Санаға серпіліс қажет

Егемен Қазақстан
15.10.2018 3029
2

Тәуелсіздік алғалы еліміздегі ішкі, сыртқы саясатқа қатысты негізгі мә­се­лелерді жолға қоюға, мемлекет­тілік­ті орнықтырып, ұдайы даму жолы­на түсуге, даму динамикасын тұрақ­тан­дыруға жиырма жеті жылда, әрине аз қай­рат жұмсалған жоқ. Атқарылған істер­дің нәтижелі болғанын санамызға сер­пі­ліс берген жаңа елордамыз – Ас­та­нан­ың өсуі мен гүлденуіне, адам­дар­­дың өмір сүру ұзақтығының 72,5 жасқа жеткеніне, ЭКСПО-2017 көр­месі секілді әлем елдерінің назарын аудар­ған үлкен шараларды өз елі­мізде өткізе ал­ғанымызға, ірі қала­лары­мыз­ды Еура­зия өңірінің қаржылық, іс­кер­лік, инно­вациялық және мәдени орт­а­лығына айналдыра білгенімізге, мем­лекет­тердің даму көрсеткіші жағынан Орта­лық Азия бойынша көш бастап келе жат­қанымызға қарап та айтуға болады. 

2050 жылға қарай әлемдегі озық да­мыған 30 елдің қатарына қосылу стра­­те­гиялық мақсатымызға айналды. Ал елдің даму көрсеткіші, әрине, халық­­тың тұрмысы, әл-ауқаты жақсар­ғаны­мен өлшенсе керек. Демек, жаңа Жол­дауын Президентіміз Нұрсұлтан Назар­баевтың халықтың әл-ауқатын өсіру, табысты молайтып, тұрмыс сапасын арттыру мәселесіне арнағаны заңды еді.
Бұл орайда Елбасы Жолдаудың «өмір сүруге жайлы орта қалыптас­тыру» де­ген бөлімінде: «Жайлылық дегені­міз ең алдымен, тұрғын үйдің қолжетім­ді­лігі, ауланың әдемілігі мен қауіпсіз­дігі, тіршілікке және жұмыс істеуге қо­лай­лы елді мекеннің және сапалы инф­ра­құ­ры­лымның болуы» деп атап көрсетті.

Азаматтарды тұрғын үймен қамта­ма­сыз ету мәселесі соңғы он бес жыл­да ұдайы назарға алынып келеді. 2014 жылдан бері еліміздің инфрақұрылымын жақ­сартатын «Нұрлы жол» кешенді бағ­дар­ламасы қолға алынса, бертінде тұр­ғын үй құрылысына зор серпін берген «Нұрлы жер» бағдарламасы табыс­ты іске асырылуда. Қазіргі таңда тұрғын үй ипотекасының қолжетімділігін арт­ты­­ратын жаңа ауқымдағы «7-20-25» бағ­дар­ламасы да жүзеге асы­рыла баста­ды. Президент бұл орай­да, әкім­дерге жер­­гілікті бюджет есебі­нен жеңіл­де­тіл­­ген ипотека бойынша алғашқы жар­на­ны ішінара субсидиялауды тапсырыпты. 

Рас, қазір бұл бағдарламаға қатысты әртүрлі пікірлер, ұсыныстар айтылуда. Соның бірінде мемлекеттік бағ­дар­ламамен пәтер алған көпбалалы отбасылардың үйін кеңейтуіне мүм­кіндік беру, мемлекеттік бағдарла­мамен үй алғаннан кейін отбасында сәби дүниеге келіп, бала саны артып жатса, қосымша жеңілдіктер жасау туралы айтылды. Оны қарау, әрине, сала мамандарының еншісінде. 

Қалай болғанда да, еліміздің барлық ай­мақтары бойынша дәрігерлер, поли­цей­лер, мұғалімдер, қысқасы әлеу­меттік сала қызметкерлері аталған бағдарламаның арқасында баспанаға қол жеткізетін болады. Инженерлік инфрақұрылыммен қоса алғанда мемлекет алдағы бес жылда 650 мың отбасыға немесе 2 миллионнан астам азаматқа қолдау көрсеткелі отыр. 

Елбасы Жолдауында тоқталған тағы бір өзекті мәселе – еліміздің аумақ­тық дамуына жаңа тәсілдер енгізуді қамтамасыз ету. 
Статистика бойынша, қазіргі күні Астана мен Алматы еліміздегі ішкі жалпы өнімнің 30 пайыздан астамын қам­тамасыз етіп отыр. Елбасымыз айт­қандай, әлемдік ішкі жалпы өнімнің 70 пайыздан астамы қалаларда түзілетіні рас. Демек әлемдік үрдістен қалыс қалмай келе жатқан елімізде халықтың жаппай қалаға көшуін, яғни жедел қарқынмен жүріп жатқан қалалану про­цесін тиімді пайдалануға болады. Бұл орайда, Президент 2019 жыл­дың 1 қыркүйегіне дейін еліміздің бас­қарылатын урбанизациясының картасына айналатын 2030 жылға дейінгі аумақтық-кеңістіктік дамуының болжамды схемасын әзірлеуді тапсырды. Мұнда зиялы тұлғалар, елдің ақса­қалдары айтып жүргендей, ауылдағы елді қалаға әкеліп, «өз күніңді өзің көр» деп қоя салмай, қарапайым халыққа жайлы өмір қалыптастыру үшін инфра­құрылымды дамыту, коммуналды және тұрғын үй құрылысындағы мін­дет­терді шешу парыз. Елбасының ауыл­дардан бастап республикалық маңы­зы бар қалаларға дейінгі түрлі елді мекендер үшін өңірлік стандарттар жүйесін әзірлеуді тапсырғаны да сондықтан. 

Адам ресурсын дамыту, оларды мемлекет игілігіне пайдалану, әр­бір азаматтың өз арман-мақсатына же­те отырып, елдің де дамуына, гүл­денуі­не үлес қосуына мүмкіндік туды­ра білу – тиімді басқарудың бір­ден бір көр­сет­кіші болар еді. Бұл орай­да, сөз жоқ, ай­мақтық басқару орган­дары­ның жетек­ші­леріне серпіліс қажет. Жергілікті басқару органдары жаңа мектептер, ауруханалар, балабақшалар салуға өздігінен жол іздеп, инвес­торлар тартуы керектігін айтқан Ел­басы лауазымды қызметке ие әрбір азаматқа, әкімдерге ескі тә­сіл­ге сүйене бермей жаңашыл болу керектігін, іздену қажеттігін меңзепті. 

Қорыта айтқанда, жаңа Жол­дауда көңілге медеу болатын жақсы жетістіктеріміз де айтылды. Бұл тұрғыда біз осы бір мазмұн­ды құжаттың оқырманы, тұты­ну­шысы ғана емес, ондағы басым­дықтарды жүзеге асырушы бола алсақ, нұр үстіне нұр. 

Айзада ҚҰРМАНОВА,

Мәжіліс депутаты

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

14.11.2018

Ардақ Әшімбекұлы Мемлекеттік күзет қызметінің бастығы қызметіне тағайындалды

14.11.2018

Б.Сағынтаев Жамбыл облысының білім беру саласының мамандарымен кездесті

14.11.2018

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мәселелері жөніндегі комиссия отырысы өтті

14.11.2018

Елбасы «Астана Бас жоспары» ғылыми-зерттеу жобалық институтында болды

14.11.2018

Үкімет басшысы Жамбыл облысында болды

14.11.2018

Атыраулықтар жалпыұлттық диктант жазуға қатысты

14.11.2018

Қазақстанның бірқатар өңірлерінде Азаматтарға арналған қоғамдық қабылдаулар өтті

14.11.2018

Қ.Тоқаев: Бюджетті қарау кезінде тек мемлекеттік мүдде үстем болуы тиіс

14.11.2018

Африканың Батыс Сахарасында күрделі тапсырмаларды орындады

14.11.2018

Батыс Қазақстан облысында тағы бірнеше кәсіпорын жалақы өсірді

14.11.2018

Халықаралық балалар шығармашылығы Фестивалінің жеңімпаздары марапатталды

14.11.2018

Батыс Қазақстан облысының Жәнібек ауылында 40 пәтер пайдалануға берілді

14.11.2018

Елбасы кітапханасы ақтөбелік жоғары оқу орнына 350-ден аса кітап тарту етті

14.11.2018

Алматыда мұғалімнің кәсіби құзыреттілігін қалыптастыру мәселесі талқыланды

14.11.2018

Алматы жұртшылығы жалпыхалықтық диктант жазуға қатысты

14.11.2018

Алматыда «Көшпенділер әуені» атты дәстүрлі орындаушылардың ІІ Республикалық байқауы өтті

14.11.2018

Алматыда дәстүрлі «Болат Тұрлыханов кубогі» өтеді

14.11.2018

Бақытжан Сағынтаев Таразда Халықты жұмыспен қамту орталығына барды

14.11.2018

Асқар Мамин өңіраралық семинар-кеңеске қатысты

14.11.2018

Премьер-Министрге «Смарт-Тараз» және Тараз-Хаб жобалары таныстырылды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Mádenıetti adam. Ol kim?

Osy keıde on ekide bir gúli ashylmaǵan kókórim jastarǵa albyrttyqtyń saldarynan jibergen aǵattyǵy men qateligin túzeý maqsatynda apalyq qamqorlyqpen azǵantaı bir aqyl-keńes aıta bastasań, munyńdy muqatý, tuqyrtý dep oılaıtyndaryna túsinbeısiń.  Olardyń bári syndy solaı qabyldaıdy degen pikirden aýlaqpyz árıne, biraq kúndelikti ómirde mundaı jaıtqa jıi tap bolyp jatatynymyz ras endi. Munan soń aldyńǵy tolqyn apalarymyz ben aǵalarymyzdyń aldarynan kese-kóldeneń ótpeı, jumsaǵan jaqtaryna quldyrańdaı usha jóneletin baıaǵy bizdiń kezimizdegi jastardyń eleýsiz ǵana eskertilgen úlkenderdiń áńgimesinen keıin endigári sol kemshilikti qaıtalamaýǵa tyrysatyn elgezektigi, qarapaıymdylyǵy, kishipeıildigi, ıbalylyǵy sanamyzǵa saǵynysh sazyndaı sarqyla oralady. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Sheraǵań shertken sher

Qazaq jýrnalıstıkasynyń qara narlary Sherhan Murtaza men Kamal Smaıylovtyń «Egemendegi» hattary kezinde qoǵamdyq sanaǵa serpilis ákelgeni málim. «Qadirli Kamal Dos!», «Qadirmendi Sherhan!» dep bastap, el ómiriniń qaltarys-bultarystaǵy búkil problemasyn jipke tizip kórsetken, odan shyǵatyn jol izdegen eki tulǵanyń hattaryn qazir oqysań, alysty boljaı bilgen kóregendigine eriksiz tańǵalasyń. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sotqa silteı salý sán be?

Qara qyldy qaq jaryp, ádildikti aıtqan qazaq bıleriniń bılik qaǵıdasy: «Týra bıde týǵan joq, týǵandy bıde ıman joqqa» negiz­delgeni málim. Qasqaıyp turyp qamshysyn aldyna tastap: «Baı bolsań halqyńa paıdań tisin, batyr bolsań dushpanǵa naızań tısin. Baı bolyp paıdań tımese, batyr bolyp naızań tımese jurttan ala bóten úıiń kúısin» dep Áıteke bıdiń shamyrqanǵany, judyryqtaı jumylǵan Qazybek bıdiń Qońtajyny bılik aıtý kezegi tıgende: «Sózdi óńmenime suǵyp aıtqan kezde, eki ıyǵynan eki aıý aýzynan ot shashyp «typyr»» etshi, «kóreıin» dep turdy. Kórdińiz be, bılik aıtqan adam sózimen de kózimen de, susymen de yqtyra alady eken. Qazaq bıleri dala zańynyń oryndaýshylary bolǵan. Tek ádildikti tý etip kótergen onyń aldynda han da qara da birdeı jaýap bergen.

Дидар Амантай,

Sóz shyǵyny

Qazir sóz aldyǵa shyqty. Rolan Bart kótergen konnotasıa men denotasıa qaıshylyǵy, demek, sózdiń nársege emes, sózge nemese belginiń zatqa emes, belgige silteıtindigi jalǵan sana qalyptastyratyny jaǵdaıdy kúrdelendire tústi. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Qazaq otbasy

Otbasy uǵymy – qazaq úshin qasıetti de qadirli. Túbiri − ot, ot jylý beredi, ómir syılaıdy, tirshiliktiń kózi, úıdiń ishindegi «ýildegen» jeldi, «azynaǵan» aıazdy toıtaryp, otbasy ıesine sanalatyn adamǵa baq-dáýlet darytady. Otanasy, otaǵasy degen eki sózdiń arǵy jaǵyna oı jiberseń – qazaqtyń kemeldigine, bárin qysqa baılammen uǵyndyratyn kemeńgerligine kóz jetkizesiń. Sondyqtan da shyǵar, otbasy qaǵıdasynyń qashan da bıik turatyny. Qazaq otbasyn qurǵanda jetesizdikten jerip, kórgensizdikten boıyn aýlaq salǵan. Ata-ana úlgisin alǵa ozdyrǵan.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу