Музейлер жануарлар әлемін сақтауға көмектеседі

Ресейдегі Зоология музейінің есігі келушілерге ашылар алдында Алексей Тихонов Сібірден табылған 30 000 жылдық мамонт Машаға ұзақ қарап тұрды. Ол 30 жыл бұрын Ғылым академиясы зоология институтына әкелінген болатын.

Егемен Қазақстан
05.12.2018 5930
2

Джеймс ХИЛЛ, 

«Нью-Йорк Таймс» – Санкт-Петербург, Ресей

Маша – зоологиялық түр­лер­дің ең ірі коллекциясы жи­налған музейдегі танымал экс­понаттардың бірі. XIX ғасырдың соңынан бастап қойылған мү­сін­дерден, патшалардың аулаған аңдары бейнесінен ескінің лебі еседі. Бірақ бұл музей директоры Тихоновты алаңдатпайды. Ол да басқа музейлер секілді ке­лу­шілерге арналған озық технология әкелуді көздейді. Алайда музей қоры шектеулі. Сондықтан бөлінген ақшаға жаңа коллекция сатып алуды ғана жөн көреді. 

Үш ғасыр бұрын I Петрдің бастамасымен құрылған бұл коллекцияға жануарлар әлеміне төнген қатер күшейгендіктен, сұраныс та арта түсті. Бұл жә­дігерлер жануарларды қор­ғау саласын генетикалық ақпа­рат-
пен қамтамасыз етіп, оған жәр­дем­деседі. 

«Мұнда басқа да табиғат му­зейлері секілді «ағзалардың уақыт капсуласы» сақталған», дей­ді Нью-Йорктағы Америка табиғат тарихы музейі­нің қызметкері Расс Макфи. «Ағзаларға төн­ген қауіп пен генетикалық алуан­дылықтың жоғалуын зерттеу сияқ­ты ғылымның кей саласы үшін бұл аса маңызды. Табиғат тарихы музейлері ескінің көзін табатын жалғыз орынға айналып бара жатыр».

Маша орналасқан залдан төменгі қабатта екі Калифорния кондоры тұр. Олар әлемдегі ең көне құстарға жатады. Құстар Санкт-Петербургке 1851 жылы Калифорниядағы орыс форпосты Форт Росстан әкелінді. 

Пенсильвания мемлекеттік университетінің зерттеушілері Америка Құрама штаттарындағы Калифорния кондорларының генетикалық мәліметтерін іздей бастағанда Санкт-Петербургтегі әріптестерінің көмегіне жүгінді. Қазір кондорлардың саны 500-ден азайып кеткен. Құстардың бір қанаттары зерттеу жұмысы үшін университетке жіберілді.  

Орнитологтар музейдегі кондорлардың терісі мен ішек құрылысындағы ДНК тізбектерін талдап, олардың өмір сүрген аумағын анықтауға тырысты. Осылайша, іздеу жұмысына негіз қаланды. 

«Құстардың жойылу қаупі бар. Жаңа әдістердің арқасында оларды қайта қалпына келтіруге мүмкіндік мол», дейді доктор Тихонов. 
Зоологиялық музейге жылына 300 мыңға жуық қонақ келеді. Доктор Тихоновтың болжамына сүйенсек, сол күні 7 000 адам келуі тиіс. Жұмыс күні аяқталмай жатып музей қызметкерлері шаршады. Алайда олардың бірі – Полина Кенуннен балаларға экскурсия жасауын өтінгенде қонақтарды күле қарсы алды. 

Интернетте жалған ақпарат кездесіп қалады, – деді қонақтарды көк киттің қаңқасы мен Чарльз Дарвиннің бюстіне алып бара жатқан Полина. – Бірақ музейде шындықты айтып қана емес, көрсете де аламыз.

© 2018 The New York Times News Service

Мақаланы аударған Светлана ҒАЛЫМЖАНҚЫЗЫ,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

24.01.2019

Батысқа Шығысты мойындатқан қаламгер

24.01.2019

Қостанайда Ақылбек Шаяхметтің шығар­ма­шы­лық кеші өтті

24.01.2019

Астанада британдық қаламгер Ник Филдингпен кездесу өтті

24.01.2019

Сексен деген сеңгірге шығып жатқан Кәмел Жүністегі туралы үзік сыр

24.01.2019

Береке белсендіге бітеді

24.01.2019

Алғашқы қысқы ҰБТ қорытын­дылары шықты

24.01.2019

Маңызды заң жобалары мақұлданды

24.01.2019

ҚХА «Жаңғыру жолы» республикалық жастар қозғалысының үндеуі

24.01.2019

Жалындаған жастардың жарқын жобалары

23.01.2019

Шекара бұзған азамат қаза тапты

23.01.2019

Елбасының Жастар жылының салтанатты ашылуында сөйлеген сөзі

23.01.2019

Мәулен Әшімбаев: Жастар жылында науқаншылдыққа жол бермеуіміз қажет

23.01.2019

Түркістанда «Орта Азия жастарының форумын» өткізу жоспарлануда

23.01.2019

«Жастар жылы» жамбылдық жастарға мол мүмкіндік береді

23.01.2019

Қаржы және бюджет комитетінің Заң жобаларын талқылау бойынша отырысы өтті

23.01.2019

Мәжіліс сот жүйесі мен судьялар мәртебесі туралы конституциялық түзетулерді мақұлдады

23.01.2019

Алматы облысында 1332 әйел онкологиялық есепте тұр

23.01.2019

Сенаторлар Жастар жылын қолдауға бағытталған жұмыстарға кірісті

23.01.2019

Еурокомиссия MasterCard-қа айыппұл салды

23.01.2019

Жылқының қозғалыс аллюры: Аяң түрлері

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Adasqandardyń aldy jón, arty soqpaq...

  Bıylǵy qańtarda Qazaqstan óziniń azamattaryn dúnıeniń qaı shetinde bolsa da qorǵaı alatyn irgeli el ekendigin kezekti ret kórsetti. Sırıadaǵy qandy qasapqa soqyr senimniń shyrmaýyndaǵy kúıeýimen birge baryp qalǵan áıelder men jas balalarǵa arnaıy ushaq bólip, alyp keldi. Elbasy N.Nazarbaev óziniń tapsyrmasymen 47 adamnyń, sonyń ishinde 30 balanyń qutqarylǵanyn málimdedi. Qutqarý sharalary «Jýsan» operasıasy» dep atalǵany da jarıa boldy.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Jaýapkershilik joq jerde...

Sońǵy jyldary elimizde bosaný úshin aýrýhanaǵa kelgen analardyń qaitys bolý jaǵdaıy jıilep barady. О́tken jazda medısınasy jetilgen qalalar sanatyndaǵy Astananyń ózinde tórt birdeı qaıǵyly oqıǵanyń oryn alýy osy sózimizge dálel. Al Qazaqstan boıynsha 2018 jyldyń segiz aıynda ǵana ana óliminiń 40 faktisi tirkelgen eken. Onyń sebebi nede? Bul jóninde oılanyp, belgili bir sharalar qabyldap jatqan adam bar ma? Shynyn aıtsaq, bul jaǵy óte kúmándi. Eger adamdar jumysta jibergen kemshiligi úshin jazalanbaıtyn bolsa, ondaı jaǵdaıdyń qaıtalana bermesine kim kepil?

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sóz salmaǵy

Baıaǵynyń bıleri taý qulatyp, jer terbetpese de, eldi ıitip, teli-tentekti tıyp, kem basqandy ilgeri ozdyryp, asqynǵandy tejep, órshigendi órelep, ata ǵuryppen, ana úlgisimen bárin jónge saldy. Ul men qyzdyń eteginen tartpaı, aýzynan qaqpaı, qyrandaı túletip otyrǵan. Sodan da shyǵar, «Aýzym jetkenshe sóıleımin, qolym jetkenshe sermeımin, aıaǵym jetkenshe júremin» dep 14 jasynda aýzynan ot shashyp: «El ebelek emes, er kebenek emes, dat!» dep dara tanylǵan Qazybek bıdiń Qońtajynyń tilin baılap, qatty sastyrǵany. Jeteli sózge jetesiz ǵana des bermeıdi.

Серік НЕГИМОВ, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері

Durystyq joly

Jaqsy kisi ataný, tirshilik-turmys, ómir qubylystaryna oı júgirtý, saralap zerdeleý, fılosofıalyq mádenıet qalyptastyrý, tájirıbe jınaqtaý, durystyq, adamshylyq, izgilik, ádildik, degdarlyq jolynda meıirlenip, berekeli qyzmet jasaý, ulttyń ádebi men qaǵıdattaryn jan-tánińmen qabyldaý – naǵyz tabıǵı abzal qasıet.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Bızneske ıkemdilik qaıdan shyǵady?

Adamnyń bızneske ıkemdiligi qaıdan týady degen suraq kóp adamdy oılandyrady. Árıne, motıvasıa kúshti, ol − aqshany kóp tabý. Isker adamdar eshkimniń aldynda ıilmeıdi, «malyń bolsa syılamaı tura almas el» dep Abaı aıtpaqshy, jurtqa da syıly bolady.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу