Теңге күніне арналған көрме өтті

Төл теңгеміздің мерекесі қарсаңында Алматы қаласы музейлер бірлестігі, ҚР Президенті архиві, Отырар Мемлекеттік археологиялық қорық музейі, «Әзірет Сұлтан» Мемлекеттік тарихи-мәдени қорық музейінің ұйымдастыруымен Алматы музейінде «Қазақстандағы ақша айналымы: көне заманнан бүгінге дейін» көрмесі ашылды.

Егемен Қазақстан
09.11.2018 3887
2

Теңге тарихына шегініс жасайтын болсақ, 1993 жылы 15 қарашада экономикалық қиындыққа қарамастан, қазақ ұлтының тұңғыш валютасы айналымға түсті. Ұлы тұлғаларымыз әл-Фараби, Абылай, Абай, Жамбыл, Сүйінбай, Шоқан бейнесі төл теңгеден көрініс тауып, егемен елдің қаржысы қолданысқа енді.

Көрмеде теңге тарихынан сыр шертетін архивтік құжаттармен, Отырар мен Түркістан музейлері қорындағы ежелгі қалашықтар орындарынан табылған бағалы металлдардан жасалған монеталармен, алғашқы теңге үлгілерімен және Ұлттық Банк шығарған тақырыптық және мерейтойлық теңгелер қойылған.

Көрменің ашылу салтанатында сөз алған ҚР Президенті архивінің директоры Жамиля Әбдіқадырова теңгені айналымға енгізуге қатысты және Елбасының, Үкімет мүшелері мен экономистердің еңбегін айқындайтын құжаттар туралы баяндаса, Алматы қаласы Мәдениет және архивтер басқармасының бөлім жетекшісі Назерке Какижанова мемлекет мәртебесін өсіру мен экономикасының нығаюы жолында теңгенің ерекшелігіне тоқталды.

Отырар мемлекеттік археологиялық қорық-музейінің директоры Айбек Жандосов бүгінгі таңда Отырар  мен «Әзірет Сұлтан» музейлері қорында орта ғасырларға тән біршама нумизматикалық жәдігерлер жинақталғанын атап өтті.

Отырар мен «Әзірет Сұлтан» музейлері қорларындағы көрмеге ұсынылған жәдігерлер арасында  б.д.д. ІІІ ғ.- VII-VIII ғғ. тиесілі нумизматикалық материалдардың ең көне үлгілерімен қатар Саман, Қарахан әулеті билеушілері тұсында соғылған тиындар мен оларға қатысты ғылыми еңбектер мен сол кезеңдерден жеткен жазба ескерткіштерден алынған материалдар, сондай-ақ  Хорезмшах Мұхаммед бин Текеш атынан соғылған тиындар, ХІІІ ғасырдағы моңғол билеушілерінің ақша түрлері мен музейлер қорларында кездеспейтін сирек тиындардың суреттері бар.

Өз естеліктерімен бөліскен ұлттық валюта авторларының бірі, дизайнер Хайролла Ғабжалелов  «Қазақстанның төл теңгесі Англияда басып шығарылды. Мұнымен «Хариссон және ұлдары» компаниясы айналысты. Бұл тапсырыс компанияға әлемдік «Ұлыбритания патшайымының Алтын белгісі» марапатын  алып келді. Теңге Британияның ең үздік экспорттық тауары ретінде танылды. Бүгінде компанияның төрінде қазақстандық теңгенің қалқаны ілулі тұр. Ал алғашқы монеталар Германияда басылған. Олар  Л-80 және нейзильбер материалдарынан жасалған», - деді.

ҚР Ұлттық банкі монеталарының дизайнері, архитектор Алмат Басенов төл теңге – монеталарымыздың әлемдегі ең үздік сапаға ие екенін зор мақтанышпен атап өтті.

Шара аясында  Алматы қаласы музейлер бірлестігі директоры Сержан Саров көрмені ұйымдастыруға атсалысқан ұжымдарға алғысын білдіріп, естелік сыйлықтар табыс етті.

ҚР Президенті архиві дайындаған «Ұлттық валюта тарихынан құжаттар және материалдар жинағының» тұсаукесер рәсімі өтті.

Ерте кезеңдердегі теңгелер мен тәуелсіз Қазақстанның төл валютасы тарихынан мәлімет беретін көрме 8 желтоқсанға дейін жалғасатын болады.

Эльвира СЕРІКҚЫЗЫ,

«Егемен Қазақстан»

АЛМАТЫ

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

13.11.2018

Egemen Qazaqstan алғашқылардың бірі болып Chartbeat құралын пайдаланады

13.11.2018

Жаңақорған ауданында 116 бас қой белгісіз аурудан қырылып қалды

13.11.2018

Қызылордада қауіпті аймақтар анықталып, даярлық мәселелері күшейтілді

13.11.2018

Ақтөбеде жоғары жылдамдықтағы интернет желісі ұлғаяды

13.11.2018

Елбасы Астана клубының төртінші отырысына қатысты

13.11.2018

Нұрсұлтан Назарбаев Ауғанстан Республикасының бұрынғы президенті Хамид Карзаймен кездесті

13.11.2018

«Айша бибі» мен «Ақыртас» әлемдегі ерекше туристік нысандардың тізіміне енді

13.11.2018

Павлодарда Португалиялық профессор студенттерге дәріс беріп жүр

13.11.2018

Т.Сүлейменов ел өңірлеріндегі жылу бағасының әртүрлілігін түсіндірді

13.11.2018

Тайваньда таеквондодан Президент кубогі додасы аяқталды

13.11.2018

Елордалықтар 14 қарашада жалпыхалықтық диктант жазуға қатысады

13.11.2018

Үкіметте 10 айдағы әлеуметтік-экономикалық даму қорытындылары қаралды

13.11.2018

Б.Сағынтаев өңірлердегі халықтың нақты табысының көрсеткіштеріне ерекше көңіл бөлуді тапсырды

13.11.2018

Тұрмыстық қатты қалдықтар адамдардың қажетіне жарай бастады

13.11.2018

Шымкентте 5 000 000 теңгеге бағаланған көгершін көрмеге қойылды

13.11.2018

Қызылорда облысында газ құбыры құрылысы басталады

13.11.2018

Елбасы Еуропалық комиссияның бұрынғы төрағасы Жозе Мануэль Баррозумен кездесті

13.11.2018

Венгрияда синхронды жүзуден жасөспірімдер құрамасы бірінші орынды иеленді

13.11.2018

Тарифтерді көтерген монополистер заң алдында жауап береді

13.11.2018

Алматыда мектеп оқушылары арасында шешендік өнер байқауы өтті

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Sheraǵań shertken sher

Qazaq jýrnalıstıkasynyń qara narlary Sherhan Murtaza men Kamal Smaıylovtyń «Egemendegi» hattary kezinde qoǵamdyq sanaǵa serpilis ákelgeni málim. «Qadirli Kamal Dos!», «Qadirmendi Sherhan!» dep bastap, el ómiriniń qaltarys-bultarystaǵy búkil problemasyn jipke tizip kórsetken, odan shyǵatyn jol izdegen eki tulǵanyń hattaryn qazir oqysań, alysty boljaı bilgen kóregendigine eriksiz tańǵalasyń. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sotqa silteı salý sán be?

Qara qyldy qaq jaryp, ádildikti aıtqan qazaq bıleriniń bılik qaǵıdasy: «Týra bıde týǵan joq, týǵandy bıde ıman joqqa» negiz­delgeni málim. Qasqaıyp turyp qamshysyn aldyna tastap: «Baı bolsań halqyńa paıdań tisin, batyr bolsań dushpanǵa naızań tısin. Baı bolyp paıdań tımese, batyr bolyp naızań tımese jurttan ala bóten úıiń kúısin» dep Áıteke bıdiń shamyrqanǵany, judyryqtaı jumylǵan Qazybek bıdiń Qońtajyny bılik aıtý kezegi tıgende: «Sózdi óńmenime suǵyp aıtqan kezde, eki ıyǵynan eki aıý aýzynan ot shashyp «typyr»» etshi, «kóreıin» dep turdy. Kórdińiz be, bılik aıtqan adam sózimen de kózimen de, susymen de yqtyra alady eken. Qazaq bıleri dala zańynyń oryndaýshylary bolǵan. Tek ádildikti tý etip kótergen onyń aldynda han da qara da birdeı jaýap bergen.

Дидар Амантай,

Sóz shyǵyny

Qazir sóz aldyǵa shyqty. Rolan Bart kótergen konnotasıa men denotasıa qaıshylyǵy, demek, sózdiń nársege emes, sózge nemese belginiń zatqa emes, belgige silteıtindigi jalǵan sana qalyptastyratyny jaǵdaıdy kúrdelendire tústi. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Qazaq otbasy

Otbasy uǵymy – qazaq úshin qasıetti de qadirli. Túbiri − ot, ot jylý beredi, ómir syılaıdy, tirshiliktiń kózi, úıdiń ishindegi «ýildegen» jeldi, «azynaǵan» aıazdy toıtaryp, otbasy ıesine sanalatyn adamǵa baq-dáýlet darytady. Otanasy, otaǵasy degen eki sózdiń arǵy jaǵyna oı jiberseń – qazaqtyń kemeldigine, bárin qysqa baılammen uǵyndyratyn kemeńgerligine kóz jetkizesiń. Sondyqtan da shyǵar, otbasy qaǵıdasynyń qashan da bıik turatyny. Qazaq otbasyn qurǵanda jetesizdikten jerip, kórgensizdikten boıyn aýlaq salǵan. Ata-ana úlgisin alǵa ozdyrǵan.

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Zaman talqysyndaǵy qazaq

Feısbýktegi paraqshamdy ashyp qaraımyn da oılanamyn. Feısbýkti men ádette merzimdik buqaralyq aqparat quraldarynyń nazarynan tys qalǵan oqıǵalar men jańalyqtardy jáne oǵan degen qoǵamnyń kózqarasyn bilý úshin ashamyn. Meniń paraqshamda úsh jarym myńnan astam jazylýshym bar. Olardyń 95 paıyzdan astamy – qazaqtar.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу