Көңіл толарлық көрсеткіштер аз емес

Кеше Премьер-Министр Бақытжан Сағынтаевтың төрағалығымен өткен Үкімет отырысында елге инвестиция тарту мәселелері қаралды, мемлекет-жекеменшік әріптестігін дамыту барысы талқыланды. Күн тәртібіндегі үшінші мәселе – көлік пен логистика саласын цифрландыру бойынша атқарылған жұмыстар баяндалды.

Егемен Қазақстан
24.10.2018 16123
2

Орталық Азиядағы инвестицияның 70%-ы Қазақстанға тиесілі

Инвестициялық климатты жақсарту, ел экономикасына шетелдерден инвестиция тарту бойынша жүргізіліп жатқан жұмыстар туралы баяндаған Инвестициялар және даму министрі Жеңіс Қасымбек Қазақстан Орталық Азиядағы тікелей инвестиция тарту бойынша көшбасшы ел екенін, жалпы көрсеткіштің 70 пайызы біздің елге тиесілі екенін жеткізді.

−Биыл 9 айда негізгі капиталға салынған инвестициялардың жалпы көлемі 21,6 пайызға артып, 7,5 трлн теңгені құрады. Тау-кен өнеркәсібінде – 41,4 пайыз, құрылыста – 37,1 пайыз, өңдеу өнеркәсібінде – 26,4 пайыз өсім байқалады, – деді министр. Оның дерегінше, республикалық деңгейдегі инвестициялардың басым бөлігі Атырау, Астана, Алматы қалаларына тиесілі. Ал негізгі капиталға салынған инвестиция­лар көлеміндегі жеке қорлардың үлесі 2018 жылдың 9 айында 73,1 пайызды құрап, 5,5 трлн теңгеге жеткен. Министр келтірген ақпарат бойынша, биылғы бірінші жартыжылдықтың қорытындысына сәйкес, тікелей шетелдік инвестициялардың жалпы көлемі 15,4 пайызға ұлғайып, 12,3 млрд долларды құрады. Бұл көрсеткіш былтырғы 1-ші жартыжылдықта 10,5 млрд АҚШ доллары шамасында болған еді. Атап айтқанда, тау-кен өнеркәсібінде - 6,7 млрд доллар, сау­дада 2 млрд теңге, көлік, қаржылық және сақтандыру қызметі, ақпарат және байланыс салаларында біршама өсім бар. 

Министрлік келтірген мәлімет бойынша жалпы сомасы 1,4 млрд доллар болатын 12 жоба іске асырылу сатысында. Биыл құны 1 млрд доллар болатын 8 жоба қарқынды түрде іске асырылуда. Маңызды жобалардың ішінде инвестиция көлемі 83 млн долларды құрайтын техникалық газ өндіретін немістің Linde Group компаниясын, инвестиция көлемі 165 млн долларды құрайтын картоп өңдейтін голландиялық фирманы, инвестиция көлемі 70 млн долларды құрайтын жоғары сапалы әк өндіретін бельгиялық Carmeuse Group компаниясын, инвестиция көлемі 220 млн доллар болатын сода күлін өндіретін түркиялық Yildirim Holding компаниясын, инвестицияларының көлемі 194 млн доллар, болат құбыр шығаратын қытайдың CNPC және цемент өндіретін China Gezhouba Cem компанияларын атауға болады.

Сонымен қатар Инвестициялар және даму министрі «100 нақты қадам» – Ұлт жос­пары аясында трансұлттық компаниялар инвестицияға тарту жұмыстарын белсенді түрде жүргізіп отырғанын жеткізді. Алдымен трансұлттық компания жобаларының тізімі жасалды. Онда шамамен 10,6 млрд доллар болатын 34 жоба қарастырылған. Бүгінгі күні жалпы сомасы 1,4 млрд доллар болатын 12 жоба жүзеге асыруға дайын болса, 9,2 млрд долларлық 22 жоба пысықталуда. 

− Қазіргі уақытта 3 деңгейлі инвестиция тарту жүйесі құрылды. Сыртқы деңгейде Сыртқы істер министрлігі, Қазақстанның шетелдегі мекемелерінің инвестициялық кеңесшілері және «Kazakh Invest» өкілдері жұмылдырылған. Орталық деңгейге Инвестициялар және даму министрлігінің Инвестициялар жөніндегі комитеті және «Kazakh Invest» Ұлттық компаниясы жауапты. Үшінші кезектегі өңірлік деңгей бойынша жергілікті атқарушы органдар, «Kazakh Invest» Ұлттық компаниясы АҚ-тың аймақтық өкілдері жұмыс атқаруға тиіс, – деді Жеңіс Қасымбек. 

Айта кетерлігі, соңғы жылдары елімізде шетелдік инвесторлардың алаңсыз жұмыс атқарулары үшін қолайлы жағдай жасалып, ол үшін тиісті заңнамаға өзгерістер енгізілді. Бұған қоса, рұқсат беру, салық салу, кедендік бақылау жүйелері мен қөші-қон мәселесі реттеліп, визалық режім жеңілдетілді. Алдағы уақытта да инвесторлар жиі кездесетін проблемаларды шешуге бағытталған заң жобасы қаралуда. 

Мемлекет-жекеменшік әріптестігі нәтижесі – 845 млрд теңге

Ұлттық экономика министрі Тимур Сүлейменов мемлекет-жекеменшік әріптестігін дамыту бойынша атқарылып жатқан жұмыстармен таныстырды. Оның айтуынша, ағымдағы жылдың 10 айында 845 млрд теңгеге 192 мемлекет-жекеменшік әріптестігі шарты жасалды. 

−Ағымдағы жылдың 15 қазанындағы жағдайға сәйкес 1,1 трлн теңгеге 443, ал осы жылдың 10 айында 845 млрд теңгеге 192 шарт жасалды. Аталған кезеңде 142 млрд теңге сомасына 275, ал 10 айда 29,1 млрд теңгеге 49 жоба пайдалануға берілді. Бүгінгі күні жалпы сомасы 1,5 трлн теңгені құрайтын 721 жоба дайындық үстінде. 449 жобаның ішінде білім беру, денсаулық сақтау, мәдениет және спорт салалары қамтылған, – деді министр. Айта кетерлігі сумен жабдықтау, инженерлік инфрақұрылым сияқты негізгі салаларда мемлекет-жекеменшік әріптестігін дамыту жағы ақсап тұр. 

− Осыған орай мемлекеттік органдарға осы бағыттағы жұмысты бастау ұсынылады. Жоғарыда аталған шарттардың негізгі үлесі өңірлерге тиесілі. 2018 жылы жасалған шарттар саны бойынша Алматы қаласы, Шығыс Қазақстан, Қостанай және Ақмола облыстары көш басында. Аталған жобаларға тартылған инвестициялар көлемі 100,6 млрд теңгені құрайды, – деді Т. Сүлейменов. 

Ал Денсаулық сақтау министрі Елжан Біртанов болса 2016-2018 жылдар аралығында өңірлерде мемлекеттік-жекешелік әріптестік шарттарын жасаудың оң динамикасы байқалатынын жеткізді. Оның айтуынша, ағымдағы жылдың соңына дейін тағы 7 мемлекет-жекеменшік әріп­тестігі шартын жасау жоспарлануда. Жасалған 68 мемлекет-жекеменшік әріптес­тігі шартының аясында 44 нысан пайдалануға берілген. Оның ішінде 6 магниттік-резонанстық томограф, 5 компьютерлік томограф, 5 рентген-диагностикалық аппарат орнатылған. Сондай-ақ 11 дәрігерлік амбулатория, 

8 зерт­хана, алты-алтыдан гемодиализ және офталь­малогиялық орталық, үш-үштен қала­лық емхана және оңалту орталығы және 1 жедел жәрдем стансасы ашылды. 

9 айда – 11 млн-нан астам электронды билет 

Инвестициялар және даму министрі Жеңіс Қасымбектің айтуынша, қазіргі уақытта Алматы – Қапшағай, Алматы – Қорғас, Астана – Теміртау жол учаскелерінде төлемақы алу жүйесі қолданылады. Келер жылы Шымкент – Ақтөбе – Мәртөк, Шымкент – Тараз – Қайнар және Астана – Павлодар учаскелерінде төлемақы жүйесін орнатуға конкурс жарияланбақ. Жалпы, 2020 жылы ұзындығы 6,5 мың шақырым болатын 17 учаске төлемақы алу жүйесімен қамтылмақ. Сонымен қатар жол бойы сервисін цифрландыру үшін «KazWay» мобильді қосымшасы іске қосылып, жол бойындағы сервис ұсынатын барлық нысандар туралы деректерді қамтитын «Transpark» электронды картасы жұмыс істейді.

Бұған қоса, көлік бақылауын толық автоматтандыру үшін келесі жылдың шілде айынан бастап ауыр салмақты және ірі көлемді көлік құралдарының жүруіне арнайы рұқсат беру 3-7 күннің орнына автоматтандырылған режімде 15 минут ішінде берілетін болады.

Автомобиль көлігімен жолаушылар тасымалы саласында қанатқақты режімде облысаралық және халықаралық жолаушылар тасымалын диспетчерлеу жүйесі іске қосылған. 2019 жылдың соңына дейін 416 бағыт бойынша облысаралық және халықаралық жолаушылар тасымалындағы 2 мыңнан астам автобус аталған режімде жолаушылар тасымалдайтын болады. 

Сонымен қатар «Smart City» аясында көлік саласында облыстық және республикалық маңызы бар қалаларда жолақыны электронды төлеу және қоғамдық көлік мониторингі іске асырылып жатыр. Бүгінде бұл жүйелер Астана және Алматы қалаларында толық іске қосылған. Қалған қалалар бойынша 2018–2021 жылдар аралығында іске асыру мерзімімен тиісті жол карталары бекітілген.

«Қазақстан темір жолы» АҚ Басқарма төрағасы Қанат Алпысбаев елдегі темір жол саласын цифрландыру қалай жүріп жатқанына тоқталып өтті.

−Цифрландыру компания қызме­ті­нің барлық бағытын: темір жол инфра­құ­ры­лымын, жүк тасымалы және жолаушы­лар тасымалын қамтиды. «Цифрлы Қазақстан» мемлекеттік бағдарламасына кіретін «АСУ» магистральды жобасы аясында 6 мобильді диагностикалық кешен қамты­лады. Оның үшеуі желтоқсан айының орта­сында, қалғаны 2019 жылдың ортасында жұмысын бастайды, – деді компания басшысы. Қанат Алпысбаевтың айтуын­ша, бүгінде Қазақстанда 456 жүк стан­сасы іске қосылған. Жүк тасымалы са­ласында клиенттер санын арттыру мақсатында жүктерді дер кезінде жеткізу жолға қойылған. Шекарадан өту рәсімдері және басқа темір жол әкімшілерімен электрон­ды деректер алмасуды қамтамасыз етудегі міндеттер өзекті болып отыр. Республикадағы қатынастардың жоспарын бекіту уақыты 11 сағаттан 5 минутқа дейін, экспорттық қатынаста 35 сағаттан 1 сағатқа дейін қысқарту қарастырылған. Қанат Алпысбаевтың айтуынша, жолаушыларды тасымалдау саласында клиенттерге қолайлы жағдай жасалған. Осы жылдың 9 айында 17 млн-нан астам билет, соның ішінде 11 млн-нан астам электронды билет рәсімделген. Жылдың соңына дейін электронды билет сату үлесін 75%-ға жеткізу жоспарланып отыр. 

−Компанияда ақпараттық технология­ларды 2022 жылға дейін дамыту стратегиясы әзірленіп, бекітілді. Маңызды жобалардың ортақ саны анықталды. Осы жобалардың белгілі бір бөлігі «Цифрлы Қазақстан» бағдарламасына енгізілген. Цифрландыру кеңсесі құрылды. Жобаларды мезгілінде орындауды және мақсатты деңгейге қол жеткізуді қамтамасыз етеміз, – деді Қ.Алпысбаев.

Жиынды қорытындылаған Үкімет басшысы Б.Сағынтаев көлік пен логистика саласын цифрландыру еліміздің транзиттік әлеуетін арттыруға, қауіпсіздікті күшейтуге, шығындарды қысқартуға мүмкіндік бере­тінін айта келіп, мемлекеттік органдарға цифр­­ландыру жөніндегі бекітілген мемле­кеттік бағдарлама аясында жоспарлы жұмысты жалғастыруды тапсырды.

Еркежан АЙТҚАЗЫ,

«Егемен Қазақстан

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

14.11.2018

Ардақ Әшімбекұлы Мемлекеттік күзет қызметінің бастығы қызметіне тағайындалды

14.11.2018

Б.Сағынтаев Жамбыл облысының білім беру саласының мамандарымен кездесті

14.11.2018

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мәселелері жөніндегі комиссия отырысы өтті

14.11.2018

Елбасы «Астана Бас жоспары» ғылыми-зерттеу жобалық институтында болды

14.11.2018

Үкімет басшысы Жамбыл облысында болды

14.11.2018

Атыраулықтар жалпыұлттық диктант жазуға қатысты

14.11.2018

Қазақстанның бірқатар өңірлерінде Азаматтарға арналған қоғамдық қабылдаулар өтті

14.11.2018

Қ.Тоқаев: Бюджетті қарау кезінде тек мемлекеттік мүдде үстем болуы тиіс

14.11.2018

Африканың Батыс Сахарасында күрделі тапсырмаларды орындады

14.11.2018

Батыс Қазақстан облысында тағы бірнеше кәсіпорын жалақы өсірді

14.11.2018

Халықаралық балалар шығармашылығы Фестивалінің жеңімпаздары марапатталды

14.11.2018

Батыс Қазақстан облысының Жәнібек ауылында 40 пәтер пайдалануға берілді

14.11.2018

Елбасы кітапханасы ақтөбелік жоғары оқу орнына 350-ден аса кітап тарту етті

14.11.2018

Алматыда мұғалімнің кәсіби құзыреттілігін қалыптастыру мәселесі талқыланды

14.11.2018

Алматы жұртшылығы жалпыхалықтық диктант жазуға қатысты

14.11.2018

Алматыда «Көшпенділер әуені» атты дәстүрлі орындаушылардың ІІ Республикалық байқауы өтті

14.11.2018

Алматыда дәстүрлі «Болат Тұрлыханов кубогі» өтеді

14.11.2018

Бақытжан Сағынтаев Таразда Халықты жұмыспен қамту орталығына барды

14.11.2018

Асқар Мамин өңіраралық семинар-кеңеске қатысты

14.11.2018

Премьер-Министрге «Смарт-Тараз» және Тараз-Хаб жобалары таныстырылды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Mádenıetti adam. Ol kim?

Osy keıde on ekide bir gúli ashylmaǵan kókórim jastarǵa albyrttyqtyń saldarynan jibergen aǵattyǵy men qateligin túzeý maqsatynda apalyq qamqorlyqpen azǵantaı bir aqyl-keńes aıta bastasań, munyńdy muqatý, tuqyrtý dep oılaıtyndaryna túsinbeısiń.  Olardyń bári syndy solaı qabyldaıdy degen pikirden aýlaqpyz árıne, biraq kúndelikti ómirde mundaı jaıtqa jıi tap bolyp jatatynymyz ras endi. Munan soń aldyńǵy tolqyn apalarymyz ben aǵalarymyzdyń aldarynan kese-kóldeneń ótpeı, jumsaǵan jaqtaryna quldyrańdaı usha jóneletin baıaǵy bizdiń kezimizdegi jastardyń eleýsiz ǵana eskertilgen úlkenderdiń áńgimesinen keıin endigári sol kemshilikti qaıtalamaýǵa tyrysatyn elgezektigi, qarapaıymdylyǵy, kishipeıildigi, ıbalylyǵy sanamyzǵa saǵynysh sazyndaı sarqyla oralady. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Sheraǵań shertken sher

Qazaq jýrnalıstıkasynyń qara narlary Sherhan Murtaza men Kamal Smaıylovtyń «Egemendegi» hattary kezinde qoǵamdyq sanaǵa serpilis ákelgeni málim. «Qadirli Kamal Dos!», «Qadirmendi Sherhan!» dep bastap, el ómiriniń qaltarys-bultarystaǵy búkil problemasyn jipke tizip kórsetken, odan shyǵatyn jol izdegen eki tulǵanyń hattaryn qazir oqysań, alysty boljaı bilgen kóregendigine eriksiz tańǵalasyń. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sotqa silteı salý sán be?

Qara qyldy qaq jaryp, ádildikti aıtqan qazaq bıleriniń bılik qaǵıdasy: «Týra bıde týǵan joq, týǵandy bıde ıman joqqa» negiz­delgeni málim. Qasqaıyp turyp qamshysyn aldyna tastap: «Baı bolsań halqyńa paıdań tisin, batyr bolsań dushpanǵa naızań tısin. Baı bolyp paıdań tımese, batyr bolyp naızań tımese jurttan ala bóten úıiń kúısin» dep Áıteke bıdiń shamyrqanǵany, judyryqtaı jumylǵan Qazybek bıdiń Qońtajyny bılik aıtý kezegi tıgende: «Sózdi óńmenime suǵyp aıtqan kezde, eki ıyǵynan eki aıý aýzynan ot shashyp «typyr»» etshi, «kóreıin» dep turdy. Kórdińiz be, bılik aıtqan adam sózimen de kózimen de, susymen de yqtyra alady eken. Qazaq bıleri dala zańynyń oryndaýshylary bolǵan. Tek ádildikti tý etip kótergen onyń aldynda han da qara da birdeı jaýap bergen.

Дидар Амантай,

Sóz shyǵyny

Qazir sóz aldyǵa shyqty. Rolan Bart kótergen konnotasıa men denotasıa qaıshylyǵy, demek, sózdiń nársege emes, sózge nemese belginiń zatqa emes, belgige silteıtindigi jalǵan sana qalyptastyratyny jaǵdaıdy kúrdelendire tústi. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Qazaq otbasy

Otbasy uǵymy – qazaq úshin qasıetti de qadirli. Túbiri − ot, ot jylý beredi, ómir syılaıdy, tirshiliktiń kózi, úıdiń ishindegi «ýildegen» jeldi, «azynaǵan» aıazdy toıtaryp, otbasy ıesine sanalatyn adamǵa baq-dáýlet darytady. Otanasy, otaǵasy degen eki sózdiń arǵy jaǵyna oı jiberseń – qazaqtyń kemeldigine, bárin qysqa baılammen uǵyndyratyn kemeńgerligine kóz jetkizesiń. Sondyqtan da shyǵar, otbasy qaǵıdasynyń qashan da bıik turatyny. Qazaq otbasyn qurǵanda jetesizdikten jerip, kórgensizdikten boıyn aýlaq salǵan. Ata-ana úlgisin alǵa ozdyrǵan.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу