Суретшінің «Сал өнері» әдістемесі

Мына суреттерді көргенде ойыңызға бірден не түседі? Түстер арқылы адам мінезі мен көңіл күйін болжауға, болмыс ерекшеліктерін анықтауға, тіпті жаны мен тәнін сауықтыруға болады екен. Арт-терапевт, суретші, Қазақстанның мәдениет қайраткері Бақытбек Аңсапбергенұлы Талқамбаевтың ерекше әдістемесі «сал өнері» деп аталады.

Егемен Қазақстан
07.12.2018 4298
2

Біз көрме өтіп жатқан залға кіргенімізде оң қаптал, сол қапталға тұтастыра ілінінген қызылды-жасылды түрлі-түсті сурет картиналары бір сәт жайнап кеткендей болды. Көрмеге автордың «Қазығұрт», «Ғайып Ерен Қырық Шілтен», «Он сегіз мың ғалам», «Өмір-өзен», «Жаңғырық», «Жұлдыздар жолы», «Мәңгілік», «Көкірек көзі», «Кристалды құс» сынды бірқатар туындылар топтамасы қойылыпты. Үздіксіз динамикалық қозғалысқа негізделген картиналарда қызыл, жасыл, көк, сары, қара түстерге басымдық берілген. Символикалық мән-мағынасымен белгілі бір ырғаққа бағынған өрнектердің әрқайсысы өзінше бір сырды, құпияны бүгіп жатыр.

Арт-терапевт, суретші, Қазақстанның мәдениет қайраткері Бақытбек Аңсапбергенұлы ТалқамбаевКөрмеге келген өзге қатысушылар әлдеқашан арт-терапияға құлшына кірісіп кеткен екен. Уақыт оздырмай біз де қатарға қосылдық. Алдымен қолыңыздағы ақ парақты теңдей етіп 12 бөлікке сызып, әр төртбұрышты толтыра сурет салуыңыз керек. Сіздің ішкі жан-дүниеңізге жол сілтейтін бұл амал «12 текше әдісі» деп аталады. Шығармашылық процесті арт-терапевт мұқият бақылап, ішкі әлеміңіздің мазмұнын оңай көрсетуіңізге көмектеседі. Суретшінің айтуынша, түрлі-түсті бояулармен көмкерілген мұндай өнердің қазақ халқына таңсықтығы жоқ, ұлттық дүниетанымдық тұжырымдар қазақтың ою-өрнектерінде, даналық сөздерінде, мақал-мәтелдерінде әуелден жасырынып жатыр.

– Өзімнің шешем өрнегі мен бедері бір-біріне әсте ұқсамайтын алаша, кілемнің түр-түрін тоқитын. Мұның барлығын қайдан үйрендіңіз деп таң-тамаша боламын. «Жоғарыдан береді» деп ісін жалғастыра түседі. Оған да болмай «жоғарыдан қалай береді?» деп сұраймын. Сонда «Алланы сүйсең, саған да береді» деп жылы жымиятын. Жүсіп Баласағұнның «Құтты білік» дастанындағы ізгілік идеясы төрт тараптан қонатын – шындық, бақ-дәулет, ақыл, қанағатқа негізделеді. Осы төрт құбыла энергиясы оянып, бір-бірімен араласқан кезде рухымыз кемелдене түседі. Немесе Шәкерім Құдайбердіұлының шығармашылығында:

«Үйренсе ғылым менен сал өнерін,

Білер еді-ау өнердің не берерін.

Танысса ақын, ойшыл адамымен,

Табар еді-ау адалдық, ар көмегін», деп келетін жолдар бар.

Қазақтың сан ғасырлық танымы мен мақал-мәтелі ар ілімнің жолдары. Шындықтың жолы біреу-ақ. Мен үйретіп жүрген әдістеме «сал өнері» деп аталады. Студияға келген шәкірттер азғантай күннің ішінде өз ішіндегі кереметтердің сырына қаныға бастайды. Кескіндеме мен графиканы шебер меңгеріп қана қоймайды, олардың жұмыстары ішкі шындығын қағаз бетіне айнытпай түсіре алатын көркемдігімен ерекшеленіп шыға келеді. Өнерді сүйе білген, ұға білген адамға берері көп, – дейді суретші.

Ішіңіздегі жылдар бойы қатталып жатқан ешкімге ашып айта алмайтын сезімдеріңізді қағаз бетінде түрлі-түсті бояулармен бейнелеу арқылы бейсанаңыздағы теріс ақпараттардан арыласыз. Осылайша адам өз бойындағы қуат көздері мен арналарын тазарта отырып, жоғары әлемнен келетін күш-қуатты қабылдайды.

Бақытбек Аңсапбергенұлының әр қалада ұйымдастырылатын көшпелі мектебіне 3 жастан 80 жасқа дейінгі ізденушілер жазылады. Олардың басым көпшілгі ата-ананың қарауынсыз қалған балалар, өзіне қол жұмсап тірі қалған жандар болса, өмірден орынын таба алмай жүргендер де осында келіп ұстаз дәрісіне қатысады екен. «Сал өнері» сурет әдістемесін елімізде ғана емес, көп жылдан бері Түркия, Германия, Франция, Швейцария, Ресей елдерінде көпшілік өнер сүйер қауымға да жиі таныстырып келеді.

"Галерея Прогресса" арт-алаңы, Киров, 2015 жылТіпті Швейцарияның Психологиялық энергия университеті (Лугана) суретшіге профессор аттестатын беріп, аталған университетте сабақ өткізуге де шақырған. «Өнерде шекара жоқ» дейміз, әйтсе де бейнелеу әдісінің ерекшелігімен талайды таңырқатып жүрген суретші туған өлкесінде қызмет етуді жөн көріпті. Оның ендігі арманы арнайы шығармашылық  дамыту орталығын ашу. 

– Өз жерімде балаларды оқытатын мектеп ашқым келеді. Осы әдістемемен жұмыс істеп келе жатқаныма тұп-тура 32 жыл болыпты. Мыңдаған шәкірт тәрбиеледім. Енді осы көшпелі мектебімді орнықтырып, арнайы шығармашылық орталық ашсам деймін.  Махаббат – рухани азық, сондықтан жас ұрпаққа жаратылысты сүю өнерін, сұлулықты сезінуді үйреткен абзал, – дейді суретші Бақытбек Аңсапбергенұлы.

Арт-терапияның мақсаты барлық адамнан суретші жасап шығару емес, керісінше шығармашылық сенімін қалыптастыра отырып, ашу-ыза болмаса басқа да негативті сезімдердің бойды босатуына, одан шығар жолды табуға мүмкіндік беру. Жалпы сурет өнері арқылы, онда да осындай күрделі геометриялық сызбаларды қиюластыру шеберлігі психотерапияда бұрыннан белгілі. Әсіресе ішкі үндестік пен сенімді нығайту үшін, сарсаңға салған уайымды жеңу мақсатында қазіргі күні кең қолданыс тапқан.

Ая ӨМІРТАЙ,

Фотоға түсірген Жанболат КЕНЖЕҒҰЛ,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

21.02.2019

«Астана Банкі» клиенттеріне 35,2 млрд теңге кепілді өтемақы төленді

21.02.2019

Рүстем Құрманов «ҚазАгро» басқарма төрағасы лауазымынан босатылды

21.02.2019

Н.Нығматулин Аустрия Парламенті Ұлттық Кеңесінің Төрағасы В.Соботкамен кездесті

21.02.2019

Ресми бөлім(21.01.2019)

21.02.2019

Қазақстандық мектеп оқушылары 2020 жылы Қытайда өтетін Дүниежүзілік гимназиадаға қатысады

21.02.2019

Омыртқа қарсаңындағы оғаш әңгіме

21.02.2019

Пушкин портреттері

21.02.2019

Мүмкіндігі шектеулілерге – шексіз көмек

21.02.2019

Smart-өмір – елді цифрландыру

21.02.2019

Қазақстан экспортшыларына ҚХР, БАӘ және Иран нарықтарына шығу жеңілдейді

21.02.2019

Сенаторлар «Дактилоскопиялық және геномдық тіркеу туралы» Заңды іске асыру мәселелерін талқылады

21.02.2019

Жас таланттар жарқылы

21.02.2019

Барыстың плей-оффтағы қарсыласы анықталды

21.02.2019

Tyıym men tıyn

21.02.2019

«7-20-25» бағдарламасы шеңберінде қарыз беруге 5 446 өтініш мақұлданды

21.02.2019

«Қолғабыс» – арнаулы көмек көрсетуді көздейтін жоба

21.02.2019

Қостанай облысында Бірыңғай жиынтық төлем жинала бастады

21.02.2019

2018 жылы Қазақстанда 775524 жеңіл автомобиль тіркелген

21.02.2019

Пәтер алғысы келетіндерге пайдалы ақпарат

21.02.2019

Тауар импортын 14%-ға дейін азайту жоспарлануда – Жеңіс Қасымбек

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Tyıym men tıyn

Toı-toımalaqta tún jamylyp óner kórsetetin kámelettik jasqa tolmaǵan, ómirleri aq paraqtaı taza, kóńilderi aq bulaqtaı móldir kishkentaılarymyzdy jasyna laıyqsyz kıindirip, boıandyryp kópshiliktiń aldynda shyǵarý, án saldyrý – qý aqshaǵa qunyqtyryp qoıǵan ata-analarynyń kinásinen. 

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

Qorqynyshty mıkroplastık

О́tken aptada Eýropalyq odaq úkimeti óndirýshilerge mıkroplastıktiń barlyq túrin óz ónimderinde qoldanýǵa tyıym salǵanyn estigen bolarsyzdar. Mıkroplastıktiń ne ekenin bilesiz be? Osyǵan deıin kóp mán bermeppiz. Sóıtse mıkroplastık − sıntetıkalyq polımerlerdiń kishkentaı bólikteri, bul kóptegen zattyń quramyna kiredi: kúndelikti kıetin kıimimizde de, kir jýatyn untaqta da, saǵyzda da bar eken.

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

«Jeti jarǵy» jıen jaıly ne deıdi?

Qarǵa tamyrly qazaqta jıenmin dese qolq etpes jan joq shyǵar, sirá. Tipti, naǵashyǵa aıtar oıyn «tuzdyqtap» jiberse de, basynan sóz asyrmas nebir adýyn minezdiniń ózi jıen ǵoı, aıta beredi» dep kúlip, bas shaıqaǵannan artyqqa barmaıdy.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Rýh jaıly áńgime

Marqum alashshyl tulǵa Aqseleý Seıdimbektiń «Rýhy azat halyq qana uly ister atqara alady» deıtin myzǵymas ustanymy boldy. Osy uǵymdy Ahań ári qaraı tápsirlep: «Rýhsyz halyqty altynǵa bólep qoısań da báribir, rýhy myqty qaýymnyń aldynda eńkish tartyp turady. Rýh degenimiz ol kózge kórinbeıdi, halyqtyń gendik bıosferasynda bolatyn úreıdi jeńý qýaty. Úreı qan arqyly urpaqtan urpaq jalǵasyp kete beretin asa qaterli qubylys. Qandaı bir qaýymnyń rýhanı erkindigi (táýelsizdigi) halyqtyń boıyndaǵy úreıdiń az-kóptigimen ólshendi» deıtin edi jaryqtyq.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Elorda: kósheler, avtobýstar, aıaldamalar

Astana jyl sanap ósip keledi. Bir kezderi oblys ortalyǵy bolǵan shaǵyn ǵana qala az ýaqyttyń ishinde elimizdegi iri shaharlardyń qataryna qosyldy. Munyń bári qarqyndy júrgizilgen qurylys jumystarynyń nátıjesinde júzege asyp otyr. Ras, qazir 2000 jyldardyń basyndaǵydaı ekpin joq. Degenmen áli de bolsa jańa ǵımarattar men turǵyn úıler turǵyzý isinde alǵa basý bar. Bas qala, jańadan turǵyzylyp jatqan elorda bolǵandyqtan, qurylys jumystarynyń jalǵasa beretinine kúmán joq.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу