Жаңа міндеттер жүктейді

Егемен Қазақстан
23.10.2018 2582
2

Қалыптасқан дәстүр бойын­ша биыл да Елбасымыз Қа­зақ­­­­­стан халқына арнаған жаңа Жолдауын жариялады. Прези­дент Жолдауы жұрт жыл сайын асы­ға күтетін саяси оқиға деуге болады. Жаңа құжаттан барша қазақстандықтар жағымды жа­ңалық, ерекше жақсылық күтеді. Биылғы Жолдаудың да көпшілікті бейжай қал­дырмай, халықтың көңілінен шық­қанына сенімдімін.

Жолдау, ең алдымен, мемле­кеттің әлеуметтік-экономика­лық дамуы мен қазақстандықтар­дың әл-ауқатын одан әрі қарай ­арттыру мәселелеріне арналды. Соның ішінде әдеттегідей білім саласына көп міндеттер жүктелді. Жаһандану жағдайында білім беру жүйесінде аса маңызды өзгерістер орын алып отыр. Адам­и капиталға, оның ішінде білім беру жүйесіне са­лын­ған инвестиция­лар экономи­ка мен қоғам үшін маңызды ықпал жасауда. Бұл өзгерістер жылдам құбылатын әлемде өзгеріске тез бейімделе ала­тын мамандардың қажеттілігін тудырып отыр. Сондықтан білім беруді тек әлеуметтік қажеттілік деп қарамай, экономикалық инвестиция ретінде санау керек. 

Осы орайда Қазақ­стан Пре­зи­денті Н.Ә.Назарбаев «Қа­зақ­стандықтардың әл-ауқатының өсуі: табыс пен тұрмыс сапасын арттыру» атты Жолдауында адами капиталды бағалауды, білім беру саласында жасанды интеллектіні дамытуды, ақпараттық техноло­гиялар бойынша білім беруді және ғалымдарды қолдаудың жүйе­лі саясатын жүргізуді, жоғары білім сапасына көңіл бөлуді тапсыр­ды. Осы тұрғыда, әсіресе жоға­ры оқу орындарының тарапы­нан ­дайындалып жатқан маман­дар­дың сапасына назар аудару қажет деп ойлаймын. 

Елбасы жоғары оқу орында­рының жауапкершілігін арттыру мәселесіне де кеңінен тоқталып өтті. Жоғары оқу орындарының санын қысқарту, оларды бірік­ті­ру мен ірілендіру арқылы білім беру сапасын арттыруға, оқу орындары арасындағы әділ бәсе­келестікке қол жеткізуге болады.

Білім беру саласындағы мем­лекеттік саясат зияткер ұлтты қалыптастыруға, отандық ғы­лым­­ның жаңа үлгісін құру­ға ба­­ғыт­талған және олар өз кезе­­гінде жоғары оқу орындары алдына жаңа мақсаттар мен мін­дет­тер қойып отыр. Жоғары білім беру жүйесіндегі барлық жаңа­шылдықтар Қазақстанның бәсе­кеге қабілетті елдердің қата­рына ену стратегиясын тезірек іске асыруға қосқан нақты үлес болып табылады. Елбасы Н.На­зар­­баевтың бастамаларын жүзеге асыру бағытында, білім беру, бизнес, инженерия, ауыл шаруа­шылығы және басқа да салалар бойынша 75 жылдық жұмыс тәжірибесі бар М.Әуезов атын­дағы Оңтүстік Қазақстан мем­лекеттік университеті де аймақ­тың жұмыс берушілерінің жо­ғары сапалы мамандарға деген сұраныстарын толығымен қана­ғаттан­дыруға ұмтылуда.

М.Әуезов атындағы ОҚМУ маман­дарды дайындаудың үш деңгейлік жүйесі негізінде ба­калавриаттың – 95, магис­тра­тураның – 59, PhD докто­ран­ту­­раның 19 мамандығы бойынша маман дайындаумен айналысып келеді. Университеттің білім мен ғы­лым са­ласындағы қарыштап дамуы әлем­нің үздік университеттерінің аса бедел­­ді ха­лықаралық рейтингінде (QS World University Rankings) алға жыл­жуына мүм­кіндік беріп, университет ұжы­мы­ 2018 жылы әлемнің 4763 универ­си­те­ті арасында құрметті 480-орынға ие болды. QS рейтингіне енген 10 қа­зақстандық ЖОО ара­­сында ОҚМУ 4-орында. Қазақ­станның білім сапасын қамта­масыздандыру бо­йынша тәуелсіз агенттігінің үздік көп­салалы жоғары оқу орындарының Бас рейтингінде 2017-2018 оқу жылында М.Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан мемлекеттік универ­ситеті мемлекеттің үздік универси­тет­терінің үштігіне кірді, 33 мамандық бойынша бірінші орынды, 18 мамандық бойынша екінші орынды, ал 25 маман­дық бойынша үшінші орынды иелен­ді. Қазақстан Республикасы Білім және ғылым ми­нистр­лігінің «Болон про­цесі және ака­де­миялық ұтқыр­лық орталы­ғының» ұлттық рей­тингінде 15 маман­дық бірін­­ші орынға, 23 мамандық екін­ші орынға, 13 мамандық үшінші орынға ие болды. Бұл Елбасы­ның білім беру саласы қызмет­кер­лерінің алдына қойып отыр­ған міндеттерін орындаудың айқын көріністерінің бірі деуге болады.

Мемлекет басшысы назар аударған тағы бір мәселе – жо­ғары оқу орындарын бітіру­ші­лердің өз мамандықтары бойынша жұмысқа орналасу деңгейі. Президент атап өткендей, кез келген жоғары оқу орнының тиімді жұмы­сының басты көрсеткіші – бітіру­ші­лердің оқу орнын аяқтағаннан ке­йін­гі жұмыспен қамтамасыз етілуі, олар­­дың еңбекақысы жоғары жұмысқа орналасуы. Аталған мәселені оңтайлы шешу жолдарының бірі, менің ойымша, жоғары оқу орындары мен жұмыс беру­ші­лердің арасындағы өзара тиімді қарым-қатынастарды дамыту, яғни бизнес пен ғылымның қарым-қатынасын жолға қою. Бірақ бизнес пен университеттер арасындағы байланыстарды «өнімді жеткізуші-өнімді тұтынушы» бағдарламасы бо­йынша біржақты қа­лыптастыру жоғары нәтиже бере алмайды. Дәстүрлі емес, екі жаққа да тиімді ынтымақтастыққа ықпал ете­тін жаңа үрдістер қажет. Біздің түлек­тердің жұмысқа орналасу деңгейі 80-85 пайызды құрайды, бұл олардың еңбек нарығында жоғары сұранысқа ие екендігін көрсетеді. Қазіргі таңда ОҚМУ түлектері экономиканың әртүрлі салаларында, еліміздің түкпір-түкпірінде ғана емес, сонымен қатар алыс және жақын шет­елдерде де еңбек етіп, өздерін белсенді азаматтық ұстанымы қалып­­тасқан жоғары дәре­желі маман ретінде көрсетуде және сол арқылы универ­си­теттің оң сипаттағы беделін нығайтуда. 

М.Әуезов атындағы Оңтүс­тік Қазақ­стан мемлекеттік уни­вер­ситеті бүгінгі таңда – бұл Қа­зақстан Респуб­ликасының білім беру кеңістігінің жарқын өкіл­­­де­рінің бірі. Оның жоғары дең­гейдегі ғылыми және мате­риалдық әлеуеті, сонымен қатар университеттің ұзақ жылдар бойындағы тарихы барысында қалыптасқан салттары мен дәстүрлері оның басты байлығы мен бәсекеге қабілеттілігінің белгісі болып табылады. Міне 75 жыл бойы уни­верситет сапалы білім беріп, қоғамға қажетті мамандар дайындап, өз ісінің қас шеберлерін өсіріп келе­ді. Профессор-оқытушылар құра­мы­ның бар күш-жігері университет қабыр­ғасынан жоғары білікті, заман өзгеріс­теріне икемді, зияткер маман шығаруға бағытталған. Ал ол түлек­тер­дің білімдері, ерік-жігерлері мен дағ­дылары сү­йік­ті Отанымыз – Қазақстан Рес­пуб­ликасының өркендеуі жолын­да аянбай қызмет етуге бағыт­талған. 

Сәкен ПЕРНЕБЕКОВ

М.Әуезов атындағы ОҚМУ

Академиялық мәселелер жөніндегі департамент

директорының орынбасары, т.ғ.к., профессор

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

14.11.2018

Ардақ Әшімбекұлы Мемлекеттік күзет қызметінің бастығы қызметіне тағайындалды

14.11.2018

Б.Сағынтаев Жамбыл облысының білім беру саласының мамандарымен кездесті

14.11.2018

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мәселелері жөніндегі комиссия отырысы өтті

14.11.2018

Елбасы «Астана Бас жоспары» ғылыми-зерттеу жобалық институтында болды

14.11.2018

Үкімет басшысы Жамбыл облысында болды

14.11.2018

Атыраулықтар жалпыұлттық диктант жазуға қатысты

14.11.2018

Қазақстанның бірқатар өңірлерінде Азаматтарға арналған қоғамдық қабылдаулар өтті

14.11.2018

Қ.Тоқаев: Бюджетті қарау кезінде тек мемлекеттік мүдде үстем болуы тиіс

14.11.2018

Африканың Батыс Сахарасында күрделі тапсырмаларды орындады

14.11.2018

Батыс Қазақстан облысында тағы бірнеше кәсіпорын жалақы өсірді

14.11.2018

Халықаралық балалар шығармашылығы Фестивалінің жеңімпаздары марапатталды

14.11.2018

Батыс Қазақстан облысының Жәнібек ауылында 40 пәтер пайдалануға берілді

14.11.2018

Елбасы кітапханасы ақтөбелік жоғары оқу орнына 350-ден аса кітап тарту етті

14.11.2018

Алматыда мұғалімнің кәсіби құзыреттілігін қалыптастыру мәселесі талқыланды

14.11.2018

Алматы жұртшылығы жалпыхалықтық диктант жазуға қатысты

14.11.2018

Алматыда «Көшпенділер әуені» атты дәстүрлі орындаушылардың ІІ Республикалық байқауы өтті

14.11.2018

Алматыда дәстүрлі «Болат Тұрлыханов кубогі» өтеді

14.11.2018

Бақытжан Сағынтаев Таразда Халықты жұмыспен қамту орталығына барды

14.11.2018

Асқар Мамин өңіраралық семинар-кеңеске қатысты

14.11.2018

Премьер-Министрге «Смарт-Тараз» және Тараз-Хаб жобалары таныстырылды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Mádenıetti adam. Ol kim?

Osy keıde on ekide bir gúli ashylmaǵan kókórim jastarǵa albyrttyqtyń saldarynan jibergen aǵattyǵy men qateligin túzeý maqsatynda apalyq qamqorlyqpen azǵantaı bir aqyl-keńes aıta bastasań, munyńdy muqatý, tuqyrtý dep oılaıtyndaryna túsinbeısiń.  Olardyń bári syndy solaı qabyldaıdy degen pikirden aýlaqpyz árıne, biraq kúndelikti ómirde mundaı jaıtqa jıi tap bolyp jatatynymyz ras endi. Munan soń aldyńǵy tolqyn apalarymyz ben aǵalarymyzdyń aldarynan kese-kóldeneń ótpeı, jumsaǵan jaqtaryna quldyrańdaı usha jóneletin baıaǵy bizdiń kezimizdegi jastardyń eleýsiz ǵana eskertilgen úlkenderdiń áńgimesinen keıin endigári sol kemshilikti qaıtalamaýǵa tyrysatyn elgezektigi, qarapaıymdylyǵy, kishipeıildigi, ıbalylyǵy sanamyzǵa saǵynysh sazyndaı sarqyla oralady. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Sheraǵań shertken sher

Qazaq jýrnalıstıkasynyń qara narlary Sherhan Murtaza men Kamal Smaıylovtyń «Egemendegi» hattary kezinde qoǵamdyq sanaǵa serpilis ákelgeni málim. «Qadirli Kamal Dos!», «Qadirmendi Sherhan!» dep bastap, el ómiriniń qaltarys-bultarystaǵy búkil problemasyn jipke tizip kórsetken, odan shyǵatyn jol izdegen eki tulǵanyń hattaryn qazir oqysań, alysty boljaı bilgen kóregendigine eriksiz tańǵalasyń. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sotqa silteı salý sán be?

Qara qyldy qaq jaryp, ádildikti aıtqan qazaq bıleriniń bılik qaǵıdasy: «Týra bıde týǵan joq, týǵandy bıde ıman joqqa» negiz­delgeni málim. Qasqaıyp turyp qamshysyn aldyna tastap: «Baı bolsań halqyńa paıdań tisin, batyr bolsań dushpanǵa naızań tısin. Baı bolyp paıdań tımese, batyr bolyp naızań tımese jurttan ala bóten úıiń kúısin» dep Áıteke bıdiń shamyrqanǵany, judyryqtaı jumylǵan Qazybek bıdiń Qońtajyny bılik aıtý kezegi tıgende: «Sózdi óńmenime suǵyp aıtqan kezde, eki ıyǵynan eki aıý aýzynan ot shashyp «typyr»» etshi, «kóreıin» dep turdy. Kórdińiz be, bılik aıtqan adam sózimen de kózimen de, susymen de yqtyra alady eken. Qazaq bıleri dala zańynyń oryndaýshylary bolǵan. Tek ádildikti tý etip kótergen onyń aldynda han da qara da birdeı jaýap bergen.

Дидар Амантай,

Sóz shyǵyny

Qazir sóz aldyǵa shyqty. Rolan Bart kótergen konnotasıa men denotasıa qaıshylyǵy, demek, sózdiń nársege emes, sózge nemese belginiń zatqa emes, belgige silteıtindigi jalǵan sana qalyptastyratyny jaǵdaıdy kúrdelendire tústi. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Qazaq otbasy

Otbasy uǵymy – qazaq úshin qasıetti de qadirli. Túbiri − ot, ot jylý beredi, ómir syılaıdy, tirshiliktiń kózi, úıdiń ishindegi «ýildegen» jeldi, «azynaǵan» aıazdy toıtaryp, otbasy ıesine sanalatyn adamǵa baq-dáýlet darytady. Otanasy, otaǵasy degen eki sózdiń arǵy jaǵyna oı jiberseń – qazaqtyń kemeldigine, bárin qysqa baılammen uǵyndyratyn kemeńgerligine kóz jetkizesiń. Sondyqtan da shyǵar, otbasy qaǵıdasynyń qashan da bıik turatyny. Qazaq otbasyn qurǵanda jetesizdikten jerip, kórgensizdikten boıyn aýlaq salǵan. Ata-ana úlgisin alǵa ozdyrǵan.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу