Жаңа технология – жайқалған егін

Қарағанды облысында биылғы жылдың жер емген ағайын үшін аса қолайлы болмағаны белгілі. Көктем кеш келді. Жаз шыға күн ысып, дән өзіне қажетті жылуды бойына сіңіріп алады деп жүргенде, шілде айы әдеттегіден тым салқын болды. Соның кесірінен астық уызына жарымай, толығымен пісіп-жетілмеді.   

Егемен Қазақстан
09.11.2018 754
2

Бірақ табиғаттың осы қы­ты­­мыр­лығына қарамастан, Осакаров ауданындағы «Най­доровское» деп аталатын жауап­­кершілігі шектеулі серік­тес­тік биыл бұрын-соңды болып көрмеген өнім жинады. Шаруа­шылық әрбір гектардан 50 центнер астық алды. Ди­қандар бұған жаңа және озық үлгідегі агротехнологияны қол­дану арқылы қол жеткізген еді.

Биыл шаруашылық бидай­дың «аустриялық» деп аталатын сұрыбының тұқымын 550 гектар алқапқа сіңірді. Жер­ді аустриялық маман­­­дар жасап шығарған «Nourivit» инновациялық тыңайт­қы­­­­­шы­­­мен өңдеді. Бұл ты­ңайт­­­қыштың құрамында топы­рақты микроэлементтермен байы­та­тын және оның ауа өт­кіз­гіш­тік қасиетін  арттыратын мик­роорганизмдердің қосындысы бар. Мұның нәти­жесі аста-төк өнім алуға қол жеткізді.

– Көрсеткіштер өте жақ­сы, сипаттамалар да тамаша. Бүгінде бұл бидайға Италия мен Аустрия тарапынан сұраныс бар. Сондықтан өнімді Еуропаға экспорттайтын боламыз. Бұл сұрыптың жұмсақ сортты би­дайға қарағанда құны да жо­ғары. Мұнымен қоса, егер біз қатты сұрыпты бидай өсіру бағытында дамитын бол­сақ, елі­міздің солтүстік аймақ­тары­мен бәсекелесетін боламыз, – дейді «Найдоровское» ЖШС-нің жетекшісі Павел Лущак. 

Келер жылы шаруашылық «аустриялық» тұқымын он есеге көбейтіп, 5 мың гектарға дейін дән сіңірмекші. Биылғы жыл қатты бидай сұрыбының тиім­ді екенін көрсетті. Сол себеп­ті де бидайдың жұмсақ сұры­бы өсірілетін алқап қыс­қарып, соның есебінен қатты бидай тұқымы егілетін жер кеңейтілетін болады.

– Солтүстік Қазақстан об­лы­сының шаруашылық­тары «аустриялық» сұрып тұқымы­ның тоннасын 220 мың теңгеден сатып алуға да­йын. Баға арзан емес, әрине. Бірақ оның қайтарымы мол екенін жұрт­тың бәрі біледі. Гектарынан 50 центнер алу дегеніңізді бұрын кім көрген! Шаруалар кеткен шығынын алғашқы маусымда-ақ қайтарып алады. Биыл біз шамамен 750 тонна сатуды жоспарлап отырмыз, – дейді Павел Лущак.

«Найдоровское» ЖШС ауыл­шаруашылық техникаларының жаңаруына да баса мән береді. Келер жылы шаруашылық бір­неше заманауи комбайн сатып алмақшы.  Бұл техникалардың жоғары өнімділігі өз алдына, олардың геонавигацияны пайдалана отырып, алқаптардың электронды картасына сәйкес жұ­мыс істеуге қабілеті толығы­мен жетеді. 

Ауылшаруашылығына цифр­ландыру элементтерін енгізу өте күрделі және кезең-кезеңімен жүргізілетін үдеріс. Мұндай жаңа тәжірибені игеру агросаладағы ғалымдар­дың қатысуынсыз тіпті де мүмкін емес. Сол себепті биылдан бас­тап «Найдоровское»  ЖШС-нің алқаптарында С.Сейфуллин атындағы Қазақ агротехника­лық университетінің ғалым­дары дәлме-дәл егіншілік эле­мент­терін енгізу бойын­ша қанат­қақты жобаны жүзе­ге асыру­мен айналысты. Алқап­тар­дың электронды картасын пайдалануға көшу – осы жоба көздеген кезеңнің бірі.

Жалпы, университет ғалым­дары техниканың мүмкін­дік­терін тексеріп, тыңайтқыштар­ды дифференциалды енгізуді жүзеге асырды. Алқаптардың электронды картасын жасап, топырақтың агрохимиялық тал­дауын өткізді, сондай-ақ егістіктердің арамшөп басу карталарын құрастырды. Алдағы уақытта ғалымдар метеостансалар көмегімен америкалық «Data Transmission Network» компаниясы жасаған ауа ра­йын дәл болжау қанатқақты жобасының қорытындыларын іс жүзінде пайдалану туралы ұсы­­ныстар енгізуді жоспарлап отыр. Мысалы, күн райына қатысты жауын-шашынның ық­­ти­­малдылығы, шық нүктесі және басқа да көрсеткіштердің са­рап­тамасы 10-нан астам пара­метр бойынша жүргізілетін болады.

Сонымен қатар «Най­доров­ское» серіктестігі А.И.Бараев атындағы астық ша­руа­­шы­лы­ғы ғылыми-өнді­ріс­тік орта­лығы­мен де тығыз қарым-қаты­нас орнатқан. Бидай­дың «Дам­син» және аустрия­лық «Дурум» атты сұрып­тары осы орталықтан сатып алынып, себілген.

Цифрландыру элемент­терін енгізумен айналысқан шаруа­шы­лықтар облыстық ауыл­ша­руа­­шы­лық басқармасының ұдайы назарында. 

– Ала жаздай атыз жаға­лап, ащы терін жерге сіңірген диқан еңбегінің қайта­ры­мы бар. Бүгінде жаңа техно­ло­гия­лардың арқасында жұ­мыс жеңілдеген. Бұрынғы тех­ни­ка­ларға қарағанда қазіргі тех­ника әлдеқайда жақсы. Жұ­мысы автоматтандырылған. Қызметтің дені компьютерлік техника арқылы басқарылады. Өте ыңғайлы. Осының арқасын­да жерді тыңайту, дән себу сынды егіс алқабындағы жұмыс жанданды, – деді таяуда БАҚ өкілдеріне берген сұхбатында облыстық ауылшаруашылы­ғы басқармасының жетекшісі Сағынжан Апақашов.

Биылғы астық орағы кезінде облыс әкімі Ерлан Қошанов Осакаров ауданына арнайы барып, «Найдоровское» ЖШС-нің егін алқаптарын аралап, жаңа технологиямен жұмыс істеп жатқан диқандар қауымының тыныс-тіршілігімен танысқан болатын. Өңір басшысы жер­гілікті аграрийлердің цифрлан­дыру жүйесін батыл түрде ен­гізіп жатқан қадамдарына оң баға берді.

– Егер өнімді өткізу жолдары болса, өнімділік жоғары болса, осы жаңа технологияға көшу қажет. Бәсекеге қабілетті дән­ді-дақылдар өсіруге арнал­ған алқаптардың ауданын ұлғай­тыңыздар, – деген болатын өңір басшысы.

Бір сөзбен айтқанда, облыс­та өндірістік үдерісті цифрлан­дырудың маңызды элементтерін енгізуге алғашқылардың бірі болып кіріскен «Найдоровское» шаруашылығы бұл берекелі шаруаның шаш-етектен пайда әкелетінін іспен дәлелдеп шықты. Яғни бұл – алдағы уа­қытта мұндай тәжірибеден үлгі алатын шаруашылықтардың қатары көбейеді деген сөз.

Қайрат ӘБІЛДА,

«Егемен Қазақстан»

Қарағанды облысы,

Осакаров ауданы

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

21.01.2019

Мектеп түлегі «Болашақкер» бола алады

21.01.2019

Шағын фермалардағы жоғарғы технология

21.01.2019

Қостанай облысы өткен жылы алғаш рет экспортқа көлемді ет шығарды

21.01.2019

Тереза Мэй Еуроодақтан шығуға байланысты қосымша жоспарын таныстырады

21.01.2019

Нұрсұлтан Назарбаев Зимбабве Республикасының Президентінің ресми сапары бойынша брифинг өткізді

21.01.2019

Қазақстанда соңғы 10 жылда нәрестелердің өлімі-жітімі екі есе төмендеді

21.01.2019

Қарағандыда мамандандырылған фронт-офис ашылды

21.01.2019

Нұрлан НҰРҒАЛИЕВ: Мен үшін ағам – нағыз қаһарман!

21.01.2019

Әулиеатада денсаулық сақтау деңгейі жақсарып келеді

21.01.2019

«Өлкетану» оқулығы дайын

21.01.2019

Қызылорда облысында экспорт көлемі артады

21.01.2019

Жылқының сүйек құрылымы

21.01.2019

Сәби өлімі неге көп?

21.01.2019

Алматылық студенттердің ішімдікті қаншалықты тұтынатыны зерттелді

21.01.2019

Б.Сағынтаев «Франция–Қазақстан» сауда-өнеркәсіптік палатасының өкілдерімен кездесу өткізді

21.01.2019

Ақтөбеде сегіз өзеннің арнасы тазаланып, тереңдетіледі

21.01.2019

Маңғыстауда үш кеме неге қалған?

21.01.2019

Әл-Фараби ауданына спорттық сауықтыру орталықтары қажет

21.01.2019

Қазақстанда қара және түрлі-түсті металды шетелге шығаруға тыйым салынды

21.01.2019

Қызылорда облысында 283 шетел азаматы әкімшілік жауапкершілікке тартылды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sóz salmaǵy

Baıaǵynyń bıleri taý qulatyp, jer terbetpese de, eldi ıitip, teli-tentekti tıyp, kem basqandy ilgeri ozdyryp, asqynǵandy tejep, órshigendi órelep, ata ǵuryppen, ana úlgisimen bárin jónge saldy. Ul men qyzdyń eteginen tartpaı, aýzynan qaqpaı, qyrandaı túletip otyrǵan. Sodan da shyǵar, «Aýzym jetkenshe sóıleımin, qolym jetkenshe sermeımin, aıaǵym jetkenshe júremin» dep 14 jasynda aýzynan ot shashyp: «El ebelek emes, er kebenek emes, dat!» dep dara tanylǵan Qazybek bıdiń Qońtajynyń tilin baılap, qatty sastyrǵany. Jeteli sózge jetesiz ǵana des bermeıdi.

Серік НЕГИМОВ, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері

Durystyq joly

Jaqsy kisi ataný, tirshilik-turmys, ómir qubylystaryna oı júgirtý, saralap zerdeleý, fılosofıalyq mádenıet qalyptastyrý, tájirıbe jınaqtaý, durystyq, adamshylyq, izgilik, ádildik, degdarlyq jolynda meıirlenip, berekeli qyzmet jasaý, ulttyń ádebi men qaǵıdattaryn jan-tánińmen qabyldaý – naǵyz tabıǵı abzal qasıet.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Bızneske ıkemdilik qaıdan shyǵady?

Adamnyń bızneske ıkemdiligi qaıdan týady degen suraq kóp adamdy oılandyrady. Árıne, motıvasıa kúshti, ol − aqshany kóp tabý. Isker adamdar eshkimniń aldynda ıilmeıdi, «malyń bolsa syılamaı tura almas el» dep Abaı aıtpaqshy, jurtqa da syıly bolady.

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Bas paıda algorıtmi

Bas paıdany oılaý – búkil adam balasyna tán dúnıe. Ár adam balasynyń «ózim degende ógiz qara kúshim bar» degen qaǵıdat boıynsha tirshilik quratyny túsinikti. Biraq adam balasy qoǵam ishinde ómir súretindikten ár adamǵa tán osy qasıetti shektep ustaýǵa, ony qoǵamdyq múddege nemese qoǵamdyq ortada qalyptasqan tártipke baǵyndyrýǵa týra keledi. О́ıtkeni munsyz qoǵam damı almaıdy.

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Ońtaılandyrý ońalta ma, omalta ma?

Orta bilim salasyna qatysty taǵy bir ońtaılandyrýdyń qulaǵy qyltıyp, «bul qalaı bastalyp, qalaı aıaqtalady?» degen sansyz suraq kóptiń kókeıin búlkildetip otyr. «Qundylyqtar aýysatyn, shyndyqtar shatysatyn uly ózgerister týysynda ómirdiń ózi karnavalǵa uqsap ketedi», dep Mıhaıl Bahtın aıtpaqshy, bilim salasyndaǵy mundaı reformalardan jurttyń júıkesi juqarý bylaı tursyn, karnavalǵa aınalyp bara ma degen kúdik joq emes. Qabyldanǵan, tolyqtyrylǵan zańdar, ár mınıstrdiń tusynda túzilgen baǵdarlamalar, oǵan bólingen qarjy – «óıtemiz de, búıtemiz» dep keletin jarnamaǵa bergisiz jıyndar, konferensıalar, onda sóılenetin sózder qısapsyz desek, artyq aıtqandyq bolmas.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу