Facebook басшысының қателесуіне болмайды

Қыркүйекте, Facebook компаниясы он миллионға жуық қолданушысының деректері қолды болғанын мәлімдегеннен кейін технология индустриясында жүрген адамдардан мынадай қарапайым мәселені сұрай бастадым: Марк Цукерберг Facebook-тің қожайыны болуға лайық па? 

Егемен Қазақстан
28.11.2018 6181
2

Фархад МАНЖУ, «Нью-Йорк Таймс»

Елдің бәрі Цукерберг мырзаны осы қызметке лайық әлемдегі бірден-бір адам ретінде есептеді. Олардың қатарында Facebook-те жұмыс істейтіндер, ком­па­ния­да қызмет атқарып кеткендер, қар­жылық сарапшылар, венчурлық капиталистер, технологияға күмәнмен қарайтын белсенділер, Facebook-ті сынға алатындар мен оны қолдайтындар болды. 

Бәріне ортақ жауап мынаған саяды: Егер Цукерберг мырза Facebook-тің негізін қалаушы, бас директоры, төрағасы және ең күшті акционері ретінде кейінгі кезде компания тап болған қиындықтарға жауап беруден жалықса да, түйткілдің бәрін түзей алатын өзі ғана. 

Facebook-ті 34 жастағы Цукербергсіз елестете алатындар технология сала­сындағы ең алып компанияның түсініксіз хәлге түсетінін атап көрсетті.

Қазіргі таңда Цукерберг әлемдегі сайланбаған ең қуатты тұлғалардың бірі. Facebook жасаған шешімдер қоғам үшін үлкен өзгерістер әкеледі. Ал ол осындай хаос­тан мол пайда көреді. 

Цукерберг басқа акционерлерге қарағанда 10 есе басым дауысқа ие болғандықтан, ол бүкіл билікке ие және ешкімнің алдында есеп бермейді.

Мұның өз себебі бар. Кейінгі жиырма жылда алпауыт технологиялық компанияларда басшылары жіберген қателіктері үшін кадр таңдау мен қаржылық қиындықтардан қиналатын жүйе қалыптасқан. Алып технология негізін қалаушылардың нақты келбетін жасады: компанияның тасы өрге домалағанда, бүкіл марапатқа солар ие болады; ал ісі алға баспаса, бәрін дұрыстайтын қаһармандар да солар. 

Цукерберг мырзаның қателік жіберуі екіталай. 

Құпия мәліметтердің тарап кетуінен бөлек, Facebook жаһандық демократияға нұқсан келтіретін оқиғаға да себеп болды. Оның қатарында 2016 жылғы АҚШ президентін сайлауға қатысты дау да бар. 

БҰҰ-ның тергеушілері Facebook-тің Мьянмадағы геноцидке құрал бол­ғанын айтып отыр. Сонымен қатар желі Үндістан, Оңтүстік Судан, Шри-Ланкадағы қақтығыстарға да әсер еткен. Бұдан бөлек құпиялыққа және жар­­нама беруге қатысты дау-жанжал болып, АҚШ-тың қазіргі билігі жауап алға­ны, Facebook-ті қолданудың ойлау жүйе­сіне кері әсері туралы мәселелер де кездесті. 

Соған қарамастан, Цукерберг Face­book-ті жөндейтінін қайта-қайта мәлімдеді. Қазанның соңында журналис­тер компанияның саяси жарнамаларды жоюға талпынысынан түк шықпағанын көрсетті. Мәселен, Vice News агенттігі АҚШ-тың вице-президенті Майк Пенс пен Илим ДАИШ (Қазақстанда тыйым салынған террористік ұйым – А.А.) ақысын төлеген делінген жарнамаларды сатып алған.

Цукерберг Facebook-ті түзету 2018 жылғы басты міндеті екенін мәлімдеді. Уәдесінде тұру мақсатында Portal деп аталатын хабтық құрылғыны қазанда жариялады. Құрылғы жарнама мақсатында қолдануға болатын деректерді жинамайды. Ол уәдесінде тұруға ерекше мән беруі тиіс. Өйткені Facebook-тің дерек жинау жүйесі күрделі болғаны соншалық, тіпті оны компания қызметкерлері де жете түсіне бермейтін сыңайлы. 

«Меніңше кейінгі екі жылда ол әдейі қателік жіберді. Оның қателігінің себебі оның ешкімге есеп бермеуінде. Егер акционерлердің және төралқа мүшелерінің ықпалы көбірек болғанда, өзгеріс­терге тез куә болатын едік», дейді Face­book-тің бұрынғы қызметкері Сэнди Пара­килас. Ол белсенді ұйым – Гумани­тарлық технологиялар орталығының стратегия бойынша аға сарапшысы. 

Өзгерістердің бірі – компанияны басқаруда төралқаның ықпалын күшейту. Trillium Asset Management инвесторлық фирмасы таяуда жариялаған акционерлер қарарын бірнеше штаттың қоры қолдады. Қарарда Цукербергтің Facebook төрағасы қызметінен бас тартуы міндеттелген. 
«Меніңше төралқа төрағасы міндеті­нен бас тарту кезінде оның шешім қабыл­дауға емін-еркін әсер етуіне мүмкіндік бермейтін құрылымдық өзгеріс қажет», дейді Trillium компаниясының директоры Джонас Крон. 

Facebook-тің баспасөз хатшысы ком­па­нияның қарарға байланысты ешқандай шара қабылдамағанын мәлімдеді. 
Ендеше, оқиға былай өрбімек. Цукер­берг Facebook-ті жөндейді немесе бұл ешкімнің қолынан келмейді. Ұнаса да, ұнамаса да қазіргі ахуал осындай. 

© 2018 The New York Times News Service

Мақаланы аударған Абай АСАНКЕЛДІҰЛЫ,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

24.01.2019

Қостанайда Ақылбек Шаяхметтің шығар­ма­шы­лық кеші өтті

24.01.2019

Астанада британдық қаламгер Ник Филдингпен кездесу өтті

24.01.2019

Сексен деген сеңгірге шығып жатқан Кәмел Жүністегі туралы үзік сыр

24.01.2019

Береке белсендіге бітеді

24.01.2019

Алғашқы қысқы ҰБТ қорытын­дылары шықты

24.01.2019

Маңызды заң жобалары мақұлданды

24.01.2019

ҚХА «Жаңғыру жолы» республикалық жастар қозғалысының үндеуі

24.01.2019

Жалындаған жастардың жарқын жобалары

23.01.2019

Шекара бұзған азамат қаза тапты

23.01.2019

Елбасының Жастар жылының салтанатты ашылуында сөйлеген сөзі

23.01.2019

Мәулен Әшімбаев: Жастар жылында науқаншылдыққа жол бермеуіміз қажет

23.01.2019

Түркістанда «Орта Азия жастарының форумын» өткізу жоспарлануда

23.01.2019

«Жастар жылы» жамбылдық жастарға мол мүмкіндік береді

23.01.2019

Қаржы және бюджет комитетінің Заң жобаларын талқылау бойынша отырысы өтті

23.01.2019

Мәжіліс сот жүйесі мен судьялар мәртебесі туралы конституциялық түзетулерді мақұлдады

23.01.2019

Алматы облысында 1332 әйел онкологиялық есепте тұр

23.01.2019

Сенаторлар Жастар жылын қолдауға бағытталған жұмыстарға кірісті

23.01.2019

Еурокомиссия MasterCard-қа айыппұл салды

23.01.2019

Жылқының қозғалыс аллюры: Аяң түрлері

23.01.2019

Юлия Тимошенко Украина президенті сайлауына қатысатынын мәлімдеді

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Adasqandardyń aldy jón, arty soqpaq...

  Bıylǵy qańtarda Qazaqstan óziniń azamattaryn dúnıeniń qaı shetinde bolsa da qorǵaı alatyn irgeli el ekendigin kezekti ret kórsetti. Sırıadaǵy qandy qasapqa soqyr senimniń shyrmaýyndaǵy kúıeýimen birge baryp qalǵan áıelder men jas balalarǵa arnaıy ushaq bólip, alyp keldi. Elbasy N.Nazarbaev óziniń tapsyrmasymen 47 adamnyń, sonyń ishinde 30 balanyń qutqarylǵanyn málimdedi. Qutqarý sharalary «Jýsan» operasıasy» dep atalǵany da jarıa boldy.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Jaýapkershilik joq jerde...

Sońǵy jyldary elimizde bosaný úshin aýrýhanaǵa kelgen analardyń qaitys bolý jaǵdaıy jıilep barady. О́tken jazda medısınasy jetilgen qalalar sanatyndaǵy Astananyń ózinde tórt birdeı qaıǵyly oqıǵanyń oryn alýy osy sózimizge dálel. Al Qazaqstan boıynsha 2018 jyldyń segiz aıynda ǵana ana óliminiń 40 faktisi tirkelgen eken. Onyń sebebi nede? Bul jóninde oılanyp, belgili bir sharalar qabyldap jatqan adam bar ma? Shynyn aıtsaq, bul jaǵy óte kúmándi. Eger adamdar jumysta jibergen kemshiligi úshin jazalanbaıtyn bolsa, ondaı jaǵdaıdyń qaıtalana bermesine kim kepil?

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sóz salmaǵy

Baıaǵynyń bıleri taý qulatyp, jer terbetpese de, eldi ıitip, teli-tentekti tıyp, kem basqandy ilgeri ozdyryp, asqynǵandy tejep, órshigendi órelep, ata ǵuryppen, ana úlgisimen bárin jónge saldy. Ul men qyzdyń eteginen tartpaı, aýzynan qaqpaı, qyrandaı túletip otyrǵan. Sodan da shyǵar, «Aýzym jetkenshe sóıleımin, qolym jetkenshe sermeımin, aıaǵym jetkenshe júremin» dep 14 jasynda aýzynan ot shashyp: «El ebelek emes, er kebenek emes, dat!» dep dara tanylǵan Qazybek bıdiń Qońtajynyń tilin baılap, qatty sastyrǵany. Jeteli sózge jetesiz ǵana des bermeıdi.

Серік НЕГИМОВ, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері

Durystyq joly

Jaqsy kisi ataný, tirshilik-turmys, ómir qubylystaryna oı júgirtý, saralap zerdeleý, fılosofıalyq mádenıet qalyptastyrý, tájirıbe jınaqtaý, durystyq, adamshylyq, izgilik, ádildik, degdarlyq jolynda meıirlenip, berekeli qyzmet jasaý, ulttyń ádebi men qaǵıdattaryn jan-tánińmen qabyldaý – naǵyz tabıǵı abzal qasıet.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Bızneske ıkemdilik qaıdan shyǵady?

Adamnyń bızneske ıkemdiligi qaıdan týady degen suraq kóp adamdy oılandyrady. Árıne, motıvasıa kúshti, ol − aqshany kóp tabý. Isker adamdar eshkimniń aldynda ıilmeıdi, «malyń bolsa syılamaı tura almas el» dep Abaı aıtpaqshy, jurtqa da syıly bolady.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу