Теңге күніне арналған көрме өтті

Төл теңгеміздің мерекесі қарсаңында Алматы қаласы музейлер бірлестігі, ҚР Президенті архиві, Отырар Мемлекеттік археологиялық қорық музейі, «Әзірет Сұлтан» Мемлекеттік тарихи-мәдени қорық музейінің ұйымдастыруымен Алматы музейінде «Қазақстандағы ақша айналымы: көне заманнан бүгінге дейін» көрмесі ашылды.

Егемен Қазақстан
09.11.2018 4017
2

Теңге тарихына шегініс жасайтын болсақ, 1993 жылы 15 қарашада экономикалық қиындыққа қарамастан, қазақ ұлтының тұңғыш валютасы айналымға түсті. Ұлы тұлғаларымыз әл-Фараби, Абылай, Абай, Жамбыл, Сүйінбай, Шоқан бейнесі төл теңгеден көрініс тауып, егемен елдің қаржысы қолданысқа енді.

Көрмеде теңге тарихынан сыр шертетін архивтік құжаттармен, Отырар мен Түркістан музейлері қорындағы ежелгі қалашықтар орындарынан табылған бағалы металлдардан жасалған монеталармен, алғашқы теңге үлгілерімен және Ұлттық Банк шығарған тақырыптық және мерейтойлық теңгелер қойылған.

Көрменің ашылу салтанатында сөз алған ҚР Президенті архивінің директоры Жамиля Әбдіқадырова теңгені айналымға енгізуге қатысты және Елбасының, Үкімет мүшелері мен экономистердің еңбегін айқындайтын құжаттар туралы баяндаса, Алматы қаласы Мәдениет және архивтер басқармасының бөлім жетекшісі Назерке Какижанова мемлекет мәртебесін өсіру мен экономикасының нығаюы жолында теңгенің ерекшелігіне тоқталды.

Отырар мемлекеттік археологиялық қорық-музейінің директоры Айбек Жандосов бүгінгі таңда Отырар  мен «Әзірет Сұлтан» музейлері қорында орта ғасырларға тән біршама нумизматикалық жәдігерлер жинақталғанын атап өтті.

Отырар мен «Әзірет Сұлтан» музейлері қорларындағы көрмеге ұсынылған жәдігерлер арасында  б.д.д. ІІІ ғ.- VII-VIII ғғ. тиесілі нумизматикалық материалдардың ең көне үлгілерімен қатар Саман, Қарахан әулеті билеушілері тұсында соғылған тиындар мен оларға қатысты ғылыми еңбектер мен сол кезеңдерден жеткен жазба ескерткіштерден алынған материалдар, сондай-ақ  Хорезмшах Мұхаммед бин Текеш атынан соғылған тиындар, ХІІІ ғасырдағы моңғол билеушілерінің ақша түрлері мен музейлер қорларында кездеспейтін сирек тиындардың суреттері бар.

Өз естеліктерімен бөліскен ұлттық валюта авторларының бірі, дизайнер Хайролла Ғабжалелов  «Қазақстанның төл теңгесі Англияда басып шығарылды. Мұнымен «Хариссон және ұлдары» компаниясы айналысты. Бұл тапсырыс компанияға әлемдік «Ұлыбритания патшайымының Алтын белгісі» марапатын  алып келді. Теңге Британияның ең үздік экспорттық тауары ретінде танылды. Бүгінде компанияның төрінде қазақстандық теңгенің қалқаны ілулі тұр. Ал алғашқы монеталар Германияда басылған. Олар  Л-80 және нейзильбер материалдарынан жасалған», - деді.

ҚР Ұлттық банкі монеталарының дизайнері, архитектор Алмат Басенов төл теңге – монеталарымыздың әлемдегі ең үздік сапаға ие екенін зор мақтанышпен атап өтті.

Шара аясында  Алматы қаласы музейлер бірлестігі директоры Сержан Саров көрмені ұйымдастыруға атсалысқан ұжымдарға алғысын білдіріп, естелік сыйлықтар табыс етті.

ҚР Президенті архиві дайындаған «Ұлттық валюта тарихынан құжаттар және материалдар жинағының» тұсаукесер рәсімі өтті.

Ерте кезеңдердегі теңгелер мен тәуелсіз Қазақстанның төл валютасы тарихынан мәлімет беретін көрме 8 желтоқсанға дейін жалғасатын болады.

Эльвира СЕРІКҚЫЗЫ,

«Егемен Қазақстан»

АЛМАТЫ

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

21.01.2019

Шағын фермалардағы жоғарғы технология

21.01.2019

Қостанай облысы өткен жылы алғаш рет экспортқа көлемді ет шығарды

21.01.2019

Тереза Мэй Еуроодақтан шығуға байланысты қосымша жоспарын таныстырады

21.01.2019

Нұрсұлтан Назарбаев Зимбабве Республикасының Президентінің ресми сапары бойынша брифинг өткізді

21.01.2019

Қазақстанда соңғы 10 жылда нәрестелердің өлімі-жітімі екі есе төмендеді

21.01.2019

Қарағандыда мамандандырылған фронт-офис ашылды

21.01.2019

Нұрлан НҰРҒАЛИЕВ: Мен үшін ағам – нағыз қаһарман!

21.01.2019

Әулиеатада денсаулық сақтау деңгейі жақсарып келеді

21.01.2019

«Өлкетану» оқулығы дайын

21.01.2019

Қызылорда облысында экспорт көлемі артады

21.01.2019

Жылқының сүйек құрылымы

21.01.2019

Сәби өлімі неге көп?

21.01.2019

Алматылық студенттердің ішімдікті қаншалықты тұтынатыны зерттелді

21.01.2019

Б.Сағынтаев «Франция–Қазақстан» сауда-өнеркәсіптік палатасының өкілдерімен кездесу өткізді

21.01.2019

Ақтөбеде сегіз өзеннің арнасы тазаланып, тереңдетіледі

21.01.2019

Маңғыстауда үш кеме неге қалған?

21.01.2019

Әл-Фараби ауданына спорттық сауықтыру орталықтары қажет

21.01.2019

Қазақстанда қара және түрлі-түсті металды шетелге шығаруға тыйым салынды

21.01.2019

Қызылорда облысында 283 шетел азаматы әкімшілік жауапкершілікке тартылды

21.01.2019

«Біздің қаланың кішкентай ханзадасы» – ең үздік балалар фильмі атанды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sóz salmaǵy

Baıaǵynyń bıleri taý qulatyp, jer terbetpese de, eldi ıitip, teli-tentekti tıyp, kem basqandy ilgeri ozdyryp, asqynǵandy tejep, órshigendi órelep, ata ǵuryppen, ana úlgisimen bárin jónge saldy. Ul men qyzdyń eteginen tartpaı, aýzynan qaqpaı, qyrandaı túletip otyrǵan. Sodan da shyǵar, «Aýzym jetkenshe sóıleımin, qolym jetkenshe sermeımin, aıaǵym jetkenshe júremin» dep 14 jasynda aýzynan ot shashyp: «El ebelek emes, er kebenek emes, dat!» dep dara tanylǵan Qazybek bıdiń Qońtajynyń tilin baılap, qatty sastyrǵany. Jeteli sózge jetesiz ǵana des bermeıdi.

Серік НЕГИМОВ, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері

Durystyq joly

Jaqsy kisi ataný, tirshilik-turmys, ómir qubylystaryna oı júgirtý, saralap zerdeleý, fılosofıalyq mádenıet qalyptastyrý, tájirıbe jınaqtaý, durystyq, adamshylyq, izgilik, ádildik, degdarlyq jolynda meıirlenip, berekeli qyzmet jasaý, ulttyń ádebi men qaǵıdattaryn jan-tánińmen qabyldaý – naǵyz tabıǵı abzal qasıet.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Bızneske ıkemdilik qaıdan shyǵady?

Adamnyń bızneske ıkemdiligi qaıdan týady degen suraq kóp adamdy oılandyrady. Árıne, motıvasıa kúshti, ol − aqshany kóp tabý. Isker adamdar eshkimniń aldynda ıilmeıdi, «malyń bolsa syılamaı tura almas el» dep Abaı aıtpaqshy, jurtqa da syıly bolady.

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Bas paıda algorıtmi

Bas paıdany oılaý – búkil adam balasyna tán dúnıe. Ár adam balasynyń «ózim degende ógiz qara kúshim bar» degen qaǵıdat boıynsha tirshilik quratyny túsinikti. Biraq adam balasy qoǵam ishinde ómir súretindikten ár adamǵa tán osy qasıetti shektep ustaýǵa, ony qoǵamdyq múddege nemese qoǵamdyq ortada qalyptasqan tártipke baǵyndyrýǵa týra keledi. О́ıtkeni munsyz qoǵam damı almaıdy.

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Ońtaılandyrý ońalta ma, omalta ma?

Orta bilim salasyna qatysty taǵy bir ońtaılandyrýdyń qulaǵy qyltıyp, «bul qalaı bastalyp, qalaı aıaqtalady?» degen sansyz suraq kóptiń kókeıin búlkildetip otyr. «Qundylyqtar aýysatyn, shyndyqtar shatysatyn uly ózgerister týysynda ómirdiń ózi karnavalǵa uqsap ketedi», dep Mıhaıl Bahtın aıtpaqshy, bilim salasyndaǵy mundaı reformalardan jurttyń júıkesi juqarý bylaı tursyn, karnavalǵa aınalyp bara ma degen kúdik joq emes. Qabyldanǵan, tolyqtyrylǵan zańdar, ár mınıstrdiń tusynda túzilgen baǵdarlamalar, oǵan bólingen qarjy – «óıtemiz de, búıtemiz» dep keletin jarnamaǵa bergisiz jıyndar, konferensıalar, onda sóılenetin sózder qısapsyz desek, artyq aıtqandyq bolmas.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу