Ең бастысы – ел сенімі

Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың «Қазақстандықтардың әл-ауқатының өсуі: табыс пен тұрмыс сапасын арттыру» атты кезекті Жолдауында қамтылған өзекті мәселелердің әрқайсысы қоғамымыз үшін зор маңызға ие. Өйткені бұл стратегиялық құжатта барша қазақстандықтардың әл-ауқатын арттырып, тұрмысын жақсарта түсуге басымдық берілумен қатар, қоғамдағы құқықтық қатынастар саласындағы бірқатар түйткілдерді оңтайлы шешудің жолдары нақты көрсетілді.

Егемен Қазақстан
12.10.2018 1968
2

Жұртшылық сапалы өзгерістер күтеді

Жолдауда халықтың жайлы әрі қауіпсіз өмір сүруін қам­тамасыз ету, сондай-ақ тұрғын­дардың құқығын сақтау әрі қор­ғау үшін қажетті шараларды қол­ға алудың маңыздылығы бас­ты басымдықтардың бірі ре­тін­де аталды. Бұл тұрғыда осы стра­тегиялық құжатта құ­қық қорғау органдарының жұ­мы­сына сапалы, сындарлы өзге­ріс­тер­дің қажеттігі орынды қоз­ғалды.

«Қауіпсіздік тұрмыс сапа­сы­ның ажырамас бөлігі болып саналады. Ішкі істер орган­­да­ры­ның қызметкерлері қыл­мыспен кү­ресте «алдыңғы шепте» жү­ре­ді, көбіне өз басын қатерге тігіп, азаматтарды қорғайды. Со­нымен қатар қоғам құқық қор­ғау органдарының, ең алды­мен, полиция жұмысының түбегейлі жақсаруын күтіп отыр», деген Елбасы Үкіметке Президент Әкімшілігімен бірлесіп, «Ішкі істер органдарын жаңғырту жө­ніндегі жол картасын» қа­был­дауды тапсырып, бұл бағыттағы тиісті жұмыстар 2019 жылдың 1 қаңтарынан бастап қолға алынуы қажеттігін атап көрсетті. Нақтылай айқанда, Ішкі істер министрлігінің штат­тық санын оңтайландыру, полицияны өзіне тиесілі емес функ­циялардан арыл­ту, үнем­делген қаражатты поли­цей­лер­дің жалақысын көбей­туге, олар­дың тұрғын үй және өзге де әлеуметтік мәсе­ле­лерін ше­шуге бағыттау, полиция қызмет­керінің жаңа стандартын бекіту, мамандарды даярлау мен ірік­теу жүйесін өзгерту, сондай-ақ ішкі істер органдары жа­нында Халыққа қызмет көрсе­ту орталықтарының қағида­ты бо­йынша азаматтарды қабыл­дау үшін қолайлы жағдай жасау сынды бірқатар өзекті мәсе­ле­лер өз шешімін табатын болады. Осы ретте Жолдаудағы поли­ция қызметіне қатысты баста­ма­ларға көпшілік қауым, сондай-ақ сала мамандары зор ықылас танытып отырғаны байқалады. 

«Елбасының Қазақстан хал­қына арнаған кезекті Жол­дауында құқық қорғау орган­дарының жұмысына ерекше көңіл бөлінді. Алдағы уақытта қабылданатын ««Ішкі істер органдарын жаңғырту жөніндегі жол картасы»» біздің салаға үлкен серпіліс әкеледі деп үміттенеміз. Сонымен қатар полицияны өзіне тиесілі емес функциялардан арылту шарасы өз кезегінде полиция қызметкерлерінің жалақысын көбейтуге мүмкіндік береді.

Екіншіден, олардың тұрғын үй және өзге де әлеуметтік мәселелерін шешуге жол ашылады. Бұдан бұрын да әлеуметтік мәселелерге тиісті назар ауда­рылып келген. Дегенмен, Жолдауда қозғалған мәселелердің жөні бөлек. Енді аталған жағдаяттарға үкіметтік деңгейде назар аударылатын болғандықтан, қылмыспен күресте алдынғы шепте жүретін полицейлердің әлеуметтік жағдайы тағы бір саты жоғарылайтын болады. Полиция қызметкерлерінің жалақысы өсіп, әлеуметтік жағдайы жоғарылаған соң, олардың арасында жемқорлық жойылады, халықтың құқығын қорғау, қоғамдық тәртіпті қамтамасыз ету бағытындағы жұмыс сапасы да көтеріледі. Осындай жаңа үміттер сыйлаған биылғы Жолдау бізге осынысымен құнды», дейді ІІМ Кадр жұмысы департаменті Қызметті өткеруді ұйымдастыру басқармасы бастығының орынбасары, полиция полковнигі Қайрат Жахин.

Сонымен қатар көптеген азамат­ ­полиция қызметкерлерінің бәрін қайта аттестаттаудан өткізу, олардың арасындағы үздіктерді ғана қызметінде қалдыру, халықпен жұмыс істеудің жаңа заманауи тәсілдерін енгізу, полиция қызметін бағалаудың критерийлерін түбегейлі өзгерту секілді шаралардың жүзеге асырылатынын дұрыс қадам ретінде қабылдауда.

Тағы бір айта кетер жайт, Жолдауда азаматтардың құқығын сақтау, қорғау ісінде сот жүйесін одан әрі жаңғырту мәселелері де тыңғылықты түсіндірілді. «Соңғы жылдары көп жұмыс атқарыл­ды, дегенмен, басты міндет – соттарға деген сенімнің жоғары деңгейін қамтамасыз ету шешімін таппай отыр. Сонымен қатар құқық үстемдігі – біздің реформаларымыздың табысты болуының негізгі факторы», деген Мемлекет басшысы сот жұмысының заманауи форматтарын және озық электронды сервистер енгізуді жалғастыру, уақыт пен ресурстардың орынсыз шығынын талап ететін артық сот рә­сім­дерін қысқару қажеттігіне екпін берді. Бұдан бөлек, Елбасы сот жүйесінің са­палы дамуына және кадрларды жа­ңарту, үздік заңгерлерді судья болуға ұмтылатындай жағдай жасау ісіне назар аудару керектігін жеткізді. Сондай-ақ Президент бизнес пен мемлекеттік құрылымдар арасындағы сот арқылы шешілетін дау-дамайды қарау кезінде түсінікті әрі болжамды сот тәжірибесіне сүйену, судьяларға заңсыз ықпал ету мүмкіндіктерін жою қажеттігін айта келіп, тиісті орындарға жыл соңына дейін нақты шаралар кешенін әзірлеуді міндеттеді. 

Негізгі күш – тиімді мемлекеттік аппарат

Тұрақтылық пен орнықты дамуды қамтамасыз етуде, реформаларды нә­тижелі жүзеге асыруда тиімді мемлекеттік аппарат шешуші рөл атқаратыны белгілі. Бұл орайда кезінде «100 нақты қадам» Ұлт жоспарында негізгі міндеттер күн тәртібіне шығарылған болатын. Десек те, Елбасы Жолдауында аталған салаға қатысты атқарылуы тиіс шаралар терең талданып, жаңа сипатта қайта пысықталды. Нақтылай айт­қанда, Жолдауда мемлекеттік органдар қызметінің тиімділігін түбегейлі арт­тырудың маңыздылығы, мемлекеттік қызметшілердің мемлекет пен қоғам арасындағы алшақтықты қысқартуға тиісті екені көрсетілді. Бұл жерде тұрақты кері байланыс орнату, мемлекеттік саясаттың нақты шаралары мен нәтижелерін жұртшылыққа түсіндіру ісі тыңғылықты жүзеге асырылуы қажеттігі айтылып тұр.

Елбасы осы салаға қатысты келтір­ген деректерге қарағанда, тиімсіз шы­ғындарды оңтайландыру және бас­шылық құрамын қысқарту есебінен төменгі және орта буындағы қызметкерлердің жалақысы 2-2,5 есе өскен. Мамандардың жұмыстан кетуі қысқарып, біліктілігі жоғары кадрлардың жеке сектордан мемлекеттік қызметке келуі 3 есе артқан. Мәселен, Мемлекеттік қызмет істері агенттігінде орталық аппаратқа арналған конкурс бір орынға 28 адамға дейін, ал өңірлік құрылымдарда бір орынға 60 адамға дейін өскенін көрсеткен. Ал қазір Маңғыстау облысының әкімдігіндегі 1 бос орынға 16, Әділет министрлігінде орта есеп­пен 13 адам үміткер болып отыр. 

Сонымен қатар Елбасы еңбекақы төлеудің жаңа моделіне көшу үшін мемлекеттік органдардың басшыларына «бюджеттік-кадрлық маневрді» жүзеге асыруға құқық берілгенін, олар үнемделген қаржы есебінен қызмет­­ші­лердің жалақысын көбейтуге мүмкіндігін алғанын айта келіп, бүгінде көптеген мемлекеттік органдар жаңа модельге көшуді қалап отырғанына тоқталды. 

Озық тәжірибелер қолданылады

Қоғамымыздағы кейбір келеңсіз көріністердің туындауына сыбайлас жем­қорлықтың тікелей әсер етіп отыр­­ғаны жасырын емес. Бұл өз кезегінде халықтың көңіл күйіне жағым­сыз әсер ететіні анық. Осы бір кесірлі үрдіс мемлекеттік қызмет, жер қатынас­тары, құрылыс, кәсіпкерлік салаларында жиі көрініс береді. Сондықтан да Прези­дент өз Жолдауында аталған мәселеге айрықша мән бере келіп, қолға алынуы тиіс шаралар тізбегін атап көрсетті.

«Көрсетілетін мемлекеттік қызмет­тер аясында мемлекеттік қызмет­ші­лердің тұрғындармен тікелей қарым-қатынасын азайтуға қол жеткіз­ген жөн. Жер қатынастары мен құры­лыс саласындағы бюрократтық рәсім­дер жұртшылықты мазалайтын мәселелердің бірі болып саналады. Бұл салада ашықтық жоқ, халық пен бизнес ақпаратқа толық қол жеткізе алмай отыр. Жер қоры мен жылжымайтын мүлік нысандары туралы мәліметтердің бірыңғай ақпараттық базасын жасауды тапсырамын. Осы мәселе бойынша тәртіп орнатып, жерді нақты инвесторларға беру керек!» деген Нұрсұлтан Назарбаев жұртшылық пен бизнес қауымдастығының наразылығын туғызатын басқа да бағыттар бойынша тиісті жұмыстар жүргізу керектігіне, 2019 жылы көрсетілетін мемлекеттік қызметтердің 80 проценті, ал 2020 жылы кемінде 90 проценті электронды фор­матқа көшірілуге тиіс екеніне назар аударды. Президенттің сөзіне қара­ғанда, «Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер туралы» заңды жедел жаңар­ту, қара­ма­ғындағы қызметкерлер сыбай­лас жем­­қорлыққа қатысты құқық бұзу­шылық жасаған жағдайда бірінші бас­шылардың жеке тәртіптік жауапкершілігін күшейту мәселесін пысықтау қажет. 

Елбасы өз Жолдауы арқылы Үкімет пен барлық мемлекеттік органдарға формализм мен бюрократияны азайту қажеттігін ескерткені де халықтың көңілінен шықты деп ойлаймыз. 

Қорыта айтқанда, бұл кезекті Жолдау еліміздің уақыт талабына сай дамуына жол ашып қана қоймай, атқарушы билік пен халық арасындағы байланысты, өзара сенімді одан әрі нығайта түсудің негізгі бағыттарын айқындап берді. Ал халықтың билікке деген сенімінің артуы қоғамымыздағы ортақ проблемалардың еңсерілгенін білдіреді.

Жолдыбай БАЗАР,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

11.12.2018

Атырауда айқасатындар анықталды

11.12.2018

Қалдықсыз сән әлемі

11.12.2018

2018 жылғы Нобель сыйлығының марапаттау рәсімі өтті

11.12.2018

Үндістанның Гуджарат штатында Қазақстанның Құрметті консулдығы ашылды

11.12.2018

Геннадий Головкин ІВО рейтингінде көш бастап тұр

11.12.2018

ҚХЛ: «Амурға» әліміз жетпеді

11.12.2018

Жымпитыда атқа міну акциясы басталды

11.12.2018

«Елорда жұлдызы» сыйлығы табысталды

11.12.2018

Ақтөбе облысында Тәуелсіздік күніне орай 32 әлеуметтік нысан ашылады

11.12.2018

Тәуелсіздік – көктен түскен сый емес

11.12.2018

Петропавлда тарихи ғимарат өртке оранды

11.12.2018

Солтүстік Қазақстанда сыбайлас жемқорлықты еңсеруге бағытталған марафон қорытындыланды

11.12.2018

Қостанай облысында биыл 331 шақырым жол жөнделді

11.12.2018

Сыртқы істер министрлігінде Адам құқықтары күні аталып өтті

11.12.2018

Солтүстік Қазақстанда жаңа сүт-тауар фермасы іске қосылды

11.12.2018

«Салтанат» десе, салтанат!

11.12.2018

Солтүстік Қазақстанда ауданның жаңа әкімі тағайындалды

11.12.2018

Гран-при иегері Диснейлендке барады

11.12.2018

Сыртқы істер министрлігінде Қазақстанның Сингапурдағы Елшісінің брифингі өтті

11.12.2018

Көпті қуантқан «Balapan» қаһармандары

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Qazaqtyń jylqytaný ilimi

Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń «Uly da­­lanyń jeti qyry» atty maqalasynda, «Atqa miný mádenıeti men jylqy sharýashylyǵy jer júzine Uly daladan taraǵan» degen toqtamdy pikir aıtylypty. Rasynda da, Elbasy atap ótkendeı jylqy mádenıeti men atty miniske úıretýdiń dara tehnologıasy uly dalada qalyptasqany anyq. Iаǵnı, jylqy mádenıetiniń san ǵasyrlyq qalyptasý, damý kezeńderi bıologıalyq jolmen júrgizilgen. Qazirgi tilmen aıtsaq, jylqytaný kóshpeli qoǵamnyń álmısaqtan qanyna sińgen tól óneri hám genetıkalyq jadysynyń keremet týyndysy.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Táýelsizdiktiń tańǵajaıyptary

О́tken joly jazǵan baǵanymyzda («EQ», 21.11.18) Táýelsizdiktiń arqasynda qazaq jastarynyń sporttyń elıtalyq túrlerinen álemdik dodalarda tek sońǵy jyldary ǵana top jaryp jatqan birneshe mysaldaryn keltirgen edik. Sonymen birge qazaq ánderimen, ulttyq áýenmen álemdi aýzyna qaratyp júrgen ánshilerimiz týraly da jazǵanbyz. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Jekemenshik teatrlar jaıy

Jalpy, kez kelgen halyqtyń mádenıeti men rýhanı damý deńgeıi teatr salasyndaǵy jetistikterimen ólshenetini tarıhtan málim. О́rkenıetti memleketterdegi bir ǵana qalanyń ózinde teatr sany 200-den asyp jyǵylatyndyǵy sonyń buljymas dáleli bolsa kerek-ti.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Aqparattar aýqymyndaǵy aqıqat

Taıaýda Almatyda ótken medıaquryltaıda Qazaqstandaǵy buqaralyq aqparat qural­darynyń qazirgi jaı-kúıi keńinen áńgime boldy. Mamandar tarapynan aıtylǵan pikirlerge qulaq qoıar bolsaq, sońǵy jyldary qazaqstandyq BAQ-tyń, ásire telearnalardyń reıtıngi aıtarlyqtaı túsip ketken. Máselen, 2013 jyldan bergi aralyqta bul kórsetkish 22 paıyzǵa tómendegen eken. Onyń sebebi nede?

Сайраш ӘБІШҚЫЗЫ, Қазақстанның білім беру ісінің құрметті қызметкері

Halyq sózinde birtutastyq, birlik bar

«Halyq» sóziniń mán-maǵynasy óte tereń ekeni barshaǵa málim. Másele – osyndaı saıası astary aıryqsha sózdi qalaı qoldanyp júrgenimizde. Merzimdi baspasóz betterindegi habarlardan,  teleradıo arnalardan, ózara áńgimeden «aýyl halqy», «qala halqy» degendi oqyp ta, estip te júrmiz. Máselen, telearnalardyń birinen «Arshaly aýdanynda 27 myń halyq bar» degendi estidim de, «halyq sózin durys qoldanaıyq» dep, ózimniń oı dápte­rime jazyp qoıdym. Sebebi orys tilinde «narod sela» nemese «narod derevnı», «na­rod raıona», «narod goroda» demeıdi, tipti jazbaı­dy. Bul tilde «naselenıe», «jıtelı», «gorojane», «selchane» deıtinin bilemiz. Biz qazaqsha «aýyl turǵyndary», «qalalyqtar» nemese «qala turǵyndary» desek, ekpini báseń bolyp, birdeńe joǵaltyp alatyndaı, «aýyl halqy», «qala halqy» dep qysqa qaıyramyz. Sonda deımin-aý, qazaǵymyzdy bólip, jiktep, birtutas halyq sanatyna qospaı turǵanymyzdy nege ańǵarmaımyz?!

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу