Жалпыхалықтық диктант жазылды

Кеше Мәдениет және спорт министрлігі «Қазақ тілі емлесінің  негізгі ережелері жобасының» практикалық тұрғыда іске асырылуын бақылау мақсатында жалпыхалықтық диктант өткізді.

 
Егемен Қазақстан
15.11.2018 1985
2

Осыған орай Астана қала­сындағы жоғары және орта  арнау­лы оқу орындарының, мектеп­ке дейінгі мекемелердің, мектеп­тердің оқушылары, сту­дент­тері, ұстаздары, сонымен қатар мәдениет, спорт, медицина, коммуналдық шаруашылық, энергетика және басқа да сала­лар­дың қызметкерлері латын графикасында диктант жазды. Шараға 15 жастан жоғары азаматтар қатысты.  

Бекітілген диктант мәтіні аудио­жазбалар арқылы тараты­лып, «Шалқар», «Қазақ» радиоларынан берілді. Ұзақтығы 30 минут­қа созылған шара арнайы бел­гі­ленген орындарда жүргізілді.

«Бүгін еліміз бойынша тарихи сәт деуге болады. Елбасымыздың бастамасымен қазақ тілін латын әліпбиіне көшіру мәселесі қазіргі таңда практикалық тұрғыдан іске асуда. Үкімет басшысының тапсырмасымен бүкіл еліміз бойынша бүгін жалпыхалықтық диктант өтті. Астана қаласы бо­й­ын­ша осы шараға қатысуға ниет білдіргендердің саны 50 мыңнан асады. Жер-жерлерде жаз­ылған диктант жұмыстарын біз алып, жинақтап, олардың қан­ша­­лықты емле-ережеге сай жазылғанын тексереміз. Содан кейін әрқайсысына тиісті бағалар қоямыз. Бұл жердегі негізгі мақсат – Елбасымыз бекіткен алфавиттің соңғы нұсқасына орай Тіл комитеті жасаған емле-ереженің жобасын халықпен бірге талқылау. Өйткені осы диктант жазу арқылы келіп түскен жұмыстарға сүйене оты­­рып халық әріптерді қалай қабыл­дады, мәтін жазған кезде көбіне қандай қателіктер кетеді, қандай мәселелерге мән берген дұрыс деген сұрақтардың жауабын ала аламыз. Сөйтіп, мұны Тіл комитетіне жі­береміз. Олар рес­пуб­лика бойынша жи­нақталған мәлі­мет­терді сарап­тап, өздерінің қоры­тын­дысын шығара­ды», деді Астана қа­ласы Тілдерді да­­мыту және архив ісі басқарма бас­шы­сы­ның орынбасары Сәкен Зиябекұлы.

Арнайы орындарға келіп қатыса алмайтын тұлғалар үшін диктантты emle.kz, tilalemi.kz сайттарының басты бетінде орналасқан сілтемемен  компьютер немесе ұялы телефон арқылы кіріп, белгіленген уақытта диктант аудиосын тыңдай отырып жазуға мүмкіндік берілді.

«Рухани жаңғыру» тақы­ры­бын­­да болған диктантқа қатыс­­қан Астана қаласының тұр­ғы­ны Ақұлан Өсерұлы латын әліп­­­биімен жазу аса қиындық ту­дырмағанын тілге тиек етті. 

«Күнделікті әлеуметтік желі­лер­­ді пайдаланғанда латын графикасын қолданамын. Сол се­беп­­­­ті айтар­лықтай қиындыққа  кезікпедім. Егер адамда үйренемін деген шынайы ниет болса, онда кез келген нәрсені игеріп алуға болады. Мұның ішіндегі бірнеше әріптерді жақ­сы­л­ап еске сақтап алсаңыз, қал­ған­дары қиындық тудырмайды. Мен латын әліпбиіне кө­шуді қолдаймын. Себебі көр­ші Өзбекстан елі латынға көшіп, бір­шама ілгері істерге қол жеткіз­гендігін байқап отырмыз. Бұл ме­нің ойымша өзге елдердің қазақ әдебиетін, мәдениетін неме­се төл туындыларымызды оқу­ға жаңа серпін береді. Жас­тар жағы жаңа әліпбиге өтуде кедергілерге кездеспейді деп ойлай­­мын. Ал егде жастағы адам­­дарға әліпбиді үйретудің әр­түр­лі жолдарын қарастыру қажет. Себебі адамның жасы ұл­ғайған сайын оның есте сақтау қабі­леті де нашарлай түсетіні бел­гілі. Сондықтан олар жаңа әліпбиді тез игеру үшін ойын түрінде немесе түрлі жаттығу жасау әдістерін пайдаланған жөн», дейді ол.

Рауан ҚАЙДАР,

«Егемен Қазақстан» 

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

26.03.2019

Қостанайдың аудандары мен қалаларында елорданың жаңа атына орай акция өтті

26.03.2019

Қостанай облысында полицейлер азаматтық алып берді

26.03.2019

Сенат Төрағасы Түркия Ұлы Ұлттық Мәжілісі Төрағасымен телефон арқылы сөйлесті

26.03.2019

Мамандар Қаламқастағы апат зардабын өрт ауыздықталған соң анықтамақ

26.03.2019

«Қаламқас» кен орнындағы жағдай бойынша қылмыстық іс қозғалды

26.03.2019

Сыртқы істер министрінің орынбасары тағайындалды

26.03.2019

Мен кешегі шалдарды түгел көрдім

26.03.2019

Қазақстан мен Вьетнам арасындағы өзара құқықтық көмек туралы шартты ратификациялау туралы заң жобасы қаралды

26.03.2019

Сенат комитетінде арнайы экономикалық және индустриялық аймақтар туралызаң жобалары қаралды

26.03.2019

Ақтамберді жыраудың басына кесене орнатыла ма?

26.03.2019

Нұрсұлтан Назарбаев Украина Президенті Петр Порошенкомен телефон арқылы сөйлесті

26.03.2019

Ержан Жылқыбаев еңбек және халықты әлеуметтік қорғау вице-министрі болып тағайындалды

26.03.2019

Алмат Мадалиев Әділет вице-министрі қызметіне тағайындалды

26.03.2019

#NurOtanTrends пікірталас алаңының кезекті отырысы өтті

26.03.2019

Францияның Бас Консулдығы «Франция мәдениеті» байқауын ұйымдастырды

26.03.2019

Алматыда алғашқы «Қыз Жібек аруы» байқауы өтті

26.03.2019

Академик Асқар Жұмаділдаев жасырған есебін шығарған СДУ студентіне 100 доллар сыйақы берді

26.03.2019

Байқау жеңімпаздары оңтүстікті аралайды

26.03.2019

Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті – Елбасы Алматы қаласына барды

26.03.2019

Нұр-Сұлтан – Токио бағытында рейс ашылды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Айнаш ЕСАЛИ, «Егемен Қазақстан»

Etjeńdi balalar

Qoǵam kóz jumyp qaraı almaıtyn máse­lelerdiń basynda bala densaýlyǵy tur. Bú­gin­de mańaıymyzǵa zerdelep qaraıtyn bolsaq, tyǵynshyqtaı, tolyq jasóspirimder kó­beıe túsken. Semizdik – aýrý bolyp esep­teletindikten, qazirgi ýaqytta dıspanserlik esep­ke alynady. Sábı saýlyǵy ana qursaǵyna bit­­ken kúnnen bastap qalyptasatyndyǵyn al­dymen ata-anasy túsinýi qajet.

Amangeldi QURMET,

Igi bastama ult tanymymen úılesýi tıis

Keıde qazaq qoǵamyndaǵy oqıǵalar men qubylystarǵa nazar aýdarǵan kezde «Biz ózi­mizimdi ózimiz tolyq tanymaımyz-aý osy» degen oıǵa qalatynymyz bar. Árıne, qa­zaq ekenimizdi, bizdiń de tanym-túısigimiz, dúnıetanymymyz, ar­man-ańsarymyz, muraty­myz bar ekenin bilemiz. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Алты жасар Алпамыстың арманы не еді?

«Білесің бе, оқитын болсам тез өсіп, үлкен бастық болам. Оқуды да тез бітіремін. Тез келіншек аламын. Сосын менің он екі ұлым болады. Оның бірі колхоз бастығы, екіншісі агроном, үшіншісі мұғалім, бәрі де үлкен-үлкен бастық болады...»

Думан АНАШ, «Егемен Қазақстан»

Kúmis tostaǵandaǵy kóne álipbı

Kóne órkenıet oshaqtarynan urpaqqa mura bolyp qalǵan qundy dúnıelerdiń bi­ri – adamzattyń aqyl-oıyn taspalaǵan jazý­lar. Elbasy «Uly dalanyń jeti qyry» atty ma­qalasynda Esik qorymynan tabylǵan «Altyn adamnyń» janyndaǵy kúmis tosta­ǵan­dardyń birinde oıyp jazylǵan tańba­lar bar ekenin aıta kelip, «Bul – Ortalyq Azıa aýma­ǵynan buryn-sońdy tabylǵan jazý ataýlynyń ishindegi eń kónesi» degen bolatyn.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

«Jaqsy kitap – jan azyǵy»

Kitap oqıtyn jáne oqymaıtyn adamdardyń alshaqtyǵy árqashan kózge kórinip turady. Alǵashqylardyń oıy tereńdeý, tili sheshendeý bolsa, sońǵylardyń tili tutqyr, aýzynan sózi túsip turatynyn jıi kóresiz. Máseleni jaqsy bilip tursa da, ondaılar oıyn jetkize almaı, ábden qysylady.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу