Бүкіл әлем тап болған дағдарысты талқылауға келдім - Шейх Мухаммад Ахмад ат-Тайеб

Егемен Қазақстан
10.10.2018 2251
2 Суретті түсірген Ерлан ОМАР

Әлемдік және дәстүрлі діндер көшбасшыларының VI съезіне Египеттен келген Аль-Азхардың бас имамы Шейх Мухаммад Ахмад ат-Тайеб мәлімдемесінде ислам дінін қаралаушыларды тоқтатып, әлсіз адамдарды қорғау керек екенін қадап айтты. «Баршаңызға Алланың рахымы мен нұры жаусын! Қазақстан Республикасына және Президентіне, Үкіметіне, халқына бүгінгі съезге шақырғандары үшін алғысымды білдіремін. Бұл съездің мақсаты – адамзаттың дамуының қауіпсіздігін қамтамасыз ету», деп бастады ол.

Бүкіл әлем тап болған дағдарысты талқылауға келгенін және бұл жағдайды діннің көмегінсіз еңсере алмайтынын айтты. «Бүгінгі таңда әлем үлкен дағдарысқа ұшырады. Қауіп басым. Зорлық-зомблық халықаралық қатынастардың нормасына айналғандай. Шығыс пен Батыстың арасында орнаған норма сияқты. Айналаға қарасақ мұндай қасірет біздің жалпы адамзат тарихында болған өркениеттердің тарихында бұрын-соңды болмаған. 19 ғасыр білім мен мәдениеттің даму ғасыры болса да бүгінгідей қасірет сол кездеің өзінде болмаған. Сол заманның теорияшылары ақ немесе ария нәсілі жоғары тұрады деп айтпаған. 20 ғасыр келгенде бүкіләлемдік саясатты қолдайтын болдық деп ойладық. Ал бұл ғасыр екі әлемдік соғыстың уақыты болды. 70 миллион адам құрбан болды. Сол кезде түрлі діндердің өкілдері қайтыс болды. Сол соғыстардан соң әлемді басқаратын адамдар жоспарлы соғыстардың қасірет әкелетінін түсінді. Бүкіл әлемде БҰҰ-ның декларациясын жариялады. Оған сәйкес барлық халықтарға олардың гүлденуі және дамуы үшін кепілдік берілді. Сол декларацияның бірінші бабы елдер арасындағы теңдікті, құқықтарын қамтамасыз ету. Мен қайталап айтамын. Барлық мемлекет басқа мемлекеттердің ішкі саясатына араласпау керек деген қағида бекітілді. БҰҰ-ның жарғысы әлсіздерді қорғау қағидатын алға тартты», деді бас имам. Дегенмен, қабылданған құжаттың тек қағаз жүзінде қалғанын, Таяу Шығыс және басқа мемлекеттерде адам қорлау ісінің өршіп тұрғанын жеткізді. «Бүгінгі таңда басқарушылар екі ұшты ұстанымдарды пайдалануда. Олар адамдардың құқықтарын бұзу және қара бастарының мүдделерін қорғау үшін үлкен жұмыстар жүргізуде. Міне, біз 21 ғасырда өмір сүріп жатырмыз. Бұл ғасырда бұрынғы соғыстар террористік соғыстарға жалғасты. Терроризмді тек қана исламға қаратып айтатын болды. Өкінішке қарай, біз осы жалған ұғымға сене бастадық. Әрине, бүгінгі таңда көптеген жалған діни ұйымдар исламды қаралау үшін, терроризм және радикализммен байланыстыру үшін үлкен жұмыстар жүргізді. Терроризмнің проблемалары туралы әңгіме көңіл көншітпейді. Өзім куә болған оқиғамен бөліскім келеді. Назар аударып қарасақ, өңірлік техника мүмкіндіктері және оның қару-жарақтарының дайындығы терроризмге тойтарыс бере алмайды. Бейбіт өмір сүріп жатқан адамдар арасында терроризм болған кезде бүгінгі мүмкіндіктер оларды қорғай алмайды». Аль-Азхардың бас имамының айтуынша, кейбір адамдар Ислам дінін жамылып, өздерінің теріс, арандатушылық пиғылдарын іске асыруда. Олар бүкіл араб әлеміне қауіп төндіруде. Бүкіл араб әлеміне деген қорқыныш пен үрейді тудыруда. Исламды ұстанатын адамдарға деген төзушілік болмау керек деген сөздерді таратады.

«Құрметті ханымдар мен мырзалар! Біз терроризм мәселесін айтқан кезде – «Терроризмді исламнан бастап иудаизм, христиан, буддизм де қолдамайды. Олар бейбіт өмір сүруді қалайды», дейміз. Әлсіз адамдардың бәрін қорғау керек деген қағидаттарды ислам дінінің өкілдері таратады. Еуропадағы жастардың өзі де, олардың отбасылары да, ешқандай дін ұстамайтын адамдар да исламның шариғаттарын зерттемеген. Сонымен қатар, түзу жолдан жаңылып, Сириядағы соғысқа қатысқан жастармен де жұмыс жүргізуіміз керек. Көптеген Еуропалық жастар Сириядағы жихадқа қосылған. Оларың 40%-ы атеистер, 40%-ы католицизмді ұстанса, 1%-иудейлер, 19%-ы ғана мұсылмандар».

Имам мәлімдемесін былай аяқтады:

«13 қыркүйекте газетте жарияланған ақпаратты айтқым келеді. Халықаралық саясатқа жауапты адамдар 1,5 триллион қаржыны Ауғанстандағы соғысқа жолдаған. Бұл қаражаттың сомасы Германия сияқты мемлекеттің бес жылдық бюджетіне тең болады. Бұндай қыруар қаржыны біз не үшін жұмсаймыз? Осы соманың 1/100 бөлшегін аш немесе кедей адамдарды қолдауға жіберсек құба құп болар еді».

Ақмарал АҒЗАМҚЫЗЫ,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

11.12.2018

Атырауда айқасатындар анықталды

11.12.2018

Қалдықсыз сән әлемі

11.12.2018

2018 жылғы Нобель сыйлығының марапаттау рәсімі өтті

11.12.2018

Үндістанның Гуджарат штатында Қазақстанның Құрметті консулдығы ашылды

11.12.2018

Геннадий Головкин ІВО рейтингінде көш бастап тұр

11.12.2018

ҚХЛ: «Амурға» әліміз жетпеді

11.12.2018

Жымпитыда атқа міну акциясы басталды

11.12.2018

«Елорда жұлдызы» сыйлығы табысталды

11.12.2018

Ақтөбе облысында Тәуелсіздік күніне орай 32 әлеуметтік нысан ашылады

11.12.2018

Тәуелсіздік – көктен түскен сый емес

11.12.2018

Петропавлда тарихи ғимарат өртке оранды

11.12.2018

Солтүстік Қазақстанда сыбайлас жемқорлықты еңсеруге бағытталған марафон қорытындыланды

11.12.2018

Қостанай облысында биыл 331 шақырым жол жөнделді

11.12.2018

Сыртқы істер министрлігінде Адам құқықтары күні аталып өтті

11.12.2018

Солтүстік Қазақстанда жаңа сүт-тауар фермасы іске қосылды

11.12.2018

«Салтанат» десе, салтанат!

11.12.2018

Солтүстік Қазақстанда ауданның жаңа әкімі тағайындалды

11.12.2018

Гран-при иегері Диснейлендке барады

11.12.2018

Сыртқы істер министрлігінде Қазақстанның Сингапурдағы Елшісінің брифингі өтті

11.12.2018

Көпті қуантқан «Balapan» қаһармандары

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Qazaqtyń jylqytaný ilimi

Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń «Uly da­­lanyń jeti qyry» atty maqalasynda, «Atqa miný mádenıeti men jylqy sharýashylyǵy jer júzine Uly daladan taraǵan» degen toqtamdy pikir aıtylypty. Rasynda da, Elbasy atap ótkendeı jylqy mádenıeti men atty miniske úıretýdiń dara tehnologıasy uly dalada qalyptasqany anyq. Iаǵnı, jylqy mádenıetiniń san ǵasyrlyq qalyptasý, damý kezeńderi bıologıalyq jolmen júrgizilgen. Qazirgi tilmen aıtsaq, jylqytaný kóshpeli qoǵamnyń álmısaqtan qanyna sińgen tól óneri hám genetıkalyq jadysynyń keremet týyndysy.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Táýelsizdiktiń tańǵajaıyptary

О́tken joly jazǵan baǵanymyzda («EQ», 21.11.18) Táýelsizdiktiń arqasynda qazaq jastarynyń sporttyń elıtalyq túrlerinen álemdik dodalarda tek sońǵy jyldary ǵana top jaryp jatqan birneshe mysaldaryn keltirgen edik. Sonymen birge qazaq ánderimen, ulttyq áýenmen álemdi aýzyna qaratyp júrgen ánshilerimiz týraly da jazǵanbyz. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Jekemenshik teatrlar jaıy

Jalpy, kez kelgen halyqtyń mádenıeti men rýhanı damý deńgeıi teatr salasyndaǵy jetistikterimen ólshenetini tarıhtan málim. О́rkenıetti memleketterdegi bir ǵana qalanyń ózinde teatr sany 200-den asyp jyǵylatyndyǵy sonyń buljymas dáleli bolsa kerek-ti.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Aqparattar aýqymyndaǵy aqıqat

Taıaýda Almatyda ótken medıaquryltaıda Qazaqstandaǵy buqaralyq aqparat qural­darynyń qazirgi jaı-kúıi keńinen áńgime boldy. Mamandar tarapynan aıtylǵan pikirlerge qulaq qoıar bolsaq, sońǵy jyldary qazaqstandyq BAQ-tyń, ásire telearnalardyń reıtıngi aıtarlyqtaı túsip ketken. Máselen, 2013 jyldan bergi aralyqta bul kórsetkish 22 paıyzǵa tómendegen eken. Onyń sebebi nede?

Сайраш ӘБІШҚЫЗЫ, Қазақстанның білім беру ісінің құрметті қызметкері

Halyq sózinde birtutastyq, birlik bar

«Halyq» sóziniń mán-maǵynasy óte tereń ekeni barshaǵa málim. Másele – osyndaı saıası astary aıryqsha sózdi qalaı qoldanyp júrgenimizde. Merzimdi baspasóz betterindegi habarlardan,  teleradıo arnalardan, ózara áńgimeden «aýyl halqy», «qala halqy» degendi oqyp ta, estip te júrmiz. Máselen, telearnalardyń birinen «Arshaly aýdanynda 27 myń halyq bar» degendi estidim de, «halyq sózin durys qoldanaıyq» dep, ózimniń oı dápte­rime jazyp qoıdym. Sebebi orys tilinde «narod sela» nemese «narod derevnı», «na­rod raıona», «narod goroda» demeıdi, tipti jazbaı­dy. Bul tilde «naselenıe», «jıtelı», «gorojane», «selchane» deıtinin bilemiz. Biz qazaqsha «aýyl turǵyndary», «qalalyqtar» nemese «qala turǵyndary» desek, ekpini báseń bolyp, birdeńe joǵaltyp alatyndaı, «aýyl halqy», «qala halqy» dep qysqa qaıyramyz. Sonda deımin-aý, qazaǵymyzdy bólip, jiktep, birtutas halyq sanatyna qospaı turǵanymyzdy nege ańǵarmaımyz?!

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу