Жасанды интеллект – жазушыға көмекші

Жазушы бөлмені жалғыз өзі әрлі-берлі кезіп, шабыттанғанда ғана қолына қалам алады деген ұғым бұдан былай ескіріп қалмақ. Робин Слоан өзінің кітабын үйіндегі компьютердің көмегімен жазып жатыр. Ақылды құрал жазушының сөйлемдерін өзі аяқтап отырады.

Егемен Қазақстан
14.11.2018 2654
2 Питер ПРАТО, «Нью-Йорк Таймс»

Дэвид СТРЕЙТФЕЛД, «Нью-Йорк Таймс» – Калифорния (АҚШ)

Жазушылықты жасанды интел­лект атқара алатын істер­дің қатарына қосуға әлі ерте. Бі­рақ мистер Слоанды жұмыс кезін­де көрсеңіз, бағдарламаның мүмкіндігіне таңғалғаныңызды жасыра алмайсыз. 

«Мистер Пенумбраның 24 сағаттық кітап дүкені» атты туындысымен көпшіліктің марапатына бөленген мистер Слоан мәтіннің басын жазып, өзіне хабарлама ретінде жібереді. Кейін оны үлкен әңгімеге айналдырады. Оның жаңа шығармасы келешектегі Кали­форнияда өрбиді. Оқиға желі­сі бойынша Калифорния таби­ғаты қайта жаңғырыпты-мыс. Автор «Бизондар қайтып келді» деп тақырып қояды.

Бұл ойын одан әрі өрбіту үшін: «Бизондар шатқалда жайы­лып жүр» деп жазып, компьютер пернетақтасын басып қалады. Ақылды машина соңғы бірнеше сөйлемді саралап, «ашық аспан астында» деген сөздерді қосады. 

Слоан мырзаға бұл ой ұнады. «Өзім осыны қосар ма едім? Екі­талай, әрине» дейді ол. Әрі қарай: «Бизондар екі жыл бойы әрлі-берлі жүрді» деген сөздерді түсі­реді. «Жасанды жазушы» сөй­лемді дамытып, «Жайылым мен қала арасында» деген бөлікті ұсы­нады. 

«Бұл тура менің ойлағанымдай болмауы мүмкін, дегенмен қы­зық», дейді жазушы. Оның маши­насы жасанды интеллект сияқты үлкен атауға ие емес. Бұл – автор сөзін үйреніп, саралап, дамытатын, оның ойын жетілдіретін машина. Басқаша айтқанда, жазушыға көмекші әрі бақталас құрылғы. 

«Талай жыл көптеген кітап оқыдым. Соның бәрі миыма қатталып, жазыла бергені анық. Кейінірек сол ойлар қорытылады. Соңғы нәтиже нақты болғанмен, оған жететін жол әрқилы болуы мүмкін», дейді жазушы. 

Нәтижеге жету жолы түрлі бағытқа кетуі ықтимал. Скотт Френч есімді электронды бақылау жөніндегі кеңесші 25 жыл бұрын қуатты «Мак» құрылғысын қолданып, Жаклин Сьюзанның әңгімелеріне ұқсас туынды жазуды көздеді. Ол Сьюзан шығармаларының кейіпкерлеріне қайта жан беру үшін мыңдаған бағдарлама кодын жазды. 

Мистер Френч компьютер ар­қылы шығарманы аяқтауға сегіз жыл жұмсады. Оның «Бары осы» шығармасы басылып шыққанымен, Жаклин Сьюзан­ның «Қуыршақтар алқабы» сияқ­ты бестселлерлер атанған жоқ. 

Шығарма жазуда жасанды ин­теллектінің көмегіне жү­гін­гендер қатары мұнымен шектел­мейді. 

Botnik Studios студиясы әйгілі «Гарри Поттер» кітабының төрт парағын қайта жазу үшін мәтіндік бағдарлама қолданады. Қытайлық электронды коммерциялық компаниясы «Алибаба груп» қаңтарда әлемдік оқу-түсіну тестінде адамдарды басып озатын құрылғы жасағанын мәлімдеген болатын. Егер машиналар оқи алса, демек жаза да алады. 

Мистер Слоан бұған өзі көз жет­кізгісі келді. Интернеттен «Га­лак­тика мәселелері» мен «Егер» атты 1950, 1960 жылдар­дағы екі ғылыми журналдың архи­він жинақ­тады. 

Бұл түпнұсқалар таптаурын әрі сыңаржақ болатын. Сон­дықтан мистер Слоан құрылғыны Джон Стейнбек, Дэшиел Хаммет, Джоан Дидион, Филип Диктің романдарының Силикон алқа­бы­ның ауызша тарихының, Джонни Кэш поэмаларының цифрлы мәтінімен толықтырды.

Мистер Слоанның параграфы: «Бизондар елу метр жерде шатқалда ашық аспан астында жайылып жатты. Олар екі жыл бойы қала мен алқап арасында әрлі-берлі жайылып жүрген» деген жолдармен аяқталды.

«Бұл әлі де қарабайыр, деген­мен маған ұнайды. Алдағы өзге­рістер мұны өткен ғасырдағы ра­дио құрылғылар сияқты жолда қал­дыруы мүмкін», дейді жазушы.

Мақаланы аударған Светлана Ғалымжанқызы, 

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

10.12.2018

Ұлы даланың мұрагері болу – үлкен жауапкершілік

10.12.2018

Бағы кем бессайыс

10.12.2018

«Сергек» сенімді серікке айналса

10.12.2018

Франция: Даудың басы неден басталды?

10.12.2018

Мүмкіндігі шектеулілердің мүмкіндігін кеңейткен

10.12.2018

Ел Елордасымен еңселі

09.12.2018

Алпамыс Шәрімов: Қайырымдылық жасау үшін бай болу қажет емес

09.12.2018

Павлодар облысында 1 мыңнан астам кәсіпорын 1,6 трлн. теңгенің өнімін шығарған

09.12.2018

Қостанай облыстық қазақ драма театры Шәмші туралы спектакль қойды

09.12.2018

Павлодарда «ҚазАвтожол» АҚ-ның облыстық филиалына қатысты қылмыстық іс тергелуде

09.12.2018

Маңғыстау полициясының басшысы халық алдында есеп берді

09.12.2018

Ұлытау ауданында спорт нысандары салынады

09.12.2018

Үздік шаруашылыққа жаңа трактор тарту етілді

09.12.2018

Aktobe Invest-2018 форумында 300 млрд теңгеге меморандумдарға қол қойылды

08.12.2018

Семейдегі колледж ұжымы бойжеткенге пәтер алып берді

08.12.2018

Тарбағатай ауданының әкімі семейлік жастармен кездесті

08.12.2018

ШҚО Алтай ауданында Татуласу орталығы ашылды

08.12.2018

Күй жетті Алтай-Қобда – арғы беттен...

08.12.2018

Астанада Өспен ауылының азаматтары бас қосты

08.12.2018

Өспен ауылының ардагерлері «Егемен Қазақстан» газетіне қонаққа келді

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Jekemenshik teatrlar jaıy

Jalpy, kez kelgen halyqtyń mádenıeti men rýhanı damý deńgeıi teatr salasyndaǵy jetistikterimen ólshenetini tarıhtan málim. О́rkenıetti memleketterdegi bir ǵana qalanyń ózinde teatr sany 200-den asyp jyǵylatyndyǵy sonyń buljymas dáleli bolsa kerek-ti.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Aqparattar aýqymyndaǵy aqıqat

Taıaýda Almatyda ótken medıaquryltaıda Qazaqstandaǵy buqaralyq aqparat qural­darynyń qazirgi jaı-kúıi keńinen áńgime boldy. Mamandar tarapynan aıtylǵan pikirlerge qulaq qoıar bolsaq, sońǵy jyldary qazaqstandyq BAQ-tyń, ásire telearnalardyń reıtıngi aıtarlyqtaı túsip ketken. Máselen, 2013 jyldan bergi aralyqta bul kórsetkish 22 paıyzǵa tómendegen eken. Onyń sebebi nede?

Сайраш ӘБІШҚЫЗЫ, Қазақстанның білім беру ісінің құрметті қызметкері

Halyq sózinde birtutastyq, birlik bar

«Halyq» sóziniń mán-maǵynasy óte tereń ekeni barshaǵa málim. Másele – osyndaı saıası astary aıryqsha sózdi qalaı qoldanyp júrgenimizde. Merzimdi baspasóz betterindegi habarlardan,  teleradıo arnalardan, ózara áńgimeden «aýyl halqy», «qala halqy» degendi oqyp ta, estip te júrmiz. Máselen, telearnalardyń birinen «Arshaly aýdanynda 27 myń halyq bar» degendi estidim de, «halyq sózin durys qoldanaıyq» dep, ózimniń oı dápte­rime jazyp qoıdym. Sebebi orys tilinde «narod sela» nemese «narod derevnı», «na­rod raıona», «narod goroda» demeıdi, tipti jazbaı­dy. Bul tilde «naselenıe», «jıtelı», «gorojane», «selchane» deıtinin bilemiz. Biz qazaqsha «aýyl turǵyndary», «qalalyqtar» nemese «qala turǵyndary» desek, ekpini báseń bolyp, birdeńe joǵaltyp alatyndaı, «aýyl halqy», «qala halqy» dep qysqa qaıyramyz. Sonda deımin-aý, qazaǵymyzdy bólip, jiktep, birtutas halyq sanatyna qospaı turǵanymyzdy nege ańǵarmaımyz?!

Дидар Амантай,

Túsiniktiń kúıreýi

Sońǵy jyldary, sandyq tehnologıalyq ónimderdiń (iPhone, Red One, digital camera, information technology) alǵashqy nusqalary (computer, printer, scaner, copier), shyqqanyna tabany kúrekteı jarty ǵasyrǵa jýyq ýaqyt, jeteqabyl mezgil ótkende, ozyq qoǵamdarda, qala berdi, damýshy elderde, tipti, jalpy adamzattyq mádenı-rýhanı keńistikterde iri-iri qomaqty ózgerister júrdi. 

Думан АНАШ, «Егемен Қазақстан»

Ejelden metal ılegen el

Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń jýyrda jaryq kórgen «Uly dalanyń jeti qyry» atty maqalasy búginde 30-dan astam ult pen ulystan turatyn, jalpy sany 200 mıllıonǵa jýyqtaıtyn, ońtústik-batysta Jerorta teńizi jaǵalaýynan bastap, soltústik-shyǵysta Soltústik Muzdy muhıtqa deıingi Eýrazıa qurlyǵynyń apaıtós alyp dalasynda 6 táýelsiz memleket, onyń ishinde Reseı Federasıasynda 20-dan astam túrki tildes halyqtardyń túrli sýbektilerimen, keı jerde avtonomıalyq, keı jerde esh sýbektisi bolmasa da iri oblys quramynda ómir súrip jatqan túrki halyqtarynyń ortaq kóne tarıhyn qamtıtynymen erekshe deýge bolady. Iаǵnı osynaý baıtaq keńistikte bul halyqtar bir kezderi bir memleket quramynda ómir súrip, álemdik órkenıetke ózderiniń laıyqty úlesin qosty.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу