Қатар ОПЕК қатарынан шықпақшы

Қатардың Энергетика және индустрия министрі Мохаммед Салех Аль-Сада  Доxада өткен пресс-конференция барысында келесі жылдың бірінші қаңтарынан бастап өз елінің Мұнай экспорттаушы елдер ұйымынан (ОПЕК) шығатыны жайында мәлімдеме жасады.

Егемен Қазақстан
03.12.2018 8218
2

«Теxникалық проблемаларға байланысты осындай шешім қабылдадық» деген министр ендігі жылдан бастап елінің табиғи газ шығаруға күш салатынын алға тарта отырып, жаңа жылдан бастап ОПЕК-тің қандай-да бір шешімдеріне қатысты ешқандай міндеттемелер алмайтынын ашық айтты.

6 желтоқсанда Венада өтетін ұйымның кезекті жиынының дәл алдында және Ресей мен Сауд Арабиясы «ОПЕК +» форматын келесі жылы да жалғастыру бойынша келіскендерінен кейін көп ұзамай Қатардың осындай қадамға баруы мұнай саласында жаңа жағдайдың туындауына себеп болуы әбден мүмкін.

Қатар сұйықтатылған табиғи газ (LNG) экспорты бойынша әлемнің ең алдынғы қатарында тұрған мемлекет және мұнай шығару бойынша да орны үлкен ел. Қазан айында күніне шамамен 610 мың баррель мұнай шығарса, мүмкіндігі одан әлдеқайда көп.

Осындай елдің ОПЕК-тен шығып, ұйым артып отырған міндеттемелерден бас тартып, мұнай шығару көлемін өз еркімен ұлғайтатын болса нарықтағы мұнайдың бағасын белгілі бір деңгейде ұстап тұруға бағытталған тағы бір xалықаралық құрал әлсірейді деген сөз.

Сондықтан, Қатар келесі жылдың басынан мұнай шығару мөлшерін ұлғайтатын болса мұнайдың нарықтық бағасы төмендеуі мүмкін.

Ал ондай жағдай АҚШ, ҚХР және Жапония сияқты әлемде мұнайды ең көп тұтынатын елдер үшін өнеркәсіп саласындағы өнімнің өзіндік құнын төмендетуге оңды әсер етсе, басты табысы мұнай экспортынан келетін елдер үшін мемлекеттік бюджеттің азаюына әкеп соғады.

ОПЕК ұйымындағы позициясы күшті Сауд Арабиясы мен Қатардың қарым-қатынастары Иран мәселесіне қатысты нашарлап кеткені белгілі.

Бүгінгі таңда Иран мәселесіне қатысты Қатардың ең жақын жақтасы Түркия болып отырса, салыстырмалы түрде бейтарап позиция ұстанып отырған  үлкен елдердің ақырында қай тарапты қолдайтыны xалықаралық қауымдастықтың назарында тұр.

АҚШ-тың позициясы белгілі. Ал Қытай ресми түрде қай елді қолдайтыны қызығушылық тудырып отырса, дәл осы Иран мәселесіне қатысты Ресейдің сыртқы саясаты тағы бір сынаққа түскелі отыр.

Мұнай шығару мөлшерін реттеу арқылы оның нарықтық бағасын бірігіп бақылап отыру бойынша Сауд Арабиясымен қарым-қатынастарының жақсы болуы тиімді болып келген Ресей үшін ОПЕК ұйымы меxанизмдерінің әлсіреуі Ресей мен оның одақтастарына жаңа проблемалар тудыруы мүмкін.

Жыл соңында тосыннан буынсыз жерге пышақ салып отырған Қатар осымен расында ОПЕК-тен шығып кете ме, шығып кетсе, қатарға қайта орала ма, оралмаған жағдайда ұйымның өзі не болмақ, осы сұрақтар жуық арадағы және қысқа мерзімдегі xалықаралық саясаттың басты бағыттарын белгілеп бергелі отырған сияқты.

Аталмыш ұйымының тариxында қатардан шығып кетіп, қайта қосылған елдер де бар. Мысалы, 1993 жылы Эквадор, 1995 жылы Габон сияқты елдер ұйымнан шығып кетіп, 2007 және 2016 жылдары қайта қосылса, Индонезия 2009 жылдан бастап бір шығып, бір оралып жүр.

Тариx демекші, 1990 жылдың жазында Ирактың Кувейтке басып кіріп, АҚШ-тың бастауымен отыздан аса мемлекет  қатысуға мәжбүр болған Парсы шығанағындағы соғыс та дәл осы мұнайды шығару мөлшері мен оның нарықтағы бағасының төмендеп кетуінен басталғанын білеміз.

Қаржылық қарызға белшесінен батқан Ирак сол кезде ОПЕК ұйымына мұнайдың бағасын көтеруді ұсынған болса, керісінше бірнеше ел, олардың ішінде әсіресе Кувейт мұнай шығару мөлшерін ұлғайтып, қарым-қатынастарды күрт нашарлатып, соғысқа әкеп соққызған еді. 

Қазір заман басқа, адам басқа, ондай жағдайға бара қоймас деп үміттеніп, құдай сақтасын айтып, тек жақсылық тілейміз. Дей тұрғанмен, мұнай мөлшері мен оның бағасының әлі де болса xалықаралық саясаттың ең маңызды факторларының бірі екенін, сондай-ақ біздің елдің бюджетіне де дәл осы мұнай бағасының тікелей әсері мол екенін ескере отырып, аталған мәселеге қатысты әлем елдері арасындағы әрбір іс-әрекетті жіті бақылап отыру сыртқы саясатымыздың басты бағыттарының бірі болу тиіс деп білеміз.

Батырxан ҚҰРМАНСЕЙІТ, шығыстанушы

Арнайы "Егемен Қазақстан" үшін

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

16.02.2019

Астана қаласы мен үш облыста ауа райына байланысты ескерту жарияланды

16.02.2019

Қарағандыда NASА кездесу өткізді

16.02.2019

БҚО-да көп балалы отбасылар мәселесін шешуге қосымша 500 млн теңге бөлінеді

16.02.2019

Қарағандыда полицияның 200 қызметкері волейбол ойнады

16.02.2019

Қарағанды облысында мектеп жабылып қалды

16.02.2019

Демалыс күндері боран соғып, жауын-шашын болады

16.02.2019

Оралда радиатор зауыты ашылады

16.02.2019

Баянауылда аудандық қысқы спартакиада өтті

16.02.2019

Биыл Батыс Қазақстан облысында 5 жатақхана құрылысы басталады

16.02.2019

Батыс Қазақстан облысында өңір басшысының есебі басталды

16.02.2019

Павлодар облысының әкімі жаңа орынбасарларын таныстырды

16.02.2019

Бүгін Болгариядағы турнирде Қазақстан боксшылары алғашқы жекпе-жектерін өткізеді

16.02.2019

СІМ және «Атамекен» ҰКП инвестициялық және экспорттық бағыттағы жұмысты үйлестіруді күшейтуде

16.02.2019

WGS төрағасы: Үкіметтер өздерінің бизнес-модельдерін қайта ойлап табуы керек

16.02.2019

Ресей сауда алаңдарында қазақстандық компаниялардың белсенділігі артты

16.02.2019

Алматыда «Қазақстан университеттері халықаралық аренада» тақырыбында семинар өтті

16.02.2019

Майдангер-жазушы Леонид Гирш 95 жасқа толды

16.02.2019

Алматыда студенттер арасында «IITU Robocon 2019» роботехника чемпионаты өтті

16.02.2019

Павлодарда «Қаһармандар» республикалық қоғамдық қорының филиалы ашылмақ

16.02.2019

Сенатор Ә.Құртаев Азия елдері парламентшілерінің кездесуіне қатысты

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Elorda: kósheler, avtobýstar, aıaldamalar

Astana jyl sanap ósip keledi. Bir kezderi oblys ortalyǵy bolǵan shaǵyn ǵana qala az ýaqyttyń ishinde elimizdegi iri shaharlardyń qataryna qosyldy. Munyń bári qarqyndy júrgizilgen qurylys jumystarynyń nátıjesinde júzege asyp otyr. Ras, qazir 2000 jyldardyń basyndaǵydaı ekpin joq. Degenmen áli de bolsa jańa ǵımarattar men turǵyn úıler turǵyzý isinde alǵa basý bar. Bas qala, jańadan turǵyzylyp jatqan elorda bolǵandyqtan, qurylys jumystarynyń jalǵasa beretinine kúmán joq.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Oqıǵalar uǵymdy bolsa ıgi

Tildiń túıtkili qansha aıtsaq ta tarqamaıtyn boldy. Burynǵydaı eshkim zorlamasa da, eshkim tizege salmasa da, ana tilimizde sóıleıik dep urandap jatsaq ta, halqymyzdyń qalada turatyn negizgi bóligi únemi orys tilin qoldanýǵa beıil turatyny qynjyltady. Úlkender túgili qazaqsha oqıtyn balalarymyzdyń ózi orysshany tez qabyldaıdy. Qazaqsha oılanǵansha oryssha jyp etkizip jaýap bere qoıady. Eshkimdi kinálamaı, eshkimdi qaralamaı osynyń sebebin taǵy bir izdep kórelikshi...

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Qatygezdikke bala ǵana kináli me?

Sońǵy kezderi mektep oqýshylarynyń arasynda sotqarlyq órship barady. Teledıdardan kórip, áleýmettik jeliden oqyp otyrǵanda, olar mundaı qatygezdikke qalaı bardy degen saýal kókeıdi tebendeı tesip, oıdy oıran etedi. 

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Keleli istiń paidasy

Búginde ár kólikke tirkelip beriletin memlekettik nómirlerdiń deni jappaı satylymǵa shyǵaryldy. Olar birkelki sandar men úılesimdi áripter tizbeginen quralǵandyqtan birden kóz tartady. Ony halyq arasynda «ádemi nómirler» deıdi. Atalǵan nómirlerdi alýǵa júrgizýshiler de yntyq. Ásirese qymbat kólik ıeleri úshin sándi nómirdi taǵý, ózine bir artyqshylyqty beretindeı kóredi. Endeshe bul nómirlerdi satylymǵa shyǵarǵannan kim utyp jatyr dep oılaımyz?

Мирас Асан, «Егемен Қазақстан»

Qumar oıynnyń quryǵy uzyn

«Aıdalada altyn bar» dese, soǵan birinshi qandastarymyz baratyn shyǵar dep oılaıtyn halge jettik. Bulaı deýimizge qoǵamda qordalanyp qalǵan, ordalanyp alǵan máseleler mysal bola alady. Sonyń biri – báske aqsha tigý, ıaǵnı býkmekerlik keńselerdiń keleńsiz kásibi bolyp tur. Jalpy, ózi jarymaı otyrǵan jannyń «úıde otyryp ońaı aqsha tabý jolyn úıretemin» degenine erip kete beretin ańqaý bolatynyna ekenine búginde kózimiz ábden jetti. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу