Sóz shyǵyny

Qazir sóz aldyǵa shyqty. Rolan Bart kótergen konnotasıa men denotasıa qaıshylyǵy, demek, sózdiń nársege emes, sózge nemese belginiń zatqa emes, belgige silteıtindigi jalǵan sana qalyptastyratyny jaǵdaıdy kúrdelendire tústi. 

Егемен Қазақстан
08.11.2018 629
3

Internettegi sóz elektron toptarynan quralady. Jazý – usaq bólshekterdiń konfıgýrasıalary. Draıverdiń artyna – sıfrlar, ıaǵnı belgi-tańbalar ornatylǵan. Klavıatýra áripterin basqanda, sandarǵa habar beriledi.

Teginde, sóılemdi elektrondy belgi sandar qurastyrady.

Sóz jan-jaqtan qaýmalap, jamyrap, degbiri qashyp, shartarapqa jaıylý maq­satynda buqaralyq aqparat quraldaryn, qaıta-qaıta jaǵalap, uzaq saǵalap, qoly jetken minbelerden múdirmeı, súrinbeı, damylsyz, qaýlap sóılep tur. Keshegi únsizdiktiń beımezgil tún jaryp, tarǵyl úni shyqty. 

Sóz tynyshtyqty buzady. 

Noqtaly sóz jasyq bolady. Tizginsiz sóz bas jarady. Búkil álem minbege aınalyp, tus-tustan qıqýlap, qańqyldap, sanqyldap jetken daýystar órtke tıgen daýyldaı tóńiregin jaıqap, órship, órshelenip sóıleıdi. Qondyrǵylar, qurylǵylar Jer sharyn qushaqtap, planetany jaǵalap, shyǵandap kete almaı, symsyz jalǵanyp, áýe tolqynynda bir-birine qarsy túrli dybys faıldaryn jiberedi.

Kosmostyń óz shýyna adamzat órkenıeti taǵy jańa dybys qosady.

Ras qazirgi zamanda daýystar kókte ómir súredi. Biz – daýystardyń Jerdegi kóleńkesimiz. О́rkenıet dabysy ǵarysh keńistiginde aýyr salmaqty aspan deneleri tartylysynan qutyla almaı, álemdi kezip sharlap júr.

Tehnıka adamdy daýysynan bólip aldy. Búginde bizden bólinip alǵan óz daýysymyz ózimizge bóget jasaıdy. Qalada, dalada, kóshede, býlvarda, aýlada, ulardaı shýlap, mazany ketiredi.

Daýys shýǵa aınaldy. Birte-birte kúsheıip, áýeli Kún júıesinde shýyldady, keıin ǵalamdyq dúrbeleńge aınaldy. Jer betinde derbes ústemdigin ornatty. Qaltarys-bultarystaryna quıylyp, dúnıe júzine shúpildep tolyp aldy. 

Buryn daýys jańǵyryq tárizdi shyqqan jerinen tarap, ózeginen qashyqtaǵan saıyn kúsh-qýatynan aıyrylyp, álsirep, aqyry bilte sham, túngi jaryqtaı ólmeýsirep baryp, energıasyn taýysyp, birjola óshetin, joǵalatyn, qazir qoqys sekildi jınalyp, úıilip, jıylyp turady.

Qazir eshteńe joǵalmaıdy. Basqan iziń, aıtqan sóziń, jasaǵan qylyǵyń kóshe, avtomobıl, uıaly telefon beınetaspalarynda úzdiksiz jazylyp jatady, aqparattyq qurylǵylar júzine túsken is-áreket, ýaqıǵalar, el-jurt qondyrǵylar jadynan eshqashan óshirilmeıdi. 

One time and forever.

О́lgen daýys tiriledi.

Ertede Shýmer-Vavılon-Akkad jyry «Gılgamesh (Bilge-mes) týraly epostyń» tutas, bútin jetpegenine qınalatyn edik. Balshyq taqtalarǵa papırýs qalam túsirgen mátinder úzik-úzik qalpynda, alty myń jyl buryn ótken ýaqıǵalar jaıynda, tolyq aıta almaıtyn edi.

Gomerdiń «Ilıadasy» men «Odısseıasy», tipti, Shekspır týraly derekterdiń ózi kóp qupıa qaldyryp ketti.

Zattardyń joıylmaıtyn ýaqyty keldi. Bir toby kosmostyń tus-tusyna, túkpir-túkpirine qaptaı jaıylyp, túnektiń ár jerinde meteorıtterden bas saýǵalap qashyp, adasyp, qańǵyp ushyp júredi, ekinshi shoǵyry ǵalamtordyń ishinde jasyrynyp, buǵyp jatady, uryny tonaǵan qaraqshydaı jyrada buǵyp jatqan derekterdi tabý úshin jyldan jylǵa iz kesip, izdep tabatyn júıelerdiń qarasy kóbeıip, sany artyp keledi.

Internet – qoqys saýyt, aqpar-málimet – kúndelikti tirligimizdiń kúresini. Elektrondy qural-jabdyqtarmen qarýlanyp alǵan tutynýshy qoǵam, paıdalanýshy adam qyzmetiniń qaldyqtary. О́shpeıdi, ınternet alabynda adasqan kúshikteı eski jurtty tóńirekteıdi de júredi.

Aqparattyq qaldyq – kosmostyq qoqys nemese qoldanylǵan ıadrolyq ónim sıaqty, saqtaıtyn oryn, baqylap-qadaǵalap otyratyn keshendi júıe qajet.
Sóz jalǵan álem qalyptastyrdy. Ekrandarǵa úńilgen balalar, uıaly telefondaryna qadalyp, kóz almaı tesile qaraǵan jastar, smartfondaryn ańdyǵan úlkender jumysty qoıdy, qaıda júrse de bir qolynda jumys bolsa, ekinshi qolymen oıda ǵana ómir súretin ǵalamnyń sıqyryna eltip turady.

Daýystar faıldarǵa aınalyp bir-birine úzdiksiz tasymaldanyp jatady, oqylǵan soń, kúresinge tastalady, kúresindi saqtaý úshin búkil álemdik prosessor jyldan jylǵa qýatyn kúsheıtedi, tonnalap otyn jaǵady, bir kúni biz, múmkin, únemdik úshin jasalǵan vırtýaldy álemniń ysyrapsyz energıa jumsaıtynyn túsinetin shyǵarmyz dep úmittenetin.

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

21.03.2019

Мемлекеттер басшылары Қасым-Жомарт Тоқаевты Президент лауазымына кірісуімен құттықтады

21.03.2019

Қазақстан Шотландияны 3-0 есебімен ұтты

21.03.2019

Н.Назарбаев пен Қ.Тоқаев Владимир Путинмен телефон арқылы сөйлесті

21.03.2019

Н.Назарбаев Армения Президенті Армен Саркисянмен телефон арқылы сөйлесті

21.03.2019

Назарбаев Ердоғанмен телефон арқылы сөйлесті

21.03.2019

Қазақстан-Испания экономикалық ынтымақтастық Мадридте талқыланды

21.03.2019

Назарбаев пен Тоқаев Путинмен телефон арқылы сөйлесті

21.03.2019

Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың Наурыз мерекесіне орай құттықтауы

21.03.2019

Ономастика комиссиясы Қостанайдағы Абай даңғылының орнына басқа көшені таңдауды ұсынды

21.03.2019

Қостанайда  халықаралық медиа форум өтті

21.03.2019

Елордада Наурыз мерекесі тойланды

21.03.2019

«Астана Опера» Наурызды жаңа форматта атап өтті

21.03.2019

Біз астаналықтар болып қала береміз - Бақыт Сұлтанов

21.03.2019

Таразда сауықтыру орталығы ашылды

21.03.2019

Әулиеатадағы әсерлі мереке

21.03.2019

Тараз қаласында жастарға арналған аллея ашылды

21.03.2019

Ономастикалық комиссия көше атауларының өзгеруін қолдады

21.03.2019

Назарбаев пен Тоқаев Наурыз мейрамына қатысты

21.03.2019

Наурыз мейрамын ЮНЕСКО-да атап өтті

21.03.2019

Наурыз мейрамында шаңырақ көтерген жастарға Нұрсұлтан Назарбаев ақ батасын берді

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Айнаш ЕСАЛИ, «Егемен Қазақстан»

Etjeńdi balalar

Qoǵam kóz jumyp qaraı almaıtyn máse­lelerdiń basynda bala densaýlyǵy tur. Bú­gin­de mańaıymyzǵa zerdelep qaraıtyn bolsaq, tyǵynshyqtaı, tolyq jasóspirimder kó­beıe túsken. Semizdik – aýrý bolyp esep­teletindikten, qazirgi ýaqytta dıspanserlik esep­ke alynady. Sábı saýlyǵy ana qursaǵyna bit­­ken kúnnen bastap qalyptasatyndyǵyn al­dymen ata-anasy túsinýi qajet.

Amangeldi QURMET,

Igi bastama ult tanymymen úılesýi tıis

Keıde qazaq qoǵamyndaǵy oqıǵalar men qubylystarǵa nazar aýdarǵan kezde «Biz ózi­mizimdi ózimiz tolyq tanymaımyz-aý osy» degen oıǵa qalatynymyz bar. Árıne, qa­zaq ekenimizdi, bizdiń de tanym-túısigimiz, dúnıetanymymyz, ar­man-ańsarymyz, muraty­myz bar ekenin bilemiz. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Алты жасар Алпамыстың арманы не еді?

«Білесің бе, оқитын болсам тез өсіп, үлкен бастық болам. Оқуды да тез бітіремін. Тез келіншек аламын. Сосын менің он екі ұлым болады. Оның бірі колхоз бастығы, екіншісі агроном, үшіншісі мұғалім, бәрі де үлкен-үлкен бастық болады...»

Думан АНАШ, «Егемен Қазақстан»

Kúmis tostaǵandaǵy kóne álipbı

Kóne órkenıet oshaqtarynan urpaqqa mura bolyp qalǵan qundy dúnıelerdiń bi­ri – adamzattyń aqyl-oıyn taspalaǵan jazý­lar. Elbasy «Uly dalanyń jeti qyry» atty ma­qalasynda Esik qorymynan tabylǵan «Altyn adamnyń» janyndaǵy kúmis tosta­ǵan­dardyń birinde oıyp jazylǵan tańba­lar bar ekenin aıta kelip, «Bul – Ortalyq Azıa aýma­ǵynan buryn-sońdy tabylǵan jazý ataýlynyń ishindegi eń kónesi» degen bolatyn.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

«Jaqsy kitap – jan azyǵy»

Kitap oqıtyn jáne oqymaıtyn adamdardyń alshaqtyǵy árqashan kózge kórinip turady. Alǵashqylardyń oıy tereńdeý, tili sheshendeý bolsa, sońǵylardyń tili tutqyr, aýzynan sózi túsip turatynyn jıi kóresiz. Máseleni jaqsy bilip tursa da, ondaılar oıyn jetkize almaı, ábden qysylady.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу