramastan túrli sebeptermen shetel aýyp, «jumaq» araldaryn izdeýge bel býǵandar qarasy azaımaı tur.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу