Тік тұрып жұмыс істеу жаттығу емес

Физикалық белсенді болудың тиімді, ал еріншектік зиянды екенін жақсы білеміз. Кейбіреулер құр отыру, тіпті жұмыста отырудың тиімсіз екенін алға тартып жүр. Бәлкім, тұрып қызмет көрсетудің үрдіске енуі жайында денсаулық сақтау мамандарының жиі айта бастауы осыдан шығар. 

Егемен Қазақстан
12.12.2018 6049
2 Кендрик БРИНСОН, «Нью-Йорк Таймс»

Аарон Э.КЭРРОЛЛ, «Нью-Йорк Таймс»

Алайда зерттеу жұмыстары ден­саулықты жақсарту мақ­сатын­да жұмыста отырып та, тұрып та қызмет көрсетудің жағымсыз әсері бар екенін ескертеді. 

«Денсаулыққа мән беретін кәсіби мамандар мен жиһаз өн­ді­рісімен айналысатындар қан айналымын жақсарту үшін кейде отырып, кейде тұрып жұмыс істеуді ұсынады. Алайда мұның пайдалы екенін дәлелдейтін еш­қандай ғылыми зерттеу жасалған жоқ», дейді Калифорния универ­ситетінің медицина профессоры Дэвид Ремпел. 

Оған қоса, «отырып, тұрып жұмыс істеу компьютер қолда­на­тын адамдар үшін мойны қа­рыспауы, бой жазуы үшін тиім­ді болуы мүмкін», дейді ол. Бірақ адамдар осы әрекеті арқы­лы жаттығумен айналысып жат­қанына иланып кетпеуі керек. 

Көптеген ғылыми жұмыстар 24 сағатқа жуық қозғалмай жұмыс істеу мен қан айналымы жүйесі ауруының арасында байланыс бар екенін анықтады. Мәселен, 2015 жылғы зерттеуде 150 000-нан ас­там ересек адамға 7 жыл бойы ба­қылау жүргізілгені айтылады. Сөйтсе, күніне 12 сағат отырып жұмыс істейтіндер күніне 5 са­ғаттан аз уақыт отырып жұмыс істейтіндерге қарағанда қайтыс болу ықтималдығы жоғары екен. 

2015 жылы жүргізілген тағы бір зерттеуде 50 мың ересек адам­ға бақылау жасалып, ол дәл осындай нәтиже көрсетті. Алайда бір айырмашылық бар екен. Нақты жағдайларда, мәселен жұмыста ұзақ отырудың әсері дәл мұндай емес. 

Отыру жекелей алғанда қиын­шылық туғызбайды. Оның салдары басқа болуы ықтимал. Мы­са­лы, жұмыссыз және кедей адам­дардың арасында өлім деңгейі жоғары. Өз кезегінде, олар уа­қытының көп бөлігін бос отырып өткізуі әбден мүмкін. 

Америкалық Preventive Medicine журналында жария­лан­ған жүйелі шолу мақаласында жұмыста отыру мен денсаулықтың нашарлауы арасында байланыс бар екенін анықтаған көп зерттеу мысал етілген. Бірақ ғалымдар зерттеу жұмыстарына тереңірек үңіліп, адамдардың әлеуметтік топтарына мән бергенде, алдыңғы тезисті дәлелдейтін жеткілікті дерек таппаған. 

Occupational and Environ­men­tal Medicine журналына ж­а­рияланған, 38 000 адамды ұзақ уақыт бойы бақылаған ғы­лыми жұмыс күніне 6 сағат бойы түрегеліп тұру немесе жүру күретамырлардың ісінуіне әкеліп соғып, ота жасатудың ықтималдығын жоғарылататынын мәлімдеді. Мұндай жағдайда адамдар артериялық ауруларға шалдығып, жүрек талмасына ұшырауы мүмкін. 

Көптеген елдер тұрып жұмыс істеуге көбірек, отыруға аз көңіл бөліп келеді. Кейбіреулер тіпті «оты­ру темекі тартудың жаңа тү­рі» деп те айтып жүр. Алайда тұ­рып жүру де жаттығу жасау емес. 

Көптеген денсаулық сақтау мамандары жұмыс арасында үзіліс жасап, серуендеудің қажет екенін айтады. Отыруды тұрып жұмыс істеумен алмастыру оған сай келмейді әрі жұрттың фи­зи­калық белсенді болу туралы ойын кері бағытқа өзгертуі мүмкін. 

Отырып, тұрып жұмыс істеу мұны ұнататындар үшін аса қауіпті емес. Ең бастысы, көп адам оны қажет етпейді.

© 2018 The New York Times News Service

Мақаланы аударған Абай АСАНКЕЛДІҰЛЫ,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

24.03.2019

Солтүстік Кореяның келесі қадамы қандай болмақ?

24.03.2019

Қ.Тоқаев Қазақстан - Ресей кездесуін тамашалады

24.03.2019

Нұрсұлтан Назарбаевтың атына келіп түскен жеделхаттар мен хаттар

24.03.2019

Қасым-Жомарт Тоқаевтың атына келіп түскен жеделхаттар мен құттықтаулар

24.03.2019

Футбол: Қазақстан құрамасы Ресейден ойсырай ұтылды

24.03.2019

Куршад Зорлу: Түркі әлемінің Ақсақалы

24.03.2019

Нұр-Сұлтан қаласы. Астананың атауы өзгерді (видео)

24.03.2019

Алматыда дәстүрлі әндер кеші өтті

24.03.2019

Қаламқас кен орнында болған апат себептері анықталып жатыр

24.03.2019

Қасым-Жомарт Тоқаев Алик Шпекбаевты қабылдады

24.03.2019

Астана мен Алматы ТМД-да ең танымал қалалардың қатарына қосылды

24.03.2019

Елорда атауының өзгеруіне байланысты құжаттарды ауыстыру қажет емес

24.03.2019

Жетісудағы жетістіктер Үкімет басшысының назарына ұсынылды

24.03.2019

Қазақстан және Ресей матчы 20:00-де басталады

24.03.2019

Қасым-Жомарт Тоқаев «Самұрық-Қазына» акционерлік қоғамы басқармасының төрағасы Ахметжан Есімовті қабылдады

24.03.2019

Мемлекет басшысы Жоғарғы Сот төрағасы Жақып Асановты қабылдады

24.03.2019

Қ.Тоқаев Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің төрағасы қабылдады

24.03.2019

Самбошы Бағлан Ибрагим – Әлем кубогының иегері

24.03.2019

Мұрат Нұртілеуов Президент көмекшісі болып тағайындалды

24.03.2019

М.Тәжин Мемлекеттік хатшы қызметіне тағайындалды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Айнаш ЕСАЛИ, «Егемен Қазақстан»

Etjeńdi balalar

Qoǵam kóz jumyp qaraı almaıtyn máse­lelerdiń basynda bala densaýlyǵy tur. Bú­gin­de mańaıymyzǵa zerdelep qaraıtyn bolsaq, tyǵynshyqtaı, tolyq jasóspirimder kó­beıe túsken. Semizdik – aýrý bolyp esep­teletindikten, qazirgi ýaqytta dıspanserlik esep­ke alynady. Sábı saýlyǵy ana qursaǵyna bit­­ken kúnnen bastap qalyptasatyndyǵyn al­dymen ata-anasy túsinýi qajet.

Amangeldi QURMET,

Igi bastama ult tanymymen úılesýi tıis

Keıde qazaq qoǵamyndaǵy oqıǵalar men qubylystarǵa nazar aýdarǵan kezde «Biz ózi­mizimdi ózimiz tolyq tanymaımyz-aý osy» degen oıǵa qalatynymyz bar. Árıne, qa­zaq ekenimizdi, bizdiń de tanym-túısigimiz, dúnıetanymymyz, ar­man-ańsarymyz, muraty­myz bar ekenin bilemiz. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Алты жасар Алпамыстың арманы не еді?

«Білесің бе, оқитын болсам тез өсіп, үлкен бастық болам. Оқуды да тез бітіремін. Тез келіншек аламын. Сосын менің он екі ұлым болады. Оның бірі колхоз бастығы, екіншісі агроном, үшіншісі мұғалім, бәрі де үлкен-үлкен бастық болады...»

Думан АНАШ, «Егемен Қазақстан»

Kúmis tostaǵandaǵy kóne álipbı

Kóne órkenıet oshaqtarynan urpaqqa mura bolyp qalǵan qundy dúnıelerdiń bi­ri – adamzattyń aqyl-oıyn taspalaǵan jazý­lar. Elbasy «Uly dalanyń jeti qyry» atty ma­qalasynda Esik qorymynan tabylǵan «Altyn adamnyń» janyndaǵy kúmis tosta­ǵan­dardyń birinde oıyp jazylǵan tańba­lar bar ekenin aıta kelip, «Bul – Ortalyq Azıa aýma­ǵynan buryn-sońdy tabylǵan jazý ataýlynyń ishindegi eń kónesi» degen bolatyn.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

«Jaqsy kitap – jan azyǵy»

Kitap oqıtyn jáne oqymaıtyn adamdardyń alshaqtyǵy árqashan kózge kórinip turady. Alǵashqylardyń oıy tereńdeý, tili sheshendeý bolsa, sońǵylardyń tili tutqyr, aýzynan sózi túsip turatynyn jıi kóresiz. Máseleni jaqsy bilip tursa da, ondaılar oıyn jetkize almaı, ábden qysylady.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу