Музейлер жануарлар әлемін сақтауға көмектеседі

Ресейдегі Зоология музейінің есігі келушілерге ашылар алдында Алексей Тихонов Сібірден табылған 30 000 жылдық мамонт Машаға ұзақ қарап тұрды. Ол 30 жыл бұрын Ғылым академиясы зоология институтына әкелінген болатын.

Егемен Қазақстан
05.12.2018 6049
2

Джеймс ХИЛЛ, 

«Нью-Йорк Таймс» – Санкт-Петербург, Ресей

Маша – зоологиялық түр­лер­дің ең ірі коллекциясы жи­налған музейдегі танымал экс­понаттардың бірі. XIX ғасырдың соңынан бастап қойылған мү­сін­дерден, патшалардың аулаған аңдары бейнесінен ескінің лебі еседі. Бірақ бұл музей директоры Тихоновты алаңдатпайды. Ол да басқа музейлер секілді ке­лу­шілерге арналған озық технология әкелуді көздейді. Алайда музей қоры шектеулі. Сондықтан бөлінген ақшаға жаңа коллекция сатып алуды ғана жөн көреді. 

Үш ғасыр бұрын I Петрдің бастамасымен құрылған бұл коллекцияға жануарлар әлеміне төнген қатер күшейгендіктен, сұраныс та арта түсті. Бұл жә­дігерлер жануарларды қор­ғау саласын генетикалық ақпа­рат-
пен қамтамасыз етіп, оған жәр­дем­деседі. 

«Мұнда басқа да табиғат му­зейлері секілді «ағзалардың уақыт капсуласы» сақталған», дей­ді Нью-Йорктағы Америка табиғат тарихы музейі­нің қызметкері Расс Макфи. «Ағзаларға төн­ген қауіп пен генетикалық алуан­дылықтың жоғалуын зерттеу сияқ­ты ғылымның кей саласы үшін бұл аса маңызды. Табиғат тарихы музейлері ескінің көзін табатын жалғыз орынға айналып бара жатыр».

Маша орналасқан залдан төменгі қабатта екі Калифорния кондоры тұр. Олар әлемдегі ең көне құстарға жатады. Құстар Санкт-Петербургке 1851 жылы Калифорниядағы орыс форпосты Форт Росстан әкелінді. 

Пенсильвания мемлекеттік университетінің зерттеушілері Америка Құрама штаттарындағы Калифорния кондорларының генетикалық мәліметтерін іздей бастағанда Санкт-Петербургтегі әріптестерінің көмегіне жүгінді. Қазір кондорлардың саны 500-ден азайып кеткен. Құстардың бір қанаттары зерттеу жұмысы үшін университетке жіберілді.  

Орнитологтар музейдегі кондорлардың терісі мен ішек құрылысындағы ДНК тізбектерін талдап, олардың өмір сүрген аумағын анықтауға тырысты. Осылайша, іздеу жұмысына негіз қаланды. 

«Құстардың жойылу қаупі бар. Жаңа әдістердің арқасында оларды қайта қалпына келтіруге мүмкіндік мол», дейді доктор Тихонов. 
Зоологиялық музейге жылына 300 мыңға жуық қонақ келеді. Доктор Тихоновтың болжамына сүйенсек, сол күні 7 000 адам келуі тиіс. Жұмыс күні аяқталмай жатып музей қызметкерлері шаршады. Алайда олардың бірі – Полина Кенуннен балаларға экскурсия жасауын өтінгенде қонақтарды күле қарсы алды. 

Интернетте жалған ақпарат кездесіп қалады, – деді қонақтарды көк киттің қаңқасы мен Чарльз Дарвиннің бюстіне алып бара жатқан Полина. – Бірақ музейде шындықты айтып қана емес, көрсете де аламыз.

© 2018 The New York Times News Service

Мақаланы аударған Светлана ҒАЛЫМЖАНҚЫЗЫ,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

24.03.2019

Солтүстік Кореяның келесі қадамы қандай болмақ?

24.03.2019

Қ.Тоқаев Қазақстан - Ресей кездесуін тамашалады

24.03.2019

Нұрсұлтан Назарбаевтың атына келіп түскен жеделхаттар мен хаттар

24.03.2019

Қасым-Жомарт Тоқаевтың атына келіп түскен жеделхаттар мен құттықтаулар

24.03.2019

Футбол: Қазақстан құрамасы Ресейден ойсырай ұтылды

24.03.2019

Куршад Зорлу: Түркі әлемінің Ақсақалы

24.03.2019

Нұр-Сұлтан қаласы. Астананың атауы өзгерді (видео)

24.03.2019

Алматыда дәстүрлі әндер кеші өтті

24.03.2019

Қаламқас кен орнында болған апат себептері анықталып жатыр

24.03.2019

Қасым-Жомарт Тоқаев Алик Шпекбаевты қабылдады

24.03.2019

Астана мен Алматы ТМД-да ең танымал қалалардың қатарына қосылды

24.03.2019

Елорда атауының өзгеруіне байланысты құжаттарды ауыстыру қажет емес

24.03.2019

Жетісудағы жетістіктер Үкімет басшысының назарына ұсынылды

24.03.2019

Қазақстан және Ресей матчы 20:00-де басталады

24.03.2019

Қасым-Жомарт Тоқаев «Самұрық-Қазына» акционерлік қоғамы басқармасының төрағасы Ахметжан Есімовті қабылдады

24.03.2019

Мемлекет басшысы Жоғарғы Сот төрағасы Жақып Асановты қабылдады

24.03.2019

Қ.Тоқаев Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің төрағасы қабылдады

24.03.2019

Самбошы Бағлан Ибрагим – Әлем кубогының иегері

24.03.2019

Мұрат Нұртілеуов Президент көмекшісі болып тағайындалды

24.03.2019

М.Тәжин Мемлекеттік хатшы қызметіне тағайындалды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Айнаш ЕСАЛИ, «Егемен Қазақстан»

Etjeńdi balalar

Qoǵam kóz jumyp qaraı almaıtyn máse­lelerdiń basynda bala densaýlyǵy tur. Bú­gin­de mańaıymyzǵa zerdelep qaraıtyn bolsaq, tyǵynshyqtaı, tolyq jasóspirimder kó­beıe túsken. Semizdik – aýrý bolyp esep­teletindikten, qazirgi ýaqytta dıspanserlik esep­ke alynady. Sábı saýlyǵy ana qursaǵyna bit­­ken kúnnen bastap qalyptasatyndyǵyn al­dymen ata-anasy túsinýi qajet.

Amangeldi QURMET,

Igi bastama ult tanymymen úılesýi tıis

Keıde qazaq qoǵamyndaǵy oqıǵalar men qubylystarǵa nazar aýdarǵan kezde «Biz ózi­mizimdi ózimiz tolyq tanymaımyz-aý osy» degen oıǵa qalatynymyz bar. Árıne, qa­zaq ekenimizdi, bizdiń de tanym-túısigimiz, dúnıetanymymyz, ar­man-ańsarymyz, muraty­myz bar ekenin bilemiz. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Алты жасар Алпамыстың арманы не еді?

«Білесің бе, оқитын болсам тез өсіп, үлкен бастық болам. Оқуды да тез бітіремін. Тез келіншек аламын. Сосын менің он екі ұлым болады. Оның бірі колхоз бастығы, екіншісі агроном, үшіншісі мұғалім, бәрі де үлкен-үлкен бастық болады...»

Думан АНАШ, «Егемен Қазақстан»

Kúmis tostaǵandaǵy kóne álipbı

Kóne órkenıet oshaqtarynan urpaqqa mura bolyp qalǵan qundy dúnıelerdiń bi­ri – adamzattyń aqyl-oıyn taspalaǵan jazý­lar. Elbasy «Uly dalanyń jeti qyry» atty ma­qalasynda Esik qorymynan tabylǵan «Altyn adamnyń» janyndaǵy kúmis tosta­ǵan­dardyń birinde oıyp jazylǵan tańba­lar bar ekenin aıta kelip, «Bul – Ortalyq Azıa aýma­ǵynan buryn-sońdy tabylǵan jazý ataýlynyń ishindegi eń kónesi» degen bolatyn.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

«Jaqsy kitap – jan azyǵy»

Kitap oqıtyn jáne oqymaıtyn adamdardyń alshaqtyǵy árqashan kózge kórinip turady. Alǵashqylardyń oıy tereńdeý, tili sheshendeý bolsa, sońǵylardyń tili tutqyr, aýzynan sózi túsip turatynyn jıi kóresiz. Máseleni jaqsy bilip tursa da, ondaılar oıyn jetkize almaı, ábden qysylady.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу