Қатар ОПЕК қатарынан шықпақшы

Қатардың Энергетика және индустрия министрі Мохаммед Салех Аль-Сада  Доxада өткен пресс-конференция барысында келесі жылдың бірінші қаңтарынан бастап өз елінің Мұнай экспорттаушы елдер ұйымынан (ОПЕК) шығатыны жайында мәлімдеме жасады.

Егемен Қазақстан
03.12.2018 7882
2

«Теxникалық проблемаларға байланысты осындай шешім қабылдадық» деген министр ендігі жылдан бастап елінің табиғи газ шығаруға күш салатынын алға тарта отырып, жаңа жылдан бастап ОПЕК-тің қандай-да бір шешімдеріне қатысты ешқандай міндеттемелер алмайтынын ашық айтты.

6 желтоқсанда Венада өтетін ұйымның кезекті жиынының дәл алдында және Ресей мен Сауд Арабиясы «ОПЕК +» форматын келесі жылы да жалғастыру бойынша келіскендерінен кейін көп ұзамай Қатардың осындай қадамға баруы мұнай саласында жаңа жағдайдың туындауына себеп болуы әбден мүмкін.

Қатар сұйықтатылған табиғи газ (LNG) экспорты бойынша әлемнің ең алдынғы қатарында тұрған мемлекет және мұнай шығару бойынша да орны үлкен ел. Қазан айында күніне шамамен 610 мың баррель мұнай шығарса, мүмкіндігі одан әлдеқайда көп.

Осындай елдің ОПЕК-тен шығып, ұйым артып отырған міндеттемелерден бас тартып, мұнай шығару көлемін өз еркімен ұлғайтатын болса нарықтағы мұнайдың бағасын белгілі бір деңгейде ұстап тұруға бағытталған тағы бір xалықаралық құрал әлсірейді деген сөз.

Сондықтан, Қатар келесі жылдың басынан мұнай шығару мөлшерін ұлғайтатын болса мұнайдың нарықтық бағасы төмендеуі мүмкін.

Ал ондай жағдай АҚШ, ҚХР және Жапония сияқты әлемде мұнайды ең көп тұтынатын елдер үшін өнеркәсіп саласындағы өнімнің өзіндік құнын төмендетуге оңды әсер етсе, басты табысы мұнай экспортынан келетін елдер үшін мемлекеттік бюджеттің азаюына әкеп соғады.

ОПЕК ұйымындағы позициясы күшті Сауд Арабиясы мен Қатардың қарым-қатынастары Иран мәселесіне қатысты нашарлап кеткені белгілі.

Бүгінгі таңда Иран мәселесіне қатысты Қатардың ең жақын жақтасы Түркия болып отырса, салыстырмалы түрде бейтарап позиция ұстанып отырған  үлкен елдердің ақырында қай тарапты қолдайтыны xалықаралық қауымдастықтың назарында тұр.

АҚШ-тың позициясы белгілі. Ал Қытай ресми түрде қай елді қолдайтыны қызығушылық тудырып отырса, дәл осы Иран мәселесіне қатысты Ресейдің сыртқы саясаты тағы бір сынаққа түскелі отыр.

Мұнай шығару мөлшерін реттеу арқылы оның нарықтық бағасын бірігіп бақылап отыру бойынша Сауд Арабиясымен қарым-қатынастарының жақсы болуы тиімді болып келген Ресей үшін ОПЕК ұйымы меxанизмдерінің әлсіреуі Ресей мен оның одақтастарына жаңа проблемалар тудыруы мүмкін.

Жыл соңында тосыннан буынсыз жерге пышақ салып отырған Қатар осымен расында ОПЕК-тен шығып кете ме, шығып кетсе, қатарға қайта орала ма, оралмаған жағдайда ұйымның өзі не болмақ, осы сұрақтар жуық арадағы және қысқа мерзімдегі xалықаралық саясаттың басты бағыттарын белгілеп бергелі отырған сияқты.

Аталмыш ұйымының тариxында қатардан шығып кетіп, қайта қосылған елдер де бар. Мысалы, 1993 жылы Эквадор, 1995 жылы Габон сияқты елдер ұйымнан шығып кетіп, 2007 және 2016 жылдары қайта қосылса, Индонезия 2009 жылдан бастап бір шығып, бір оралып жүр.

Тариx демекші, 1990 жылдың жазында Ирактың Кувейтке басып кіріп, АҚШ-тың бастауымен отыздан аса мемлекет  қатысуға мәжбүр болған Парсы шығанағындағы соғыс та дәл осы мұнайды шығару мөлшері мен оның нарықтағы бағасының төмендеп кетуінен басталғанын білеміз.

Қаржылық қарызға белшесінен батқан Ирак сол кезде ОПЕК ұйымына мұнайдың бағасын көтеруді ұсынған болса, керісінше бірнеше ел, олардың ішінде әсіресе Кувейт мұнай шығару мөлшерін ұлғайтып, қарым-қатынастарды күрт нашарлатып, соғысқа әкеп соққызған еді. 

Қазір заман басқа, адам басқа, ондай жағдайға бара қоймас деп үміттеніп, құдай сақтасын айтып, тек жақсылық тілейміз. Дей тұрғанмен, мұнай мөлшері мен оның бағасының әлі де болса xалықаралық саясаттың ең маңызды факторларының бірі екенін, сондай-ақ біздің елдің бюджетіне де дәл осы мұнай бағасының тікелей әсері мол екенін ескере отырып, аталған мәселеге қатысты әлем елдері арасындағы әрбір іс-әрекетті жіті бақылап отыру сыртқы саясатымыздың басты бағыттарының бірі болу тиіс деп білеміз.

Батырxан ҚҰРМАНСЕЙІТ, шығыстанушы

Арнайы "Егемен Қазақстан" үшін

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

15.12.2018

«Нұр Отанда» жаңа пікірталас алаңы дүниеге келді

15.12.2018

Ономастика саласындағы оң өзгерістер жалғасын табады - Даниал Ахметов

15.12.2018

TWESCO Тәуелсіздік күніне орай салтанатты қабылдау өткізді

15.12.2018

Тәуелсіздік күніне орай бірқатар қазақстандық дипломаттар мемлекеттік наградалармен марапатталды

15.12.2018

Денис Теннің өліміне қатысты іс сотқа жіберілді

15.12.2018

Димаштың келесі жеке концерті Мәскеуде өтеді

15.12.2018

Нұрсұлтан Назарбаев Қазақстан Тәуелсіздік күніне арналған салтанатты жиынға қатысты

15.12.2018

Шет ел басшылары Президент пен қазақстандықтарды Тәуелсіздік мерекесімен құттықтауда

15.12.2018

Америкалық баскетболшы Энтони Клеммонс Қазақстан азаматтығын алды

15.12.2018

Ғалымбек Кенжебаев бокстан Қазақстан құрамасының бас бапкері болып тағайындалды

15.12.2018

Астанада гидроцефалияға шалдыққан балаға ота сәтті жасалды

15.12.2018

Талдықорғанда неонаталды хирургия орталығы ашылды

15.12.2018

Қостанайда көп қабатты үйдегі бір пәтер өртеніп, екі адам қаза болды

15.12.2018

15 желтоқсанға арналған ауа райы болжамы

14.12.2018

Атырауда қысым тетіктерін шығаратын Қазақстандағы алғашқы кәсіпорын ашылды

14.12.2018

Сенат комитетінде «Табиғи монополиялар туралы» заң жобасы қаралды

14.12.2018

Атырауда жаңа мамандандырылған ХҚКО ашылды

14.12.2018

С.Әкелеев: Бекболат Тілеухан мен Айгүл Қосанованың дауысын мен қойғам

14.12.2018

​БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің мүшелері Астана форматындағы Сирияаралық келіссөздерді мойындады

14.12.2018

Бақытжан Сағынтаев мемлекеттік қызметкерлер мен ұлттық компаниялардың қызметкерлеріне марапаттар табыстады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Baılyq jasaýshy sala

Árbir adam óz úıiniń ishinde qandaı zattar bar ekendigin jáne onyń qaı jerde turǵandyǵyn, qaı shkaftyń ishinde qandaı zattyń jatqandyǵyn, jertólesinde qandaı azyq túrleriniń saqtalyp turǵandyǵyn jaqsy biledi. Sondyqtan eshnársesin shashaý qaldyrmaıdy. Qajetine qaraı paıdalanyp otyrady. Al ózimizdiń ortaq úıimiz – Qazaqstanda qandaı zattar bar ekendigin, ásirese, jerimizdiń astynda qandaı mıneraldyq shıkizat kózderiniń shoǵyrlanǵanyn jáne olardyń qory qandaı ekendigin bilemiz be?

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Nápaqa qaıdan tabylar?

  «Qul bazar» tek qazaqqa arnalǵan sıaqty, 100 paıyz qazaq, qazaqtan basqa ult joq qul bazarda jaldanyp turǵan», dep kújingen jazba oqydym áleýmettik jeliden. Nege? Onyń sebebiniń biri – qazaqtyń kásip ıgerýge kerenaýlyǵynda tárizdi.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Qazaqtyń jylqytaný ilimi

Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń «Uly da­­lanyń jeti qyry» atty maqalasynda, «Atqa miný mádenıeti men jylqy sharýashylyǵy jer júzine Uly daladan taraǵan» degen toqtamdy pikir aıtylypty. Rasynda da, Elbasy atap ótkendeı jylqy mádenıeti men atty miniske úıretýdiń dara tehnologıasy uly dalada qalyptasqany anyq. Iаǵnı, jylqy mádenıetiniń san ǵasyrlyq qalyptasý, damý kezeńderi bıologıalyq jolmen júrgizilgen. Qazirgi tilmen aıtsaq, jylqytaný kóshpeli qoǵamnyń álmısaqtan qanyna sińgen tól óneri hám genetıkalyq jadysynyń keremet týyndysy.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Táýelsizdiktiń tańǵajaıyptary

О́tken joly jazǵan baǵanymyzda («EQ», 21.11.18) Táýelsizdiktiń arqasynda qazaq jastarynyń sporttyń elıtalyq túrlerinen álemdik dodalarda tek sońǵy jyldary ǵana top jaryp jatqan birneshe mysaldaryn keltirgen edik. Sonymen birge qazaq ánderimen, ulttyq áýenmen álemdi aýzyna qaratyp júrgen ánshilerimiz týraly da jazǵanbyz. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Jekemenshik teatrlar jaıy

Jalpy, kez kelgen halyqtyń mádenıeti men rýhanı damý deńgeıi teatr salasyndaǵy jetistikterimen ólshenetini tarıhtan málim. О́rkenıetti memleketterdegi bir ǵana qalanyń ózinde teatr sany 200-den asyp jyǵylatyndyǵy sonyń buljymas dáleli bolsa kerek-ti.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу