Лондон Олимпиадасының мұрасы

Лондонның 2012 жылғы жазғы Олимпия ойындарын өткізу құқығын жеңіп алғандағы басты мақсаты анық болатын: «Кешендер бос қалмауы тиіс». 

Егемен Қазақстан
31.10.2018 2175
2 Бен КУИНТОН, «Нью-Йорк Таймс»

Эми ЦАН, «Нью-Йорк Таймс» – Лондон

Бұл – 2005 жыл еді. Лон­дон басшылығы қаланың шығы­сын­дағы өнеркәсіптік аймақ, тұрмысы төмен аудан Стратфордты қайта жаңғыртуы керек-тұғын. Бірақ шаһар басшылығы Лондонның шығысындағы кедей ауданды дамыту үшін 9 миллиард фунт-стерлингті (11,5 миллиард доллар) Олимпиада кешеніне ғана жұмсауға құқығы жоқ еді. 

Қаржылық дағдарыс бұрқ ете түскенде, Олимпиадаға арналған кешендерді ойындардан кейін де пайдаланудың маңызы арта түсті. 

Қазіргі таңда, Олимпия ойын­дарынан кейін 6 жыл өткенде Элизабет патшайым атындағы Олимпиадалық саябаққа қатыс­ты мақсат орындалды деуге бо­лады. Бос жатқан жерлер көгал­дандырылды. Өзендер мен каналдарда серуендеуге арналған қайықтар қойылды. 

«Олимпиада стадионы» «Вест Хэм Юнайтед» футбол клу­бы­ның негізгі алаңына айналды. Сонымен қатар мұнда түрлі жеңіл ат­летика жарыстары, Foo Fighters және Бейонсе секілді әншілердің кон­церті өтті. 

Сэр Аниш Капурдың архитек­ту­расымен салынған The Arcelor­Mittal Orbit шолу мұнарасы бой кө­терді. Меймандар алып ескерт­кіштің төбесіне айналмалы, күміс түстес құрал арқылы шығады. 

Ұлыбритания Қаржылық ба­қылау жөніндегі басқармасы мен ЮНИСЕФ саябақтың бизнеске арналған бөлігінде дүкендерін аш­ты. Осы арада алып ойын-сауық орталығы бар. Бұрын баспасөз орталығы болған жер қазіргі таңда технологиялық хабқа айналған. 

Саябақтың ішінде спортпен айналысып жүргендердің қарасы қалың. Бейжіңде өткен 2008 жылғы жазғы Олимпиададан кейін 10 жыл өткен соң кешендердің тиім­сіз пайдаланылғаны анық­талды. Рио Олимпиадасына арналған кешендер алты ай өтпей-ақ қа­ңы­рап бос қалды. Орыстар мен бра­зилиялықтар футболдан Әлем чемпионатын өткізудің пайдасына күмәнмен қарады. 

Басқа қалалар да мәселеге басқа қырынан мән бере бастады. Токио билігі 2020 жылғы жаз­ғы Олимпиадаға арнап салына­тын, Заха Хадид архитектурасын сыз­ған стадионның бағасын көр­ген­нен кейін оны салудан бас тартты. 

Games for Populous архи­тек­туралық фирмасының бұрынғы қызметкері Джефф Кеастың ай­туынша, Лондон тарапы аз ғимарат салу жөнінде шешім қабылдаған екен. 

«Үнемі қажеттілігі жоқ спорт кешендерін уақытша ғана пайдаланатындай етіп салдық», дейді ол. Баскетбол аренасы Лондон Олим­пиадасы аяқталғаннан кейін сатылып кетті. Жағалау волей­болы «Атты гвардиялар алаңын­дағы» уақытша кешенде өтті. 

2024 жылғы Олимпиаданы өткізу құқығына ие болған Париж тарапы Лондонның тәжірибесіне сүйеніп, тұрақты үш кешен салуды жоспарлап отыр. Жүзу бассейні уақытша ғана салынады. Ал үнемделген қаржы шаһардың спорт ғимараттары аз бөлігінде тұрғындарға арналған бассейндер салуға жұмсалмақ. 

Лондондағы Олимпиада саябағы басшылығы суық және қонақтар қатары сирейтін айларда келушілердің санын арттыруға күш салуы керек. 

Қазіргі таңда аудандағы тұр­ғын­­дардың басым бөлігі айнала­да­ғы биік ғимараттардан қандай пай­­да түсетінін білгісі келеді. Олим­­пиада саябағының жанын­дағы тұрғын үйлер құны ойын­дар аяқ­талғаннан кейінгі 5 жыл­да 64 пайызға өсті. Осыған бай­ла­ныс­ты Лондон ассамблеясы ай­мақ­ты дамытуға жауапты ком­па­­ния­ның жұмыс жылдамдығын сынға алды. 

Қолжетімді баспана жөнінде бастама көтеріп жүрген Саскиа О’Хараның айтуынша, көпшілік даму туралы берілген уәделердің орындалмағанына қынжылады. 

«Қазіргі таңда Лондонның басқа бөліктеріне қарағанда, осы ауданда үйсіздер саны көп. Олим­пиада – аймақты жедел дамы­тудың тиімді жолы. Бірақ орта тап үшін мұның еш мағынасы жоқ», дейді О’Хара. 

© 2018 The New York Times News Service

Мақаланы аударған Абай АСАНКЕЛДІҰЛЫ,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

20.01.2019

Чили жағалауында магнитудасы 6,8 жер сілкінісі болды

20.01.2019

Астанада Жастар жылының ашылуы өтеді

20.01.2019

Экономиканы роботтандыру: қатер ме, мүмкіндік пе?

19.01.2019

Атырауда «Отбасы орталығы» және «Татуластыру орталығы» ашылды

19.01.2019

Мақтаарал ауданында диқаншылық басталды

19.01.2019

Ақтөбе-Атырау тас жолының бойында орналасқан аумақ күрделі жөндеуден өтіп жатыр

19.01.2019

Астанада көші-қон заңнамасын бұзған 33 шетелдік еліне қайтарылды

19.01.2019

​СІМ басшысы Тәжікстан елшісін қабылдады

19.01.2019

​Қазақстанның Елшісі НАТО Бас хатшысына Сенім грамоталарын тапсырды

19.01.2019

Рейтер: Трамп пен Ким Чен Ын ақпанда кездеседі

19.01.2019

Алматыға Катардан алғашқы жүк рейсі келді

19.01.2019

Ақмолалықтар мүгедектер үшін автобустардың қолайлылығын бақылауда

19.01.2019

Футболдан Қазақстан ұлттық құрамасының бас бапкері тағайындалды

19.01.2019

Филиппиннің ең бай адамы қайтыс болды

19.01.2019

Қазақстанда «ақылды қала» пайда болды (видео)

19.01.2019

«Нұр Отан» мектеп асханаларын жалға алушыларды тексерумен айналыспайды

19.01.2019

Балалар Евровидение — 2019 байқауы Краков қаласында өтеді

19.01.2019

Локомотивтерді жөндеу толық орындалды

19.01.2019

Мексикада құбыр жарылып, 20-дан астам адам қаза болды

19.01.2019

Мәжіліс депуттары Түркістандағы тарихи орындарды аралады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Серік НЕГИМОВ, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері

Durystyq joly

Jaqsy kisi ataný, tirshilik-turmys, ómir qubylystaryna oı júgirtý, saralap zerdeleý, fılosofıalyq mádenıet qalyptastyrý, tájirıbe jınaqtaý, durystyq, adamshylyq, izgilik, ádildik, degdarlyq jolynda meıirlenip, berekeli qyzmet jasaý, ulttyń ádebi men qaǵıdattaryn jan-tánińmen qabyldaý – naǵyz tabıǵı abzal qasıet.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Bızneske ıkemdilik qaıdan shyǵady?

Adamnyń bızneske ıkemdiligi qaıdan týady degen suraq kóp adamdy oılandyrady. Árıne, motıvasıa kúshti, ol − aqshany kóp tabý. Isker adamdar eshkimniń aldynda ıilmeıdi, «malyń bolsa syılamaı tura almas el» dep Abaı aıtpaqshy, jurtqa da syıly bolady.

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Bas paıda algorıtmi

Bas paıdany oılaý – búkil adam balasyna tán dúnıe. Ár adam balasynyń «ózim degende ógiz qara kúshim bar» degen qaǵıdat boıynsha tirshilik quratyny túsinikti. Biraq adam balasy qoǵam ishinde ómir súretindikten ár adamǵa tán osy qasıetti shektep ustaýǵa, ony qoǵamdyq múddege nemese qoǵamdyq ortada qalyptasqan tártipke baǵyndyrýǵa týra keledi. О́ıtkeni munsyz qoǵam damı almaıdy.

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Ońtaılandyrý ońalta ma, omalta ma?

Orta bilim salasyna qatysty taǵy bir ońtaılandyrýdyń qulaǵy qyltıyp, «bul qalaı bastalyp, qalaı aıaqtalady?» degen sansyz suraq kóptiń kókeıin búlkildetip otyr. «Qundylyqtar aýysatyn, shyndyqtar shatysatyn uly ózgerister týysynda ómirdiń ózi karnavalǵa uqsap ketedi», dep Mıhaıl Bahtın aıtpaqshy, bilim salasyndaǵy mundaı reformalardan jurttyń júıkesi juqarý bylaı tursyn, karnavalǵa aınalyp bara ma degen kúdik joq emes. Qabyldanǵan, tolyqtyrylǵan zańdar, ár mınıstrdiń tusynda túzilgen baǵdarlamalar, oǵan bólingen qarjy – «óıtemiz de, búıtemiz» dep keletin jarnamaǵa bergisiz jıyndar, konferensıalar, onda sóılenetin sózder qısapsyz desek, artyq aıtqandyq bolmas.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Úılený men úı bolýdyń arasy

Statıstıka komıtetiniń ótken jylǵy máli­me­tine qaraǵanda, elimizde sońǵy on jylda 1,5 mıllıon jup otaý qursa, osy kezeńde 1 mıl­lıonnan astam jup ajyrasqan. Bul – árbir úshinshi neke buzyldy degen sóz.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу