Шарапаты мол шаңырақ

Тынымсыз тіршіліктің керуені алға басып барады. Жүйрік аттай жүйткіген уақытты уысыңда ұстап қалу мүмкін емес. Бірақ сол уақыттың әрбір сәтін әдемі естеліктермен толтыруға болады. Ол үшін шіріген бай, шіренген бастық болу басты мақсат емес. Тек жүрегіңнің түбінде мейірім деген ұғымның сәулесі қылаң беріп жатса болғаны. Қазіргі қоғамда қарттар мен балалар үйінің қаптап салынуы осы сезімнің жоғалып бара жатқанын көрсететіндей. Қараусыз қалған қарттарға қамқор болып, тумаса да туысындай, жат болса да жақынындай жәрдемдесіп, кішілік пен кісіліктің, махаббат пен мейірімнің мекеніне айналған шарапатты «Шарапат» орталығының тыныс-тіршілігімен танысып қайтқан болатынбыз. 

Егемен Қазақстан
08.11.2018 4269
2

«Шарапат» деп аталған әлеуметтік қызмет көрсету орталығы – бұл тәжі­рибесі мол мемлекеттік мекеме, қарттар мен мүмкіндігі шектеулі жандарға күтім бойынша сапалы және кешендік қызмет көрсететін орталық. Бұл жерде зейнет жасына жеткен, І және ІІ топтағы мүгедектер мен ұдайы басқа адамның көмегі мен күтіміне мұқтаж жалғыз бас­ты жандар тұрады. Аталған мекеме 1989 жылдан бастап жұмыс істейді, ал  2007 жылы Көктал-1 тұрғын алабында жаңа ғимараты бой көтерген. 

Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев өзінің әр Жолдауында, бағдар­ламалық мақалаларында үне­мі адами капиталды дамыту керек­тігін баса назарға алып, осы ретте ат­қарылатын жұмыстарға бағдар бе­ріп отырады. Биылғы Жолдауда да мүмкіндігі шектеулі тұлғаларға арнал­ған «кедергісіз орта» қалыптастыруға зор мән берілуге тиіс екенін тілге тиек етті.

«Шарапат» орта­лығы шағын болса да шамасы жеткенше елеулі еңбек атқарып жатқанын айта кет­кен абзал. Мекеме қызметінің басым бағы­ты – осында тұратын адамдардың қажет­тілігін толық қамтамасыз ету, ар­­наулы әлеуметтік қызметтің сапасын үнемі жақсарту және қызмет алу­шылардың әлеуметтік бейімделуін арт­тыру. Мұнда толық немесе жартылай қозғалу және өзіне қызмет көр­сету қабілетінен айырылғандардың  тұ­рақты және уақытша тұруы  үшін 400 орын бар, сондай-ақ мұнда қиын жағ­дайларға тап болған адамдар да тұрады.

«Шарапат» әлеуметтік қызмет көр­сету орталығының директоры Кен­же­болат Бәпішев қарттарды қадірлеу қа­зақтың қанына сіңген қасиет екенін алға тартты. 

«Әдетте біз қарттық туралы ой­ланбаймыз. Бізге бүгінде тұрмыс-тіршіліктің маңызды және күрделі мәселелерін  шешу барысында ойлануға да уақыт жетпейді. Бала тәрбиелеп, олар­дың қамын ойлап, болашағымызға қор жинаған боламыз. Өкінішке қарай  ертең өзіміздің жағдайымыз қалай болары бір Аллаға ғана аян! Бұл балалар жаман тәрбие алып өсті деген сөз емес. Бүгінгі жастар ата-анасының ұясынан ұшып кетіп, басқа қалаларда тұрып жатады, тіпті басқа елге барып, сол жақта өмір сүргілері келеді. Айта берсең,  себептер жеткілікті. Біреулер баспанасы жоқ болғандықтан, қасына әжесін әкеліп тұрғыза алмайды, ал екіншісі өзі мүгедек бола тұра, әке-шешесіне қан­дай қамқоршы болмақ? Кейбіреулер соғыс­тан кейін жақындарын жоғалтып, уақыт өте келе жеке басының мәселесін шеше алмағандар. Бұл өмірлік мәсе­ленің шешу жолы бар ма? Жалғыз қарттардың өмірін қалайша қуаныш пен игілікке толы қыламыз? Олардың қам­шының сабындай қалған өмірін есте қалатындай жасай аламыз ба? Мұндағы  адамдар да болашақта жа­қын­дарымен, туған-туыстарымен бір­ге боламыз деп армандаған, бірақ сол армандары орындалмаған жандар. Олардың ішінде балалары, немерелері барлары да кездеседі. Бірақ олар үшін тағдыр басқа өмір сыйлаған шы­ғар. Біздің мекеменің қызметкерлері қолынан келгенше осы адамдардың өмірін жақсартамыз деп атсалысуда, мүгедектер мен қарттар жалғыздығын сезінбей, біздің мекемеде туған үйінде тұрғандай болсын деп аянбай еңбек етуде. Әрине, өз үйіндей болмайды ғой, баласы мен жақындарының орнын кім толтыра алар?! Мемлекет осын­дай адамдарға қамқорлық жасау мақсатында арнаулы әлеуметтік қызмет көрсетуді қажет ететіндердің өмір сапасын жақсарту үшін заңнамалық-құқықтық базаға өзгерістер енгізіп оты­рады», дейді ол.

Баяғыда бір анадан қай балаңды қатты жақсы көресің? – деп сұрапты. Сон­да ана: «Ауырған баламды – жа­зыл­ғанша жақсы көремін. Шығып кет­кен баламды – оралғанша. Кіші баламды – өскенше жақсы көремін. Кеу­демдегі жүрегім тоқтағанша, бәрін бірдей жақсы көріп өтемін», деген екен. Ана баласын құрсағынан шығарса да жүрегінен шығармайтын жалғыз жан. Бірақ сол тоғыз ай көтерген адал адамның кейде бір ауыз сөзін көтермей қалатынымыз жасырын емес. 

Әңгімемізге қайта оралсақ, әлеумет­тік қызмет көрсету орталығы директо­рының әлеуметтік жұмыс жөніндегі орын­басары Ардақ Бейсенбайқызы бү­гінгі таңда мекемеде 338 адам барын, оның басым көпшілігі ер адамдар еке­нін тілге тиек етті.

«Оның 57-сі айына 55 мың теңге төлеп, ақылы түрде қызмет алады, 12 адам күндізгі бөлімде яғни таңертең ке­ліп кешке қайтады. Ол кісілер негізінен алты айға тіркеледі, егер әрі қарай жал­ғастырғысы келсе, 1 жылға дейін соз­дыра алады. Бұл бөлім бізде былтырдан бастап қанатқақты жоба ретінде іске қосылған болатын. Ол үшін ақы алмаймыз, тегін. Осы бөлімге кө­бі­не­се балалары жұмысқа кетіп, үй­де қарайтын адамы жоқ қарттар ке­ле­ді. Олар таңертең келіп, бассейнге­ түседі, өзінің денсаулығына қа­жетті емдік шараларды қабылдайды. Біздің мекеменің 3-қабаты өзіміздің ем­ханамыз. Ал қалған тұрғындар І, ІІ топтағы мүгедектер және зейнет жасына жеткен зейнеткерлер. Осы­ орталықта жиырма жылға жуық тұратындар да бар. Біз оларға 7 негізгі бағыт бойынша әлеуметтік қызмет көрсетеміз. Оның ішінде тұрмыстық қызмет, медициналық, мәдени қызмет, экономикалық, психологиялық, еңбек қызметі және құқықтық қызмет түрлері бар. Біздің мекеме 1989 жылдан бері «Қарттар үйі» деп ашылған. Бірақ 2016 жылы Астана қаласы әкімдігі қаулысының негізінде «қарттар үйі» деген сөз болмас үшін атауын «Шарапат» әлеуметтік қызмет көрсету орталығы деп өзгерттік. Себебі қазақта «қарттар үйі» деген сөз құлаққа жағымсыз есті­леді. Қазіргі таңда елімізде балалар орта­лығы, жастар орталығы сияқты меке­мелер көп, сондай мақсатта біз де ор­тал­ықтың атын ауыстырған болатынбыз», дейді А.Бейсенбайқызы.

Аталған мекемеде 2015 жылдан бері әлеуметтік қызмет алып келе жатқан Әлімбай Сатыбалдиев орталықта бар­лық жағдай жасалғанын тілге тиек етіп, өзінің разылығын білдірді.

«Осындай қарттарға жағдай жасап отырған Елбасымыз Н.Ә.Назарбаевқа, орталық қызметкерлеріне алғыс айтамыз. Біздің жақсы көңілде жүргеніміз ұжымның талмас еңбегі деп білеміз», дейді ол.

Рауан ҚАЙДАР,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

14.11.2018

Ардақ Әшімбекұлы Мемлекеттік күзет қызметінің бастығы қызметіне тағайындалды

14.11.2018

Б.Сағынтаев Жамбыл облысының білім беру саласының мамандарымен кездесті

14.11.2018

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мәселелері жөніндегі комиссия отырысы өтті

14.11.2018

Елбасы «Астана Бас жоспары» ғылыми-зерттеу жобалық институтында болды

14.11.2018

Үкімет басшысы Жамбыл облысында болды

14.11.2018

Атыраулықтар жалпыұлттық диктант жазуға қатысты

14.11.2018

Қазақстанның бірқатар өңірлерінде Азаматтарға арналған қоғамдық қабылдаулар өтті

14.11.2018

Қ.Тоқаев: Бюджетті қарау кезінде тек мемлекеттік мүдде үстем болуы тиіс

14.11.2018

Африканың Батыс Сахарасында күрделі тапсырмаларды орындады

14.11.2018

Батыс Қазақстан облысында тағы бірнеше кәсіпорын жалақы өсірді

14.11.2018

Халықаралық балалар шығармашылығы Фестивалінің жеңімпаздары марапатталды

14.11.2018

Батыс Қазақстан облысының Жәнібек ауылында 40 пәтер пайдалануға берілді

14.11.2018

Елбасы кітапханасы ақтөбелік жоғары оқу орнына 350-ден аса кітап тарту етті

14.11.2018

Алматыда мұғалімнің кәсіби құзыреттілігін қалыптастыру мәселесі талқыланды

14.11.2018

Алматы жұртшылығы жалпыхалықтық диктант жазуға қатысты

14.11.2018

Алматыда «Көшпенділер әуені» атты дәстүрлі орындаушылардың ІІ Республикалық байқауы өтті

14.11.2018

Алматыда дәстүрлі «Болат Тұрлыханов кубогі» өтеді

14.11.2018

Бақытжан Сағынтаев Таразда Халықты жұмыспен қамту орталығына барды

14.11.2018

Асқар Мамин өңіраралық семинар-кеңеске қатысты

14.11.2018

Премьер-Министрге «Смарт-Тараз» және Тараз-Хаб жобалары таныстырылды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Mádenıetti adam. Ol kim?

Osy keıde on ekide bir gúli ashylmaǵan kókórim jastarǵa albyrttyqtyń saldarynan jibergen aǵattyǵy men qateligin túzeý maqsatynda apalyq qamqorlyqpen azǵantaı bir aqyl-keńes aıta bastasań, munyńdy muqatý, tuqyrtý dep oılaıtyndaryna túsinbeısiń.  Olardyń bári syndy solaı qabyldaıdy degen pikirden aýlaqpyz árıne, biraq kúndelikti ómirde mundaı jaıtqa jıi tap bolyp jatatynymyz ras endi. Munan soń aldyńǵy tolqyn apalarymyz ben aǵalarymyzdyń aldarynan kese-kóldeneń ótpeı, jumsaǵan jaqtaryna quldyrańdaı usha jóneletin baıaǵy bizdiń kezimizdegi jastardyń eleýsiz ǵana eskertilgen úlkenderdiń áńgimesinen keıin endigári sol kemshilikti qaıtalamaýǵa tyrysatyn elgezektigi, qarapaıymdylyǵy, kishipeıildigi, ıbalylyǵy sanamyzǵa saǵynysh sazyndaı sarqyla oralady. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Sheraǵań shertken sher

Qazaq jýrnalıstıkasynyń qara narlary Sherhan Murtaza men Kamal Smaıylovtyń «Egemendegi» hattary kezinde qoǵamdyq sanaǵa serpilis ákelgeni málim. «Qadirli Kamal Dos!», «Qadirmendi Sherhan!» dep bastap, el ómiriniń qaltarys-bultarystaǵy búkil problemasyn jipke tizip kórsetken, odan shyǵatyn jol izdegen eki tulǵanyń hattaryn qazir oqysań, alysty boljaı bilgen kóregendigine eriksiz tańǵalasyń. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sotqa silteı salý sán be?

Qara qyldy qaq jaryp, ádildikti aıtqan qazaq bıleriniń bılik qaǵıdasy: «Týra bıde týǵan joq, týǵandy bıde ıman joqqa» negiz­delgeni málim. Qasqaıyp turyp qamshysyn aldyna tastap: «Baı bolsań halqyńa paıdań tisin, batyr bolsań dushpanǵa naızań tısin. Baı bolyp paıdań tımese, batyr bolyp naızań tımese jurttan ala bóten úıiń kúısin» dep Áıteke bıdiń shamyrqanǵany, judyryqtaı jumylǵan Qazybek bıdiń Qońtajyny bılik aıtý kezegi tıgende: «Sózdi óńmenime suǵyp aıtqan kezde, eki ıyǵynan eki aıý aýzynan ot shashyp «typyr»» etshi, «kóreıin» dep turdy. Kórdińiz be, bılik aıtqan adam sózimen de kózimen de, susymen de yqtyra alady eken. Qazaq bıleri dala zańynyń oryndaýshylary bolǵan. Tek ádildikti tý etip kótergen onyń aldynda han da qara da birdeı jaýap bergen.

Дидар Амантай,

Sóz shyǵyny

Qazir sóz aldyǵa shyqty. Rolan Bart kótergen konnotasıa men denotasıa qaıshylyǵy, demek, sózdiń nársege emes, sózge nemese belginiń zatqa emes, belgige silteıtindigi jalǵan sana qalyptastyratyny jaǵdaıdy kúrdelendire tústi. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Qazaq otbasy

Otbasy uǵymy – qazaq úshin qasıetti de qadirli. Túbiri − ot, ot jylý beredi, ómir syılaıdy, tirshiliktiń kózi, úıdiń ishindegi «ýildegen» jeldi, «azynaǵan» aıazdy toıtaryp, otbasy ıesine sanalatyn adamǵa baq-dáýlet darytady. Otanasy, otaǵasy degen eki sózdiń arǵy jaǵyna oı jiberseń – qazaqtyń kemeldigine, bárin qysqa baılammen uǵyndyratyn kemeńgerligine kóz jetkizesiń. Sondyqtan da shyǵar, otbasy qaǵıdasynyń qashan da bıik turatyny. Qazaq otbasyn qurǵanda jetesizdikten jerip, kórgensizdikten boıyn aýlaq salǵan. Ata-ana úlgisin alǵa ozdyrǵan.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу