Теңіздегі тоғыз жолдың торабы

Мемлекет басшысы жуырдағы Жолдауында «Соңғы жылдары біз «Нұрлы жол» бағдарламасы бойынша республикалық маңызы бар инфрақұрылым қалыптастырдық» деп атап өткен болатын. Осы орайда еліміздің тұңғыш рет теңізге шығу мүмкіндігіне даңғыл жол ашылғанын айтқан ләзім. 

Егемен Қазақстан
09.11.2018 7948
2

Боржақты – Ерсай теміржол желісі

Бұл – әрине, отандық эко­но­микаға және ел территориясы арқылы өтетін халықаралық логистикаға тың серпін берді. Осы маңызы жоғары жүк дәлі­зінің құрылысына шолу жасап көрелік.

Ең алдымен, 2014 жылы Бор­жақты – Ерсай теміржол желі­сінің құрылысы бас­талды. Бұл жол арқылы жүкті Каспий те­ңі­зіндегі Құрық портына жет­­кізу жоспарланды. Шойын жолдың жаңа желісі 2016 жы­лы пайдалануға берілді. Ұзын­дығы 16 шақырымға жуық жол Құрық портын Маңғышлақ – Өзен желісіне жанасатын теміржол магистралімен жалғады. Осы арқылы теміржол желісі басты және құйма жүктерді мультимодальді тасымалдауды қамтамасыз етіп, транзитті жүк ағынын арт­тырды. Сондай-ақ бұл Каспий арқылы батыс бағыт­тағы экспорттық әлеу­етті көтеруге де ықпал етеді. Соны­мен бірге бұл жобаны жүзеге асыру еуропалық нарыққа шы­ға­тын тікелей дәлізді ашуға мүм­кіндік берді. Жаңа желінің өткі­зу мүмкіндігі шамамен жы­лына 5 млн тоннаны құ­рай­ды. Теміржол көлігімен тасы­­мал­дау жүйесінің жолға қойы­луы транзиттік жүктердің жеткі­зілу көлемін арттырып, батыс бағыттағы тауар экспорты жүйе­сін оңтайландырды және транс­еуропалық дәлізді ха­лық­аралық желілермен жал­ғайды. Бұл жүкті жеткізу уақыты мен қашық­тығын мей­лінше қыс­қартады.

Құрық портының алғашқы кезекте іске қосылған кешенінің құры­лысы 2015 жылдың сәуір айында бас­талған болатын. 2016 жыл­дың 6 желтоқсанында Мемлекет бас­шы­сының қатысуымен өткен телекөпірде теміржол құрамымен қосып, аталған нысанның алғашқы кешені берілді. «Құрық – біздің Кавказ бен Еуропаға шығар жолымыз. Бұл біздің ұзақ күткен, жаңғыруға арналған өте керек жобамыз», деген-ді Президент Н.Назарбаев телекөпірде.

Елбасына теміржол мен порттық инфрақұрылым құрылысының аяқ­талғаны және алғашқы теміржол құ­рамын жүргізу дайындығының аяқ­талғаны туралы баяндалды. Телекөпір барысында вагондарды паромға тиеу басталды.

2017 жылы 6 желтоқсанда Мемле­кет басшысының қатысуымен өткен жалпы­халықтық телекөпір аясында тестілік режімде Құрық портында кеме кіретін гидротехникалық құ­ры­­лы­­м­ы­мен автокөлік пирсі іске қосыл­ды. 

«Біз паром жағалауын аштық. Биыл автокөлік паромы мен Құрық порты Құрық – Баку – Грузия – Түркия, Босфор арқылы Еуропа бағытын ашуға дайын. Біз енді Қазақстанның құрлықтағы ел болғанымен Парсы шығанағын қосқанда барлық теңізге шыға алатын ел екенін айта аламыз», деген болатын Елбасы телекөпір барысында.

Мамандар автокөлік пирсі астын­дағы теңіз акваторийін тереңдету жұмыстарын тексерді. Бұл автокөлік транспортында жүкті ауыстырып тиеуге мүмкіндік берді. Ұзындығы 174 метрлік автокөлік пирсі салынды. Өткізу пункті және автокөлікті ра­диа­циялық бақылау жүйесі, жолау­шы­ларды өткізу бекеті бойынша бір­қатар жұмыс атқарылды. Автокөлік инф­ра­құрылымы ретінде кедендік рә­сім­деу ғимараты, уақытша сақтау қой­ма­сымен бірге толығымен тек­сере­тін ғимарат нысандары пай­дала­ну­ға берілді. Сондай-ақ порт­тың әкім­шілік және өндірістік ғима­рат­тары, сұрыптау стансасы салынып, ша­ғын трансформатор подстансаларын мон­таждау жұмыстары орындалды. 

 Жеті миллион тонна жүк өткізуге қабілетті

2017 жылдың 19 қазанында Құрық портының теміржол паромы терминалында іс басталғаннан бергі алғашқы миллион тонна жүкті тиеу сәтімен орындалды. Жалпы, былтыр барлығы 1,5 млн тонна жүк тиеліп, 320 кеме мүйіске тоқтады. Өткен жылдың соңында Құрық портынан «Әзербайжандық Каспий теңізі параходы» ЖАҚ-тың  Ro-Ro түріндегі «Бястякар Гара Гараев» кемесімен алғаш рет жеңіл және жүк көліктері жіберілді. Кеме бортына 27 жүк, 1 жеңіл автокөлік және 30 жолаушы қабылданды. Ұзындығы 125,25 және ені 16,22 метр болатын кеменің жүк көтерімділігі 3463 тоннаны құрайды. Ал биылғы 7 айда 1,2 млн тоннадан астам жүк тиелді. Паром кешені астық, мұнай өнімдері, тыңайтқыштар, химикаттар және басқа да жүк түрлерін тиеуге бағытталған. Автомобильді паром терминалының қызмет көрсету қуаты тәулігіне 6 паром және жылына 2 млн тонна жүкке жетеді. Жалпы порт жылына 6 млн тоннадан аса жүк тиеуді қамтамасыз ете алады.

Паром кешеніне су акваторийі нысаны құрамына операциялық және маневрлік акваторий, теміржол паромдарын қабылдау мен өңдеуді қамтамасыз ететін айлақ, жағалаудағы ғимараттар кешені мен терминал қызметін қамтамасыз ететін қыз­меттерді орналастыруға арналған орын­дар, теңізде жүзу қауіпсіздігі және нави­гациямен қамтамасыз ететін құры­лымдар мен нысандар енеді.

Жалпы, порт аумағында 4 белдеу бар. Атап айтқанда, қайта тиеу кешендерінің операциялық белдеуі, технологиялық операциялардың өнді­ріс­тік белдеуі, жалпы порттық нысан­дар белдеуі, жолаушылар опера­ция­лары белдеуі. Порт облыс ор­та­лығы Ақтау қаласынан 70 шақы­рым қашықтықта орналасқан. Ең жа­қын елді мекен – Құрық ауылы 17 ша­қырым­да. 67 гектардан астам аумақ­та 2 айлақ бар. Айлақтардың ұзын­дығы 500 метрге жуық. Ал порт аква­торийі­нің тереңдігі 7 метрге дейін жетеді. Ұзын­дығы 170 метрге, ені 17,5 метр­ге дейін, су түбіне 4,5 метрге дейін  бой­лай бататын кемелерді қабылдай алады. 

Құрылысы үш жылға созылған паром кешені автокөлік және теміржол құрамды жүктерді тиеуге қолайлы заманауи теңіз инфрақұрылымы болып қалыптасты. Сондықтан бұл портты Қазақстан мен Еуразия құрлығындағы сауда ағынында отандық логистиканың жандануына және елдің халықаралық көлік дәлізі ретіндегі әлеуеті мен бәсе­келестік қабілетін арттыруға оң әсер еткен құнды және өзін толығымен өтей­тін жобалардың бірі деуге болады.  

Думан АНАШ,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

21.01.2019

Шағын фермалардағы жоғарғы технология

21.01.2019

Қостанай облысы өткен жылы алғаш рет экспортқа көлемді ет шығарды

21.01.2019

Тереза Мэй Еуроодақтан шығуға байланысты қосымша жоспарын таныстырады

21.01.2019

Нұрсұлтан Назарбаев Зимбабве Республикасының Президентінің ресми сапары бойынша брифинг өткізді

21.01.2019

Қазақстанда соңғы 10 жылда нәрестелердің өлімі-жітімі екі есе төмендеді

21.01.2019

Қарағандыда мамандандырылған фронт-офис ашылды

21.01.2019

Нұрлан НҰРҒАЛИЕВ: Мен үшін ағам – нағыз қаһарман!

21.01.2019

Әулиеатада денсаулық сақтау деңгейі жақсарып келеді

21.01.2019

«Өлкетану» оқулығы дайын

21.01.2019

Қызылорда облысында экспорт көлемі артады

21.01.2019

Жылқының сүйек құрылымы

21.01.2019

Сәби өлімі неге көп?

21.01.2019

Алматылық студенттердің ішімдікті қаншалықты тұтынатыны зерттелді

21.01.2019

Б.Сағынтаев «Франция–Қазақстан» сауда-өнеркәсіптік палатасының өкілдерімен кездесу өткізді

21.01.2019

Ақтөбеде сегіз өзеннің арнасы тазаланып, тереңдетіледі

21.01.2019

Маңғыстауда үш кеме неге қалған?

21.01.2019

Әл-Фараби ауданына спорттық сауықтыру орталықтары қажет

21.01.2019

Қазақстанда қара және түрлі-түсті металды шетелге шығаруға тыйым салынды

21.01.2019

Қызылорда облысында 283 шетел азаматы әкімшілік жауапкершілікке тартылды

21.01.2019

«Біздің қаланың кішкентай ханзадасы» – ең үздік балалар фильмі атанды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sóz salmaǵy

Baıaǵynyń bıleri taý qulatyp, jer terbetpese de, eldi ıitip, teli-tentekti tıyp, kem basqandy ilgeri ozdyryp, asqynǵandy tejep, órshigendi órelep, ata ǵuryppen, ana úlgisimen bárin jónge saldy. Ul men qyzdyń eteginen tartpaı, aýzynan qaqpaı, qyrandaı túletip otyrǵan. Sodan da shyǵar, «Aýzym jetkenshe sóıleımin, qolym jetkenshe sermeımin, aıaǵym jetkenshe júremin» dep 14 jasynda aýzynan ot shashyp: «El ebelek emes, er kebenek emes, dat!» dep dara tanylǵan Qazybek bıdiń Qońtajynyń tilin baılap, qatty sastyrǵany. Jeteli sózge jetesiz ǵana des bermeıdi.

Серік НЕГИМОВ, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері

Durystyq joly

Jaqsy kisi ataný, tirshilik-turmys, ómir qubylystaryna oı júgirtý, saralap zerdeleý, fılosofıalyq mádenıet qalyptastyrý, tájirıbe jınaqtaý, durystyq, adamshylyq, izgilik, ádildik, degdarlyq jolynda meıirlenip, berekeli qyzmet jasaý, ulttyń ádebi men qaǵıdattaryn jan-tánińmen qabyldaý – naǵyz tabıǵı abzal qasıet.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Bızneske ıkemdilik qaıdan shyǵady?

Adamnyń bızneske ıkemdiligi qaıdan týady degen suraq kóp adamdy oılandyrady. Árıne, motıvasıa kúshti, ol − aqshany kóp tabý. Isker adamdar eshkimniń aldynda ıilmeıdi, «malyń bolsa syılamaı tura almas el» dep Abaı aıtpaqshy, jurtqa da syıly bolady.

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Bas paıda algorıtmi

Bas paıdany oılaý – búkil adam balasyna tán dúnıe. Ár adam balasynyń «ózim degende ógiz qara kúshim bar» degen qaǵıdat boıynsha tirshilik quratyny túsinikti. Biraq adam balasy qoǵam ishinde ómir súretindikten ár adamǵa tán osy qasıetti shektep ustaýǵa, ony qoǵamdyq múddege nemese qoǵamdyq ortada qalyptasqan tártipke baǵyndyrýǵa týra keledi. О́ıtkeni munsyz qoǵam damı almaıdy.

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Ońtaılandyrý ońalta ma, omalta ma?

Orta bilim salasyna qatysty taǵy bir ońtaılandyrýdyń qulaǵy qyltıyp, «bul qalaı bastalyp, qalaı aıaqtalady?» degen sansyz suraq kóptiń kókeıin búlkildetip otyr. «Qundylyqtar aýysatyn, shyndyqtar shatysatyn uly ózgerister týysynda ómirdiń ózi karnavalǵa uqsap ketedi», dep Mıhaıl Bahtın aıtpaqshy, bilim salasyndaǵy mundaı reformalardan jurttyń júıkesi juqarý bylaı tursyn, karnavalǵa aınalyp bara ma degen kúdik joq emes. Qabyldanǵan, tolyqtyrylǵan zańdar, ár mınıstrdiń tusynda túzilgen baǵdarlamalar, oǵan bólingen qarjy – «óıtemiz de, búıtemiz» dep keletin jarnamaǵa bergisiz jıyndar, konferensıalar, onda sóılenetin sózder qısapsyz desek, artyq aıtqandyq bolmas.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу