Алтын қайда? Алтын!

Күні кеше ғана Будапештте аяқталған әлем чемпионатының нәтижелерін сараптай келе, Қазақстанның еркін және грек-рим күресі шеберлерінің өнеріне «қанағаттанарлық» деген баға беруге болады. Біздің балуандар үш жүлдеге иелік етті: бір күміс және екі қола. Бүгінгі таңда спорттың бұл түрлерінде мықты бәсекелестіктің белең алып тұрғанын ескерсек, осының өзі тәуір табыс. Ал әйелдер күресінен өткен жарыста қатарынан екінші рет қоржынымыз бос қайтты. Әрине, бұл жағдай бізді алаңдатып отыр. Енді осы және өзге де мәселелерді рет-ретімен баяндайық.  

Егемен Қазақстан
01.11.2018 2986

Еркін күрес шеберлері сайысында 57 кило салмақта белдескен Нұрислам Санаев­тың күміс медаль алғанына ешкім таңдана қойған жоқ. 2014 жылы Ресейден Қазақстанға қоныс аударған кезден бері ол Рио Олимпиадасы мен әлем чемпионаттарынан олжасыз орал­ғанымен, өзге ірі жарыстарда жап-жақсы нәтиже көрсетті. Атап айтсақ, былтыр Нью-Делиде өткен Азия біріншілігінде қола медальды еншілесе, биыл Бішкектегі бәсекеде алтын тұғырға көтерілді. Одан бөлек, түрлі халықаралық турнирлерде атой салып, сан мәрте үздіктер санатына қосылды. Осы жайт­тың барлығын сараптаған Қазақстан ұлт­тық құрама командасының бас бапкері Әсет Серікбаев Венгрия сапары қарсаңында «Санаев жүлдегерлер қатарынан көрінуі мүмкін» деген болжам айтқан-ды. 

Расында да Нұрислам Будапештте өте жақсы күресті. Самоалық Джош Файлауга, украиналық Армен Аракелян, түркиялық Сүлейман Атли және америкалық Томас Патрик Гильманды еш қиналмай ұтқан ол финалда Еуропа чемпионатының екі дүркін жүлдегері, ресейлік Заур Угуевпен тең дә­режеде айқасты. Таразы басы теңселіп тұрған тұста төреші жерлесімізге жоқ жерде ескерту жасап, қасақана түрде жеңісті қар­сыласына ұстатып жіберді. Осы сөзіміздің рас­­тығына Будапешттегі зәулім спорт кеше­ніне жиналған мыңдаған жанкүйер мен теле­ди­дарға көз тіккен миллиондаған көрермен куә. 

Джакартада өткен Азия ойындарына қатысқан Қазақстанның грек-рим күресінің хас шеберлері әлем чемпионатына бармайтынын естігенде көрермендердің көпшілігі «Будапештте жүлде алуымыз қиын болады-ау» деп ойлағаны рас. Мажарстанға сапар шеккен 10 балуанның арасында осыған дейін әлемдік додада тек Демеу Жадыраев (72 кило) қана жүлде алған. 2017 жылы Парижде өткен жарысты ол күміс медальмен қорытындылады. Былтыр Нью-Делиде Мақсат Ережепов (82 кило) Азия чемпионы атанды. 2018 жылы Азамат Құстыбаев (87 кило) Азия ойындарының қола жүлдесін еншіледі. Міне, ең сақа спортшылар осылар. Ал қалғандары осы күнге дейін ересектер арасындағы құрлық біріншілігінің өзінде жеңіс тұғырына көтерілген емес. Секем алуымыз да сондықтан. 

Алайда айтулы дода барысында біз елімізде дарынды жастардың қалың шоғыры өсіп келе жатқанын аңғардық. Будапештте ұйымдастырылған байрақты бәсеке барысында есімдері көпшілікке етене таныс емес қос балуан – Айдос Сұлтанғали мен Мейіржан Шермаханбеттің (суретте оң жақта) асқан шеберліктеріне тәнті болдық. Мәселен, 60 кило салмақ дәрежесіндегі Сұлтанғалидің ең зор табысы – 23 жасқа дейінгілер арасындағы әлем біріншілігі мен жабық ғимараттағы Азия ойындарының қола жүлдесі, кадеттер мен жасөспірімдер арасындағы Азия біріншілігінің алтыны. Сол секілді Шермаханбет те пәлендей биік белестерді әлі бағындыра қойған жоқ. Бір есімізде қалғаны, биылғы жылдың сәуір айында Шымкентте өткен Қазақстан чемпионатында бұл жігіт еліміздің даңқты балуаны Алмат Кебісбаевты қапы қалдырып, айды аспанға бір-ақ шығарды. 

Өзге жерлестеріміздің арасынан тек Де­меу Жадыраев пен Мақсат Ережепов қана жар­­ты жолға дейін жетті. Алғашқы айналым­дар­да қарсыластарын қапы қалдырған олар ши­рек финал мен жұбаныш бәсекесінде сүрінді. 

Венгриядағы жарыста біз Елмұрат Тасмұ­ра­товтың да табысына қуандық. Өзбекстан­ның туы астында өнер көрсетіп жүрген 26 жастағы қазақтың ұлы әлем чемпионатында осымен үшінші мәрте жеңіс тұғырына көте­ріліп отыр. 2013 және 2014 жылдары ол қола медальды иеленсе, бұл жолы күміс алды. Бар­лық қарсыластарын бір деммен ұтқан Ел­мұ­рат финалда ресейлік Степан Маранянға ғана жол берді. Одан бөлек, қандасымыздың Рио Олим­пиадасының қола жүлдегері және Азия­ның төрт дүркін чемпионы деген атағы бар. 

Бір қызығы, былтыр Парижде өткен әлемдік додада Ресей балуандары күрес­тің үш түрінен де жеңіс тұғырының ең биік сатысына бірде-бір рет көтеріле алған жоқ еді. Сол сәтсіздіктен үлкен сабақ алып, тиіс­ті қорытынды шығарған олар бұл жолы жа­рыс­қа керемет дайындықпен келген екен. Грек-рим күресінде айтулы мемлекет өкілдерінің қарқынына ешкім шыдай алған жоқ. 10 салмақ дәрежесінің алтауында бас жүлдені олжалаған ресейліктер командалық сайыста барлық қарсыластарынан қара үзіп кетті. 

Әйелдер күресінен өткен жарыста Қазақ­стан құрамасына бірде-бір жүлде бұйырған жоқ. Ең мықты деген спортшыларымыздың өз­дері жарты жолға жетпей сүрінді. Сол се­бепті де спорттың бұл түріне кеңінен тоқ­та­луды жөн көрмедік. Әйелдер күресінде әдет­­тегідей Жапония командасы озды. Күншы­ғыс елінің әнұраны Венгрияның астана­сында төрт мәрте шырқалды. Сондай-ақ Қы­тай, Болгария, Финляндия, Украина, Кана­да және АҚШ құрама командасының мүше­лері де бір-бір реттен алтыннан алқа тағынды. 

Міне, Будапештте өткен әлем чемпиона­тының нәтижесі осындай. Біздің бір өкінетін жеріміз – бұл жолы да бас жүлдені олжалай алмағанымыз. Сонау 1999 жылы грек-рим күресінен Мкхитар Манукян Қазақстанның балуандары арасынан ең соңғы болып сол белесті бағындырған еді. Содан бері табаны күректей 19 жыл өтті. Күрес өнерін жан-тәнімен сүйетін жанкүйерлер 19 жыл бойы алтын тұғырды аңсаумен келеді. Енді келесі жылы төрткүл дүниенің теңдессіздері бас қосқан дүбірлі дода Астанада өтеді. Бәлкім, өз елімізде, өз жерімізде жалауы желбірейтін жарыста біздің балуандар дәл 20 жылдан кейін өз жанкүйерлерінің үкілі үмітін ақтайды деп үміттенеміз.

­­­Ғалым СҮЛЕЙМЕН,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

20.01.2019

Чили жағалауында магнитудасы 6,8 жер сілкінісі болды

20.01.2019

Астанада Жастар жылының ашылуы өтеді

20.01.2019

Экономиканы роботтандыру: қатер ме, мүмкіндік пе?

19.01.2019

Атырауда «Отбасы орталығы» және «Татуластыру орталығы» ашылды

19.01.2019

Мақтаарал ауданында диқаншылық басталды

19.01.2019

Ақтөбе-Атырау тас жолының бойында орналасқан аумақ күрделі жөндеуден өтіп жатыр

19.01.2019

Астанада көші-қон заңнамасын бұзған 33 шетелдік еліне қайтарылды

19.01.2019

​СІМ басшысы Тәжікстан елшісін қабылдады

19.01.2019

​Қазақстанның Елшісі НАТО Бас хатшысына Сенім грамоталарын тапсырды

19.01.2019

Рейтер: Трамп пен Ким Чен Ын ақпанда кездеседі

19.01.2019

Алматыға Катардан алғашқы жүк рейсі келді

19.01.2019

Ақмолалықтар мүгедектер үшін автобустардың қолайлылығын бақылауда

19.01.2019

Футболдан Қазақстан ұлттық құрамасының бас бапкері тағайындалды

19.01.2019

Филиппиннің ең бай адамы қайтыс болды

19.01.2019

Қазақстанда «ақылды қала» пайда болды (видео)

19.01.2019

«Нұр Отан» мектеп асханаларын жалға алушыларды тексерумен айналыспайды

19.01.2019

Балалар Евровидение — 2019 байқауы Краков қаласында өтеді

19.01.2019

Локомотивтерді жөндеу толық орындалды

19.01.2019

Мексикада құбыр жарылып, 20-дан астам адам қаза болды

19.01.2019

Мәжіліс депуттары Түркістандағы тарихи орындарды аралады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Серік НЕГИМОВ, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері

Durystyq joly

Jaqsy kisi ataný, tirshilik-turmys, ómir qubylystaryna oı júgirtý, saralap zerdeleý, fılosofıalyq mádenıet qalyptastyrý, tájirıbe jınaqtaý, durystyq, adamshylyq, izgilik, ádildik, degdarlyq jolynda meıirlenip, berekeli qyzmet jasaý, ulttyń ádebi men qaǵıdattaryn jan-tánińmen qabyldaý – naǵyz tabıǵı abzal qasıet.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Bızneske ıkemdilik qaıdan shyǵady?

Adamnyń bızneske ıkemdiligi qaıdan týady degen suraq kóp adamdy oılandyrady. Árıne, motıvasıa kúshti, ol − aqshany kóp tabý. Isker adamdar eshkimniń aldynda ıilmeıdi, «malyń bolsa syılamaı tura almas el» dep Abaı aıtpaqshy, jurtqa da syıly bolady.

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Bas paıda algorıtmi

Bas paıdany oılaý – búkil adam balasyna tán dúnıe. Ár adam balasynyń «ózim degende ógiz qara kúshim bar» degen qaǵıdat boıynsha tirshilik quratyny túsinikti. Biraq adam balasy qoǵam ishinde ómir súretindikten ár adamǵa tán osy qasıetti shektep ustaýǵa, ony qoǵamdyq múddege nemese qoǵamdyq ortada qalyptasqan tártipke baǵyndyrýǵa týra keledi. О́ıtkeni munsyz qoǵam damı almaıdy.

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Ońtaılandyrý ońalta ma, omalta ma?

Orta bilim salasyna qatysty taǵy bir ońtaılandyrýdyń qulaǵy qyltıyp, «bul qalaı bastalyp, qalaı aıaqtalady?» degen sansyz suraq kóptiń kókeıin búlkildetip otyr. «Qundylyqtar aýysatyn, shyndyqtar shatysatyn uly ózgerister týysynda ómirdiń ózi karnavalǵa uqsap ketedi», dep Mıhaıl Bahtın aıtpaqshy, bilim salasyndaǵy mundaı reformalardan jurttyń júıkesi juqarý bylaı tursyn, karnavalǵa aınalyp bara ma degen kúdik joq emes. Qabyldanǵan, tolyqtyrylǵan zańdar, ár mınıstrdiń tusynda túzilgen baǵdarlamalar, oǵan bólingen qarjy – «óıtemiz de, búıtemiz» dep keletin jarnamaǵa bergisiz jıyndar, konferensıalar, onda sóılenetin sózder qısapsyz desek, artyq aıtqandyq bolmas.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Úılený men úı bolýdyń arasy

Statıstıka komıtetiniń ótken jylǵy máli­me­tine qaraǵanda, elimizde sońǵy on jylda 1,5 mıllıon jup otaý qursa, osy kezeńde 1 mıl­lıonnan astam jup ajyrasqan. Bul – árbir úshinshi neke buzyldy degen sóz.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу